BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
VIỆN KHOA HỌC KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN VÀ MÔI TRƯỜNG
DỰ ÁN “XÂY DỰNG KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG ỨNG PHÓ VỚI
BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CỦA TỈNH HÀ TĨNH”
BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ
ĐỀ XUẤT VỀ VIỆC CHỈNH SỬA, BỔ SUNG CÁC
CHIẾN LƯỢC, KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ,
XÃ HỘI NHẰM GIẢM THIỂU VÀ THÍCH ỨNG VỚI
CÁC ẢNH HƯỞNG TIÊU CỰC CỦA BIẾN ĐỐI KHÍ
HẬU TRONG LĨNH VỰC Y TẾ, SỨC KHỎE CỘNG
ĐỒNG
(CHUYÊN ĐỀ SỐ 59)
T Ỉ N H H À T Ĩ N H
HÀ NỘI, 2010
MỤC LỤC
MỤC LỤC i
DANH SÁCH CÁC BẢNG iii
DANH SÁCH CÁC HÌNH iv
MỞ ĐẦU v
CHƯƠNG 1.TỔNG QUAN VỀ HÀ TĨNH 6
1.1.ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN 6
1.1.1.Vị trí địa lý, đặc điểm địa hình 6
1.1.2.Chế độ khí hậu – thủy văn 7
1.1.3.Tài nguyên 8
1.2.ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI 9
1.2.1.Phát triển kinh tế xã hội 9
1.2.2.Cơ sở hạ tầng y tế 10
1.2.3.Dân số - nguồn nhân lực 11
1.3.XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TẠI HÀ TĨNH 11
1.4.TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU LÊN SỨC KHỎE NGƯỜI DÂN HÀ
DANH SÁCH CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Thống kê dịch bệnh ở người trong 10 năm gần đây tại Hà Tĩnh 15
iii
DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình 1.1. Vị trí địa lý Hà Tĩnh 6
Hình 1.2. Bão số 10 sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các tỉnh từ Quảng Ninh đến Hà 12
Hình 1.3. Bão số 3 tại Hà Tĩnh 13
Hình 1.4. Bão, lũ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân 14
Hình 2.5. Trung tâm y tế dự phòng đang thực hiện phòng chống 19
iv
MỞ ĐẦU
Các nghiên cứu mới nhất của các nhà khoa học trên thế giới cho thấy, biến đổi
khí hậu đã xảy ra trên phạm vi toàn cầu, gây tác động ngày càng mạnh mẽ đến mọi
quốc gia và sự sống trên trái đất. Biến đổi khí hậu làm cho thiên tai, thảm hoạ, đặc biệt
là bão, lũ lụt, hạn hán, động đất, sóng thần ngày càng gia tăng về tần suất, cường độ và
quy mô. Trong những năm gần đây, do biến đổi khí hậu nên những cơn bão có sức tàn
phá lớn xuất hiện ngày càng nhiều, gây phá huỷ nhà cửa, công trình, hoa màu, cướp đi
sinh mạng của hàng ngàn người.
Khí hậu biến đổi có liên quan trực tiếp và gián tiếp đến đời sống và sức khoẻ
cộng đồng ở mọi quốc gia, đặc biệt là những người nghèo sinh sống ở những vùng dễ
bị tác động của biến đổi khí hậu gây ra. Hà Tĩnh là một trong những địa phương chịu
ảnh hưởng nặng nề nhất do biến đổi khí hậu mang lại. Tại Hà Tĩnh diễn biến các dịch
bệnh ngày càng phức tạp sau lũ, hạn hán kéo dài. Khi lũ lụt xảy ra, các mầm bệnh lan
đi khắp nơi theo nước. Sự di chuyển của người dân và đặc biệt là bệnh nhân làm tăng
khả năng lây lan của các bệnh lây truyền qua nước. Tại vùng lũ lụt, các dịch vụ vệ sinh
sẵn có không đủ đáp ứng nhu cầu. Các nguồn nước, công trình cấp nước và vệ sinh bị
phá huỷ làm tăng nguy cơ gây bệnh đường tiêu hoá. Bên cạnh đó, sự mệt mỏi của
người dân, những thay đổi sinh thái thuận lợi cho sự sinh sản của vật chủ và trung gian
truyền bệnh cũng khiến cho các bệnh truyền nhiễm như tiêu chảy, dịch tả, thương
hàn dễ lây lan.
hệ thống sông Ngàn Phố, Ngàn Sâu, Rào Trổ.
- Vùng trung du và bán sơn địa: Đây là vùng chuyển từ vùng núi cao xuống
vùng đồng bằng. Vùng này chạy dọc phía Tây Nam đường Hồ Chí Minh bao gồm các
xã vùng thấp của huyện Hương Sơn, các xã thượng Đức Thọ, thượng Can Lộc, ven Trà
Sơn của các huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh. Địa hình có dạng xen lẫn giữa các
đồi trung bình và thấp với đất ruộng. Đất đai không bằng phẳng, hệ thực vật chủ yếu là
cây lùm bụi, cây công nghiệp, rừng trồng và thảm cỏ.
- Vùng đồng bằng: là vùng chạy dọc hai bên Quốc lộ 1A theo chân núi Trà Sơn
và dải ven biển, bao gồm các xã vùng giữa của huyện Đức Thọ, Can Lộc, thị xã Hồng
Lĩnh, Thạch Hà, thành phố Hà Tĩnh, Cẩm Xuyên và Kỳ Anh. Địa hình vùng này tương
đối bằng phẳng do quá trình bồi tụ phù sa của các sông, phù sa biển trên các vỏ phong
hoá Feralit hay trầm tích biển.
- Vùng ven biển nằm ở phía Đông đường Quốc lộ 1A chạy dọc theo bờ biển
gồm các xã của huyện Nghi Xuân, Can Lộc, Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh. Địa hình
được tạo bởi những đụn cát chạy dài ngăn cách bãi biển. Ngoài ra vùng này còn xuất
hiện các dãy đồi núi sót chạy dọc ven biển do kiến tạo của dãy Trường Sơn Bắc. Do
nhiều cửa sông, lạch tạo nên nhiều bãi triều ngập mặn.
1.1.2. Chế độ khí hậu – thủy văn
Hà Tĩnh nằm trong khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa với đặc trưng của khí
hậu miền Bắc có mùa đông lạnh.
Tuy nhiên, do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc từ lục địa Trung Quốc tràn về
bị suy yếu nên mùa đông đã bớt lạnh hơn và ngắn hơn so với các tỉnh miền Bắc và
chia làm hai mùa rõ rệt 1 mùa lạnh và 1 mùa nóng.
Nhiệt độ bình quân ở Hà Tĩnh thường cao. Nhiệt độ không khí vào mùa đông
chênh lệch thấp hơn mùa hè. Nhiệt độ đất bình quân mùa đông thường từ 18-22oC, ở
mùa hè bình quân nhiệt độ đất từ 25,5 – 33oC. Tuy nhiên nhiệt độ đất thường thay đổi
theo loại đất, màu sắc đất, độ che phủ và độ ẩm của đất.
Hà Tĩnh là tỉnh có lượng mưa nhiều ở miền Bắc Việt Nam, trừ một phần nhỏ ở
phía Bắc, còn lại các vùng khác có lượng mưa bình quân hàng năm đều trên 2000 mm,
cá biệt có nơi trên 3000 mm.
Tài nguyên khoáng sản: Hà Tĩnh có tiềm năng lớn về khoáng sản nhưng chưa
được đầu tư khai thác có hiệu quả đó là: Quặng sắt ở Thạch Khê (Thạch Hà) có trữ
lượng khoảng 500 triệu tấn. Mỏ thiếc ở Sơn Kim (Hương Sơn); vàng ở Hoà Hải
(Hương Khê) và Kỳ Tây, Kỳ Hợp (Kỳ Anh). Quặng ILMINITE ở Thạch Hà và Cẩm
Xuyên sản lượng khai thác bình quân: 100.000tấn/năm. ZIRCON sản lượng khai thác
bình quân: 7.000tấn/năm. RUTSIN sản lượng khai thác bình quân: 3.000tấn/năm. Ô
xít titan có trữ lượng 3 - 5 triệu tấn chạy dọc bờ biển có khả năng liên doanh với nước
ngoài.
Tài nguyên du lịch: Là điểm du lịch quan trọng trên tuyến du lịch xuyên việt có
tính chất trung chuyển. Từ Hà Tĩnh du khách có thể đi thăm các điểm du lịch đặc sắc
8
về sinh thái, lịch sử văn hoá như khu bảo tồn thiên nhiên Vũ Quang, khu bảo tồn thiên
nhiên Kẻ Gỗ, các di tích gắn với cuộc đời của đại thi hào Nguyễn Du; du lịch biển có
các bãi tắm: Thiên Cầm, Xuân Thành, Thạc Hải, Ðèo Ngang; du lịch các di tích lịch sử
như chùa Hương Tích, đền Lê Khôi, ngã ba Ðồng Lộc, Khu di tích
1.2. ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI
1.2.1. Phát triển kinh tế xã hội
Những năm gần đây thiên tai gây ra cho Hà tĩnh khá nhiều thiệt hại về người và
của. Tuy nhiên, kinh tế biển Hà Tĩnh cũng đang mở ra nhiều triển vọng, đặc biệt là từ
khi Chính phủ quyết định cho xây dựng và phát triển vùng kinh tế Vũng Áng. Kể từ
khi có Nghị quyết Trung ương 4 khoá X về chiến lược biển đến năm 2020, Hà Tĩnh đã
đánh giá một cách đầy đủ về vị trí, vai trò và tiềm năng kinh tế của mình, trên cơ sở đó
vạch ra hướng phát triển toàn diện về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh đến năm
2020.
Sản xuất Nông, Lâm, Ngư nghiệp tuy bị ảnh hưởng thời tiết, rét đậm kéo dài,
dịch bệnh nhưng hầu hết các chỉ tiêu đều tăng khá so với năm 2007, sản xuất lương
thực được mùa toàn diện. Lĩnh vực Công nghiệp - Xây dựng tăng trưởng nhanh, đóng
góp gần 50% tăng trưởng GDP toàn tỉnh, phát huy tốt năng lực các doanh nghiệp sản
xuất trên địa bàn. (Số liệu năm 2008)
Môi trường đầu tư được cải thiện; hoạt động xúc tiến, thu hút vốn đầu tư đã có
sỹ được phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân; 32 bác sĩ được phong tặng danh
hiệu Thầy thuốc ưu tú. Ngoài ra nhiều tập thể, cá nhân còn được nhận các phần
thưởng, danh hiệu cao quý khác.
Tỷ lệ bác sỹ tại các Trạm y tế xã đến cuối năm 2010 ước đạt trên 70%, bằng
mức trung bình của cả nước; tỷ lệ xã đạt chuẩn quốc gia về y tế xã đến cuối năm 2010
ước đạt trên 95%; tỷ lệ bác sỹ / 1 vạn dân đạt gần 7 bác sỹ; 100% xã, phường có trạm
y tế, 100% trạm y tế có nữ hộ sinh hoặc y sỹ sản nhi. Đến 2010, tỷ lệ trẻ em dưới 5
tuổi bị suy dinh dưỡng sẽ giảm xuống dưới 19%.
Trong điều kiện ngân sách của tỉnh còn khó khăn, Ngành Y tế đã phối hợp với
các Sở, ngành liên quan tham mưa cho UBND tỉnh phân bổ nguồn vốn hỗ trợ của
Trung ương, trái phiếu Chính phủ để xây dựng, nâng cấp, cải tạo, sửa chữa nhiều cơ sở
y tế đã xuống cấp. Nhiều cơ sở khám chữa bệnh đã huy động bằng nhiều nguồn vốn để
mua sắm hoặc liên kết lắp đặt các trang thiết bị công nghệ cao nhờ vậy công tác xét
nghiệm chuẩn đoán, điều trị kiểm soát dịch bệnh ngày càng tốt hơn.
Xây mới, phát triển các hệ thống khám chữa bệnh: BVĐK huyện Vũ Quang (70
GB), BVĐK Lộc Hà (100 GB), BVĐK Hà Tĩnh (200 GB)…
Xây mới, phát triển hệ thống Y tế dự phòng: Xây dựng mới trung tâm truyền
thông – Giáo dục sức khỏe; đang xây dựng Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS,
Trung tâm Y tế dự phòng huyện Lộc Hà
Cải tạo, mở rộng, nâng cấp BV, trang thiết bị: Triển khai dự án JBIC tại BVĐK
tỉnh với các loại trang thiết bị hiện đai, đồng bộ. Đầu tư 10 tỷ đồng nâng cấp BVĐK
Can Lộc xây mới 6 dãy nhà cao tầng với máy móc hiện đại để đáp ứng công tác chuẩn
10
đoán, khám chữa bệnh. Ngành Y tế Hà Tĩnh vừa đầu tư lắp đặt 7 lò đốt chất thải rắn Y
tế tại các bệnh viện đa khoa Vũ Quang, Hương Khê, Cẩm Xuyên, Nghi Xuân, Thị xã
Hồng Lĩnh, Bệnh viện đa khoa cửa khẩu Cầu treo và một hệ thống xử lý chất thải lỏng
tại bệnh viện đa khoa huyện Đức Thọ…
1.2.3. Dân số - nguồn nhân lực
Trên địa bàn Hà Tĩnh có trên 20 dân tộc cùng sinh sống, nhưng chủ yếu là
người Kinh; các dân tộc khác, mỗi dân tộc chỉ có vài trăm hoặc vài chục người. Toàn
cường độ mưa lớn gây lũ, lũ quét ngày một gia tăng. Theo đó, tần suất và quy luật của
các cơn bão cũng thay đổi. Bão có cường độ mạnh xuất hiện nhiều hơn. Quỹ đạo bão
có dấu hiệu dịch chuyển dần về phía nam và mùa bão kết thúc muộn hơn, nhiều cơn
bão có đường đi dị thường hơn. Thông thường mùa mưa bão ở Hà Tĩnh là từ tháng 9
đến tháng 11 và chỉ các cơn bão số 7, 8, 9 mới đổ bộ vào. Thế nhưng, gần đây, xu
11
hướng bão có sự thay đổi rõ rệt. Khoảng thời gian có khả năng xẩy ra bão mở rộng từ
tháng 8 đến tháng 12 và ngay từ cơn bão số 1 đã có thể đổ vào Hà Tĩnh.
Hình 1.2. Bão số 10 sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các tỉnh từ Quảng Ninh đến Hà
Nguồn:[ Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Trung ương]
Ngoài những đợt thiên tai như bão, lũ có tính thường niên, thời gian qua Hà
Tĩnh còn phải đối mặt với những biến đổi bất thường như nắng nóng gay gắt, rét đậm,
rét hại kéo dài như đợt rét hại kéo dài mùa đông xuân 2008 – 2009 với nhiệt độ xuống
thấp nhất trong vòng 40 năm qua hay là đợt nắng nóng trên dưới 40
o
C trong suốt 10
ngày liền hồi tháng 7 vừa qua gây nên sự cạn kiệt ở các con sông. Tháng 6/2010, sông
La tại Linh Cảm mực nước tụt xuống -143cm, thấp nhất trong chuỗi quan trắc từ trước
tới nay.
Từ đầu tháng 5/2009 đến nay, tại vùng ven biển huyện Lộc Hà (Hà Tĩnh) đã
xảy ra hiện tượng biển xâm thực bất thường, cuốn trôi nhiều tài sản của nhân dân ven
biển. Bình thường triều cường chỉ xảy ra vào tháng 10 âm lịch hàng năm, nhưng trong
tháng 5 và những ngày đầu tháng 6/2009 nước biển lấn sâu vào đất liền khoảng 20m.
Ba năm nay biển xâm thực rất mạnh, mỗi năm từ 20 đến 30m, cuốn trôi nhiều ha rừng
phi lao phòng hộ.Theo tính toán của các chuyên gia, trong thời gian tới mực nước biển
dâng cao, mưa bão lớn với triều cường mạnh có thể sẽ gây ngập tới 143,9 km2 diện
tích đất toàn tỉnh. Kết quả nghiên cứu và kịch bản biến đổi khí hậu toàn cầu đã được
công bố, chuyên gia về biến đổi khí hậu đến từ Australia cảnh báo khi mực nước biển
dâng cao 1m vào năm 2010, diện tích các vùng ven biển tỉnh Hà Tĩnh sẽ bị mất. Với
diện tích này, Hà Tĩnh là tỉnh có diện tích bị ngập do nước biển dâng xếp thứ tư trong
ngày càng phức tạp diến ngày càng phức tạp khó kiểm soát. Nước lũ ngập sâu nhiều
ngày qua sau cơn bão số 3, đã làm cho hàng trăm xác súc vật chết trôi nổi trên sông,
suối, ao hồ, đường làng, ngõ xóm… nay gặp nắng lên bốc mùi hôi thối thẩm thấu vào
nước vào đất, rồi mùi bùn non sau lũ hôi tanh nồng nặc… khiến cho môi trường vùng
rốn lũ ở Hương Khê, Vũ Quang đang bị ô nhiễm nặng nề. Các loại dịch bệnh như, đau
mắt đỏ, nước ăn chân, tiêu chảy đã bắt đầu xuất hiện hoành hành ghê gớm tiếp tục
“quật” kiệt sức người dân nghèo nơi đây. Theo thống kê bước đầu, toàn huyện Hương
Khê đã có tới 1.707 trường hợp mắc bệnh đau mắt đỏ, trong đó xã Hà Linh có đến 210
trường hợp, Hòa Hải 300, Phương Mỹ 45, Hương Giang 110, Hương thuỷ 30… riêng
bệnh ngoài da như viêm da, nước ăn chân đã có 1.458 trường hợp, trong đó xã Phương
Mỹ 300 trường hợp, Hà Linh 235, Hoà Hải 150, Hương Trạch 110, Hương Thuỷ 60 và
118 trường hợp bị bệnh tiêu chảy. Trong khi đó tại huyện Vũ Quang số trường hợp
mắc bệnh đau mắt đỏ, viêm da, nước ăn chân cũng đang tăng lên từng ngày.
Theo thống kê chưa đầy đủ toàn huyện đã có 507 trường hợp bị bệnh đau mắt
đỏ, tập trung chủ yếu ở xã Đức Hương với 127 trường hợp, Hương Minh 13 trường
hợp, riêng bệnh ngoài da như viêm da, nước ăn chân có hơn 800 trường hợp, tập trung
ở xã Đức Hương với 400 trường hợp và Đức Bồng 350… Tại huyện Đức Thọ cũng có
315 trường hợp bị đau mắt đỏ, 118 trường hợp bị nước ăn chân và 62 trường hợp bị
viêm da…
Hình 1.4. Bão, lũ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân
Nguồn:[ vietnamnet.vn]
14
Toàn xã Phúc Trạch có hơn 1.000 giếng nước đều bị lũ nhấn chìm, sau khi nước
đã rút để lại thực trạng bị nhiễm bẩn, nhiễm sắt trầm trọng, người dân ở đây chưa thể
sử dụng được nguồn nước này. Nghiêm trọng hơn, nguy cơ thiếu đói trên địa bàn trong
thời gian tới sẽ rất nan giải, toàn xã có 1.600 hộ dân, thì 100% đều sống bằng nghề
nông nghiệp, cơn lũ đi qua đã cuốn trôi hàng chục tấn lúa, gạo. Xã Phương Mỹ, huyện
Hương Khê nằm bên cạnh hạ lưu của con sông Ngàn Sâu, là một trong số 17 xã bị
ngập lụt và chịu thiệt hại nặng nề nhất do lũ gây ra. Sau lũ, mọi con đường dẫn vào xã
bị nhiều lớp đất bùn đùng đục đặc quánh bao bọc, hai bên đường cỏ, cây cũng bị bùn
2004
M 21 3206 10507 27 3235
C
2005
M 3957 10971 166 2826
C
2006
M 4 2667 9608 404 2395
C
2007
M 2584 7724 107 2367
15
C
2008
M 23 2642 7379 151 2134
C
2009
M 2532 8001 263 2311
C
2010
M 1513 4150 921 2369
C
Nguồn:[Sở Y tế Hà Tĩnh]
Tại Hà Tĩnh, sau cơn bão số 3 dịch sốt xuất huyết bùng phát trên toàn tỉnh. Sau
hơn 3 tháng phát dịch, theo báo cáo của ngành y tế tỉnh Hà Tỉnh, đến nay dịch sốt xuất
huyết đã xuất hiện ở 8/12 huyện, thị và có 524 ca bị mắc sốt. Đây được xem là một
trong những năm mà dịch sốt xuất huyết kéo dài, số lượng địa phương và số lượng
bệnh nhân mắc sốt với số lượng cao nhất. Một số huyện có tỷ lệ số bệnh nhân mắc sốt
xuất huyết cao như: Kỳ Anh, Cẩm Xuyên, Can Lộc… Nguyên nhân chính khiến dịch
sốt xuất huyết xuất hiện, lây lan bùng phát nhanh, và kéo dài là do Hà Tĩnh từng có
tỉnh với các loại trang thiết bị hiện đai, đồng bộ. Đầu tư 10 tỷ đồng nâng cấp BVĐK
Can Lộc xây mới 6 dãy nhà cao tầng với máy móc hiện đại để đáp ứng công tác chuẩn
đoán, khám chữa bệnh. Ngành Y tế Hà Tĩnh vừa đầu tư lắp đặt 7 lò đốt chất thải rắn Y
tế tại các bệnh viện đa khoa Vũ Quang, Hương Khê, Cẩm Xuyên, Nghi Xuân, Thị xã
Hồng Lĩnh, Bệnh viện đa khoa cửa khẩu Cầu treo và một hệ thống xử lý chất thải lỏng
tại bệnh viện đa khoa huyện Đức Thọ…
1.6. NÂNG CAO NĂNG LỰC, TRÌNH ĐỘ QUẢN LÝ
Bên cạnh xây dựng cơ sở vật chất, môi trường thì vấn đề y đức, chuyên môn
của các y bác sỹ cũng luôn được quan tâm, chú trọng. Ngành y tế cùng với cấp ủy,
chính quyền các địa phương chăm lo phát triển nguồn nhân lực nhất là đội ngũ bác sĩ,
dược sĩ đại học. Nhanh chóng bổ sung, kiện toàn đội ngũ cán bộ dân số xã, phường, thị
17
trấn đảm bảo cân đối đồng đều về số lượng và chất lượng. Công tác giáo dục chính trị,
nâng cao đạo đức nghề nghiệp cũng được chú trọng.
Ban chăm sóc sức khỏe nhân dân các cấp thường xuyên được củng cố tổ chức
và hoạt động khá đều, có hiệu quả. Ngành y tế tiếp tục tham mưa cho cấp ủy, chính
quyền các cấp ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện tốt công tác quản
lý nhà nước về y tế trên địa bàn nhất là công tác phòng chống dịch bệnh sau thiên tai
như dịch tiêu chảy cấp, dịch cúm, vệ sinh an toàn thực phẩm, dịch sốt xuất huyết.
Công tác thanh tra, kiểm tra của ngành cũng như phối hợp liên ngành và Phòng Y tế
được duy trì tăng cường. Tổ chức, bộ máy của ngành đi vào ổn định, sự phối hợp giữa
các phòng, ban chức năm Sở và các đơn vị khá nhịp nhàng có chuyển biến rõ nét.
Trong đợt lũ, lụt lịch sử tháng 10 vừa qua, trước những ảnh hưởng to lớn trên
diện rộng và thiệt hại nặng nề đối với toàn tỉnh nói chung và ngành y tế nói riêng, Sở
Y tế đã tập trung chỉ đạo quyết liệt bằng nhiều văn bản, tổ chức các đoàn đến các vùng
bị ngập lụt trọng điểm kiểm tra trực tiếp và chỉ đạo công tác ứng phó, khắc phục thiệt
hại do lũ lụt gây ra: tổ chức vận chuyển, thu dung, cấp cứu, điều trị bệnh nhân, nạn
nhân và sản phụ chuyển dạ đến các sở y tế đảm bảo an toàn tính mạng cho nhân dân;
trong và sau lũ lụt, tập trung và huy động tối đa lực lượng, phương tiện, thuốc, hóa
chất, máy móc trang thiết bị khắc phục hậu quả; hướng dẫn và xử lý cung cấp nước
được tăng cường. Tất cả các trung tâm y tế dự phòng các huyện, thị, thành đã thành lập
Đội cơ động phòng dịch; trực 24/24 và luôn sẵn sàng các phương án ứng phó với dịch.
Riêng Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, có 2 Đội cơ động, thường xuyên tăng cường và
điều động các thành viên hỗ trợ cho các địa phương. Công tác tuyên truyền, giám sát
và xử lý môi trường luôn được đặt lên hàng đầu.
Hình 2.5. Trung tâm y tế dự phòng đang thực hiện phòng chống
dịch bệnh cúm trên gia súc
Nguồn:[ nongnghiep.vn]
Song song với các hoạt động tuyên truyền, trung tâm còn xây dựng bản cam kết
với 10 nội dung về việc thực hiện phòng chống dịch như: thực hiện ngủ màn ban ngày,
đậy kín các dụng cụ chứa nước, thu dọn vật phế thải chứa nước đến tận hộ gia đình;
tham mưu cho chính quyền địa phương trong việc chỉ đạo bà con thả cá vào các dụng
cụ chứa nước để diệt loăng quăng, bọ gậy. Ngoài nhiệm vụ trực 24/24h ở trung tâm,
đối với các xã có dịch, Trung tâm cử cán bộ giám sát thường xuyên hàng ngày, các xã
chưa có dịch tiến hành kiểm tra giám sát hàng tuần. Đồng thời phát huy tối đa hiệu quả
19
hoạt động của mạng lưới CTV, y tế thôn bản trong việc thông tin kịp thời tình hình,
diễn biến của dịch bệnh. Bên cạnh chuẩn bị cơ số thuốc cần thiết, ở bệnh viện huyện
cũng đã thành lập đội cấp cứu cơ động để kịp thời tăng cường cho tuyến xã.
Tước diễn biến phức tạp của dịch sốt xuất huyết, Sở Y tế đã triển khai cuộc họp
với các đơn vị liên quan, đưa ra biện pháp khống chế dịch sốt xuất huyết. Trung tâm y
tế dự phòng Hà Tĩnh khẩn trương thống kê số người mắc sốt xuất huyết, phân loại
từng bệnh nhân, hướng dẫn cán bộ y tế xã có phác đồ điều trị thích hợp; khoanh vùng,
theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch để có biện pháp phòng ngừa dịch, không để lây sang
địa phương khác. Để ứng phó với tình hình dịch bệnh, ngành y tế đã vào cuộc một
cách quyết liệt. Trung tâm y tế dự phòng (TTYTDP) tỉnh; các TTYTDP huyện, thị
bám sát địa bàn, nhất là các vùng điểm, phối hợp với các địa phương triển khai các
biện pháp phòng chống. Ban Chỉ đạo phòng chống dịch bệnh của huyện đã kịp thời
chỉ đạo, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc với biện pháp mạnh, tập trung xử lý
vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, diệt bọ gậy, hướng dẫn bà con cách chủ động
còn nâng số người thiệt mạng và ảnh hưởng lên gấp đối vào năm 2030. BĐKH còn
làm thiệt hại hơn 12 tỉ USD/năm và dự kiến tăng thành 340 tỉ USD/năm vào năm
2030. GHF cho biết những nước nghèo nhất thế giới, vốn rất ít tác động tiêu cực tới
khí hậu toàn cầu, phải chịu hậu quả nặng nề nhất.
Theo dự báo của các tổ chức kinh tế, kinh tế thế giới sẽ thoát ra khỏi cuộc
khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế toàn cầu và tiếp tục tăng trưởng vào năm
2010 và những năm tiếp theo, sẽ tạo ra cơ hội cho nước ta có thể tận dụng để đẩy
mạnh xuất khẩu, mở rộng giao lưu kinh tế.
21
Sự biến đổi khí hậu toàn cầu làm cho nước biển dâng cao và tác động trực tiếp
đến Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, sản xuất của người dân vùng đồng
bằng sông Cửu long và là nguy cơ để các dịch bệnh phát triển.
Cuộc cách mạng khoa học công nghệ tiếp tục phát triển với những bước nhảy
vọt, đưa thế giới chuyển từ kỷ nguyên công nghiệp sang kỷ nguyên thông tin và phát
triển kinh tế tri thức, đồng thời tác động tới tất cả các lĩnh vực, làm biến đổi nhanh
chóng và sâu sắc đời sống vât chất, tinh thần và xã hội. Những phát minh khoa học áp
dụng vào thực tiễn trong lĩnh vực chẩn đoán và điều trị bệnh ngày càng nhiều, nhu cầu
được tiếp cận, sử dụng các dịch vụ y tế kỹ thuật cao cũng tăng theo.
Quá trình hội nhập và toàn cầu hoá đang làm cho việc rút ngắn khoảng cách về
trình độ phát triển giữa các nước trở nên hiện thực hơn và nhanh hơn. Khoa học-công
nghệ trở thành động lực cơ bản của sự phát triển kinh tế xã hội. Chăm sóc sức khỏe
góp phần ngày càng quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực đáp ứng cho nhu cầu
xã hội hiện đại và ngược lại nhu cầu chăm sóc sức khỏe cũng ngày một cao và đa
dạng.
1.8.2. Bối cảnh trong nước
Nước ta nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, hàng năm chịu ảnh hưởng của các
khối không khí cực đới khô, lạnh từ phía Bắc tràn xuống về mùa đông và các khối
không khí nóng ẩm từ phía Nam đi lên về mùa hè. Vì vậy, khí hậu vừa mang tính chất
ôn đới vừa mang tính chất nhiệt đới với những biến động lớn trong năm cũng như giữa
các năm, tạo ra những dị thường về thời tiết.
một định hướng ở tầm quốc gia với tầm nhìn xuyên thế kỷ, làm cơ sở cho các chiến
lược, kế hoạch, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong các ngành, lĩnh vực liên
quan.
1.8.3. Một số khó khăn trong công tác chăm sóc sức khỏe tại Hà Tĩnh
- Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu toàn cầu trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh dẩn đến
nguy cơ về lụt bão, nước dâng, điều kịên vệ sinh môi trường trong mùa nước nổi tuy
có nhiều cải thiện nhưng chưa được giải quyết triệt để, vệ sinh an toàn thực phẩm chưa
được kiểm soát chặt chẽ là điều kiện để các dịch bệnh luôn có nguy cơ bùng phát.
- Mô hình bệnh tật địa phương có nhiều biến đổi, bên cạnh các bệnh nhiễm
trùng, một số bệnh không nhiễm trùng, truyền nhiễm khác ngày càng có chiều hướng
phát triển. Quá trình toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế là cơ hội cho ngành Y tế phát
triển, tuy nhiên cũng có không ít khó khăn, thách thức: những nguy cơ lây truyền các
dịch bệnh nguy hiểm, các dịch bệnh mới diễn biến khó lường.
- Khó khăn lớn của ngành Y tế là phải đảm bảo công bằng, hiệu quả trong chăm
sóc sức khỏe và phát triển trong bối cảnh nền kinh tế thị trường. Điều chỉnh cơ chế tài
chính theo hướng công bằng trong khi khả năng đầu tư công còn hạn chế.
- Các nguồn đầu tư của nhà nước cho y tế còn hạn hẹp, sự huy động các nguồn
lực từ cộng đồng chưa ổn định, quy mô dân số tiếp tục tăng, bảo hiểm y tế ngày càng
phát triển, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân ngày càng cao và đa dạng, tạo
sức ép vế đáp ứng các dịch vụ y tế.
- Đời sống nhân dân vùng sâu, vùng xa, vùng thường bị ảnh hưởng thiên tai
còn nhiều khó khăn, tình trạng sức khỏe của nhân dân không đồng đều giữa các vùng.
23
- Số lượng đội ngũ cán bộ y tế nhìn chung tuy có gia tăng so với giai đoạn
trước, tuy nhiên nguồn nhân lực y tế vẫn còn yếu và thiếu đặc biệt tại các vùng còn
khó khăn, vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng người dân tộc, lĩnh vực y tế chuyên
sâu, y tế dự phòng.
- Quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế còn nhiều bất cập, phương thức quản lý
tuy đã được đổi mới song chưa đáp ứng được yêu cầu.
1.9. ĐỀ XUẤT CHỈNH SỬA, BỔ SUNG CÁC CHIẾN LƯỢC, KẾ HOẠCH PHÁT