Tóm tắt đề tài
Đề tài “Phân tích đánh giá quá trình làm việc nhóm của
sinh viên và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả làm việc
nhóm tại Khoa kinh tế Luật -ĐHQG TPHCM” được phôi thai,
nhen nhóm không phải từ một ý tưởng ngẫu nhiên mà được đưa ra
từ chính những băn khoăn trăn trở. Những vấn đề mà chính nhóm
của chúng tôi gặp phải trong quá trình làm việc từ khi vào ĐH và
cùng với bao suy nghĩ, bao trăn trở mong muốn một hình ảnh mới
đẹp hơn tươi sáng hơn cho bức tranh giáo dục đại học, làm sao để
sinh viên không chỉ giỏi cả về chuyên môn, đồng thời lại phải
thành thạo những kỹ năng mềm để đáp ứng kịp nhu cầu xã hội. Kỹ
năng làm việc nhóm là một trong những kỹ năng rất cần thiết mà
sinh viên không thể thiếu trong học tập cũng như cho việc làm về
sau, chúng tôi nhìn nhận vấn đề một cách nghiêm túc bởi nó liên
quan trực tiếp tới quyền lợi của những sinh viên và xem thực trạng
làm việc nhóm của sinh viên Khoa kinh tế- Luật làm điểm khởi
2 | P a g e
đầu cho quyết định thực hiện đề tài vấn đề làm việc nhóm của sinh
viên Khoa kinh tế Luật- ĐHQG TPHCM.
Làm việc nhóm đã và đang phát triển nhanh chóng ở hầu hết
các nền giáo dục các nước trên thế giới và ở nhiều cấp bậc khác
nhau. Hiệu quả cao trong công việc, lợi ích mà nó mang lại cũng
như sự du nhập của phương pháp này vào Việt Nam đã được kiểm
chứng bằng lịch sử hình thành nên phương pháp này. Như vậy nếu
chúng ta khắc phục những vấn đề còn tồn tại và nâng cao được
hiêu quả làm việc nhóm, thì sinh viên sẽ không chỉ có được kiên
thức mà còn rất nhiều điều khác mà làm việc nhóm mang lại.
Tuy nhiên, đề tài của chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc chỉ
ra những bất cập này cũng như nêu ra những yếu tố ảnh hưởng tới
vấn đề làm việc nhóm. Trọng tâm của đề tài chính là đề ra nhưng
giải pháp hợp lý cho vấn đề làm việc nhóm hiện nay tại Khoa. Từ
muốn thành công. Các doanh nghiệp tuyển nhân viên luôn yêu cầu
ứng viên có khả năng làm việc theo nhóm. Đây cũng là lý do mà
rất nhiều các công ty hiện nay, đặc biệt là các công ty nước ngoài
yêu cầu ứng viên phải có khả năng làm việc theo nhóm.
Khoa kinh tế - ĐHQG TPHCM với khoảng 7000 sinh viên
thuộc khối ngành kinh tế cũng đã đưa mô hình làm việc theo nhóm
vào trong quá trình học tập. Tuy nhiên đa phần các sinh viên từ bậc
trung học phổ thông lên bậc ĐH đều không thích ứng kịp với cách
5 | P a g e
học và làm việc nhóm, bên cạnh đó một số khác, tuy đã tham gia
làm việc nhóm nhưng không tìm thấy được sự thích thú trong công
việc cũng như không tạo ra được hiệu quả trong công việc của
nhóm. Có một kỹ làm việc nhóm tốt là hết sức cần thiết với sinh
viên Khoa kinh tế, vì vậy việc nghiên cứu tìm hiểu về tình hình
làm việc theo nhóm của sinh viên Khoa Kinh Tế là không thể
chậm trễ.
Những lý do trên là động lực thôi thúc chúng tôi đăng ký
thực hiện đề tài NCKH : “ VẤN ĐỀ
LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN KHOA KINH TẾ
-LUẬT ĐHQG TPHCM”
1. Mục đích của đề tài
Đề tài được nghiên cứu với mục đích sau đây:
- Khuyến khích sinh viên khoa kinh tế luật ĐHQG TPHCM làm
việc và học tập theo nhóm.
- Nâng cao kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên khoa kinh tế
luật ĐHQG TPHCM bằng cách tìm ra phương pháp học tập và
hoạt động theo nhóm phù hợp trong môi trường ĐH nhằm giúp
sinh viên phát huy được năng lực của mỗi cá nhân. Từ đó làm
6 | P a g e
nền tảng để sinh viên có thể hòa nhập tốt trong môi trường làm
Nguyễn Đăng Khoa. Bài viết này đã đưa ra tình hình làm việc
nhóm, chỉ ra nguyên nhân và một số yếu tố ảnh hưởng đến quá
8 | P a g e
trình làm việc nhóm không hiêu quả của sinh viên khoa tiếng Pháp
thuộc trường đại học Ngoại Ngữ - ĐH Đà Nẵng.
Đề tài: “ Kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên trường Đại
học Khoa học xã hội và nhân văn theo mô hình đào tạo tín chỉ”
của nhóm sinh viên Nguyễn Hồng Anh, Nguyễn Cát Linh (giải nhì
cuộc thi nghiên cứu khoa học cấp trường)
Đề tài: “ Đánh giá hiện trạng làm việc nhóm của sinh viên
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn với hình thức
đào tạo theo tín chỉ” của nhóm sinh viên Lô Kim Chánh, Phùng
Thị Minh Dương, Bùi Thị Hằng, Nguyễn Thị Thúy.
Bài viết của thạc sĩ Lê Tân Huỳnh Câm Giang, thuộc Viên
nghiên cứu giáo dục, bài viết với tiêu đề “ Những rào cản của đổi
mới phương pháp dạy học ở Đại học”. Bài viết chỉ ra những khó
khăn trong việc thay đổi phương pháp dạy và học tại các trường
Đại học ở Việt Nam, trong đó ông cũng chỉ ra những vấn đề nảy
sinh khi sinh viên làm việc theo nhóm.
Bên cạnh đó còn có rất nhiều các cuộc thảo luận, hội thảo lớn
các ý kiến xung quanh vấn đề này. Ngày 20/8/2008 tại ĐHQG TP.
Hồ Chí Minh Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức Hội thảo quốc
9 | P a g e
gia về chủ đề “Sinh viên với đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội,
nhu cầu doanh nghiệp”. Hội thảo đã cùng thảo luận và đưa ra
những vấn đề cần chú trọng và đổi mới trong phương pháp học tập
của sinh viên. Trong đó kỹ năng làm việc theo nhóm của sinh viên
cũng là một trong những vấn đề được nêu ra trong hội thảo .
Nhiều cuốn sách nói về kỹ năng làm việc nhóm như “17
nguyên tắc vàng trong làm việc nhóm” của tác giả John C.
1.1. Lịch sử quá trình hình thành phương pháp làm việc theo
nhóm.
Trước hết ta sơ qua vài nét về “Teambuilding”. Hình thức
team building được hiểu là tổng hợp của việc xây dựng nhóm và
làm việc nhóm. Đây là một quá trình lâu dài mà một tổ chức, tập
13 | P a g e
thể thực hiện để gắn kết các thành viên lại với nhau, để các thành
viên phối hợp, đoàn kết tạo ra hiệu quả công việc cao hơn.
“Teambuilding” xuất hiện trên thế giới từ lâu, vào khoảng cuối
những năm 20 và đầu những năm 30 của thế kỷ XX. Elton Mayo
(1880 – 1949), chính là người đầu tiên nghiên cứu những hoạt
động này, ông đã khai sáng ra “hoạt động tương quan giữa người
và người” (Human Relations Movement), với những chuỗi hoạt
động thử thách trong những điều kiện nhất định, nhằm thử khả
năng làm việc của nhóm công nhân. Qua nhiều lần nghiên cứu và
phân tích, người ta đồng ý rằng yếu tố chủ yếu thành công là xây
dựng tinh thần đồng nhất, tạo sự gắn kết và hỗ trợ nhau trong tập
thể.
Qua 2 thập niên sau đó, nhiều cuộc thử nghiệm và phân tích
được áp dụng cho nhiều nhóm công nhân, đã minh chứng rằng
năng suất làm việc tăng nhanh khi các công nhân được lập thành
nhóm. Vào những năm 1950, tập đoàn Genaral Foods đã có một
cuộc thử nghiệm về khái niệm làm việc nhóm. Nhiều nghiên cứu
14 | P a g e
sau đó liên tục được đưa ra, nhấn mạnh tầm quan trọng của nhóm
trong việc tăng năng suất làm việc.
Những thập niên sau đó, càng ngày càng có nhiều tập đoàn
như Genaral Motors, Saab, Volvo, Honeywell, Xerox, và Pratt &
Whitney tổ chức những hoạt động, nhằm chứng tỏ hiệu quả lớn lao
của làm việc nhóm. Giờ đây, kỹ năng làm việc nhóm được coi là
tự nhiên nhằm đáp ứng các nhu cầu xã hội. Hai loại nhóm không
chính thức thường gặp là nhóm có cùng sự quan tâm, lợi ích và
nhóm bạn bè cùng sở thích, cùng lứa tuổi….Mục tiêu của nhóm
không chính thức không nhất thiết phải liên quan đến mục tiêu của
tổ chức.
Nhóm làm việc (team) - một dạng đặc biệt của nhóm chính
thức là một tập hợp những người có các năng lực bổ trợ cho nhau
(kiến thức, kỹ năng và khả năng), cùng cam kết chịu trách nhiệm
thực hiện các mục tiêu chung. Bản chất của nhóm làm việc là sự sẻ
chia, đóng góp của mỗi thành viên vào việc thực hiện công việc
chung của nhóm để đạt được mục tiêu đã đề ra. Vì vậy, mục đích
của việc thành lập nhóm làm việc là để thực hiện những mục tiêu
mà một cá nhân đơn lẻ khó có thể đạt được.
Có nhiều hình thức nhóm làm việc khác nhau tuỳ theo những
mục đích.Tuy nhiên, trong bài nghiên cứu này, chúng tôi chỉ quan
tâm đến làm việc nhóm trong học tập, cụ thể là trong học tập ở bậc
Đại học của sinh viên khoa kinh tế- luật, ĐH Quốc gia TP.HCM.
17 | P a g e
1.2.2 Lợi ích của làm việc nhóm.
Quá trình phát triển nhanh chóng của nền kinh tế cũng như
công nghệ của thế giới trong những thập niên trở lại đây đã phần
nào cho thấy tầm quan trọng của quá trình chuyên môn hóa, và sức
mạnh của lao động tập thể. Chính vì thế làm việc theo nhóm là một
cách làm việc vô cùng hữu ích, nó góp phần năng cao hiệu quả học
tập, hiệu quả công việc mà khi đơn lẻ từng cá nhân khó có thể làm
được. Những lợi ích cụ thể khi tham gia lám việc nhóm.
- Mọi thành viên trong tổ chức sẽ càng đồng lòng hướng tới mục
tiêu và dốc sức cho thành công chung của tập thể khi họ cùng nhau
xác định và vạch ra phương pháp đạt được chúng.
- Là thành viên của một nhóm, họ có cảm giác kiểm soát được cuộc
1.3. Quá trình phát triển nhóm làm việc.
Hình thành Hỗn loạn Định hình Hoạt động
Kết thúc
Chín muồi có
hiệu quả
Sự
chin
muồi
của
nhóm
Chưa chin muồi
không hiệu quả
Thất bại
Thất bại
Thất bại
20 | P a g e
Các giai đoạn
Hình 1.1 Các giai đoạn phát triển của nhóm.
(Nguồn: Theo Don Hellriegel và John W.Slocum. Organizational
behavior. Thomsom – South – Western, 2004, tr.203).
Quá trình làm việc, phát triển của một nhóm chia ra 5 giai đoạn.
1.3.1 Giai đoạn hình thành.
Hình thành là giai đoạn nhóm được tập hợp lại. Trong giai
đoạn này, các thành viên thường tập trung vào những điểm giống
nhau, những điểm khác biệt và những ấn tượng ban đầu để tìm ra
những điểm tương đồng và khác biệt. Các thành viên hay băn
khoăn liệu mình có được nhóm chấp nhận hay không và thường cư
xử cẩn thận để được chấp nhận. Mục tiêu quan trọng của giai đoạn
này là xây dựng định hướng hoạt động. Trong giai đoạn này, hiệu
quả hoạt động của nhóm làm việc thấp.
đến độ “chín
muồi”
Nhóm đạt đến độ
“chín muồi”
1. Cơ chế phản hồi Kém Xuất sắc
2. Cách thức ra quyết
định
Không hiệu quả Hiệu quả
3. Sự kết hợp chặt chẽ
của nhóm và sự trung
thực của các thành
viên.
Yếu Mạnh
4. Quy trình. Cứng nhắc Mềm dẻo
5. Sử dụng các nguồn lực
cá nhân
Không đủ Rất đầy đủ
6. Truyền thông Lộn xộn Rõ ràng
7. Mục tiêu Được chấp Được chấp
23 | P a g e
nhận kém nhận tốt
8. Quan hệ cấp bậc Rất rõ ràng, tương
đối cứng nhắc
Kém chính thức,
mềm dẻo hơn
9. Tham gia vào quản lý Yếu Mạnh
10. Tôn trọng các ý kiến
thiểu số.
Yếu Mạnh
Bảng 1.1. 10 tiêu chí đánh giá sự “chín muồi” của
tạo
- Xung đột phải được kiểm soát tránh dẫn đến tác động tiêu
cực
4. Giao tiếp trong nhóm
- Giao tiếp ở mức độ cao liên kết 3 đặc điểm trên
- Kích thích tinh thần trách nhiệm và cách cư xử thích hợp
của mỗi thành viên
- Mỗi thành viên hiểu rõ cách cư xử, ý kiến và hành động của
nhau
- Chấp nhận cả nhận xét tích cực lẫn tiêu cực
- Sẵn sàng cộng tác dựa trên nỗ lực chung và chia sẻ thông
tin
5. Chia sẻ quyền lực
- Tạo cảm giác là người gây ảnh hưởng, kích thích thành viên
ra quyết định và thực thi quyết định
- Chia sẻ quyền lực: kích thích phát triển năng lực cá nhân,
kỹ năng và sở thích
- Chia sẻ tầm nhìn: nhìn thấy mục tiêu lớn và tìm ra những
Copyright: Tài liệu đại học ©