UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM CHỈ ĐẠO
CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH
MÔN: QUẢN LÝ
KHỐI LỚP: THCS
NHẬN XÉT CHUNG
.
.
.
.
.
.
.

. ……
.
ĐIỂM THỐNG NHẤT
Bằng số :
Bằng chữ :
Giám khảo số 1:
Giám khảo số 2:
Năm học: 2010 – 2011
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HÀ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM CHỈ ĐẠO
CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH
MÔN: QUẢN LÝ
TÊN TÁC GIẢ: PHAN ĐÌNH PHƯƠNG
Xác nhận của nhà trường

.
.
Tên tác giả :
Đơn vị công tác :
3
Số phách
A - Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài:
Nh chúng ta đã biết, đạo đức có tầm quan trọng hết sức to lớn trong quá trình
phát triển nhân cách của mỗi con ngời, mỗi xã hội. Đạo đức là cốt lõi là thớc đo
nhân cách, phẩm chất của con ngời. Ngời Việt Nam ta luôn coi trọng đạo đức lấy
đức làm gốc, phẩm chất đạo đức luôn luôn đợc đề cao. Ông cha ta thờng dạy:
Cái nết đánh chết cái đẹp; Tốt gỗ hơn tốt nớc sơn.
Giáo dục đạo đức là một trong những vấn đề nổi bật trong t tởng đạo đức Hồ
Chí Minh. Ngời đặc biệt nhấn mạnh vai trò của đạo đức và luôn quan tâm đến
việc giáo dục đạo đức trong sự nghiệp trồng ngời. Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí
Minh vị lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam luôn nhấn mạnh vai trò của đạo
đức, Ngời từng tâm niệm:
Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông.
Đất có bốn phơng: Đông, Tây, Nam, Bắc.
Ngời có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính.
Thiếu một mùa, thì không thành trời.
Thiếu một phơng, thì không thành đất.
Thiếu một đức, thì không thành ngời .
Ngời đặc biệt quan tâm đến giáo dục đạo đức trong sự nghiệp trồng ngời.
Ngời luôn cho rằng:
Hiền dữ phải đâu là tính sẵn,
Phần nhiều do giáo dục mà nên .
Đối với Ngời, việc quan tâm đến giáo dục là muốn đào tạo ra những công
dân có ích, những cán bộ tốt cho nớc nhà. Những con ngời đó phải có đủ đức

cấp học tiếp theo và chuẩn bị tốt để các em bớc tiếp vào cuộc sống sau này.
Trong nhà trờng (nói chung) và trờng THCS (nói riêng), quá trình dạy học và
quá trình giáo dục đạo đức luôn có mối quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ thúc đẩy nhau
để cùng hớng tới mục tiêu chung là đào tạo con ngời mới Xã hội chủ nghĩa
(XHCN). Nhng muốn thực hiện đợc mục tiêu đó thì giáo dục đạo đức cho trẻ
phải đặt lên hàng đầu, thông qua dạy chữ để dạy ngời, có giáo dục đạo đức cho
học sinh tốt thì mới thúc đẩy quá trình dạy học trong nhà trờng.
Sau 15 năm tiến hành sự nghiệp đổi mới, phát triển kinh tế thị trờng định h-
ớng XHCN dới sự lãnh đạo của Đảng, đất nớc ta đã chuyển sang một giai đoạn
mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Trong giai đoạn hiện nay, tiếp tục
phát triển kinh tế thị trờng định hớng XHCN lại tiếp tục đợc nghị quyết Đại hội
XI Đảng xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Nền kinh tế thị trờng đó đã và đang có
ảnh hởng sâu sắc cả theo hớng tích cực lẫn tiêu cực tới mọi mật của đời sống xã
hội nớc ta, tới hệ thống các giá trị và quy phạm đạo đức, trong đó có vấn đề giáo
dục đạo đức và nếp sống văn hoá gia đình truyền thống. Dới tác cđộng của kinh
tế thị trờng nhiều giá trị đạo đức truyền thống và nếp sống văn hoá gia đình đã
có sự vận động và biến đổi phức tạp. Bên cạnh giá trị đạo đức mới nếp sống văn
hoá gắn liền với quá trình phát triển kinh tế thị trờng , đã có những giá trị truyền
thống, nếp sống văn hoá gia đình truyền thống bị xâm hại và có nguy cơ bị mai
một đi. Trên thực tế ở nhiều nơi, nhất là các đô thị lớn, gia đình đã có những dấu
hiệu khủng hoảng. Các mối quan hệ gia đình truyền thống, nhng nếp sống văn
hoá gia đình truyền thống tốt đẹp xa kia đang bị lấn át bởi những quan hệ hàng
hoá thị trờng, lợi nhuận, bởi những lối sống lai căng, kệch cỡm, xa lạ, thiếu văn
hoá. Trong bối cảnh đó, vấn đề giáo dục đạo đức và nếp sống văn hoá gia đình
truyền thống đang trở nên bức bách và hết sức cần thiết.
Chính vì vậy giáo dục đạo đức hiện nay đang là vấn đề nóng bỏng đang đợc
các nhà trờng hết sức quan tâm. Trong nhà trờng THCS, cùng với việc cung cấp
tri thức, việc lồng ghép giáo dục đạo đức cho học sinh qua các môn học là một
việc làm hết sức cần thiết và khó khăn. Vấn đề giáo dục đạo đức không chỉ là
trách nhiệm của nhà trờng mà còn đòi hỏi sự quan tâm của toàn xã hội.

lạc bộ, Sinh hoạt dới cờ, Văn nghệ, Thể dục thể thao, Lao động, Hoạt động nhân
đạo từ thiện, Tham quan dã ngoại
- Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức thông qua việc phối hợp các lực lợng
giáo dục.
- Kiểm tra đánh giá thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức.
6. Phơng pháp nghiên cứu:
- Phơng pháp nghiên cứu lý luận.
- Phơng pháp nghiên cứu thực tiễn.
6
B - Phần nội dung
I - cơ sở lý luận của đề tài
1.1. Khái quát về quản lý:
1.1.1. Khái niệm về quản lý:
Theo quan niệm truyền thống: Quản lý là quá trình tác động có ý thức của
chủ thể vào một bộ máy (đối tợng quản lý) bằng các vạch ra mục tiêu của bộ
máy, tìm kiếm các biện pháp tác động để bộ máy đạt tới mục tiêu đã xác định.
Nh vậy quản lý có các thành phần: Chủ thể quản lý.
Đối tợng quản lý.
Mục tiêu quản lý.
Ba thành phần này gắn bó chặt chẽ tạo nên hoạt động của bộ máy. Ngời ta
cũng có thể xem xét quản lý theo 2 góc độ khác:
- Góc độ chính trị xã hội: Quản lý là sự kết hợp giữa tri thức với lao động. Sự
phát triển của xã hội từ thời kỳ mông muội đến nay bao giờ cũng gồm 3 yếu tố:
Tri thức, sức lao động và quản lý.
Để vận hành sự kết hợp này, cần có một cơ chế quản lý phù hợp. Quản lý đợc
xem là hợp các cách thức, phơng pháp tác động vào đối tợng để phát huy khả
năng của đối tợng nhằm thúc đẩy sự phát triển của xã hội.
Góc độ hành động: Quản lý là quá trình điều khiển chủ thể quản lý điều
khiển hoạt động của ngời dới quyền và các đối tợng khác để đạt tới đích đặt ra.
Điều khiển ngời dới quyền là tổ chức họ lại, đa họ và guồng máy bằng các

Cũng nh khái niệm quản lý nói chung, khái niệm quản lý giáo dục cũng đợc
biểu đạt một cách rất đa dạng tuỳ theo những phơng tiện nghiên cứu và tiếp cận
của nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục. Điều này đợc chứng minh bởi một số
quan niệm về quản lý giáo dục đợc liệt kê dới đây.
- Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức, có mục
đích của các chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ
thống nhằm đảm bảo việc giáo dục cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ trẻ, đảm bảo
sự phát triển toàn diện và hài hoà của họ trên cơ sở nhận thức và sử dụng các quy
luật chung của xã hội cũng nh các quy luật khách quan của quá trình dạy học và
giáo dục. Theo định nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực l-
ợng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát
triển xã hội. Quản lý nhà trờng, quản lý giáo dục nói chung là thực hiện đờng
lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đa nhà trờng
vận hành tiến tới mục tiêu đào tạo của nguyên lý giáo dục.
Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch phối hợp của
chủ thể quản lý, nhằm làm cho hệ vận hành theo đờng lối giáo dục của Đảng,
thực hiện đợc các tính chất của nhà trờng xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu
điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đa hệ thống giáo dục đến
mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất.
Có thể định nghĩa khái niệm quản lý giáo dục nh sau: Quản lý giáo dục là một
dạng của quản lý xã hội trong đó diễn ra quá trình tiến hành những hoạt động
khai thác, lựa chọn, tổ chức và thực hiện các nguồn lực, các tác động của chủ thể
quản lý theo kế hoạch chủ động để gây ảnh hởng đến đối tợng quản lý đợc thực
hiện trong lĩnh vựa giáo dục, nhằm thay đổi hay tạo ra hiệu quả cần thiết vì sự ổn
định và phát triển của giáo dục trong việc đáp ứng các yêu cầu mà xã hội đặt ra
đối với giáo dục.
+ Chức năng của quản lý giáo dục gồm:
Lập kế hoạch.
Tổ chức trong quản lý giáo dục.
Điều hành trong quản lý giáo dục.

hành vi, hoạt động của mình trong quá khứ, hiện tại và tơng lai. Những hành vi,
hoạt động đó bao giờ cũng bị chi phối bởi các mối quan hệ giữa cá nhân và cá
nhân, cá nhân với cộng đồng, với xã hội, cho phép tới một giới hạn nhất định của
cộng đồng của dân tộc nhằm đảm bảo quyền lợi cho tất cả các thành viên vơn
lên một cách tích cực, tự giác, tạo thành động lực phát triển của xã hội. Đó chính
là những quy tắc, chuẩn mực trong hành vi, hoạt động đòi hỏi mỗi các nhân phải
tự giác thực hiện. Dựa vào đó, ta có thể đánh giá đợc hành vi của ngời nào đó có
đạo đức hay phi đạo đức.
Vì vậy, ta có thể hiểu đạo đức là một hình thái ý thức đặc biệt của xã hội. Có
hai cách hiểu đạo đức nh sau:
- Đạo đức là tổng hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội mà nhờ
nó con ngời tự giác điều chỉnh hành vi hoạt động của mình sao cho phù hợp với
lợi ích, hạnh phúc và tiến bộ chung của xã hội trong mối quan hệ giữa con ngời
với con ngời, giữa cá nhân với xã hội.
- Đạo đức là hệ thống những quy tắc, chuẩn mực biểu hiện sự tự giác trong
quan hệ giữa con ngời với con ngời, giữa con ngời với cộng đồng xã hội, với tự
nhiên và cả với bản thân mình.
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội phản ánh tồn tại xã hội, phản ánh
những quan hệ xã hội hiện thực trên cơ sở kinh tế. Sự phát triển của đạo đức xã
hội từ thấp đến cao nh những nấc thang giá trị về sự văn minh của con ngời trên
cơ sở phát triển của sức sản xuất vật chất và thông qua sự đấu tranh, gạn lọc, kế
thừa và nội dung đạo đức ngày càng tiến bộ phong phú và hoàn thiện hơn.
Theo sách Đạo đức học-Phạm Khắc Chơng và Nguyễn Thị Yến Chơng)
Đạo đức là những tiêu chuẩn, những nguyên tắc, quy định hành vi quan hệ
của con ngời đối với nhau và đối với xã hội. Đạo đức là những phẩm chất tốt đẹp
của con ngời theo những tiêu chuẩn, đạo đức của một giai cấp nhất định.
(Từ điển Tiếng Việt- NXB khoa học xã hội, Hà Nội năm 1988).
Nh vậy, trớc hết trách nhiệm của mỗi con ngời về mặt đạo đức là chịu sự đánh
giá của d luận xã hội về sự lựa chọn hành vi đạo đức của mình, sau nữa là chịu
sự phản ánh bởi chính bản thân mình. Trên cơ sở đó ta có thể nhận thức đợc giá

cách con ngời mới phù hợp với sự phát triển của xã hội.
Giáo dục đạo đức là một mặt của hoạt động giáo dục nhằm xây dựng cho học
sinh những tính cách nhất định và bồi dỡng cho họ những quy tắc hành vi thể
hiện trong thái độ đối với bạn bè, gia đình, ngời khác và đối với nhà nớc, với Tổ
quốc: Giáo dục đạo đức là quá trình tác động tới ngời học để hình thành cho họ
ý thức tình cảm và niềm tin đạo đức đích cuối cùng quan trọng nhất là tự lập đợc
những thói quen hành vi đạo đức.
Giáo dục không thể không gắn liền với các giá trị trong đó có giá trị đạo đức.
Vì vậy, công tác giáo dục trớc tiên là phải chăm lo bồi dỡng đạo đức cho ngời
học, coi đó là cái căn bản, cái gốc cho sự phát triển nhân cách. Khi nói đến việc
học trong chế độ mới Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói Bây giờ phải học, học để
yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, yêu đạo đức (Hồ Chí
Minh toàn tập- Tr 82-83).
Giáo dục đạo đức cho học sinh THCS là sự tiếp nối giáo dục đạo đức ở tiểu
học, là công việc chung của gia đình, nhà trờng và xã hội. Do đó, chúng ta phải
phối hợp các lực lợng giáo dục của toàn xã hội, song giáo dục ở nhà trờng mang
tính định hớng đó là quá trình tác động từ phía giáo viên một cách có mục đích,
có kế hoạch giúp cho hành vi đạo đức của mỗi học sinh phát triển đúng hớng
trong các mối quan hệ giữa học sinh với bạn bè, thầy cô và ngời xung quanh, từ
đó hoàn thiện nhân cách hình thành phát triển ý thức, tình cảm, niềm tin về thói
quen đạo đức học sinh. Giáo dục đạo đức cho học sinh là bộ phận quan trọng có
tính chất nền tảng của giáo dục trong nhà trờng của chúng ta. Giáo dục đạo đức
xây dựng ý thức đạo đức, bồi dỡng tình cảm đạo đức và rèn luyện thói quen hành
vi đạo đức nhằm hình thành cho học sinh những phẩm chất đạo đức quan trọng
nhất của nhân cách đáp ứng yêu cầu của mục tiêu giáo dục.
1.2.3. Nhiệm vụ của giáo dục đạo đức:
Giáo dục đạo đức có những nhiệm vụ chủ yếu sau:
10
- Hình thành cho học sinh ý thức các hành vi ứng xử của bản thân phù hợh với
lợi ích của xã hội; giúp học sinh lĩnh hội đợc một cách đúng mức các chuẩn mực

nhân trong các mối quan hệ xã hội.
- Giáo dục ý thức pháp luật:
+ ý thức về nghĩa vụ công dân trong đóng góp xây dựng các Bộ luật của nhà
nớc.
+ ý thức về nghĩa vụ công dân trong đấu tranh để pháp luật đợc thực hiện
công bằng.
+ ý thức về nghĩa vụ công dân đợc nhà nớc bảo hộ về luật pháp.
- Giáo dục ý thức đạo đức:
+ ý thức về mục đích sống của bản thân. Kỹ năng sống của bản thân đối với
những ngời xung quanh và môi trờng xung quanh.
+ ý thức về lối sống của cá nhân.
+ ý thức về các mối quan hệ trong gia đình, trong tập thể và ngoài xã hội.
+ ý thức về cuộc sống lao động sáng tạo.
Giáo dục đạo đức cho học sinh THCS là một phần trong quá trình giáo dục
đạo đức cho học sinh phổ thông. Do vậy, trong quá trình giáo dục đạo đức cho
11
học sinh THCS cần thực hiện tốt những nhiệm vụ đảm bảo những nội dung nêu
trên để giáo dục đạo đức đạt hiệu quả cao nhằm hình thành cho học sinh những
phẩm chất đạo đức và năng lực công dân. Giáo dục đạo đức cho học sinh THCS
cần gắn những giá trị đạo đức truyền thống với những phẩm chất đạo đức mới
phù hợp với quá trình Công nghiệp hoá- Hiện đại hoá đất nớc và xu thế hội nhập
hiện nay. Đặc biệt, trong thời gian gần đây, cuộc vận động Học tập và làm
theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh đang đợc phát động trong toàn Đảng,
toàn dân qua việc học tập và làm theo những phẩm chất đạo đức của Ngời nh:
- Lòng yêu nớc nồng nàn, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, quyết tâm phấn
đấu vì sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc.
- Chí khí cách mạng kiên cờng, tinh thần độc lập tự chủ.
- Cần kiệm liêm chính, chí công vô t.
- Khiêm tốn, giản dị, học tập rèn luyện suốt đời.
Đặc biệt đối với học sinh cần thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy.

qúa trớn, buồn ủ rũ, lúc thì quá hăng hái, lúc thì quá chán nản. Tình cảm ở lứa
tuổi này mang tính bồng bột, sôi nổi, dễ bị kích động, dễ thay đổi, đôi khi còn
mâu thuẫn nữa.
Từ những đặc điểm trên, việc giáo dục đạo đức cho học sinh cần các nhà giáo
dục nghiên cứu, đa ra biện pháp giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa
12
tuổi để nhằm hình thành ý thức, tình cảm tốt đẹp góp phần hình thành nhân cách
cho học sinh.
1.2.6. Các phơng pháp giáo dục đạo đức:
Để tổ chức có hiệu quả quá trình giáo dục nói chung, giáo dục đạo đức cho
học sinh trong nhà trờng phổ thông thì các phơng pháp giáo dục là một thành tố
vô cùng quan trọng, giữ vị trí cốt lõi trong quá trình thực hiện mục đích, nhiệm
vụ giáo dục nhân cách con ngời phát triển toàn diện. Phơng pháp giáo dục đạo
đức là cách thức, con đờng tác động trực tiếp đến việc hình thành và phát triển
nhân cách của con ngời đợc giáo dục. Do đó, những ngời làm công tác giáo dục
nói chung, các thầy cô giáo nói riêng cần nắm đợc bản chất, chức năng các ph-
ơng và những yêu cầu s phạm khi sử dụng các phơng pháp đó để tác động một
cách đúng đắn, có hiệu quả đến sự phát triển nhân cách của học sinh.
Phơng pháp giáo dục đạo đức:
- Phơng pháp giáo dục đạo đức là cách thức hoạt động và giao lu giữa giáo
viên, tập thể học sinh và từng cá nhân học sinh giúp các em lĩnh hội đợc nền văn
hoá đạo đức của loài ngời và của dân tộc để trở thành một nhân cách toàn vẹn.
Hiểu theo nghĩa rộng thì phơng pháp giáo dục đạo đức bao gồm các phơng tiện,
hình thức tổ chức, các con đờng, các biện pháp tác động s phạm của nhà giáo
dục đến mặt đạo đức trong nhân cách học sinh và hoạt động của các em nhằm
hình thành ở học sinh những chuẩn mực và giá trị đạo đức.
- Phơng tiện giáo dục đạo đức bao gồm: Các loại hình hoạt động khác nhau
tạo điều kiện cho học sinh nhận thức khoa học định hớng giá trị, lao động sản
xuất và các vật thể, các sản phẩm văn hoá vật chất và tinh thần đợc sử dụng trong
quá trình giáo dục đạo đức nh sách báo, tranh ảnh, các phơng tiện thông tin đại

Lựa chọn phơng pháp giáo dục đạo đức nào cho phù hợp với đối tợng đợc
giáo dục đạo đức còn phụ thuộc vào tài năng của nhà s phạm. Nhng sử dụng ph-
ơng pháp nào cũng nhằm đạt đợc mục đích làm cho đối tợng đợc giáo dục trở
nên hoàn thiện hơn, tốt đẹp hơn.
1.3. Nội dung quản lý giáo dục đạo đức:
1.3.1. Khái niệm: Là những tác động có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống
của hiệu trởng đến toàn thể giáo viên, học sinh và các lực lợng giáo dục trong và
ngoài nhà trờng nhằm huy động họ tham gia phối hợp vào các hoạt động giáo
dục của nhà trờng giúp quá trình giáo dục đạt đợc mục tiêu dự kiến.
1.3.2. Nội dung quản lý giáo dục đạo đức:
Lập kế hoạch quản lý:
Kế hoạch quản lý giáo dục đạo đức đợc lập theo từng tháng theo chủ điểm:
- Tháng 9: Vui hội khai trờng.
- Tháng 10 : Chăm ngoan, học giỏi.
- Tháng 11 : Tôn s trọng đạo.
- Tháng 12 : Uống nớc nhớ nguồn.
- Tháng 1, 2 : Mừng Đảng Mừng xuân.
- Tháng 3: Tiến bớc lên Đoàn.
- Tháng 4: Hoà bình hữu nghị.
- Tháng 5: Bác Hồ kính yêu.
Kế hoạch quản lý giáo dục đạo đức theo từng môn học: Lồng ghép giáo dục
đạo đức, giáo dục kỹ năng sống theo từng môn học: Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý,
Công dân
- Hoạt động chính trị xã hội: Tham gia các hoạt động chính trị của địa phơng.
- Hoạt động công ích xã hội: Lao động vệ sinh khung cảnh s phạm. Lao động
công ích ở địa phơng. Nhận chăm sóc công trình tự quản, chăm sóc các di tích
lịch sử nh đền, chùa, nghĩa trang
- Hoạt động văn hoá, khoa học kỹ thuật.
- Hoạt động Văn nghệ, TDTT, tham quan du lịch.
- Hoạt động nhân đạo, từ thiện, đền ơn đáp nghĩa.

Khi xác định vai trò, vị trí, trách nhiệm của cán bộ quản lý, trong đó, ngời
hiệu trởng- ngời đợc giao quyền hạn và nhiệm vụ lớn lao đối với hoạt động quản
lý nhà trờng. Luật giáo dục 2005; Điều 16 quy định: Cán bộ quản lý giáo dục
giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý điều hành các hoạt động giáo
dục. Điều 54 của Luật giáo dục 2005 cũng đã quy định: Hiệu trởng là ngời
chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trờng, do cơ quan nhà nớc có
thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận.
Cán bộ quản lý giáo dục là chủ thể tham gia hoạt động giáo dục, một bộ phận
trong số họ là nhà giáo. Hoạt động dạy và học đợc thực hiện bởi hai chủ thể
chính là nhà giáo và ngời học, trong đó nhà giáo là ngời giữ vai trò quyết định
trong việc đảm bảo chất lợng giáo dục.
Tuy không trực tiếp tham gia vào hoạt động dạy học nhng cán bộ quản lý giáo
dục (Hiệu trởng) bằng những hoạt động quản lý của mình tác động vào quá trình
giáo dục nhằm hớng cho hoạt động dạy và học đạt đợc những mục tiêu yêu cầu
của giáo dục và bảo đảm chất lợng giáo dục. Tham gia hoạt động giáo dục, sống
và hoạt động trong môi trờng giáo dục, cán bộ quản lý giáo dục phải góp phần
xây dựng môi trờng giáo dục tốt đẹp, nêu gơng sáng cho ngời học về đạo đức,
tác phong, lối sống giúp cho việc hình thành và hoàn thiện nhân cách của ngời
học. Luật giáo dục Năm 1998 chỉ quy định vai trò của nhà giáo, cha quy định
vai trò trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục. Luật giáo dục 2005 đã khắc
phục hạn chế này bằng việc quy định rõ vai trò, trách nhiệm của họ. Cán bộ quản
lý giáo dục có vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý điều hành các hoạt
động giáo dục giúp cho hoạt động giáo dục diễn ra đúng pháp luật, có tổ chức
đảm bảo chất lợng giáo dục và đạt đợc những mục tiêu giáo dục. Để thực hiện
tốt vai trò của mình, cán bộ quản lý giáo dục phải không ngừng học tập, rèn
luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý và
trách nhiệm cá nhân. Nhà nớc có kế hoạch xây dựng, chuẩn hoá và nâng cao chất
lợng cán bộ quản lý giáo dục, có chính sách tạo điều kiện cho cán bộ quản lý
15
giáo dục học tập nâng cao trình độ chuyên môn nhằm phát huy vai trò trách

hoạch, phát động phong trào thi đua, tổ chức cho học sinh học tập nội quy, quy
định về phong cách học sinh, đăng ký thi đua, ký các cam kết, tạo điều kiện về
cơ sở vật chất cho các hoạt động. Thờng xuyên giám sát các hoạt động của nhà
trờng của từng lớp; phối hợp với giáo viên chủ nhiệm trong việc giáo dục học
sinh chậm tiến, phối hợp chặt chẽ các lực lợng giáo dục: Ban đại diện cha mẹ
học sinh, Hội đồng giáo dục, Ban chăm sóc sức khoẻ bà mẹ trẻ em xã, Đoàn
thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh xã, Hội CCB, Hội phụ nữ xã, Công an xã để
kết hợp giáo dục đạo đức cho học sinh, làm tham mu cho cấp uỷ Đảng, chính
quyền, địa phơng với các đoàn thể trong và ngoài nhà trờng, các ngành, hội cha
mẹ học sinh để kết hợp giáo dục đạo đức cho học sinh.
Hiệu trởng tổ chức kiểm tra đánh giá, sơ kết các hoạt động điều chỉnh các yêu
cầu đề ra (nếu thấy cha hợp lý) tuyên dơng khen thởng những tập thể, cá nhân có
thành tích và phê phán, kỷ luật những cá nhân, tập thể không thực hiện tốt các
yêu cầu đề ra.
16
II - cơ sở thực tiễn
2.1. Thực trạng công tác giáo dục đạo đức học sinh nói chung:
Ngày nay, khi đi đến đâu cũng nghe ngời lớn than phiền đạo đức của trẻ em
sao ngày càng xuống cấp quá!, trẻ em ngày nay không ngoan bằng trẻ em ngày
xa, trẻ em ngày nay hay ỷ lại, trẻ em ngày nay không chịu đựng đợc khó nhọc,
kiên trì, nhẫn nại bằng trẻ em ngày xa, tất cả những sự than phiền có thật hay
không ? nếu thật sự nh thế thì nguyên nhân do đâu?
Đã có rất nhiều ý kiến của cá nhân tập thể của các cơ quan, đoàn thể đã thống
kê lại những con số đáng lo ngại về các thông tin liên quan đến vấn đề giáo dục
đạo đức của học sinh có thể là con số đáng tin hay không đáng tin thì cũng để
cho chúng ta những điều đáng lu ý :
- Tỉ lệ nghịch với sự gia tăng của lứa tuổi là biểu đồ của hạnh kiểm phổ thông
đang đi xuống với những con số làm mọi ngời giật mình: hạnh kiểm tốt ở học
sinh bậc tiểu học là 92,8%; bậc THCS là 52,63%; bậc THPT là 20,28% ( theo
ông Hồ Xuân Vinh- Hiệu trởng trờng THCS Ngô Sĩ Liên)

viên và sự xâm nhập của các tệ nạn xã hội vào học đờng.
Công cuộc đổi mới ở nớc ta hiện nay đang đặt ra nhiều vấn đề, trong đó vấn
đề giáo dục đạo đức. Có thể nói, sự nghiệp giáo dục nớc ta cha bao giờ lại phải
17
chịu nhiều tác động bởi cơ chế thị trờng và quá trình toàn cầu hoá nh hiện nay.
Cho nên, việc tăng cờng, đẩy mạnh sự nghiệp giáo dục, đặc biệt là giáo dục đạo
đức vừa là yêu cầu của công cuộc đổi mới kinh tế xã hội, vừa là đòi hỏi cấp
thiết của sự nghiệp phát triển con ngời và xây dựng một môi trờng đạo đức lành
mạnh của xã hội nói chung và của địa phơng chúng ta nói riêng.
2.1. Vài nét về trờng THCS nơi tôi đang công tác
Trờng THCS nơi tôi đang công tác thuộc thuộc một địa bàn nông thôn của
đồng bằng Bắc Bộ Kinh tế chính là làm nông nghiệp và nghề vận tải đờng thuỷ
bộ. Trờng đợc thành lập từ năm 1963 đến nay đã có gần 50 năm tồn tại và phát
triển. Trờng có 12 phòng học, có 4 phòng bộ môn, 01 phòng máy vi tính. Nhiều
năm liền trờng đợc công nhận là trờng tiến tiến. Trờng có 13 lớp học với tổng số
434 học sinh và 35 giáo viên.
- Thuận lợi:
+ Đội ngũ giáo viên chuẩn hoá 100%, trên chuẩn 52% trong đó có nhiều giáo
viên mẫu mực, có kinh nghiệm trong công tác giảng dạy vào giáo dục đạo đức.
+ Nội bộ nhà trờng đoàn kết, nhất trí, thực hiện nghiêm túc đờng lối chính
sách của Đảng và nhà nớc, quy chế chuyên môn của Ngành Giáo dục- Đào tạo.
+ Nhà trờng thờng xuyên phối hợp chặt chẽ với các ban ngành đoàn thể trong
quận để hoàn thành nhiệm vụ năm học.
+ Chi bộ nhà trờng có 18 đảng viên, đại đa số các đảng viên có năng lực
chuyên môn vững, có tinh thần trách nhiệm cao trong công tác. Nhiều năm liền,
chi bộ đợc công nhận là chi bộ trong sạch vững mạnh.
+ Các đoàn thể: Công đoàn, chi đoàn, Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí
Minh, Hội liên hiệp thanh niên đã đẩy mạnh công tác thi đua tạo nền nếp tốt hỗ
trợ thầy trò hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học.
+ Cơ sở vật chất của nhà trờng từng bớc đợc trang bị hoàn thiện hơn phục vụ

Bảng 1: Thống kê chất lợng giáo dục văn hoá năm học 2008- 2009
S
T
T
K
hối
Số
HS
Giỏi Khá Tb Yếu Kém
1 6 127 6.3% 38.58
%
37.01
%
16.54
%
1.57%
2 7 109 4.59% 47.71
%
24.77
%
21.10
%
1.83%
3 8 139 9.35 28.78
%
46.76
%
15.11
%
4 9 157 10.19 48.41

11.51
%
1.44
%
4 9 157 63.06% 23.57
%
12.10
%
1.27
%
T
ổng
532 56.58% 31.20
%
9.96
%
2.26
%
- Về chất lợng giáo dục học sinh chậm tiến: Ban giám hiệu hết sức quan tâm
tới việc giáo dục học sinh chậm tiến
2.2. Thực trạng hoạt động giáo dục đạo đức ở trờng THCS tôi đang công
tác .
Căn cứ vào bảng thống kê năm học 2008- 2009 cũng nh các số liệu của các
năm học trớc, ta thấy số học sinh xếp loại đạo đức trung bình trở lên là 97.74%
%, tỉ lệ học sinh xếp loại đạo đức yếu vẫn còn là 2.26%. Về học tập, theo số liệu
19
thống kê thì toàn trờng còn 69 học sinh xếp loại học lực Yếu- Kém (chiếm
12.97%). Từ kết quả đó, ta có thể nhận thấy rằng đa số các em học sinh có ý
thức học tập tốt, chăm ngoan, có nhiều cố gắng trong học tập và rèn luyện đạo
đức vâng lời thầy cô, bố mẹ, tích cực tham gia các hoạt động của nhà trờng,

năm học 2008- 2009 ngời hiệu trởng luôn cố gắng tìm tòi để đa ra biện pháp
quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh phù hợp với từng lứa tuổi, từng hoàn cảnh
và tính cách của học sinh. Hiệu trởng là ngời tổ chức chỉ đạo các hoạt động giáo
dục đạo đức trong nhà trờng đã đề ra những biện pháp đúng đắn phù hợp với tình
hình nhà trờng, thực tế địa phơng.
- Là ngời chịu trách nhiệm chung trớc các cấp lãnh đạo về mọi hoạt động của
nhà trờng nên hiệu trởng đã cố gắng tìm hiểu, nghiên cứu kỹ các văn bản hớng
dẫn, chỉ đạo của các cấp lãnh đạo về công tác quản lý giáo dục đạo đức, học tập
kinh nghiệm quản lý của các cá nhân điển hình, của những đồng nghiệp có kinh
nghiệp để áp dụng vào đơn vị mình, làm cơ sở cho việc chỉ đạo quản lý giáo dục
đạo đức trong nhà trờng.
- Thực trạng công tác quản lý giáo dục đạo đức của hiệu trởng nhà trờng
những năm qua nh sau:
2.3.1. Xây dựng kế hoạch quản lý và chỉ đạo xây dựng kế hoạch của khối
chủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm, hoạt động của Đoàn- Đội:
- Lập kế hoạch quản lý gồm:
+ Kế hoạch cả năm.
20
+ Kế hoạch học kỳ.
+ Kế hoạch từng tháng theo chủ điểm.
+ Kế hoạch phối hợp với các lực lợng giáo dục trong việc giáo dục đạo đức
hco học sinh: Với Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, với cha mẹ học sinh,
với ban chăm sóc trẻ em phờng
+ Kế hoạch lồng ghép giáo dục đạo đức qua các môn học.
+ Kế hoạch tổ chức các hoạt động khác nhau ngoài giờ lên lớp.
- Chỉ đạo khối trởng chủ nhiệm xây dựng kế hoạch hoạt động của khối.
- Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm xây dựng kế hoạch hoạt động của cá nhân.
2.3.2. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức.
- Thành lập ban chỉ đạo giáo dục đạo đức gồm:
Hiệu trởng : Trởng ban

Ban giám hiệu có kế hoạch dự giờ đột xuất báo trớc các tiết Sinh hoạt lớp và
HĐNGLL để đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch của giáo viên chủ nhiệm lớp.
- Phối hợp với tổng phụ trách Đội, kiểm tra nền nếp định kỳ từng tháng (mỗi
tháng 1 lần); kiểm tra đột xuất về nếp sống văn minh của học sinh.
- Hàng tháng, tổ chức họp giáo viên chủ nhiệm vào ngày Thứ Hai của Tuần 1-
hàng tháng để nắm thông tin ngợc về lớp, học sinh, triển khai kế hoạch tháng.
- Chỉ đạo Đội Cờ Đỏ của trờng hoạt động thờng xuyên, chấm điểm thi đua
của từng lớp trong giờ và ngoài giờ, công khai kết quả thi đua của các lớp tại
bảng tin Đoàn- Đội.
2.4. Đánh giá thực trạng giáo dục đạo đức của nhà trờng .
Ưu điểm: Việc tiến hành các biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh trong
những năm qua đã thu đợc những kết quả nhất định. Cụ thể:
- Việc phối hợp giữa các lực lợng giáo dục đã đợc tiến hành.
- Thông tin hai chiều giữa Nhà trờng Gia đình và địa phơng bớc đầu thực
hiện có hiệu quả.
- Tổ chức các HĐNGLL bớc đầu đi vào nền nếp.
- Tổ chức các hoạt động Cao điểm theo Chủ đề từng tháng đã đợc tiến hành
thờng xuyên.
- Họp chủ nhiệm đợc tiến hành thờng xuyên, đúng tiến độ.
Tồn tại:
- Việc giao ban của Ban chỉ đạo còn cha đều.
- Cha nâng cao nhận thức cho giáo viên trong vấn đề giáo dục đạo đức.
- Việc lồng ghép giáo dục đạo đức cho học sinh qua các môn học hiệu quả ch-
a cao.
- Nâng cao nhận thức cho học sinh qua việc ký các cam kết hiệu quả còn thấp.
Học sinh ký cam kết xong thờng không xem lại không thuộc những điều đã cam
kết không đợc giữ lại bản cam kết nên vẫn vi phạm những điều quy định.
- Tiêu chí thi đua giữa các cá nhân trong tập thể lớp còn do giáo viên chủ
nhiệm đề ra nên còn mang tính chủ quan.
- Tiết HĐNGLL ở một số lớp còn cha thờng xuyên nên hiệu quả cha cao.

sống văn hoá đạo đức ở học sinh là một bộ phận quan trọng trong cấu trúc nhân
cách của các em. Lối sống văn hoá đạo đức của các em đợc thể hiện bằng việc
thực hiện đầy đủ những nhiệm vụ của ngời học sinh.
- Thực hiện nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo chơng trình, kế hoạch giáo dục
của nhà trờng, cơ sở giáo dục khác.
- Tôn trọng nhà giáo, cán bộ và nhân viên của nhà trờng, cơ sở giáo dục khác,
đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập, rèn luyện, thực hiện nội quy, điều lệ
nhà trờng, chấp hành pháp luật nhà nớc.
- Tham gia lao động và hoạt động xã hội, hoạt động bảo vệ môi trờng phù hợp
với lứa tuổi, sức khoẻ và năng lực.
- Giữ gìn, bảo vệ tài sản của nhà trờng, cơ sở giáo dục khác.
- Góp phần xây dựng, bảo vệ và phát huy truyền thống của nhà nớc, cơ sở
giáo dục khác.
(Điều 85 Luật giáo dục 2005 NXB T pháp Hà Nội 2005).
Những nét tính cách thuộc về lối sống văn hoá của học sinh nêu trên là yêu
cầu giáo dục toàn diện với nhân cách của các em để góp phần giáo dục con ngời
phát triển toàn diện cả Đức Trí Thể Mỹ. Vì vậy, ngời làm công tác quản
lý phải có biện pháp quản lý các hoạt động giáo dục đạo đức để nâng cao hành vi
đạo đức lối sống văn hoá, văn minh. Từ đó, mới đáp ứng sẵn sàng xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.
3.2. Các biện pháp quản lý chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức học sinh.
3.2.1. Xây dựng kế hoạch quản lý chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức học
sinh.
23
Mục tiêu: Xây dựng kế hoạch quản lý giáo dục đạo đức nhằm chỉ ra đợc
những thuận lợi, khó khăn, nhiệm vụ trọng tâm và đề ra chỉ tiêu phấn đấu, yêu
cầu của hoạt động và đa ra biện pháp thực hiện để đạt đợc những nhiệm vụ giáo
dục đạo đức của nhà trờng trên cơ sở nhiệm vụ năm học của ngành giáo dục.
Việc xây dựng kế hoạch quản lý là hết sức quan trọng đòi hỏi ngời quản lý
phải biết nhận định đúng tình hình, đề ra mục tiêu sát với thực tế của nhà trờng,

Hiệu trởng cần phải nắm vững tình hình thực tế của nhà trờng trong những lớp
học và trong toàn thể nhà trờng để từ đó xây dựng một kế hoạch sát thực và
mang tính khả thi cao. Để đạt đợc kết quả cao nhất của bản kế hoạch là hiệu tr-
ởng phải xây dựng đợc kế hoạch phân công phân nhiệm của các thành viên thực
thi kế hoạch một cách kín kẽ và có sự phối hợp hành động trong thực hiện kế
24
hoạch. Thông qua bản kế hoạch các thành viên của từng bộ phận xây dựng kế
hoạch của riêng mình trong việc thực hiện nhiệm vụ .
Điều kiện thực hiện: Cán bộ quản lý xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện
cụ thể của nhà trờng.
Biện pháp chỉ đạo phải phù hợp với đối tợng.
3.2.2. Nâng cao nhận thức cho giáo viên về công tác giáo dục đạo đức.
Mục tiêu: Để việc quản lý giáo dục trong nhà trờng đạt kết quả, ngời hiệu tr-
ởng cần giúp đỡ cho giáo viên nhận thức đợc việc giáo dục đạo đức cho học sinh
là một việc làm hết sức quan trọng, nhất là trong giai đoạn hiện nay, tình hình xã
hội có những biến động phức tạp ảnh hởng đến sự phát triển nhân cách của học
sinh. Vì thế, việc nâng cao nhận thức của giáo viên trong giáo dục đạo đức cho
học sinh là một việc làm hết sức quan trọng và cần thiết. Bởi vì, có nhận thức rõ
điều đó thì giáo viên, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm mới có kế hoạch, biện pháp
giáo dục phù hợp với đối tợng học sinh và việc giáo dục mới mang lại hiệu quả.
Một trong những phơng pháp giáo dục đạt kết quả tố nhất trong công tác giáo
dục đạo đức học sinh là dùng nhân cách ngời thày để giáo dục đạo đức cho các
em.
Ban lãnh đạo, tập thể cán bộ giáo viên cùng thống nhất t tởng, chủ trơng đờng
lối lãnh đạo trên cơ sở vì chất lợng đào tạo ngày càng cao làm phơng châm hành
động, củng cố uy tín của nhà trờng.
Nội dung và cách thức thực hiện:
Ngời cán bộ quản lý phải nâng cao nhận thức cho giáo viên để mỗi giáo viên
hiểu rằng:
- Ngời giáo viên phải là : Một tấm gơng về đạo đức tự học và sáng tạo