Kinh nghiÖm d¹y bµi «n tËp häc kú I m«n ®Þa lý líp 8
Kinh nghiÖm d¹y bµi «n tËp häc kú I M«n §Þa lý líp 8
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Hiện nay nước ta đang tiến hành đổi mới kinh tế theo xu hướng CNH – HĐH với
mục tiêu “ Dân giàu, nước mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh” Để làm tố công
tác đó tất yếu phải có những con người thông minh sáng tạo. Ngành giáo dục là ngành
có trách nhiệm nặng nề về “ Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”.
Trong những năm gần đây ngành giáo dục đã tiên phong đề ra chủ trương động viên
giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm đào tạo những thế hệ trẻ những con
người mới phục vụ cho công cuộc đổi mới đất nước. Những nội dung đổi mới giáo dục
đã thực sự đem lại hiệu quả cho học sinh. Mỗi ngày ý thức của mọi con người càng
được nâng cao hơn . Đúng như lời dạy năm nào của Bác Hồ
“Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người”
Để thực hiện tốt yêu cầu trên người giáo viên nói chung và giáo viên dạy Địa lý nói
riêng thì mục tiêu cần đạt được trong quá trình dạy học là hình thành cho học sinh
phương pháp học tập để chiếm lĩnh tri thức và cái đích cần đạt của người học sinh là
tạo cho bản thân một phương pháp học tập phù hợp để nắm vững kiến thức, xử lý
những thông tin thu thập trong quá trình học tập. Muốn vậy mỗi học sinh cần tạo cho
mình hứng thú học tập từ đó mới tích cực chủ động trong việc chiếm lĩnh tri thức dưới
sự hướng dẫn của giáo viên.
Do vậy vai trò của người giáo viên trong thời đại hiện nay là hết sức quan trọng ,
người giáo viên không chỉ đơn thuần là hiểu biết chắc về chuyên môn mà cần phải hiểu
biết tất cả mọi mặt . Hơn thế nữa chúng ta vừa trải qua cuộc cách mạng đổi mới sách
giáo khoa và phương pháp dạy học nên vai trò của người giáo viên lại càng quan trọng
hơn .
1
Kinh nghiệm dạy bài ôn tập học kỳ I môn địa lý lớp 8
Trong chng trỡnh giỏo dc i mi rt chỳ trng nhng bi rốn luyn k nng,
phỏt huy tớnh t duy c lp, tng hp sỏng to v kh nng t hc ca hc sinh thụng

tip thu ca hc sinh nhiu hay ớt , nhanh hay chm s liờn quan n cht lng ca
vic hc. Khi m hc sinh lnh hi kin thc mt cỏch y , t giỏc v tớch cc thỡ s
gúp phn nõng cao cht lng trong quỏ trỡnh hc tp ca hc sinh.
Vỡ vy vic nõng cao cht lng trong vic dy v hc núi chung v mụn a lý núi
riờng l mt phn rt quan trng i vi ngi giỏo viờn. c bit l trong giai on
hin nay khi m ton ngnh ang ra sc thc hin cuc vn ng Hai khụng trong
giỏo dc, thỡ chỳng ta phi khụng ngng nõng cao cht lng dy v hc , nhng ú
phi l mt cht lng thc cht, ỏnh giỏ ỳng nng lc, trỡnh ca giỏo viờn cng
nh kh nng tip thu ca hc sinh
Trong thc t cỏc trng hin nay vic dy bi ụn tp cha c quan tõm ỳng
mc. Dy ụn tp ch yu l GV ra cõu hi cho HS tr li hoc cho HS t ụn tp nh.
Nhng bi ụn tp thng t chc mt cỏch qua quýt cha chỳ ý ni dung v cỏch rốn
luyn k nng cho hc sinh . Trong chng trỡnh a lý lp 8 hc v cỏc iu kin t
nhiờn dõn c, kinh t ca chõu ,cỏc khu vc chõu v a lý Vit Nam hc sinh ch
yu hc lp, t ụn tp v liờn h thc t. Do ú vic phỏt huy kh nng tng hp, h
thng hoỏ cỏc kin thc ó hc ca HS cha t hiu qu cao. Chớnh iu ny lm cho
vic kim tra ỏnh giỏ cht lng HS cha ton din, khỏch quan, chớnh xỏc.
Bn thõn tụi trong quỏ trỡnh ging dy ó nhn thy mt s nhc im ca vic dy
tit ụn tp a lý nh sau:
*. V giỏo viờn :
Bờn cnh nhng u im m ngi giỏo viờn t c trong quỏ trỡnh ging dy,
mụn a lý vn cũn tn ti mt s nhc im cn khc phc:
- Mt s giỏo viờn cũn dy chay cha i mi phng phỏp trong ging dy c bit l
tit ụn tp, vỡ vy hc sinh chúng chỏn, mt mi, hiu qu dy v hc thp.
- Mt s giỏo viờn cũn cho rng, dy hc a lý khụng cn u t thi gian v cht
xỏm nh cỏc mụn hc Toỏn, Vn nờn ụi khi dy qua loa khụng hp dn hc sinh.
- Cỏc tit thc hnh, ụn tp cha hng dn k cho hc sinh ụi khi cũn giao trng cho
hc sinh.
3
Kinh nghiÖm d¹y bµi «n tËp häc kú I m«n ®Þa lý líp 8

1. TẦM QUAN TRỌNG CỦA VẤN ĐỀ:
Vấn đề này là vấn đề khó đã có một số người nghiên cứu tuy nhiên chưa có sự cụ
thể và chưa phổ biến. Do vậy tôi tiếp tục nghiên cứu thêm để góp phần vào việc đổi
mới PPDH giúp học sinh học tập tốt hơn môn Địa lý đặc biệt tiết ôn tập.
Trong dạy học Địa lý, để học sinh nhận thức vấn đề địa lí một cách có hệ thống là
điều rất khó, khi dạy một bài ôn tập đòi hỏi giáo viên phải nắm vững kiến thức, lựa
chọn PPDH phù hợp tổ chức học sinh hoạt động một cách thành thạo.
Những nội dung đưa vào chương trình và sách giáo khoa Địa lý phổ thông được
chọn lọc từ khối lượng tri thức khổng lồ của khoa học địa lý, đảm bảo tính khoa học,
tính thực tiễn, tính giáo dục, tính phổ thông của chương trình. Tuy nhiên, khối lượng tri
thức phong phú nhưng thời gian lại có hạn (45 phút), nhưng yêu cầu đảm bảo tính khoa
học, tính chính xác là cần thiết và phải đảm bảo tính vừa sức với học sinh.
Vì vậy, phải đặt ra những câu hỏi mang nội dung tổng quát, có tính kích thích sự tò
mò, ham hiểu biết, có nhiều ý nghĩa về thực tế.
Thông qua việc dạy bài ôn tập học kỳ một môn địa lý lớp 8, đề tài nhằm mục đích:
- Giúp giáo viên nắm vững kiến thức, hướng dẫn học sinh thực hiện nẵm vững tác dụng
của bài ôn tập trong việc phát huy khả năng lĩnh hội sáng tạo của học sinh.
- Giúp học sinh nắm rõ những vấn đề cơ bản của địa lý châu Á, và các khu vực châu Á.
- Rèn luyện kỹ năng đánh giá, nhận xét phân tích hiện tượng địa lí hiểu rõ mối quan hệ
giữa các hiện tượng địa lý theo logic. Giáo dục cho học sinh lòng yêu thiên nhiên, vận
dụng kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống.
Cụ thể là, làm cho học sinh:
- Biết trình bày các đặc điểm tự nhiên châu Á, tìm ra mối liên hệ giữa các yếu tố, vị trí
địa lí, địa hình, khí hậu, sông ngòi, cảnh quan, dân cư, kinh tế châu Á và giải thích.
- Biết trình bày về các khu vựcTây Nam Á, Nam Á, Đông Á.
5
Kinh nghiệm dạy bài ôn tập học kỳ I môn địa lý lớp 8
- Bit lp mt s bng h thng v cỏc hin tng a lý.
- Bit s dng cỏc bng h thng cú hiu qu, so sỏnh i chiu liờn h cỏc hin tng
a lý gia cỏc khu vc ca chõu v gia chõu vi cỏc chõu lc khỏc.

đặc biệt ở địa phương mình.
II .Kiến thức cơ bản trọng tâm
- Đặc điểm chung về châu Á
- Đặc điểm vị trí đia lí tự nhiên, dân cư kinh tế các khu vực Tây Nam Á, Nam Á, Đông
Á.
III. Phương tiện dạy học:
Các bản đồ:
- Bản đồ châu Á
- Tây Nam Á
- Nam Á
- Đông Á
IV. Các hoạt động dạy học
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3. Bài mới
Hoạt động 1: Ôn tập khái quát về châu Á
Bước 1: GV có thể kiểm tra một số học sinh về một số đặc điểm cụ thể của châu á
nhằm giúp học sinh hình dung được kiến thức cơ bản.
Vì nội dung này đã được ôn tập giữa kỳ nên giáo viên không nhất thiết ôn tập lại mà
chỉ kiểm tra học sinh và nhắc lại kiến thức để học sinh có thể nhớ lại một cách có hệ
thống và logic. ( Phần này dung lượng thời gian chỉ khoảng 8 phút )
Bước 2: GV tổng hợp kiến thức (Trình bày ở bảng phụ) để học sinh theo dõi về nhà
ôn tập tiếp
CHÂU Á
- 77
0
44’ B – 1
0
16’ B - Trải dài từ vùng cực bắc tới xích đạo
7

trung hi, rng cn nhit i, rng nhit i m.
3, Hoang mc v bỏn hoang mc.
4, Nỳi cao.
Dõn c
- S dõn ụng nht th gii: 3766 triu ngi (nm 2002)
- Cú 3 chng tc ln: rụpờụit, Mụngụlụit, ễxtralụit.
- Cú 4 tụn giỏo ln: Pht giỏo, n giỏo, hi giỏo, ky tụ giỏo.
- Dõn c phõn b khụng u: Tp trung ụng ng bng ven
bin, tha tht min nỳi v ni a.
- Cú qỳa trỡnh phỏt trin sm nhng chm do hu ht cỏc nc
8
Kinh nghiệm dạy bài ôn tập học kỳ I môn địa lý lớp 8
Kinh t
b cỏc nc quc thng tr.
- Hin nay kinh t phỏt trin nhanh nhng khụng u: Mt s
nc phỏt trin nh: Nht Bn, Hn Quc Cú nhiu nc
trỡnh thp nh: Mianma, Lo, Bng La ột
- Cú nhiu thnh tu: Chim 93% sn lng lỳa go ca th
gii, cú nhiu nc xut khu go (Vit Nam, Thỏi Lan). Cụng
nghip khai khoỏng phỏt trin mnh. Dch v phỏt trin cao.
Bc 3: GV yờu cu HS v nh tỡm trờn lc : Cỏc dóy nỳi, sn nguyờn, ng
bng, cỏc khu vc khớ hu, cnh quan; Phõn b dõn c; Cỏc nc kinh t phỏt trin v
kộm phỏt trin.
Hot ng 2: ễn tp v cỏc khu vc chõu
Giỏo viờn gii thiu: Chõu cú 4 khu vc: Tõy Nam , Nam , ụng Nam ,
ụng . Mi Khu vc cú nhng iu kin t nhiờn, th mnh phỏt trin kinh t v c
im phỏt trin khỏc nhau. hc k I chỳng ta hc 3 khu vc, mc ny chỳng ta
s tỡm hiu v cỏc khu vc Chõu ỏ, rỳt ra nhng c im ni bt v t nhiờn v kinh
t ca mi khu vc. ( Phn ny dung lng thi gian l 35 phỳt )
Bc 1: GV chia lp thnh 3 nhúm v giao nhim v.

- Có nhiều vịnh biển bao quanh.
- Nằm trên dường giao thông quốc tế và giữa 3 châu lục: Á - Phi - Âu.
Đặc điểm tự nhiên:
Đông bắc: Núi cao
- Địa hình có 3 miền: Ở giữa đồng bằng Lưỡng Hà
Tây Nam: Sơn nguyên Aráp
- Khí hậu: Nóng và khô hạn (do quanh năm chịu ảnh hưởng của khối khí nhiệt đới
khô).
- Sông ngòi: Kém phát triển.
- Cảnh quan: Thảo nguyên khô, hoang mạc và bán hoang mạc.
2- Đặc điểm dân cư:
- Số dân 286 triệu người.
- Dân cư phân bố tập trung ở vùng ven biển và các thung lũng có mưa.
- Chính trị không ổn định thường xáy ra tranh chấp xung đột.
Đặc điểm kinh tế:
10
Kinh nghiệm dạy bài ôn tập học kỳ I môn địa lý lớp 8
- Phỏt trin cụng nghip v thng mi: Cụng nghip khai thỏc v ch bin du m phỏt
trin mnh. Hng nm cỏc nc khai thỏc hn 1 t tn du, chim khong 1/3 sn
lng du ca th gii.
3- Tõy Nam ỏ l im núng: Vi ngun ti nguyờn giu cú li cú v trớ chin lc quan
trng ni qua li gia 3 chõu lc gia cỏc vựng bin, i dng nờn t thi xa xa
õy thng xuyờn xy ra tranh chp gay gt gia cỏc b tc, cỏc dõn tc trong v ngoi
khu vc.
Phiu hc tp s 2:
* Khu vc Nam : ( GV treo bn khu vc Nam )
1. V trớ a lý 6
0
B 36
0

* Khu vc ụng : ( Bn khu vc ụng )
1- V trớ a lý:
- 19
0
B 51
0
B
- Gm hai b phn t lin v hi o.
TH T T LIN HI O
a hỡnh Phớa tõy: nỳi bn a cao nguyờn
Phớa ụng: ng bng
Thng xuyờn cú ng t
v nỳi la
Khớ hu Nhit i giú mựa m, khớ hu
lc a.
Nhit i giú mựa m
Sụng ngũi Cú 3 sụng ln: A mua, Hong
H, Trng Giang. Ch chy
theo mựa (Sụng Hong H ch
chy tht thng)
Sụng ngũi ớt, ngn v nh.
Ch chy theo mựa.
Cnh quan Rng nhit i m, xa van, hoang
mc.
Rng nhit i m

c im dõn c:
- S dõn 1.503 triu ngi (ụng nht chõu )
- Dõn c tp trung phớõ ụng.
2. c im kinh t:

thức và không còn coi môn Địa lý là môn học không cần trí tuệ như trước đây nữa.
13
Kinh nghiệm dạy bài ôn tập học kỳ I môn địa lý lớp 8
Bờn cnh vic ý thc t giỏc trong hc tp, hc sinh cng ó t trang b cho mỡnh
nhiu phng tin hc tp, u t thi gian hc tp thớch hp cho vic hc a lý do
vy cht lng hc tp b mụn cú bc chuyn bin rừ rt.
Nm hc 2008 - 2009, bn thõn tụi ph trỏch dy khi lp 8, tụi ó so sỏnh vi bi
kim tra mt tit v nhn thy c th cht lng t kt qu nh sau:
Loi
Cht lng kim tra theo
phng phỏp ụn tp c
(Kim tra mt tit)
Cht lng km tra theo
phng phỏp ụn tp mi
( Kim tra hc kI)
Gii 2% 6%
Khỏ 15% 25%
Trung bỡnh 43% 49%
Yu 30% 18%
Kộm 10% 2%
4. BI HC KINH NGHIM
1. i vi giỏo viờn:
ỏp dng ti ny thnh cụng trc ht i vi giỏo viờn cn xỏc nh mc tiờu
v tm quan trng ca tit ụn tp. Ngi giỏo viờn phi chu khú u t nghiờn cu tỡm
hiu v ni dung v phng phỏp dy hc.
- Trc ht phi i mi cỏch son bi : Giỏo ỏn c xem l bn k hoch dy hc
ca giỏo viờn, c trỡnh by bng nhng mc, cõu ch ngn gn, rừ rng theo mt
trỡnh t hp lớ v hỡnh thc c trng ca giỏo ỏn, bao gm c hot ng ca giỏo viờn
v hc sinh.
- Khi dy tit ụn tp, c bit l ụn tp hc kỡ giỏo viờn cn phi nm vng ni dung

dẫn, tự mình tìm ra kiến thức đúng.
- Phải rèn luyện các kĩ năng địa lý cơ bản: Kĩ năng đọc, phân tích bản đồ, lược đồ.
Xác định vị trí sự phân bố của các sự vật, hiện tượng địa lý trên bản đồ. Nhận xét được
mối quan hệ giữa các thành phần tự nhiên, giữa tự nhiên với sự phát triển kinh tế xã hội
thông qua việc so sánh, đối chiếu các bản đồ với nhau.
C. KẾT LUẬN
Như vậy trong quá trình dạy học bài ôn tập nói chung ôn tập học kỳ nói riêng đối
với môn Địa lý lớp 8 giáo viên cần nắm vững và chủ động về kiến thức, vận dụng các
15
Kinh nghiệm dạy bài ôn tập học kỳ I môn địa lý lớp 8
phng phỏp dy hc bi dng cho hc sinh nng lc t duy sỏng to gii quyt
vn v h thng hoỏ v tng hp cỏc vn . c bit õy l chng trỡnh a lý
chõu ,mt chõu lc rng ln v cú liờn quan trc tip vi Vit Nam. thc hin tt
mt tit ụn tp ũi hi s n lc ln ca tt c giỏo viờn cng nh hc sinh. S kt hp
gia giỏo viờn v hc sinh cú hiu qu chớnh l thnh cụng ca tit ụn tp.
Mc dự ti ny bn thõn tụi mi thc hin trong phm vi nh ca n v trng
mỡnh nhng ó thu c kt qu tt. Tụi ó nhn c s ng tỡnh, nht trớ cao ca
bn bố ng nghip. Tuy nhiờn, ú ch l nhng kinh nghim nh ca bn thõn, nú
khụng phi l khuụn mu chung. ti ny cha ỏp ng c yờu cu ca ton b
mi ngi do thi gian v hn ch ca bn thõn nờn khú cú th trỏnh c nhng thiu
sút. Rt mong c s gúp ý ca quý ng nghip v cỏc bn.
Tụi xin chõn thnh cm n!
MC LC
NI DUNG TRANG
16
Kinh nghiÖm d¹y bµi «n tËp häc kú I m«n ®Þa lý líp 8
A.Đặt vấn đề 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Cơ sở lý luận và thực trạng 2
B. Nội dung 5