1 | P a g e
LỜI NÓI ĐẦU
Thế giới này luôn luôn tồn tại những vấn đề gây tranh cãi, và môi
trường không phải là ngoại trừ. Nhân loại đang thay đổi của khí hậu trái đất
quá nhanh. Môi trường rất cần thiết cho cuộc sống của con người. Môi
trường cung cấp cho con người những điều kiện để sống (như ăn, ở, mặc, hít
thở…). Nếu không có những điều kiện đó con người không thể sống, tồn tại
và phát triển được. Môi trường là một vấn đề lớn và là một trong những vấn
đề quan trọng nhất đang xảy ra trên thế giới của chúng ta. Như chúng ta đã
biết, hiện nay sự nóng lên của Trái đất bởi các chất khí gây hiệu ứng nhà
kính đã trở thành vấn đề môi trường có tính toàn cầu.
Ở Việt Nam ô nhiểm môi trường cũng là vấn đề được chính phủ và
các cơ quan chức năng quan tâm hàng đầu, vì nó đang bị ô nhiểm trầm
trọng. Hiện nay các tỉnh thành trong nước nói chung điều nhận thức rõ được
tầm quan trọng của môi trường và đã và đang ra sức khắc phục và bảo vệ nó.
Trong những năm gần đây tốc độ phát triển đô thị cũng như công
nghiệp hoá trên địa bàn thành phố Cà Mau diễn ra rất nhanh chóng; trong
khi đó, các công trình hạ tầng kỹ thuật như giao thông, cấp điện, cấp thoát
nước, xử lý nước thải, thu gom và xử lý rác thải… không đủ khả năng đáp
ứng với yêu cầu phát triển đô thị. Do nguồn vốn ngân sách của Nhà nước có
hạn, nên việc đầu tư cho lĩnh vực này còn khiêm tốn, vì vậy môi trường và
1
2 | P a g e
mỹ quan đô thị ngày càng xuống cấp trầm trọng; đặc biệt là vấn đề về thoát
nước, rác thải đã ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống và sức khỏe của người
dân thành phố Cà Mau. Đề tài này sẽ làm rõ thực trạng về môi trường ở Cà
Mau hiện nay. Và phân tích những nguyên nhân, tác hại ở góc độ kinh tế.
2
3 | P a g e
1. Ô nhiễm môi trường
a. Khái niệm
các chất lạ ở thể lỏng, rắn làm cho nguồn nước trở nên độc hại với con người
và sinh vật. Làm giảm độ đa dạng sinh vật trong nước. Xét về tốc độ lan
truyền và quy mô ảnh hưởng thì ô nhiễm nước là vấn đề đáng lo ngại hơn ô
nhiễm đất. Nước bị ô nhiễm là do sự phủ dưỡng xảy ra chủ yếu ở các khu
vực nước ngọt và các vùng ven biển, vùng biển khép kín. Do lượng muối
khoáng và hàm lượng các chất hữu cơ quá dư thừa làm cho các quần thể sinh
vật trong nước không thể đồng hoá được. Kết quả làm cho hàm lượng ôxy
trong nước giảm đột ngột, các khí độc tăng lên, tăng độ đục của nước, gây
suy thoái thủy vực. Ở các đại dương là nguyên nhân chính gây ô nhiễm đó là
các sự cố tràn dầu Ô nhiễm nước có nguyên nhân từ các loại chất thải và
4
5 | P a g e
nước thải công nghiệp được thải ra lưu vực các con sông mà chưa qua xử lí
đúng mức; các loại phân bón hoá học và thuốc trừ sâu ngấm vào nguồn nước
ngầm và nước ao hồ; nước thải sinh hoạt được thải ra từ các khu dân cư ven
sông.
Ô nhiễm không khí: Ô nhiễm không khí là sự có mặt một chất lạ
hoặc một sự biến đổi quan trọng trong thành phần không khí, làm cho không
khí không sạch hoặc gây ra sự tỏa mùi, có mùi khó chịu, giảm tầm nhin xa
do bui. Hiện nay, ô nhiễm khí quyển là vấn đề thời sự nóng bỏng của cá thế
giới chứ không phải riêng của một quốc gia nào. Môi trường khí quyển đang
có nhiều biến đổi rõ rệt và có ảnh hưởng xấu đến con người và các sinh vật.
Hàng năm con người khai thác và sử dụng hàng tỉ tấn than đá, dầu mỏ, khí
đốt. Đồng thời cũng thải vào môi trường một khối lượng lớn các chất thải
khác nhau như: chất thải sinh hoạt, chất thải từ các nhà máy và xí nghiệp
làm cho hàm lượng các loại khí độc hại tăng lên nhanh chóng.
Ô nhiễm phóng xạ: Do các chất phóng xạ gây ra, làm ảnh hưởng
nghiêm trọng đến sức khỏe con người.
Ô nhiễm tiếng ồn: bao gồm tiếng ồn do xe cộ, máy bay, tiếng ồn
công nghiệp.
nhân chủ yếu gây ô nhiểm
a. Hậu quả từ ngành thủy sản để lại
Hiện thành phố Cà Mau chưa có một công nghệ xử lý rác thải nào
ngoài "tự hoại, tự phân hủy" của rác theo thời gian ở bãi đổ ấp 5, nên môi
trường tại đây ô nhiễm nặng nề. Mặt khác, thành phố Cà Mau còn là nơi có
nhiều cơ sở chế biến thủy sản xuất khẩu nhất trong tỉnh, tập trung ở phường
6, phường 8 và 3 cơ sở sản xuất kitin từ đầu, vỏ tôm nằm trên sông Gành
Hào, kênh xáng Cà Mau - Bạc Liêu. Do đó, những tuyến sông này và các
7
8 | P a g e
con sông chảy trong nội ô thành phố Cà Mau đang bị ô nhiễm hữu cơ và vi
sinh khá cao, nước có màu đen, bốc mùi hôi thối do việc xử lý ô nhiễm ở các
nhà máy chế biến thủy sản còn nhiều hạn chế. Cà Mau chỉ có 9/27 nhà máy
chế biến thủy sản xuất khẩu có hệ thống xử lý nước thải nhưng hoạt động
cầm chừng nên không mang lại hiệu quả.
b. Do hệ thống xử lý chất thải
còn yếu kém
Những chủ hộ kinh doanh
buôn bán lớn nhỏ ở hầu hết các chợ hằng ngày đều phải đóng một khoản lệ
phí vệ sinh. Đây là việc làm cần thiết, tuy nhiên, điều đáng nói là các hộ
kinh doanh này cho rằng vì đã đóng lệ phí rồi nên không cần giữ gìn vệ sinh
chung. Tại chợ Nông sản thực phẩm, chợ nổi, mỗi ngày có hàng chục xe tải,
tàu thuyền vận chuyển rau, củ, quả từ các tỉnh đổ về để phân phối hàng đi
các nơi trong tỉnh. Sau mỗi chuyến hàng như vậy, "tàn dư" của rau, củ, quả
và các phụ trợ đóng gói hàng hóa vứt ra đầy chợ, lềnh bềnh trên sông, mặc
cho các công nhân vệ sinh môi trường phải vất vả thu gom, quét dọn. Điều
đáng suy nghĩ nữa là phí vệ sinh môi trường ở hầu hết các chợ sau khi thu có
sử dụng đúng mục đích hay không, mà tại các chợ vẫn còn ít thùng đựng rác,
8
9 | P a g e
dễ nhận thấy là hệ thống xử lý rác thải như nơi chứa rác, thùng đựng rác
công cộng, lò đốt rác, cống thoát nước, biển báo tuyên truyền vệ sinh môi
trường… chưa được quan tâm đầu tư. Một số công trình hạ tầng ở các chợ
phần lớn đã xuống cấp, đường vào chợ nước đọng kéo dài sau các trận mưa.
Bên cạnh đó, tình trạng buôn bán lấn chiếm lòng lề đường khá phổ biến;
hàng hóa chất lộn xộn. Đặc biệt là người dân rất thiếu ý thức: vứt rác bừa
bãi, đổ rác xuống sông.
Ngoài ra, bụi, khói, tiếng ồn, cặn dầu, nhớt qua sử dụng từ các khu
vực sản xuất, giao thông đường thủy, đường bộ và công trình xây dựng chưa
được kiểm soát một cách có hiệu quả. Các chỉ tiêu bụi, tiếng ồn luôn ở mức
vượt tiêu chuẩn cho phép hàng chục lần. Các cơ sở sản xuất công nghiệp,
tiểu thủ công nghiệp nằm gần và xen lẫn trong khu dân cư; nên gây bụi, mùi
10
11 | P a g e
hôi khó chịu, tiếng ồn lớn làm ảnh hưởng đến đời sống sức khỏe dân cư sống
xung quanh.
4. Tác hại của việc ô nhiễm môi trường
a. Về mặt tự nhiên
Mỗi khi mùa mưa, nước dưới dòng kênh, sông tràn lên đường, người
dân lội phải nước ấy thì về nhà bị ngứa ngáy rất khó chịu, phải rửa ngay
bằng xà phòng diệt khuẩn. Trẻ em ở đây đa số đều bị bệnh về Tai mũi họng,
về phổi và đường hô hấp. Người già thì không bao giờ ngủ ngon giấc vì cái
mùi của dòng kênh ô nhiễm. Ai cũng lo lắng cho sức khỏe của mình và
những người xung quanh. Nước giếng cho mùi rất tanh. Bỏ giếng này, khoan
giếng khác, vẫn không thoát được cái mùi tanh rình, hôi thối. Những hộ dân
chưa có nước máy, phải mua nước bình về uống. Về lâu dài nếu tình trạng ô
nhiễm vẫn không được khắc phục thì không ai dám khẳng định là nhiều
người dân ở cạnh khu vực ô nhiễm không bị mắc phải các chứng bệnh hiểm
11
12 | P a g e
nhiệm vụ chính của mình.
Với những chủ hộ kinh doanh cố tình vi phạm cần phải được nhắc nhở
và áp dụng biện pháp cưỡng chế như: phạt tiền, tăng phí vệ sinh… Ngoài ra,
chính quyền và ngành chức năng cũng cần quan tâm hơn đến công tác quy
hoạch lại hệ thống chợ trong nội ô thành phố, từng bước nâng cấp các chợ
13
14 | P a g e
trung tâm thành các trung tâm thương mại vừa đáp ứng thời kỳ hội nhập vừa
đảm bảo an toàn vệ sinh công cộng.
Cần cải tiến công nghệ xử lý rác thải, thành lập thêm các trung tâm xử
lý rác… Điển hình như việc áp dụng hệ thống xử lý nước thải và hệ thống
điều trị chất thải dạng kích hoạt bùn và ngắt điện kép sinh học có khả năng
xử lý dễ dàng các chất ô nhiễm trong nước, chi phí vận hành thấp, diện tích
sử dụng nhỏ phù hợp điều kiện sản xuất và các doanh nghiệp trong khu công
nghiệp tập trung. Hệ thống các lò đốt rác thải y tế bao gồm 1 lò nhiệt phân
với một buồng đốt. Trong lò nhiệt phân, chất thải sẽ được khử khí và phần
còn lại sẽ được đốt cháy. Những chất thải phát sinh khi không được đốt sẽ
vào buồng cháy 2. Trong 2 bộ phận của cùng một quá trình thì nhiệt độ sẽ
được điều chỉnh bởi người đốt. Những công nghệ này có tác dụng diệt các
loại vi khuẩn, vi rút có nguy cơ lây truyền dịch bệnh, phù hợp với việc xử lý
chất thải rắn y tế.
Cần xử lý nghiêm các trường hợp xả rác bừa bãi của người dân. Bắt
buộc tất cả các doanh nghiệp đều phải có hệ thống xữ lý rác thải. Nếu vi
phạm thì cần xử phạt hành chính thật nặng. Nếu gây hậu quả nghiêm trọng
thì xử phạt đến hình sự.
Ngoài ra chúng ta còn có thể đánh thuế lên lượng phát thải tại các
doanh nghiệp. Điều này làm cho doanh nghiệp phát thải ra môi trường sẽ
14
15 | P a g e
phải trả một khoản chi phí thuế( khoản thuể đánh vào sao cho nhiều hơn
18 | P a g e
TRẢ LỜI CÂU HỎI
Câu hỏi: Có nên giảm lượng phát thải xuống bằng 0 không? Tại sao?
Trả lời: Không nên giảm lượng phát thải xuống bằng 0 Vì:
Hiện tại khoa học kĩ thuật chưa thể giảm hoàn toàn tất cả các
loại rác thải.
Nếu đầu tư vào để nghiên cứu khoa học kĩ thuật giảm lượng
phát thải xuống bằng 0 thì chi phí sẽ rất lớn=> Không đạt hiệu
quả chi phí. Trong khi đối với các Doanh nghiệp phát thải ra
môi trường là cách rẻ nhất để giảm thiểu chi phí.
18
19 | P a g e
Từ hình vẽ ta thấy nếu ta giảm lượng phát thải từ Eo đến E* (theo như
tiêu chuẩn được qui định) thì chi phí để giảm lượng phát thải là diện tích
E*EEo. Và khi ta giảm lượng phát thải về mức bằng 0 thì chi phí giảm phát
thải bằng diện tích OEo$o>> dt E*EEo. Do vậy khi ta giảm lượng phát thải
về bằng 0 thì chi phí sẻ rất lớn=> không đạt hiệu quả về mặt chi phí.
19