MỤC LỤC
PHẦN 1. PHẦN MỞ ĐẦU...............................................................................................................4
I.1. Lý do chọn đề tài....................................................................................................................4
I.2. Phạm vi nghiên cứu................................................................................................................5
I.3. Đối tượng nghiên cứu.............................................................................................................5
I.4. Mục đích nghiên cứu..............................................................................................................5
I.5. Nhiệm vụ nghiên cứu..............................................................................................................5
I.6. Phương pháp nghiên cứu........................................................................................................5
PHẦN 2. NỘI DUNG ......................................................................................................................6
I. Những vấn đề chung..................................................................................................................6
I.1.1. Khái niệm mảng nét.........................................................................................................6
I.1.1.1. Mảng là gì.................................................................................................................6
I.1.1.2. Nét là gì.....................................................................................................................6
I.1.2. Quan hệ giữa mảng và nét................................................................................................7
I.2. Mảng nét trong tranh dân gian Đông Hồ.................................................................................8
I.2.1. Nét định hình cho mảng...................................................................................................8
I.2.2. Mảng nét với giá trị cân bằng...........................................................................................9
I.2.3. Mảng, nét và tính chuyển động......................................................................................10
I.2.4. Mảng nét trong sự phối màu..........................................................................................12
I.2.5. Mảng nét với việc tả chất...............................................................................................13
I.3. Vận dụng mảng nét trong tranh dân gian đông hồ vào dạy mĩ thuật.....................................14
I.3.1. Vận dụng mảng nét trong tranh dân gian đông hồ vào những bài tập của sinh viên ......14
I.3.2. Những bài tập sinh viên vận dụng trong tranh...............................................................15
I.3.3. Vận dụng mảng nét trong tranh dân gian.......................................................................15
PHẦN 3. KẾT LUẬN.....................................................................................................................17
PHẦN 4. TÀI LIỆU THAM KHẢO ..............................................................................................18
I.1. Lịch sử mỹ thuật Việt Nam...............................................................................................18
I.1.1. Khả năng diễn tả nét trong tranh dân gian Đông Hồ......................................................18
I.1.2. Giáo trình mỹ thuật học .................................................................................................18
I.1.3. Tranh dân gian Đông hồ.................................................................................................18
I.1.4. Tranh dân gian việt nam ................................................................................................18

gian có một đặc điểm là thể hiện hình tượng mang tính chất phổ cập, dễ hiểu đối
với đông đảo quần chúng, khiến cho họ yêu thích và hầu như không thể thiếu
trong cuộc sống gia đình.
Kho tàng tranh khắc gỗ dân gian Việt Nam rất phong phú và đa dạng. Để có cái
nhìn khái quát, những nhà nghiên cứu thường gom chúng lại thành những loại
chủ đề nhất định, tùy từng người mà có thể có những chủ đề khác nhau.
Nhìn chung, việc phân chia là tùy quan niệm. Phần trình bày dưới đây chỉ là dựa
vào nội dung và hình thức nghệ thuật đã được thể hiện rõ trong tranh, để nói lên
đặc điểm tâm hồn, tình cảm cũng như cách nhìn thời cuộc, những ý tứ sâu xa mà
tác giả – những nghệ nhân dân gian muốn gửi đến người xem.
Nói đến tranh dân gian Việt Nam cũng chính là nói đến tranh Tết Tranh dân
gian đông hồ là sản phẩm nghệ thuật dân tộc việt nam,nó được làm vào những
lúc nông nhàn .và được sử dụng để trang trí vào dịp tết đến xuân về, nó đã ăn
sâu vào tiềm thức và chở thành nhu cầu không thê thiếu trong món ăn tinh thần
của người dân
Theo phong tục cổ truyền Việt Nam, hàng năm cứ mỗi dịp Tết đến xuân về, hòa
vào vạn vật tươi vui tràn đầy sức sống, người dân thường hay mua tranh về treo.
Ngoài chức năng để trang trí nhà cửa, mỗi bức tranh Tết còn là niềm tin, nỗi ước
mong và sự che chở cho những thành viên trong gia đình.
Ngày Tết, nhân dân ta thường chúc nhau mạnh khỏe sống lâu, sung túc ấm no,
sinh năm đẻ bảy, con cháu đầy đàn….
khi nhìn vào một bức tranh dân gian Đông Hồ, người xem không khỏi trầm trồ
thú vị trước những màu sắc, tươi tắn, những hình khối đường nét tuy đơn giản
nhưng sống động, thực mà hư, hư mà thực, gần gũi với đời sống con người nông
dân đồng bằng Bắc Bộ.ở Mỗi bức tranh đều có mảng và nét vì đó là phương tiện
tạo hình chủ yếu của nghệ thuật đồ họa nói chung và của tranh dân gian Đông
Hồ nói riêng.
Sinh viên thực hiện: Trần Hữu 4
Tiều luận môn Lịch sử mỹ thuật Đề tài: Mảng – nét trong tranh dân gian Đông Hồ
Mảng ra đời là hệ quả của nét, khi có nét thì dường như có mảng và mảng

I.1.1. Khái niệm mảng nét
I.1.1.1. Mảng là gì
Mảng trong hội họa được hiểu là các yếu tố trong tiết diện chiếm một khoảng
bề mặt nhất định trong tranh, lớn hay nhỏ , đậm hay nhạt , tự tách ra với xung
quanh bằng một đường biên khép khín. Đồng thời biến xung quanh thành nền
của chúng , vì vậy mảng nào cũng nó hình thù nhất định.có khi rất đa dạng
,tưởng là những hình thể của người,vật,cây, cỏ ,cũng có khi là một nhóm hình
kết hợp lại được gọi là : vết , diện , hình , nhóm hình … Tùy theo cấu tạo hoặc
tính chất của mỗi mảng
Qua đó cho thấy mảng là một hình cụ thể , có ý nghĩa toàn bộ hay cục bộ như
một nhóm hình , một hình riêng rẽ,một bộ phận của hình hay một chi tiết của bộ
phận
Ví dụ : người đứng trong một không gian thì người được coi là một mảng và
nền là không gian xung quanh ,và xét chi tiết hơn nữa thì trong mỗi người mỗi
vật là các mảng trong các nền khác nhau . ngoài ra còn có những mảng vô thể có
hình nhưng không thấy rõ là hình của vật gì .Tạm gọi là vô thể hay mảng hư toàn
bộ các mảng thực hư đó kết hợp với nhau tạo thành một bố cục tranh .
Cấu trúc của mảng không nhất thiết phải dày đặc hay thưa thoáng .một tranh
mà chặt chẽ , phong phú ,được coi là đẹp,tranh đơn giản và thanh thoát cũng đẹp
không kém , rất nhiều con đường dẫn đến cái đẹp vì vậy ,lối vẽ nào cũng phải
đầu tư sức suy nghĩ và sáng tạo, cấu chúc hình mảng dầy hay thưa, lớn hay
nhỏ,đạm hay nhạt,nạng hay nhẹ đều có thể mang lại hiệu quả kỳ diệu tùy theo
chất liệu biểu đạt. trên cơ sở phát huy tính năng của chất liệu người nghệ sĩ có
thể biến hóa theo nhiều cách khác nhau
I.1.1.2. Nét là gì
Nét là tập hợp của các yếu tố cho thấy chiều hướng chuyển động của hình thể,
tạo nên sự tách biệt và liên kết giữa các điệu, các lớp, các hình, làm hiện lên
bóng dáng của sự vật, bao gồm tổ chức nét thực và hư, đan xen và hòa quện với
nhau.
Sinh viên thực hiện: Trần Hữu 6

bức tranh (Mảng rỗng, đặc). Tính biểu hiện của nét vô cùng phong phú. Đó là sự
mô tả hình dáng, cấu trúc, trạng thái, khối của sự vật trong không gian. Sự vật
vận động trong không gian thì vô cùng đa dạng, còn khả năng mô tả của nét thì
khôn cùng.
Sinh viên thực hiện: Trần Hữu 7
Tiều luận môn Lịch sử mỹ thuật Đề tài: Mảng – nét trong tranh dân gian Đông Hồ
Paul Klee là một trong những nghệ sỹ có kỹ thuật sáng tạo nhất, bất ngờ nhất.
Những quan hệ giữa mảng và nét trong sự phối hợp với ánh sáng và màu sắc.
Ông viết: “nghệ thuật là sự bắt chước đầy sáng tạo và có chức năng vén bức màn
sự thật đằng sau sự thật”.
Mảng và nét là hai yếu tố vô cùng quan trọng, không thể thiếu được khi xây
dựng tranh. Mỗi người họa sỹ có thể chọn lọc cho mình một cách biểu đạt riêng
bằng màu sắc, hình khối, chất cảm hay đó là sự cân bằng tổng thể của các yếu tố.
Nhưng sự tồn tại của nét cùng với sự phối hợp với mảng luôn giữ vị trí quan
trọng hàng đầu trong xây dựng bố cục. Khi người họa sỹ sắp xếp một tác phẩm
về nét thì không thể bỏ qua ý đồ bố cục về mảng cho dù đó chỉ là một khoảng
trống để có thể biểu đạt được giá trị cao của nghệ thuật.
I.2. Mảng nét trong tranh dân gian Đông Hồ
I.2.1. Nét định hình cho mảng
Nếu như nét trong tranh Hàng Trống ưa sự mảnh mai, chau chuốt, tinh tế, thì
ngược lại, trong tranh dân gian Đông Hồ là nét thực, nét tạo nên hình mảng trong
tranh. Nét khoanh lấy các mảng màu giữ cho màu đằm trên giấy. Nét đã tạo nên
sự nhất quán giữa hình và mảng, diễn tả được tình cảm, tính cách nhân vật bằng
những nét viền to nhỏ đậm đà, dứt khoát. Nét trong tranh dân gian Đông Hồ
khỏe khoắn nhưng không thô cứng, chắc chắn nhưng mềm mại, uyển chuyển,
thanh thoát, tạo nên vẻ riêng của tranh dân gian. Họa sỹ Tạ Thúc Bình đã nói:
“nét trong tranh dân gian Đông Hồ như tiếng trống chèo trong đêm hội diễn.”.
Dưới bàn tay của các nghệ nhân, nét rất được chú trọng. Nét và mảng trong tranh
rất phong phú, không những nêu bật được nội dung, chủ đề, tư tưởng của tác
phẩm, mà còn gợi khối, tả chất rất giỏi. Trong tranh “đám cưới chuột”(hình 8)

cũng có những ý kiến cho rằng chính những chỗ ngây thơ, vụng về đó lại chính
là cái đáng yêu, đem lại sức truyền cảm tới người xem.
Tranh dân gian Đông Hồ, ngoài giá trị tư tưởng còn mang trong mình giá trị
thẩm mĩ ở vẻ đẹp hài hòa, cân bằng. Nét luôn đạt giá trị cân bằng cần thiết trong
tranh. Đó là sự cân bằng về lượng và chất, là hậu thuẫn cho mảng và nét tồn tại
một cách vững chắc. Cái đẹp của tranh dân gian Đông Hồ là cái đẹp tổng thể của
đường nét, của hình mảng, của màu sắc và chính bản thân chất liệu tạo ra nó.
Khi xem bức “Vinh hoa”(hình 1) ta bắt gặp gà trống trong tranh Vinh hoa.
Đây là lời chúc cho các gia đình sinh được những bé trai bụ bẫm, lớn lên sẽ
mang vinh hoa về cho gia đình. Để thể hiện sự vinh hoa, các nghệ nhân sử dụng
hình ảnh một bé trai bụ bẫm ôm gà trống,lớn lên sẽ vinh danh với đức tính tốt
đẹp của chú gà trống như văn,võ, dũng ,nhân ,tín,hình tương gà thường đi theo
vói hoa cúc tượng trưng cho kẻ cao sĩ, quân tử.
Sinh viên thực hiện: Trần Hữu 9
Tiều luận môn Lịch sử mỹ thuật Đề tài: Mảng – nét trong tranh dân gian Đông Hồ