Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
LỜI NÓI ĐẦU
Xây dựng và phát triển kinh tế thị trường là một điệu kiện tất yếu để phát triển
nền kinh tế quốc gia. Ở Việt Nam, sau gần 20 năm đổi mới, sự phát triển kinh tế thị
trường đã thúc đẩy các chủ thể kinh tế phát huy khả năng, sức sáng tạo và tự chủ
trong sản xuất kinh doanh. Trong lĩnh vực dịch vụ tài chính, kinh tế thị trường đã tạo
điều kiện cho nghành bảo hiểm phát triển mạnh mẽ. Cùng với sự lớn mạnh chung của
toàn ngành bảo hiểm, bảo hiểm tai nạn hành khách không ngừng và ngày càng tỏ rõ
vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân nói chung và ngành giao thông vận tải
nói riêng.
Với sự phát triển của nền kinh tế, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao
nhu cầu đi lại ngày một nhiều hơn, cùng với sự cố gắng của bản thân con người cũng
như sự giúp đỡ đắc lực của ngành giao thông chúng ta vẫn không thể loại bỏ, tránh
khỏi các tai nạn giao thông xảy ra, thậm chí tai nạn giao thông xảy ra ngày càng ra
tăng và mức độ tổn thất ngày càng lớn do đó bảo hiểm tai nạn hành khách ra đời nó
góp phần đề phòng và ngăn ngừa tai nạn giao thông- mối lo của toàn xã hội. Nhận
thấy được tầm quan trọng của nghiệp vụ này kết hợp với thời gian thực tập tại Công
ty Bảo Hiểm Hà Nội cùng với sự hướng dẫn, chỉ đạo nhiệt tình của cô Tô Thiên
Hương cũng như các cô chú, anh chị trong Công ty, em đã chon đề tài: “ Thực trạng
nghiệp vụ Bảo hiểm tai nạn hành khách tại Công ty bảo hiểm Hà Nội giai đoạn
2002- 2006” để làm chuyên đề tốt nghiệp của mình. Kết cấu của chuyên đề ngoài
phần mở đầu và kết luận bao gồm 3 phần:
Phần I: Lý luận chung về bảo hiểm tai nạn hnàh khách
Phần II: Thực trạng nghiệp vụ bảo hiểm tai nạn hành khách tai Công ty bảo
hiểm Hà Nội giai đoạn 2002- 2006
Phần III: Kiến nghị nhằm hoàn thiện nghiệp vụ bảo hiểm tai nạn hành khách
tại Công ty bảo hiểm Hà Nội trong thời gian tới
TrÞnh ThÞ Nhµn B¶o hiÓm 45A
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Mặc dù đã cố gắng rất nhiều song do thời gian và trình độ còn hạn chế nên
thân, cơ quan, doanh nghiệp và toàn xã hội, Vì thế, Bảo hiểm tai nạn hành khách ra
đời là hết sức cần thiết và ở nhiều nước trên thế giới đã được triển khai dưới hình
thức bắt buộc.
Do xác định được sự cần thiết của BHTNHK tại Việt Nam lịch sử thương mại
ra đời gắn liền với sự ra đời của Công ty Bảo hiểm Việt Nam ( Bảo Việt). Bảo Việt –
tiền thân của Tổng Công ty Bảo Hiểm Việt Nam ngày nay ra đời ngày 17 thán 12
năm 1964 và chính thức đi vào hoạt động ngày 15 tháng 1 năm 1965. Ngày đầu mới
TrÞnh ThÞ Nhµn B¶o hiÓm 45A
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
thành lập Công ty chỉ hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực bảo hiểm hàng hóa xuất nhập
khẩu, bảo hiểm tàu biển, nhận tái bảo hiểm, làm đại lý giám định và xét bồi thường
cho các Công ty bảo hiểm nước ngoài về hàng hóa xuất nhập khẩu. Năm 1980, Bảo
Việt chính thức có mạng lưới cung cấp dịch vụ trên khắp cả nước. Đây cũng là thời
kỳ Bảo Việt cung cấp dịch vụ “ Bảo hiểm tai nạn hành khách” và “ Bảo hiểm trách
nhiệm dân sự cho chủ xe cơ giới” dưới hình thức bắt buộc phục vụ đắc lực nhu cầu
thông thương và đi lại của đông đảo nhân dân.
Do vậy, căn cứ vào quyết định số 314/CP ngày 01/10/1980 của Hội đồng
Chính phủ cho phép thực hiện chế độ Bảo hiểm tai nạn hành khách và quy tắc về Bảo
hiểm tai nạn hành khách ban hành theo quyết định số 248/TC ngày 22/12/1980 của
Bộ Tài Chính, Bảo Việt đã triển khai nghiệp vụ này khá sớm. Tuy nhiên, sau thời
gian thực hiện, Bộ Tài Chính lại ra quyết định số 176/TC- Bảo hiểm tai nạn hành
khách ngày 27/10/1989, theo quy tắc Bảo hiểm tai nạn hành khách đi lại trong nước
được ban hành kèm theo quyết định này sẽ thay cho quy tắc Bảo hiểm tai nạn hành
khách ban hành theo quyết định số 284/TC và các văn bản đã ban hành có liên quan
đến Bảo hiểm tai nạn hành khách trước đây trái với quyết định này đều bị bãi bỏ
2 Tác dụng của Bảo hiểm tai nạn hành khách
2 Tác dụng của Bảo hiểm tai nạn hành khách
Bảo hiểm tai nạn hành khách ra đời có ba tác dụng to lớn sau:
- Góp phần ổn định cuộc sống của bản thân hành khách không may bị tai nạn
tiện giao thông kinh doanh chuyên chở khách (đường sắt, đường thủy, đường bộ,
đường hàng không, qua phà và cầu phao). Những người này không phân biệt lứa tuổi,
nghề nghiệp, hành khách người Việt Nam hay người nước ngoài đi lại trên lãnh thổ
nước Cộng hòa XHCN Việt Nam miễn là họ có vé hoặc được miễn giảm giá vé theo
quy định. Người được bảo hiểm còn bao gồm cả những hành khách được ưu tiên đặc
biệt không phải mua vé, trẻ em đi theo người lớn được miễn vé
Tuy nhiên, hành lý, tài sản hàng hóa của hành khách mang theo, các lái phụ xe
và những người đang làm việc trên các phương tiện vận chuyển hành khách không
thuộc đối tượng bảo hiểm. Nghiệp vụ này ở nước ta đã được các Công ty triển khai
dưới hình thức bắt buộc, vì vậy phí bảo hiểm được tính vào gia cước vận chuyển và
mặc nhiên mỗi tấm vé là một giấy chứng nhận bảo hiểm.
2. Phạm vi bảo hiểm
2. Phạm vi bảo hiểm
2.1 Rủi ro được bảo hiểm:
TrÞnh ThÞ Nhµn B¶o hiÓm 45A
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Là các rủi ro do thiên tai, tai nạn bất ngờ xảy ra trong suốt hành trình của hành
khách gây thiệt hại đến tính mạng và tình trạng sức khỏe của người được bảo hiểm.
- Thiên tai bao gồm: Thời tiết xấu, bão lốc, lũ lụt, sụt lở đất đá… gây thiệt hại
cho phương tiện chuyên chở, do đó gây thiệt hại đến tính mạng và tình trạng sức
khẻo của hành khách
- Tai nạn bất ngờ như: Đâm va, cháy nổ, lật nghiêng, do sự cố kỹ thuật của
chính phương tiện, lỗi lầm của người điều khiển phương tiện hoặc do phương tiện
khác đâm vào…
2.2 Rủi ro loại trừ
Trong phạm vi bảo hiểm không bao gồm các rủi ro như:
- Bị tai nạn do vi phạm trật tự an toàn giao thông, vi phạm pháp luật (nhảy tàu
xe khi phương tiện chưa dừng hẳn, bám xe, đứng ngồi không đúng chỗ quy định,
hành hung, ăn cắp…)
Phí bảo hiểm phụ thuộc vào những yếu tố sau:
- Số tiền bảo hiểm
- Loại phương tiện vận chuyển
- Độ dài chuyến đường chuyên chở
- Đặc điểm tuyến đường hoạt động của phương tiện vận chuyển( chất lượng
đường sá và địa hình)
Có 2 phương pháp tính phí được các công ty bảo hiểm vận dụng:
* Phương pháp 1: Phí bảo hiểm tính trên 1km/ hành khách, cho từng loại
phương tiện với giả thiết 100% hành khách đều được bảo hiểm với STBH cho trước.
Phí bảo hiểm theo phương thức này được tính như sau:
P = f1+f2+f3+f4
Trong đó:
f1: Phí thuần, được tính như sau
∑∑
∑ ∑
= =
= =
+
=
n
i
m
j
n
i
n
i
LijKij
TiCi
∑
=
=
=
n
i
n
i
D
Qi
R
Trong đó:
P – là phí thuần
R – Tỷ lệ phí bảo hiểm
Gv – Giá cước vận chuyển
Qi - Tổng chi phí chi trả cho tai nạn bảo hiểm năm i
Di – Tổng doanh thu cước phí của nghành vận tải năm i
Phương pháp này tuy đơn giản, dể tính toán, song phụ thuộc nhiều vào
giá cước vận tải. Khi tính toán cũng phải giả thiết 100% hành khách
đều được bảo hiểm với số tiền bảo hiểm cho trước.
TrÞnh ThÞ Nhµn B¶o hiÓm 45A
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Ngoài ra, đối với các Công ty tư nhân kinh doanh vận tải khách, Công ty bảo
hiểm thu phí theo phương thức khoán. Cụ thể số phí một Công ty vận tải hành khách
phải nộp hành tháng.
P =
Phí bảo
hiêm bình
quân 1
Bảng 1: Biểu phí nghiệp vụ bảo hiểm TNHK
Hành khách
Loại hình VC
Hành khách trong nước
(đồng/lượt HK)
Hành khách nước ngoài
(USD/lượt HK)
Vận tải đường sắt(không cự ly) 500 1
Vận tải đường song, đường bộ
Trong đó:
- Dưới 30km
- Từ 30km đén dưới 300km
- Từ 300 đến 500km
- Trên 500km
30
100
120
150
0,2
0,5
0,8
1,0
Vận tải đường biển(không kể cự
ly)
200 2
Vận tải đường bộ
- Tuyến Hà Nội- TPHCM
- Các tuyến khác
-
400
của phía khách hàng tại thời điểm xảy ra tổn thất.
6.Trách nhiệm và quyền lợi của các bên tham gia
6.Trách nhiệm và quyền lợi của các bên tham gia
6.1 Trách nhiệm và quyền lợi của người được bảo hiểm
6.1.1 Trách nhiệm
- Người được bảo hiểm phải kê khai trung thực đầy đủ các khoản mục quy định
trong giấy yêu cầu bảo hiểm và nộp phí bảo hiểm theo đúng quy định
- Khi xảy ra rủi ro được bảo hiểm người được bảo hiểm hoặc thân nhân của họ
phải áp dụng các biện pháp cần thiết và có thể thực hiện được để cứu chữa nạn nhân
- Trung thực trong việc khai báo và chính xác các câu hỏi liên quan đến đối
tượng được bảo hiểm mà công ty bảo hiểm đã yêu cầu. Trong giao dịch bảo hiểm, chỉ
có một người biết được tất cả mọi yếu tố liên quan tới “ vật dụng” được bảo hiểm, đó
là người yêu cầu bảo hiểm. Vì vậy, nguyên tắc áp dụng trong các giao dịch bảo hiểm
là “ Trung thực tuyệt đối” đồng thời cung cấp các chứng từ chính xác về rủi ro được
bảo hiểm
TrÞnh ThÞ Nhµn B¶o hiÓm 45A
10
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- Bên được bảo hiểm có nghĩa vụ tuân thủ các điều kiện ghi trong hợp đồng,
các quy định pháp luật có liên quan và thực hiện các biện pháp phong ngừa thiệt hại
- Trong quá trình thực hiện hơp đồng, nếu có những thay đổi nào liên quan đến
đối tượng được bảo hiểm thì người tham gia bảo hiểm phải thông báo ngay cho công
ty bảo hiểm để điều chỉnh và sửa đổi.
6.1.2 Quyền lợi người tham gia bảo hiểm
- Yêu cầu Bảo Việt giải thích các điều kiện, điều khoản bảo hiểm, cấp đơn hoặc
giấy chứng nhận bảo hiểm
- Đơn phương đình chỉ thực hiện hợp đồng theo luật định nếu như Bảo Việt cố ý
cung cấp thông tin sai sự thật để giao kết hợp đồng , không chấp nhận giảm phí nếu
rủi ro được bảo hiểm thay đổi theo chiều hướng có lợi cho doanh nghiệp mà bên
tham gia đã yêu cầu giảm phí
- Khi soạn thảo hợp đồng, công ty bảo hiểm phải đảm bảo tính trung thực để
bảo vệ quyền lợi cho cả hai bên.
- Công ty bảo hiểm có trách nhiệm xem xét giải quyết và thanh toán tiền bảo
hiểm cho người được bảo hiểm hoặc người thừa kế hợp pháp, hoặc người được ủy
quyền hợp pháp việc thanh toán phải đảm bảo nhanh chóng kịp thời và hợp lý. Công
ty bảo hiểm bán cam kết của mình cho người được bảo hiểm, hiệu lực của hợp đồng
bảo hiểm chỉ được chứng minh vào một thời điểm trong tương lai. Vào thời điểm đó,
công ty bảo hiểm phải có trách nhiệm thanh toán bồi thường cho người được bảo
hiểm
- Công ty bảo hiểm có trách nhiệm có các biện pháp nhằm đề phòng, ngăn ngừa
hạn chế tổn thất có thể xảy ra đối với người được bảo hiểm (thí dụ như việc cung cấp
các thiết bị đề phòng rủi ro xảy ra )
- Ngoài ra công ty bảo hiểm còn có trách nhiệm giữ bí mật về thông tin mà bên
mua bảo hiểm đã cung cấp. Những thông tin mà khách hàng cung cấp cho công ty
bảo hiểm là rất phong phú, trong đó có những thông tin quan trọng có ảnh hưởng đến
những lợi ích vật chất của khách hàng. Vì thế trách nhiệm này của công ty bảo hiểm
là hết sức cần thiết để đảm bảo quyền lợi cho khách hàng, đồng thời củng cố niềm tin
của khách hàng đối với công ty bảo hiểm
- Nếu có bất kỳ sự thay đổi nào ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng và
quyền lợi của bên mua bảo hiểm thì công ty bảo hiểm phải thong báo cho bên mua
TrÞnh ThÞ Nhµn B¶o hiÓm 45A
12
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
biết để hai bên cùng thống nhất về sự thay đổi đó, tránh những sự tranh chấp không
đáng có trong quá trình thực hiện hợp đồng
6.2.2 Quyền lợi
- Thu phí bảo hiểm theo thỏa thuận của hợp đồng trong hợp đồng bảo hiểm
- Yêu cầu khách hàng cung cấp đầy đủ các thông tin liên quan đến hợp đồng
bảo hiểm
- Đơn phương đình chỉ hợp đồng nếu bên tham gia bảo hiểm cố ý cung cấp
yêu cầu mới trong sự nghiệp thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước. Đáp ứng yêu cầu
đó, ngày 17/02/1989, Bộ tài chính đã ra quyết định 27/TCQĐ-TCCB chuyển “ Chi
nhánh Bảo hiểm Thành Phố Hà Nội” thành “Công ty Bảo hiểm Hà Nội”gọi tắt là Bảo
Việt Hà Nội(BVHN). Ngày 4/3/1989, Tổng công ty Bảo hiểm Việt Nam ra quyết
định 230/TCCB-BH phê chuẩn điều lệ tổ chức và hoạt động của Bảo Việt Hà Nội,
đặt trụ sở chính tại 15C Trần Khánh Dư- Quận Hoàn kiếm- Hà Nội, với 26 phòng
trực thuộc trong đó có 5 phòng quản lý và 21 phòng trực tiếp kinh doanh trải khắp
trên địa bàn 14 quận huyện trong Thành phố, cùng mạng lưới đại lý, cộng tác viên
phủ kín các địa bàn dân cư trên thành phố Hà Nội, sẵn sàng phục vụ nhu cầu bảo
hiểm đa dạng của các cá nhân và tổ chức kinh tế, các nhà đầu tư cũng như mọi thành
phần kinh tế khác. BVHN trở thành một đơn vị chủ lực của Tổng Công ty Bảo hiểm
Việt Nam.
Cùng với thời gian, quy mô và vị thế của Công ty bảo hiểm Hà Nội ngày càng
lớn mạnh và đã khẳng định trên thị trường. Từ buổi đầu thành lập Công ty chỉ có 7
lao động, đến nay đội ngũ cán bộ của Công ty đã có trên 160 lao động có trình độ
chuyên môn cao được đào tạo từ nhiều ngành nghề, nhiệt tình năng động trong công
tác. Trong quá trình phát triển, Công ty đã không ngừng mở rộng hệ thống quản lý và
phục vụ khách hàng, hiện tại công ty đã cung cấp hơn 50 sản phẩm bảo hiểm khác
nhau để đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Trong những năm qua Công ty luôn thể hiện là đơn vị phấn đấu hoàn thành
nhiệm vụ cấp trên giao, doanh thu thực hiện luôn tăng trưởng. Chỉ tính trong 5 năm
gần đây (2001-2005), tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm của công ty đạt trên 17
%, với tổng doanh thu lên tới hơn 200 tỷ đồng.
Các nghiệp vụ Bảo Hiểm đang triển khai tại Bảo Việt Hà nội.
Các loại hình bảo hiểm của Công ty bao gồm:
- Bảo hiểm mọi rủi ro về xây dựng ( C.A.R).
TrÞnh ThÞ Nhµn B¶o hiÓm 45A
14
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- Bảo hiểm mọi rủi ro về lắp đặt ( E.A.R ).
TrÞnh ThÞ Nhµn B¶o hiÓm 45A
15
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
phục vụ khách hàng ngày một tốt hơn. Đặc biệt BVHN đã liên tục củng cố kiện toàn
bộ máy, tổ chức sắp xếp và đào tạo cán bộ cho phù hợp với nhiệm vụ và chức năng
của mình. Cụ thể cơ cấu tổ chức của BVHN hiện nay bao gồm:
- Ban giám đốc: 1 Giám đốc và 3 Phó giám đốc
- 26 phòng: Trong đó có 5 phòng gián tiếp và 21 phòng trực tiếp kinh doanh có
ở 14 quận huyện, với mạng lưới đại lý cộng tác viên trên địa bàn thành phố.
Các phòng nghiệp vụ và văn phòng đại diện không thực hiện hạch toán độc lập
nhưng có toàn quyền quyết định các hoạt động của mình ở mức phân cấp cho phép,
kết hợp với các phòng chức năng nhằm đưa ra các biện pháp giải quyết, quản lý bảo
hiểm cho khách hàng một cách thuận tiện nhất, cơ cấu tổ chức như vậy, việc quản lý
chung của BVHN khá chặt chẽ cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, tạo sự thông suốt từ
Ban giám đốc tới phòng ban đến từng cán bộ và đại lý, cộng tác viên, đảm bảo đưa ra
một dịch vụ bảo hiểm hoàn thiện cho khách hàng. Các phòng ban trong công ty hoạt
động vừa độc lập vừa có sự liên hệ qua lại mật thiết với nhau do sự phân công, phân
cấp quản lý của Ban giám đốc.
TrÞnh ThÞ Nhµn B¶o hiÓm 45A
16