Chương 6: Chuyển giao Công Nghệ
1. Các nguyên nhân xuất hiện chuyển giao CN? Các yêu cầu đối với CN trong chuyển giao
CN?
* Khái niệm:
Tổng quát: Chuyển giao công nghệ là việc đưa kiến thức kỹ thuật ra khỏi ranh giới nơi
sản sinh ra nó.
- Theo quan điểm quản lý công nghệ: Chuyển giao công nghệ là tập thể tập hợp các hoạt
động thương mại và pháp lý nhằm làm cho bên nhận công nghệ có được năng lực công nghệ
như bên giao công nghệ trong khi sử dụng công nghệ đó vào một mục đích đã định.
- Nghị định 45/1998/NĐ-CP quan niệm: Chuyển giao công nghệ là hình thức mua và bán
công nghệ trên cơ sở hợp đồng chuyển giao công nghệ đã được thoả thuận phù hợp với các
quy định của pháp luật. Bên bán có nghĩa vụ chuyển giao các kiến thức tổng hợp của công
nghệ hoặc cung cấp các máy móc, thiết bị, dịch vụ, đào tạo… kèm theo các kiến thức công
nghệ cho bên mua và bên mua có nghĩa vụ thanh toán cho bên bán để tiếp thu, sử dụng các
kiến thức công nghệ đó theo các điều kiện đã thoả thuận và ghi nhận trong hợp đồng chuyển
giao công nghệ.
* Những nguyên nhân dẫn đến chuyển giao công nghệ:
* Những nguyên nhân khách quan dẫn đến CGCN.
- Không quốc gia nào trên thế giới có đủ mọi nguồn lực để làm ra tất cả các công nghệ
cần thiết một cách kinh tế, do đó nhiều nước muốn có một công nghệ thường cân nhắc về
phương diện kinh tế giữa mua và làm.
- Sự phát triển không đồng đều của các quốc gia trên thế giới về công nghệ (85% các
sáng chế công nghệ nằm trong tay sáu nước), nhièu nước không có khả ănng tạo ra công nghệ
mà mình cần, buộc phải mua để đáp ứng các nhu cầu cấp thiết.
- Xu thế ở rộng hợp tác, khuyến khích thương mại tạo thuận lợi cho mua, bán kể cả mua
bán công nghệ.
- Quá trình tạo ra và phân phối các sản phẩm hiện đại xảy ra ở nhiều quốc gia, điều này
làm cho CN di chuyển đến các quốc gia mà ở đó là lợi thế của CN.
1
- Các thành tựu của Khoa học - Công nghệ hiện đại làm rút ngắn tuổi thọ của các công
nghệ, khiến nhu cầu đổi mới công nghệ tăng cao. Trong lĩnh vực công nghệ phát triển nhanh,

định những công nghệ sau không được coi là chuyển giao công nghệ.
- Những công nghệ không đáp ứng các yêu cầu trong các quy định của Pháp luật Việt
Nam về an toàn lao động, vệ sinh lao động, sức khoả con người, bảo vệ môi trường.
- Những công nghệ có tác động và gây hậu quả xấu đến văn hoá, quốc phòng, an ninh
quốc gia, trật tự và an toàn xã hội của Việt nam.
- Những công nghệ không đem lại hiệu quả kỹ thuật, kinh tế hoặc xã hội.
- Công nghệ phục vụ lĩnh vự an ninh, quốc phòng khi chưa được cơ quan có thẩm quyền
cho phép.
2. Cơ chế chuyển giao CN là gì? Nguyên nhân khó khăn cho các nước đang phát triển
trong chuyển giao CN? những yếu tố nào cho CGCN thành công trong các nước đang
phát triển?
* Khái niệm:
- Cơ chế CGCN là hệ thống các văn bản pháp lý (Luật; Chính sách; Nghị định…), cùng
hệ thống các cơ quan từ Trung ương đến địa phương, liên quan đến quản lý hoạt động CGCN
(Thẩm định, đánh giá, kiểm tra, cung cấp thông tin, tư vấn… chuyển giao công nghệ).
- Chuyển giao công nghệ khác với mua bán sản phẩm thông thường, đặc biệt trong
trường hợp chuyển giao công nghệ quốc tế, có liên quan đến mối quan hệ giữa các quốc gia, vì
vậy cần có những qui định riêng, nhằm tạo thuận lợi cho CGCN, thu hút đầu tư của nước
ngoài, đồng thời ngăn ngừa những thiệt hại cho lợi ích quốc gia.
* Những ví dụ về cơ chế CGCN từ đầu tư nước ngoài vào Việt Nam
- Các văn bản pháp lý liên quan đến CGCN:
Trước năm 1996 văn bản pháp lý chủ yếu về chuyển giao công nghệ ở Việt Nam là pháp
lệnh chuyển giao công nghệ nước ngoài vào Việt Nam có hiệu lực từ tháng 12/1998. Pháp lệnh
này hết hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 1996. Những quy định pháp lý về chuyển giao công
nghệ trong nước và với nước ngoài được quy định trong bộ luật dân sự có hiệu lực từ ngày 01
tháng 7 năm 1996.
Trong bộ luật dân sự, các vấn đề liên quan đến chuyển giao công nghệ được quy định tại
các phần sau: Phần thứ sáu: Quyền sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ; Phần thứ bảy:
Quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài (các điều 836, 837 và 838);
- Các công cụ và thủ tục để tiến hành CGCN: