5/31/2012
1
1
Kế toán doanh thu, thu nhập khác, chi
phí và xác định kết quả kinh doanh
KHOA KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN, ĐẠI HỌC MỞ TPHCM
PHẦN 1
2
Mục đích
 Sau khi họcxongchương này, sinh viên có thể:
 Trình bày những vấn đề cơ bảncủacácchuẩnmựckế toán liên
quan bao gồm khái niệm, ghi nhận, đánh giá và trình bày trên báo
cáo tài chính.
 Nhậndiệnvàvậndụng các tài khoảnkế toán thích hợp trong việc
xử lý các giao dịch liên quan đến doanh thu, chi phí và xác định
kếtquả kinh doanh.
 Phân biệt đượcphạmvicủakế toán và thuế trong xác định doanh
thu và chi phí.
 Tổ chứcthựchiện đượccácchứng từ,sổ chi
tiếtvàsổ tổng hợp
liên quan đến doanh thu, chi phí và xác định kếtquả kinh doanh.
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM
5/31/2012
2
3
Nội dung
 Những khái niệmvànguyêntắccơ bản
 Quan hệ BCKQHĐKD và Bảng CĐKT
 Doanh thu và thu nhập khác

Các chuẩnmực chi phối
 Liên quan đến nhiềuchuẩnmực, trong đó, chủ yếu liên
quan đếncácchuẩnmựcsau:
 VAS 01 – Chu ẩnmực chung
 VAS 14 – Doanh thu và thu nhập khác
 VAS 21 - Trình bày báo cáo tài chính
 Riêng VAS 15 – Hợp đồng xây dựng sẽ trình bày
trong mộtnội dung khác
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM
5/31/2012
4
7
Khái niệm
DOANH THU VÀ THU NHẬP KHÁC
DOANH THU THU NHẬP KHÁC
DOANH THU
BÁN HÀNG
DOANH THU
CC DỊCH VỤ
LÃI, TiỀNBẢN QUYỀN, CỔ
TỨC, LN ĐƯỢC CHIA
Lưu ý: Doanh thu được định nghĩa và xem xét riêng biệt với chi phí
8
Doanh thu
 Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp
thu được trong kỳ kế toán:
 Phát sinh từ các hoạt động sảnxuất kinh doanh
thông thường và các hoạt động khác của doanh

Sai
Sai Sai
10
Bài tập thực hành 1
 Áp dụng định nghĩa doanh thu để xác định bảnchấtcác
giao dịch sau:
 Nhận đượcmộttàisảnbiếutặng
 Thu tiền khách hàng còn nợ
 Bán hàng chưathutiền
 Trái phiếu chuyển đổi đếnhạn được chuyểnthànhvốn
góp
 Phát hành hóa đơntiềnthuêvăn phòng
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM
5/31/2012
6
11
Xác định doanh thu
Thựcchấtlàxácđịnh số tiền ghi nhậnDT
Theo VAS 14, “DT được đượcxácđịnh theo giá
trị hợplýcủacáckhoản đãthuhoặcsẽ thu
đượcsaukhitrừđicáckhoảngiảmtrừ doanh
thu”.
12
Giá trị hợplý
Là giá thoả thuậngiữa hai bên mua bán –
không bao gồmthuế GTGT.Số thuế GTGT là
số tiền bên bán thu hộ và nộp vào NS.
Chương 7-1

 DNTN kinh doanh vàng Kim Hoàn, mua và bán ngay
200 lượng vàng, giá bán 43trđ/lượng; giá vốn41
trđ/lượng. Thuế GTGT 10%. Thu chi bằng tiềnmặt
 Yêu cầu:
 Xác định doanh thu bán hàng, doanh thu thuầnvà
thuế GTGT phảinộp.
 Xác định ảnh hưởng đếnBCKQHĐKD và BCĐKT
16
Bán hàng trả chậm
 Doanhthubánhànglàgiábántrả ngay, không bao gồm
lãi trả chậm. Nợ phảithubaogồmcả lãi trả chậm.
 Thuế GTGT tính trên giá bán trả ngay, không tính trên
lãi trả chậm
 Nợ phảithubaogồmcả lãi trả chậm.
 Lãi trả chậmsẽ ghi nhậnnhư 1khoản doanh thu nhận
trước, sau đóphânbổ vào DT hoạt động tài chính trong
suốtthờigiantrả chậm.
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM
5/31/2012
9
17
Bài tập thực hành 3
 Ngày 01.01.20X0 doanh nghiệpbánmộtlôhàngchotrả chậm
chia đềutrong3năm. Giá bán chưathuế GTGT củalôhàng
này nếutrả tiền ngay là 400 triệu đồng. Lãi suấthaibênthỏa
thuậntheolãisuấttrênthị trường cho khoảntíndụng tương
tự là 10%/năm. Thuế suấtthuế GTGT là 10% (khấutrừ)
 Yêu cầu:

hiphívận chuyển.
Hai bên thỏathuậntraođổi ngang giá.
Yêu cầu: Xác định cách thứcxử lý về mặtkế toán tạicôngtyX,biết
rằng giá gốclượng xăng trao đổitại công ty X là 200 triệu đồng.
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM
5/31/2012
11
21
Trao đổihànghóa
 Trao đổikhôngtương tự: “
Khi hàng hóa hoặcdịch
vụđượctraođổi để lấy hàng hóa hoặcdịch vụ khác
không tương tự thì việctraođổi đó đượccoilàmộtgiao
dịch tạo ra doanh thu”.
 Được ghi nhậngiống như bán hàng và mua hàng hóa
khác.
22
Bài tập thực hành 5
 Công ty Hùng Lâm đổimộtlôhàngcógiátrị sổ sách là
180 triệu đồng lấymộtxetải. Xe tải này có giá thanh
toán là 440 triệu đồng (đãcóthuế GTGT). Công ty Hùng
Lâm phải bù thêm 110 triệu đồng. Thuế suấtthuế GTGT
củalôhàngxuất đi đổi là 10%.
Yêu cầu: Hãy xác định doanh thu và lợi nhuậncủacôngty
Hùng Lâm trong giao dịch trên.
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM

 Xác định được chi phí liên quan đếngiaodịch bán hàng.
26
Bài tập thực hành 6
 Xác định thời điểm ghi nhậnDTcủamỗigiaodịch dưới
đây:
 Siêu thị A bán hàng và cho phép người mua hàng trả lạihàng
trong thời gian 10 ngày không cần nói lý do, miễn là hàng còn
nguyên vẹn.
 DN xuất hóa đơnvàvận chuyển hàng từ TP. HCM ra Hà Nội để
giao cho khách hàng theo phương thức chuyển hàng.
 Cty Hoàng N hân giao hàng cho công ty Hoàng Nghĩatạikhocủa
bên mua. Do 2 giám đốc quen nhau nên kế toán của Hoàng
Nhân chưabiết giá bán là bao nhiêu.
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM
5/31/2012
14
27
Bài tập thực hành 6 (tiếp theo)
 Cty Hoàn Cầu giao hàng hóa cho Cty NhấtPhương, trong hợp
đồng có qui định, sau khi l ắp đặt thành mộthệ thống, vậnhành
ổn định thì mớichấpnhậnsố hàng trên (do yêu cầukỹ thuật) và
được Hoàn Cầu đồng ý.
 Siêu thị X bán phiếu quà tặng có mệnh giá từ 100.000đ cho đến
500.000đ.Người có phiếuquàtặng đượcmuatấtcả hàng hóa
có tạisiêuthị và phảimuabằng hoặccaohơnsố tiềnghitrên
phiếu. Phiếuc
ógiátrị 12 tháng.
28

thỏathuậnvề chiếtkhấuthương mại đãghitrênhợp
đồng mua bán hoặccáccamkết mua bán hàng.
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM
5/31/2012
16
31
Bài tập thực hành 8
 Doanh nghiệpbánmột lô hàng cho khách hàng A, tổng giá bán
chưathuế GTGT là 100 triệu đồng, thuế suấtthuế GTGT 10%.
Doanh nghiệp đãxuất hàng cho người mua và ngườimuađãchấp
nhậnsẽ thanh toán. Do mua hàng vớikhốilượng lớn, ngườimua
đượchưởng chiếtkhấuthương mạilà2%.
Yêu cầu: Xác định doanh thu thuần bán hàng trong nghiệpvụ trên.
Hoá đơnGTGTsẽđượcthể hiệnnhư thế nào?
32
Bài tập thực hành 9
 TheochínhsáchbánhàngcủaDN,trongkhoảng thờigiantừ
15/4/20x0 đến 14/5/20x0, chiếtkhấu2%/giábánchưathuế GTGT
cho khách hàng, nếu đạtdoanhsố mualà200trđ.Cótàiliệubán
hàng cho khách hàng A như sau:
 Ngày 17/4: KH A mua hàng hóa, giá mua chưathuế GTGT là 80 trđ
 Ngày 12/5: KH Amua hàng hóa, giá mua chưathuế GTGT là 130trđ.
 Vì mua 2 đợt, tổng giá mua chưathuế của khách hàng A là 210trđ,
đượchưởng chiếtkhấu2%trừ vào hóa đơncuối cùng.
 Yêu cầu: Xác định doanh thu, doanh thu thuần.
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM

Hàng bán bị trả lại
Là giá trị hàng bán đãxácđịnh là tiêu thụ
nhưng bị khách hàng trả lạivàtừ chối thanh
toán.
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM
5/31/2012
19
37
Doanh thu cung cấpdịch vụ
 4 điềukiện ghi nhận doanh thu cung cấpdịch vụ:
 Doanh thu đượcxácđịnh tương đốichắcchắn;
 Có khả năng thu đượclợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấpdịch
vụđó;
 Xác định đượcphần công việc hoàn thành tại ngày lậpbảng cân
đốikế toán;
 Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn
thành giao dịch cung cấpdịch vụđó.
38
Bài tập thực hành 11
Công ty quảng cáo Lasta nhậnhợp đồng quảng cáo cho
sảnphẩmMcủa công ty CP TĐAtrong 1năm(Từ
tháng 06/20x0 đếnhết tháng 5/20x10) vớitổng số tiền
là 2.200 triệu đồng (bao gồmthuế GTGT 10%), thông
qua chương trình “chuyện không của riêng ai”, với52
lần phát sóng trên truyền hình.
Yêu cầu: Xác định thời điểmghinhận doanh thu cung cấp
dịch vụ của Lasta.
Chương 7-1

Bài tập thực hành 13
 Ngày 31.3.20X0, doanh nghiệpmuamộtsố cổ phầnvớimục đích
kiếmlời trong ngắnhạnvớigiámualà48triệu đồng. Ngày
02.7.20X0, doanh nghiệpnhận được6triệu đồng cổ tứcbằng tiền
mặtcủasố cổ phần nói trên cho 6 tháng đầucủanăm 20X0
 Yêu cầu:
 Xác định doanh thu tài chính đượcghinhậnvàgiátrịđầutư tại
ngày 2.7.20x0
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM
5/31/2012
22
43
Thu nhậpkhác
Bao gồm:
 Thu về thanh lý tài sảncốđịnh, nhượng bán tài sảncốđịnh;
 Thu tiềnphạt khách hàng do vi phạmhợp đồng;
 Thu tiềnbảohiểm đượcbồithường;
 Thu đượccáckhoảnnợ phảithuđãxóasổ tính vào chi phí kỳ trước;
 Khoảnnợ phảitrả nay mấtchủđượcghităng thu nhập;
 Thu các khoảnthuếđượcgiảm, đượchoànlại;
 Các khoảnthukhác.
44
CHI PHÍ
 Khái niệm
 Phân loạichiphí
 Ghi nhậnchiphí
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán

Chi phi
SXKD
Đúng
Sai
Sai Sai
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán
Đại học Mở TPHCM
5/31/2012
24
47
Tổng chi
tiêu trong kỳ
Tài sản
Chi phí
Bảng cân đốikế toán Báo cáo kếtquả kinh doanh
Doanh thu
Lợi nhuận
Chi phí hay tài sản
48
Phân loại chi phí
 Chi phí sảnxuất kinh doanh:
 Theo chứcnăng: Chi phí giá vốn hàng bán, chi phí bán
hàng, chi phí quản lý doanh nghịêp, chi phí tài chính.
 Theo tính chất: Chi phí nguyên vậtliệu, công cụ,khấu
hao, tiềnlương, dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền.
 Chi phí khác: Chí phí ngoài hoạt động sảnxuấtkinhdoanh
bình thường.
Chương 7-1
Khoa Kế toán - Kiểm toán