Trường đại học kinh tế quốc dân
BÀI TẬP LỚN MÔN
BẢO HIỂM DOANH NGHIỆP
NỘI DUNG :
MỤC TIÊU QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
TÀI CHÍNH BẢO HIỂM XÃ HỘI
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: ThS. TÔ THIÊN HƯƠNG
NHÓM THỰC HIỆN: NHÓM 4
LỚP TÍN CHỈ: BẢO HIỂM DOANH NGHIỆP (110)_3
Hà Nội, 11/2010
1
NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN
1.Nguyễn Thị Xuân :trưởng nhóm- Thực trạng và giải pháp
cho vấn đề Quản lý Nhà nước về Tài chính BHXH.
2.Lê Thị Hằng :Đặt vấn đề.
3.Phạm Thị Nhung :Khái quát về BHXH và Tài chính
BHXH.
4. Lê Thị Thủy: Mục tiêu của quản lý nhà nước về Tài
chính BHXH.
5. Nguyễn Thị Hải Hậu: Mục tiêu của quản lý nhà nước về
Tài chính BHXH.
6. Bùi Thị Thanh: Thực trạng và giải pháp cho vấn đề Quản
lý Nhà nước về Tài chính BHXH.
7. Lê Thị Thu Thủy: Tổng Hợp và Kết Luận.
2
MỤC LỤC
A. Đặt vấn đề 3
B. Nội dung 5
I. Khái quát về BHXH và Tài chính BHXH 5
1. Khái niệm BHXH 5
2. Tài chính BHXH 6

động quốc tế (ILO). Đặc biệt là sự đổi mới về cơ chế quản lí từ cơ chế kế
hoạch hóa ,tập trung, bao cấp hoàn toàn do ngân sách nhà nước đảm bảo
sang cơ chế có thu và quỹ hoạt động trên nguyên tắc cân bằng thu chi. Cách
thực hiện như vậy không những giảm được gánh nặng cho NSNN mà còn
thể hiện trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với người lao động.
4
Nhà nước đóng vai trò tổ chức thực hiện và quản lí BHXH thông qua hệ
thống ngành được tổ chức dọc từ trung ương đến địa phương.
Bên cạnh những mặt đạt được, BHXH còn rất nhiều những tồn tại cả
về nội dung, tổ chức quản lí và hoạt động cần sớm được khắc phục. Đây là
những đòi hỏi cấp thiêt nhằm hoàn thiện chính sách và tổ chức quản lí của
BHXH Việt Nam. Trong đó quản lí tài chính BHXH là một mảng lớn cần
được chú trọng và quan tâm vì tài chính BHXH có vững thì các chế độ trợ
cấp mới đảm bảo được thực hiện tốt mà không dẫn đến tình trạng thâm hụt
NSNN. Vai trò của nhà nươc trong quản lí tài chính BHXH là vô cùng quan
trọng, giúp cho BHXH ngay môt phát triển và hoàn thiện. Sau đây chúng tôi
sẽ đề cập đến muc tiêu của quản lý nhà nước về tài chính BHXH.
5
B. NỘI DUNG
I) KHÁI QUÁT VỀ BHXH VÀ TÀI CHÍNH BHXH
1) Khái niệm về BHXH
BHXH là sự cần thiết tất yếu khách quan gắn liền với sự phát triển của
nền kinh tế.
BHXH đã được từ điển bách khoa Việt Nam định nghĩa như sau:
“ BHXH là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho
người lao động khi họ bị mất hoặc giảm thu nhập do bị ốm đau, thai sản,
tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp, tàn tật, thất nghiệp, tuổi già, tử
tuất dựa trên cơ sở một quỹ tài chính do sự đóng góp của các bên tham gia
BHXH, có sự bảo hộ của Nhà nước theo pháp luật, nhằm bảo đảm an toàn
đời sống cho người lao động và gia đình họ, đồng thời góp phần bảo đảm

động độc lập, cơ chế thu chi của quỹ phải luôn đảm bảo cân đối, phải bảo
toàn và phát triển quỹ để bảo đảm quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm
xã hội.
Quỹ BHXH là quỹ độc lập với Ngân sách nhà nước, Quỹ hoạt động
theo cơ chế quản lý tài chính do Chính phủ ban hành và được quản lý tập
trung thống nhất trong hệ thống BHXH, được thực hiện hạch toán riêng
và cân đối thu chi theo từng quỹ thành phần. Theo quy định hiện hành
Quỹ BHXH có ba quỹ thành phần là: Quỹ hưu trí và trợ cấp; quỹ khám,
chữa bệnh bắt buộc; quỹ khám, chữa bệnh tự nguyện.
7
Qũy BHXH được hình thành từ các nguồn sau:
1. Đóng góp của người sử dụng lao động, người lao động tham gia
BHXH, BHYT bắt buộc.
2. Nhà nước và hỗ trợ để đảm bảo các chế độ BHXH đối với người lao
động
3. Nhà nước hỗ trợ, đóng BHYT đối với người nghèo và đối tượng
chính sách.
4. Tiền sinh lời do thực hiện các biện pháp bảo toàn và tăng trưởng
Quỹ BHXH.
5. Các nguồn thu hợp pháp khác.
Quỹ BHXH được sử dụng để chi:
Chi trả trợ cấp theo chế độ
1. Chi lương hưu (thường xuyên và một lần)
2. Trợ cấp cho người bị tai nạn lao động và người phục vụ người bị tai
nạn lao động; trang cấp dụng cụ cho người bị TNLĐ
3. Chi trợ cấp ốm đau, thai sản, BNN
4. Tiền tuất (định xuất cơ bản và nuôi dưỡng) và mai táng phí
5. Chi nghỉ dưỡng sức và phục hồi sức khỏe
6. Đóng BHYT theo quy định
7. Lệ phí chi trả

đạt được mục tiêu đề ra với những nguyên tắc và phương pháp quản lý phù
hợp với hệ thống quản lý chung của nền kinh tế. Quản lý BHXH cho thấy
phương thức quản lý BHXH và các cơ quan chức năng có nhiệm vụ quản lý
BHXH (bao gồm quản lý Nhà nước về BHXH và quản lý hoạt động sự
nghiệp BHXH). Do điều kiện kinh tế – xã hội và chính trị của mỗi nước
khác nhau nên hệ thống BHXH của các nước được xây dựng khác nhau và
vì vậy không có mô hình tổ chức BHXH chung cho tất cả các nước. Có một
số nước giao cho một bộ nào đó đảm nhận cả chức năng quản lý Nhà nước
về BHXH và tổ chức thực hiện các nghiệp vụ BHXH. Đa số các nước hoạt
động sự nghiệp BHXH (quản lý quỹ, quản lý đối tượng, thực hiện thu – chi
BHXH) được giao cho cơ quan BHXH độc lập đảm nhận dưới sự điều hành
của Hội đồng quản trị hoặc Hội đồng quản lý. Tuy nhiên, dù có tổ chức thế
nào thì vẫn có hai nội dung quan trọng, đó là quản lý Nhà nước về BHXH và
quản lý các hoạt động sự nghiệp BHXH.
Quản lý Nhà nước về BHXH
BHXH là một chính sách xã hội của mỗi nước vì vậy phải có sự quản
lý các hoạt động BHXH. Quản lý Nhà nước về BHXH là một trong các hoạt
động quản lý đó. Quản lý Nhà nước về BHXH xuất phát từ chức năng xã hội
của Nhà nước. Quản lý Nhà nước về BHXH được thể hiện thông qua một số
nội dung cơ bản sau:
- Quản lý thống nhất các hoạt động BHXH trên phạm vi toàn quốc gia:
Dù hệ thống tổ chức và cách thức quản lý của các quốc gia có khác nhau,
nhưng việc các quốc gia đều có sự quản lý thống nhất các hoạt động BHXH.
10
Việc quản lý thống nhất thể hiện qua việc chỉ có Nhà nước mới ban hành
chính sách vĩ mô định hướng hoạt động của cả hệ thống BHXH. Nhà nước
định ra các chế độ BHXH, các nội dung cơ bản của BHXH; các chính sách
BHXH đối với các nhóm đối tượng cụ thể, phù hợp với điều kiện kinh tế –
xã hội của đất nước trong từng gia đoạn phát triển.
- Xây dựng pháp luật BHXH:

+ Thứ hai, định hướng tài chính BHXH:
Tài chính BHXH là một trong những hoạt động cơ bản của BHXH. Để
hoạt động này có hiệu quả, phục vụ cho các đối tượng thụ hưởng BHXH và
góp phần lành mạnh hoá nền tài chính quốc gia, Nhà nước ra những quy
định về mức đóng, mức hưởng BHXH; quy định trách nhiệm của các bên
khi tham gia BHXH; quy định các chế độ và quản lý quỹ BHXH; quy định
về kiểm tra, kiểm toán… Ngoài ra, với vai trò là người quản lý xã hội, Nhà
nước định hướng đầu tư để tăng trưởng quỹ BHXH (đầu tư vào những lĩnh
vực nào, đầu tư như thế nào…). Mặc dù ở nhiều nước, hoạt động đầu tư quỹ
BHXH do Hội đồng quản trị quyết định, nhưng Nhà nước vẫn giữ vai trò
định hướng để đảm bảo an toàn cho quỹ BHXH.
- Thực hiện thanh tra, kiểm tra các hoạt động sự nghiệp BHXH:
Song song với việc hoạch định chính sách BHXH, Nhà nước tổ chức các
hoạt động sự nghiệp BHXH. Để các hoạt động này đúng định hướng, với
12
chức năng của mình, Nhà nước thực hiện việc thanh tra, kiểm tra các hoạt
động sự nghiệp BHXH theo quy định của pháp luật, xử lý các khiếu kiện,
các tranh chấp về BHXH theo luật định. Trong hoạt động BHXH có các bên
liên quan như người lao động, người sử dụng lao động với những lợi ích
khác nhau và vì vậy thường có những sự lạm dụng, lợi dụng pháp luật
BHXH để trục lợi cho mình. Mặt khác, chính sách BHXH là chính sách phát
triển và phức tạp nên trong quá trình thực hiện cả người lao động, người sử
dụng lao động và cơ quan BHXH khó tránh khỏi những sai sót. Do đó, thanh
tra, kiểm tra các hoạt động BHXH là cần thiết nhằm đảm bảo cho các bên
liên quan thực hiện đúng nghĩa vụ và trách nhiệm của mình, đồng thời đảm
bảo quyền lợi hợp pháp của họ.
- Bảo hộ và bảo trợ cho các hoạt động BHXH:
Khác với các loại hình bảo hiểm khác, BHXH dù mô hình hoạt động khác
nhau nhưng đều nhằm đảm bảo an sinh xã hội. Vì vậy, Nhà nước luôn luôn
bảo hộ và bảo trợ cho các hoạt động BHXH, nhằm đảm bảo cho BHXH

17/CT-TTg ngày 8/5/2006 của Thủ tướng Chính phủ về phát động phong
trào thi đua thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội giai đoạn
2006-2010 và những năm tiếp theo, trong thời gian tới với sự quản lý của
Nhà Nước toàn ngành BHXH đã xác định quyết tâm phấn đấu hoàn thành
thắng lợi nhiệm vụ trong giai đoạn tới với mục tiêu cụ thể:
Thi đua thực hiện thắng lợi, toàn diện nhiệm vụ chính trị được giao,
bằng mọi biện pháp phấn đấu tăng nhanh số người tham gia BHXH, BHYT
ở mọi thành phần kinh tế, phấn đấu đến năm 2014 thực hiện BHYT toàn
dân, thực hiện BHXH cho mọi người NLĐ vào những năm tiếp theo; giải
quyết đúng, đủ chế độ, chính sách, chi trả đầy đủ, kịp thời lương hưu, trợ
cấp BHXH cho NLĐ; phối kết hợp chặt chẽ với các cơ sở y tế đảm bảo
quyền lợi về KCB cho người tham gia BHYT theo quy định của pháp luật.
Phấn đấu triển khai thực hiện thành công mục tiêu phát triển ngành BHXH
giai đoạn 2011-2015.
Đẩy mạnh áp dụng công nghệ hiện đại vào công tác quản lý, cải tiến,
đổi mới quy trình nghiệp vụ, tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính,
hoàn thiện và chuẩn hóa các quy trình quản lý, đơn giản và công khai hóa
các quy trình thủ tục hồ sơ trong hoạt động nghiệp vụ, giảm thiểu tối đa thủ
tục giấy tờ không cần thiết, đẩy nhanh tiến độ giải quyết tạo điều kiện thuận
lợi cho NLĐ và nhân dân khi tham gia BHXH, BHYT.
Tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ trong giai đoạn tới; xây dựng kiện toàn tổ chức bộ máy; chú trọng công
tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao năng lực chỉ đạo và tổ chức thực
16
hiện của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhất là trình độ chuyên môn
và ý thức, trách nhiệm phục vụ nhân dân.
Thực hiện tốt kỷ cương, kỷ luật hành chính, tăng cường công tác kiểm
tra giám sát hoạt độngt hực hiện nhiệm vụ trong toàn hệ thống. Tăng cường
quan hệ phối hợp phát huy dân chủ, công khai; giữ vững và phát huy mối
đoàn kết nhằm tạo ra sự thống nhất cao giữa chỉ đạo công tác chuyên môn,

tăng thu nhập, cải thiện đời sống cán bộ, viên chức và gắn trách nhiệm
với lợi ích của cán bộ, viên chức của Bảo hiểm xã hội Việt Nam trong
hoạt động nghiệp vụ.
Đổi mới trong giải quyết chế độ chính sách BHXH, BHYT, phục vụ
ngày càng chu đáo, tận tình người tham gia và thụ hưởng các chế độ BHXH,
BHYT. Để làm tốt nhiệm vụ này, Ngành đã đưa ra nhiều cải tiến, đổi mới
trong việc giải quyết chế độ, chính sách cho NLĐ và nhân dân khi tham gia
BHXH, BHYT. Việc áp dụng cơ chế “Một cửa” đã trở thành bước đột phá
trong khâu cải cách hành chính, giúp cho việc giải quyết chế độ chính sách
được nhanh chóng, thuận tiện, rút ngắn được thời gian chờ đợi của đối
tượng. Từ năm 2006 đến năm 2010, toàn Ngành đã giải quyết kịp thời, đúng
chế độ chính sách cho trên 22 triệu lượt người hưởng các chế độ BHXH
như: chế độ hưu trí, trợ cấp một lần, TNLĐ, bệnh nghề nghiệp và trợ cấp ốm
đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe…
18
BHXH Việt Nam cũng chỉ đạo BHXH các tỉnh, thành phố tích cực,
chủ động phối hợp với các cơ sở y tế tổ chức tốt công tác KCB BHYT, tập
trung xây dựng các quy định, quy trình giám định tạo thuận lợi cho người
bệnh, đảm bảo kịp thời và đầy đủ kinh phí cho cơ sở KCB BHYT và quản lý
KCB có hiệu quả, nâng cao chất lượng phục vụ ngày càng chu đáo, tận tình
người tham gia và thụ hưởng chế độ BHYT.
Quan hệ phối hợp của BHXH Việt Nam và các bộ, ngành liên quan
như Bộ LĐ-TB&XH, Bộ Y tế đã có bước đột phá và chuyển biến tích cực,
thông qua việc lãnh đạo các bên đồng thuận cùng xây dựng Quy chế phối
hợp để triển khai thực hiện từ trung ương xuống địa phương…
Toàn Ngành cũng quyết tâm thi đua thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, mở
rộng, tăng nhanh số người tham gia BHXH, BHYT. Đây được coi là một
trong những nhiệm vụ trọng tâm của toàn Ngành, là đầu vào hết sức quan
trọng để hình thành, phát triển quỹ BHXH, quỹ BHYT đáp ứng khả năng chi
trả các chế độ cho NLĐ và nhân dân. BHXH Việt Nam đã thường xuyên chỉ

3. Thúc đẩy việc tổ chức, sắp xếp công việc khoa học, tổ chức bộ máy
tinh gọn, nâng cao hiệu quả trong việc thực hiện các nhiệm vụ BHXH.
Thực hiện Chỉ thị số 39/CT/TW ngày 21/5/2004 của Bộ Chính trị về
việc tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, phát hiện, bồi
dưỡng, tổng kết nhân rộng điển hình tiên tiến, BHXH Việt Nam đã không
ngừng đổi mới phương thức và tổ chức sâu rộng phong trào thi đua yêu
20
nước, nhân rộng gương điển hình tiên tiến trong toàn hệ thống nhằm tạo
động lực thúc đẩy các tập thể, cá nhân hăng hái thi đua hoàn thành xuất sắc
các nhiệm vụ được giao.
Phong trào thi đua của Ngành luôn bám sát nội dung hoạt động
chuyên môn nghiệp vụ trong từng thời kỳ, từng nhiệm vụ chính trị cụ thể
của toàn hệ thống cũng như từng đơn vị nhằm động viên khích lệ cán bộ
công chức phát huy cao nhất năng lực, trí tuệ, rèn luyện nâng cao trình độ
nghiệp vụ, đổi mới tư duy và phong cách làm việc, nỗ lực phấn đấu, hoàn
thành tốt nhiệm vụ chuyên môn. Điển hình như một số phong trào thi đua
qua các giai đoạn: thi đua hoàn thành xuất sắc chỉ tiêu kế hoạch thu BHXH,
BHYT hằng năm; thi đua thu đúng, thu đủ, mở rộng, tăng nhanh số người
tham gia BHXH, BHYT; thi đua thực hiện tốt cơ chế “Một cửa” trong công
tác xét duyệt hồ sơ; áp dụng các sáng kiến kinh nghiệm, các chương trình
phần mềm nghiệp vụ…; hội thi tuyên truyền viên BHXH được thực hiện hầu
khắp tại các tỉnh, thành qua đó nâng cao hiểu biết cho mọi tầng lớp nhân dân
về chính sách, pháp luật BHXH, BHYT của Đảng và Nhà nước…
Thông qua việc thực hiện các phong trào thi đua gắn với nhiệm vụ
chuyên môn được giao, toàn Ngành đã có nhiều gương điển hình tiên tiến,
nhiều cán bộ, công chức, viên chức mẫn cán với công việc, thái độ và tác
phong lao động cần cù, sáng tạo, đồng thời tạo dựng tinh thần yêu nghề,
hăng say học tập, rèn luyện phẩm chất, năng lực của người công chức
BHXH.
Tiêu biểu cho phong trào cải tiến, đổi mới tổ chức thực hiện tốt công

bộ, công chức, viên chức, công nhân, quân nhân và công an nhân
dân thuộc biên chế các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị, các
tổ chức chính trị – xã hội, doanh nghiệp nhà nước, đơn vị lực lượng
vũ trang đã xuất cảnh hợp pháp nhưng không về nước đúng hạn
6 Nghị định số 143/2007/NĐ-CP ngày 10-9-2007
Quy định về thủ tục thực hiện nghỉ hưu đối với cán bộ, công chức
đủ điều kiện nghỉ hưu
7 Thông tư số 24/2007/TT-BLĐTBXH ngày 09-11-2007
Thông tư Hướng dẫn tính thời gian để hưởng chế độ bảo hiểm xã
hội theo Quyết định số 107/2007/QĐ-TTg ngày 13/7/2007 của Thủ
tướng Chính phủ
8 Nghị định số 190/2007/NĐ-CP ngày 28-12-2007
Hướng dẫn một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về Bảo hiểm xã
hội tự nguyện.
9 Công văn số 4730/BHXH-CĐCS ngày 21-12-2007
Về việc hướng dẫn thực hiện tính thời gian để hưởng chế độ bảo
hiểm xã hội theo Quyết định số 107/2007/QĐ-TTg
10 Thông tư số 31/2007/TT-BLĐTBXH ngày 28-12-2007
Hướng dẫn điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ
cấp hằng tháng theo Nghị định số 184/2007/NĐ-CP ngày
17/12/2007 và Nghị định số 166/2007/NĐ-CP ngày 16/11/2007 của
Chính phủ
11 Thông tư số 02/2008/TT-BLĐTBXH ngày 31-01-2008
Hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 190/2007/NĐ-
CP ngày 28/12/2007 của Chính phủ hướng dẫn thực hiện một số
điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện
23
STT Văn bản
12 Thông báo số 1155/BHXH–PT, ngày 08/10/2009
Hướng dẫn tham gia BH Xã hội, BH Y tế, BH Thất nghiệp

có sử dụng lao động phải tham gia bảo hiểm xã hội giữa các tỉnh là không
thống nhất. Hiện, có tỉnh dựa vào số liệu của Sở kế hoạch đầu tư cung cấp
rồi tiến hành rà soát, có tỉnh lại dựa vào số liệu của ngành thuế, tỉnh thì dựa
trên số liệu thống kê chung, cũng có tỉnh thì tổ chức phối hợp rà soát, điều
tra…nhưng nhìn chung vẫn trên tinh thần thụ động.
Các đơn vị bảo hiểm xã hội địa phương chỉ nắm và xác định được khá
chính xác số đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội thuộc các cơ quan hành
chính sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước, còn đối với các doanh nghiệp khu
vực ngoài nhà nước, thì chưa xác định được đầy đủ và không quản lý được.
Nếu so sánh với số doanh nghiệp đã đăng ký thành lập, đang hoạt
động hiện nay là khoảng 260.000 doanh nghiệp (số liệu của Tổng cục Thống
kê) và số lao động đang làm công, hưởng lương, khoảng 14 triệu người, thì
số đối tượng chưa tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo luật định còn rất
lớn, khoảng 30%, đặc biệt là khu vực ngoài quốc doanh, doanhnghiệp vừa
và nhỏ, tổ chức và cá nhân kinh doanh có thuê mướn lao động. Thậm chí
việc trốn đóng bảo hiểm xã hội xảy ra cả trong khu vực nhà nước.
25