PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG TRANH ẢNH VÀ LƯỢC
ĐỒ TRONG SÁCH GIÁO KHOA LỊCH SỬ- sử 9-
Bài 27
Bài 27
Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược kết thúc (1953-1954)
1.Bộ Chính trị Trung ương Đảng họp quyết định chủ trương tác chiến Đông Xuân
1953-1954

Bộ Chính trị trung ương Đảng họp quyết định chủ trương tác chiến Đông Xuân.

Do việc Pháp – Mỹ thực hiện âm mưu mới với việc đề ra kế hoạch quân sự Na-va trong
cuộc chiến tranh Đông Dương, tháng 9/1953, Bộ chính trị Ban chấp hành trung ương
Đảng đã họp tại khu Núi Hồng huyện Định Hoá, tỉnh Thái Nguyên (thuộc căn cứ địa Việt
Bắc) để bàn về chủ trương tác chiến Đông Xuân năm 1953 – 1954.
Trong ảnh là cảnh chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng bí thư Trường Chinh và các uỷ viên Bộ
chính trị đang bàn về kế hoạch tác chiến.
Đứng từ trái qua phải là Nguyễn Chí Thanh, Phạm Văn Đồng, Hồ Chí Minh, Trường
Chinh và cuối cùng là Võ Nguyên Giáp. Ở trên bàn là bản đồ quân sự. Chủ tịch Hồ Chí
Minh đang cầm thước chỉ trên bản đồ. Tất cả những người khác ở trong ảnh đang chăm
chú theo dõi và suy nghĩ để đi đến quyết định phương án tác chiến cuối cùng. Đại tướng
Võ Nguyên Giáp thay mặt Tổng quân uỷ trình bày 2 phương án tác chiến do Bộ tổng
tham mưu chuẩn bị :
Thứ nhất, phương án tập trung toàn bộ hay phần lớn chủ lực đối phó với địch ở đồng
bằng Bắc bộ.
Thứ 2, phương án điều động lực lượng mở các cuộc tiến công vào các hướng khác. Bộ
chính trị đã phân tích tình hình, chỉ ra chỗ mạnh, chỗ yếu của địch, cũng như của ta, cuối
cùng quyết định đưa bộ đội chủ lực ta lên hướng Tây bắc, buộc địch phải phân tán lực
lượng đối phó, ta nhân đó tranh thủ tiêu diệt sinh lực của chúng, đồng thời đẩy mạnh hoạt
động ở các chiến trường sau lưng địch.
-Hướng dẫn sử dụng
GV cho HS quan sát bức tranh và giới thiệu khái quát về bức tranh. Sau đó tổ chức cho

buộc phải dùng cầu hàng không đưa quân từ đồng bằng Bắc Bộ lên, biến Luông Pha
Băng và Mường Sài thành nơi tập trung quân thứ 5 của địch.
Phối hợp với bộ đội chính quy trên các chiến trường, ở vùng sau lưng địch, chiến tranh
du kích phát triển mạnh, góp phần phân tán lực lượng địch”.
Đến đây, giáo viên có thể hỏi học sinh: “Nhìn trên bản đồ, em hãy nhận xét kết quả các
cuộc tấn công của ta và hình thái chiến trường Đông Dương?” Sau khi học sinh trao đổi,
giáo viên chốt lại:
- Các cuộc tấn công của ta đã buôc địch từ một nơi tập trung quân phải phân tán thành 5
nơi, kế hoạch Nava bước đầu bị phá sản.
- Vùng giải phóng của ta ngày càng mở rộng, vùng chiếm đóng của địch càng bị thu hẹp.
+Phương pháp sử dụng:
Trước hết, GV yêu cầu HS quan sát lược đồ và tổ chức cho HS trả lời các câu hỏi:
Trình bày cuộc tiến công của ta trong Đông xuân 1953-1954
Nhận xét về thắng lơi của ta trong Đông Xuân 1953-1954
Sau khi HS trả lời, Gv nhận xét, bổ sung và kết luận như nội dung trên
3. Lược đồ các đợt tấn công của quân ta vào Điện Biên Phủ-Nôị dung:
Điện Biên Phủ là một cánh đồng rộng lớn, nằm dọc theo sông Nậm Rốm, ở giữa vùng
rừng núi Tây Bắc, dài chừng 18km, rộng từ 6 – 8 km, giữa là Châu Lị Mường Thanh. Đế
quốc Pháp, Mỹ coi Điện Biên Phủ là một địa bàn chiến lược hết sức quan trọng. Địch xây
dựng ở đây 8 cụm cứ điểm, chia làm 3 khu phòng thủ: trung tâm, Bắc và Nam với 49 cứ
điểm, 2 sân bay.
- Phân khu trung tâm Mường Thanh tập trung 2/3 lực lượng địch, có cơ quan chỉ huy,
trận địa pháo, sân bay, hậu cần và hệ thống cứ điểm trên cao.
-Phân khu Bắc gồm các cứ điểm độc lập, Bản Kéo, và cụm cứ điểm Him Lam.
-Phân khu Nam là một cụm cứ điểm có trận địa pháo và sân bay Hồng Cúm.
Mỗi cụm cứ điểm là một hệ thống hoả lực nhiều tầng, các đường hào chi chít lối những
cứ điểm lại với nhau. Toàn bộ cơ quan chỉ huy, nơi đặt súng đạn, chỗ ngủ đều nằm chìm

khu trung tâm. một tên sĩ quan nguỵ bị bắt, đã chỉ cho các anh hầm Đờ cát x tơ ri. Đó là
cái núi những bao tải đất chồng chất lên nhau. Khi các anh tiến đến gần, 4 chiếc xe tăng
đỗ quanh hầm nhả đạn để bảo vệ chỉ huy. Vinh và Nhỏ đã bò sát tới gần ném lựu đạn vào
xe, một chiếc bốc cháy, một chiếc đứt xích, còn lại 2 chiếc khác bỏ chạy, để lại hầm chỉ
huy không người bảo vệ. Đại đội trưởng Tạ Quốc Luật cùng với Vinh, Nhỏ và một số
chiến sĩ khác xông vào cửa hầm và ném lựu đạn. Trong đám khói mịt mù, một tên lính
Pháp giơ tay hàng. Họ giáp mặt tướng Đờ cát xtơ ri quần áo sạch sẽ,đeo một cặp huân
chương trên ngực, mặt tái nhợt. Bộ tham mưu của tập đoàn cứ điểm đứng quanh phía sau.
Chiến sĩ Vinh xông tới chĩa mũi lê sáng quắc vào ngực y và quát “giơ tay lên!”. Theo
lệnh Đại đội trưởng Tạ Quốc Luật, Đờ cát xtơ ri cùng với bộ tham mưu của y lủi thủi
chui ra khỏi hầm, cúi đầu đi giữa những lòng súng của các chiến sĩ Vinh, Nhỏ… Về Sở
chỉ huy của ta, Đờ cát xtơ ri và toàn bộ bộ chỉ huy bị bắt sống. Lá cờ quyết chiến, quyết
thắng của ta tung bay trên nóc hầm Đờ cát xtơ ri. Đêm hôm đó, ta tiêu diệt nốt Hồng
Cúm. Chiến dịch Điện Biên Phủ hoàn toàn thắng lợi”.
Kết thúc phần diễn bíên, giáo viên có thể đọc một đoạn thơ của Tố Hữu trong bài “Hoan
hô chiến sĩ Điện Biên”, hoặc bài thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Quan ta toàn thắng ở
Điện Biên Phủ”:
… “Hơn 50 ngày ta đánh đồn,
ta chiếm một đồn lại một đồn.
Quân giặc chống cự tuy rất hăng,
Quân ta anh dũng ít ai bằng.
Na Va, Cô Nhi đều méo mặt,
Quân giặc tan hoang, ta vây chặt
Giăc kéo từng loạt ra hàng ta,
Quân ta vui hát “khải hoàn ca”.
Mười ba quan năm đầu hàng nốt,
Tên tướng chỉ hu y cũng bị nhốt.
Một vạn sáu ngàn tên giặc tây,
Đều là tù binh hoặc bỏ thây…”
-Hướng dẫn sử dụng:

dô ta…! cứ thế, cứ thế với lòng yêu nước, quyết tâm tiêu diệt giặc, các chiến sĩ pháo binh
của quân đội ta đã kéo được các khẩu pháo vào trận địa, sẵn sàng nã những đòn sấm sét
xuống đầu quân thù.
-Hướng dẫn sử dụng:
GV cho HS quan sát bức tranh và tổ chức HS trả lời các câu hỏi sau:
Hãy cho biết công cuộc chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra như thế
nào?
Ý nghĩa của việc chuẩn bị đó?
Sau khi HS trả lời GV kết luận như nội dung trên
5.Hình. Lá cờ chiến thắng bay trên nóc hầm tướng Đờ Cát -xtơ-ri

Bộ đội ta phất cờ trên nóc hầm của tướng DE CASTRIES.

-Nội dung :
Đây là hình ảnh các chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam đứng trên nóc hầm của tướng
Đờ Cat-xtơ-ri, một chiến sĩ tay cầm cờ đỏ sao vàng, đang phất đi phất lại, lá cờ tung bay
trước gió; còn 2 chiến sĩ kia đang cầm chắc tay súng, lắp hầm được làm bằng thép uốn
cong, xếp liền khít với nhau thành hình mái vòm; xung quanh hầm, đất cát ngổn ngang,
thỉnh thoảng nhô lên những chiếc cặp, có lẽ là vết tích của hàng rào dây thép gai.
Chấp hành mệnh lệnh của bộ chỉ huy chiến dịch, tranh thủ thời cơ tổng công kích vào tập
đoàn cứ điểm, từ hướng Đông, Trung đoàn 209 tiến thẳng vào Mường Thanh. ở phía Tây,
trung đoàn 36 tiến vào cứ điểm cuối cùng che trở cho sở chỉ huy của giặc. Trung đoàn 88
cũng mở đường qua sân bay để tiến vào xào huyệt cuối cùng của chúng. Thế của ta như
nước vỡ bờ, bộ đội ta đánh đến đâu, địch phải kéo cờ trắng đầu hàng tới đó. Nhiều toán
địch lũ lượt kéo nhau ra nộp vũ khí. 17 giờ 15 phút, một cánh quân của đại đoàn 312 tiến
tới sát nắp hầm chỉ huy địch. Trung đội trưởng Chu Bá Thệ phát hiện trên lắp hầm của
Đờ Cat -xtơ-ri có một lá cờ trắng đang phất. Đại đội trưởng Tạ Quốc Lập lập tức cùng 2
chiến sĩ Vinh và Nhỏ tiến vào sở chỉ huy địch. 17 giờ 30 phút thiếu tướng Đờ Cat -xtơ-ri
cùng toàn bộ Bộ tham mưu bị bắt sống. Chính lúc ấy, lá cờ quyết chiến quyết thắng của
quân đội ta tung bay trên lắp hầm sở chỉ huy địch

chiến sĩ ta xông lên liên tiếp đánh bộc phá. Địch tập trung hoả lực, bắn như trút đạn
xuống trận địa làm cho đồng đội bị thương vong nhiều. Mặc dù bị thương ở đùi, Phan
Đình Giót vẫn ôm bộc phá lao lên đánh tiếp. Lợi dụng thời cơ địch đang hoang mang,
anh vọt lên bám chắc lô cốt, ném pháo, bắn kiềm chế cho đơn vị tiến vào. Bị thương vào
vai, máu chảy đầm đìa, anh cố gắng nhích dần người đến lô cốt số ba, rồi dùng hết sức
còn lại lao cả thân mình vào bịt kín lỗ châu mai địch. Hoả điểm của địch bị dập tắt, toàn
đơn vị ào ạt xông lên như vũ bão, tiêu diệt gọn cứ điểm Him Lam.
Anh được Quốc hội và Chính phủ trao tặng Huân chương Quân công hạng hai và danh
hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân .
8. HẦM ĐỜ CÁT

Chứng tích của một sức mạnh được đánh bại lớp lớp, tầng tầng trên lòng chảo Điện Biên.
Có những cứ điểm còn nguyên vẹn những bãi mìn, những lớp rào kẽm gai, những lô cốt,
hoả điểm bắn thẳng, bắn chéo, bắn lướt sườn, hầm ngầm, điểm tựa, sở chỉ huy… Có
những cứ điểm bị đập nát từng mảng, những đống vỏ đạn dày có ngọn, bông băng, vỏ đồ
hộp, vải dù, tăng bạt xen lẫn với những tranh ảnh khoả thân và những cuốn sách tình ướt
át, những cuốn nói về người lính Lê Dương, kinh thánh, lịch bỏ túi của tướng Na-va dạy
lính cách sống ở Việt Nam. Một chiếc máy bay hen-cát cắm đầu xuống một đoạn hào
giao thông trục, thân nát vụn. Những chiếc xe tăng đứt xích bị lật nghiêng bên cạnh
những khẩu súng máy nát vụn….
Chúng tôi vào hầm Đờ-cát. Trên nắp hầm là những bao cát. Xung quanh hầm là những
thùng phuy đổ đầy đất, xếp bao cát. dưới lớp bao cát dày trên 2m là những tấm tôn thép
uốn cong rồi đến những tấm vỉ sắt lót sân bay. Dưới cùng là những tấm gỗ thân dày. Hầm
có 4 gian dài khoảng 9m, rộng 4m, cao 2,5m. Mỗi ngăn có tường ngăn cách dày 1m. một
hành lang chạy dọc nối các gian hầm. Tường hầm nối ván gỗ, căng vải dù. Sàn cũng chải
vải dù. Những chiếc cột chắc chắn bằng gỗ lim đã lên nước bóng nhoáng. Đó là những
cột nhà của nhân dân Long Nhai, Cà Mi. Phía Nam có đường thông sang tổng đài. Gian
nào cũng có giường gấp căng vải bạt, ghế gấp, bàn gấp kiểu bàn ghế giã ngoại, lại có cả
bồn tắm, máy điều hoà. Thật là một sở chỉ huy có đầy đủ tiện nghi cho sinh hoạt của con
người và đầy đủ phương tiện chỉ huy, vừa hiện đại, vừa an toàn. Anh em quân báo của bộ