ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN ĐÌNH HÙNG N
N
G
G
H
H
I
I
Ê
Ê
N
NC

N
H
HQ
Q
U
U
Ả
Ả
N
N
G
GB
B
Ì
Ì
N
N
H
H

LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGỮ VĂN
NGHIÊN CỨU ĐỊA DANH TỈNH QUẢNG BÌNH

Chuyên ngành: Lý luận ngôn ngữ
Mã số: 62220101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGỮ VĂN Người hướng dẫn khoa học: GS.TS. TRẦN TRÍ DÕI Thành phố Hồ Chí Minh - năm 2014

Chữ viết đầy đủ
BT
Huyn B Trch
BTB
Bc Trung B
CTNT
Công trình nhân to
DTTS
Dân tc thiu s

Thành ph ng Hi

a hình t nhiên

 hành chính
LT
Huyn L Thy
MH
Huyn Minh Hóa
QB
Tnh Qung Bình
QN
Huyn Qung Ninh
QT
Huyn Qung Trch
SCN
Sau Công nguyên
TCN
c Công nguyên
TH

6 11
Chương 1.   
    12
 12
 12
  13
 13
 14
1.1 17
 19
 20

  20
 20
 21
ành chính 22  24
1. 26
 26
 28
 30
 30
 31
1 36
 37
1.2. 38
 39
 39

 83
 84
 85
 92
Chương 3. -  
 95
 95
          
NGHIÊN  97
3 97
 98
 99
 - 
 101
-
  101

a danh 104   104

Bình 109
 123
 
 129
 145
 147
 153
 165

 57
 66
  67



 19
 31
1

 
a danh là mt hing xã hi, nh phân bit các thc th a lý mà
trong sinh hot, sn xua danh có quan h mt thit vi
cuc sng nht ca chúng ta, có liên h rng rãi, gn bó vc
ngoi giao, qung mi, dân chính, trc ha và nghiên cu khoa hc,
ghi li du n phn ánh các giá tr ch s i sng xã hi. Thông qua
nghiên ca danh, chúng ta có th hic nhiu v  phân b và di
chuyng, phong tc tp quán, lch s  bin
ng t nhiên và xã hi ca mt. Do vy, nghiên ca danh
không ch n v mt thc tic v m
hóa hc.




Chuông, hồ Ba Kiểng, động Sai, sông Chắt Chắt rõng Nước Ngọt,
ngoẹo Giằng Xay, bùng binh Trường Tiền đồng Cây Hợp, rậy Ông Cáp,
rào Ba Đa, bàu Chẹp, rú Cấm, đồng Troọt, đồng Trữa y chính




thàn



Chợ Lớn 

Lũy Thầy 
- 
                
 
3




hó- 
- 
nghiên cứu địa danh tỉnh Quảng
Bình         





Các khuynh hướng nghiên
cứu địa danh (1964); A.I. Popov nêu ra Những nguyên tắc cơ bản của công tác
nghiên cứu địa danh 


Địa danh Matxcơva
 Địa
danh học là gì? ã  ra nhng vn 
 va c th, va mang tính khái quát cao. Có th nói ây
là công trình mang tính tổng hợp, trình bày toàn diện những kết quả nghiên cứu
địa danh-13], làm  s vng ch cho  nghiên cu a danh trong
 tip theo Liên bang Xô Vit (tr ây).


trình “Les noms de lieux” 

               
William Bright trong What is a Name? Reflections on Onomastics 
Language Planning and Placenaming in
Australia  
                
Analytical Tools for Toponymy:Their Application to Scottish Hydronymy b
5
Địa danh ở thành phố Hồ
Chí Minh (1991) và Địa danh học Việt Nam (2006) Sổ tay địa
danh Việt Nam Việt Nam - những thay đổi địa danh và địa
giới hành chính 1945 - 1997 Một số vấn đề địa danh học
Việt Nam Tên làng xã Việt Nam
đầu thế kỷ XIX thuộc các tỉnh từ Nghệ An trở ra 
Khảo sát địa danh thành phố
Hải Phòng      Nghiên cứu địa danh
Quảng Trị;   Nghiên cứu địa danh Đắc Lắc;  
Khảo sát các địa danh ở Nghệ An; 
Địa danh có nguồn gốc ngôn ngữ dân tộc thiểu số ở phía tây Thừa
Thiên-Huế v.v.
 khuynh hng, các phng pháp nghiên cu a danh,
  T Trí Dõi ã có  công trình v a danh theo hn
so sánh lch s: Một vài địa danh, tên riêng gốc Nam Đảo trong vùng Hà Nội xưa
(2000), Về địa danh Cửa Lò (2000), Không gian ngôn ngữ và tính kế thừa đa chiều
của địa danh (qua phân tích một vài địa danh ở Việt Nam) và Vấn đề địa danh
biên giới Tây Nam: Một vài nhận xét và những kiến nghị (2001), Tên gọi thánh
“Dóng” và lễ hội “Phù Đổng”: góc nhìn từ ngữ âm lịch sử tiếng Việt (2012)

- - Địa danh - những tấm bia lịch sử (2009), Thử giải
mã một số địa danh Việt Nam (2012), Xác định nguồn gốc và ý nghĩa của một số
địa danh ở Bà Rịa - Vũng Tàu (2013),  Từ
điển từ nguyên địa danh Việt Nam (2013)



      
ngôn ngữ học. Chính vì
nghiên cứu địa danh tỉnh Quảng Bình 


3.1. Mục đích
8

- 

- 

        -      



- 

 
3.2. Nhiệm vụ

-  

- 
- à



 

-
- 



5.1. Nguồn tư liệu và phướng thức thu thập
Nguồn tư liệu:

   

- 
danh, quá trình hình 

-        
c
10


- 
Phương thức thu thập:






Chương 1: Cơ sở lý thuyết về địa danh và những vấn đề hữu quan về địa danh
tỉnh Quảng Bình
Chương 2: Những đặc điểm về cấu tạo và ý nghĩa của địa danh tỉnh Quảng Bình
Chương 3: Một vài đặc điểm ngôn ngữ - văn hóa của địa danh tỉnh Quảng Bình.
12

Chương 1
 LÝ THUYT V A DANH VÀ NHNG V HU
QUAN V A DANH TNH QUNG BÌNH



        


    sông Sài Gòn, đường   ấp    
Ngu



án: Địa danh là những từ, cụm từ dùng làm tên riêng cho các đối tượng địa lý khác
nhau, có vị trí xác định thiên về không gian hai chiều trên bề mặt trái đất.
 


m trong

          


1.1.2. Vấn đề phân loại địa danh
1.1.2.1. Một số cách phân loại địa danh của các tác giả nước ngoài
Hi nay  Vi Nam cng nh trên th gii, các nhà ngôn ng hc có
nhng cách phân loi khác nhau v a danh. 

Địa danh Matxcơva 
               
 

14



 
15


       

cách trình bày các 
 , 


núi, đồi, sông, rạch… 
địa danh chỉ các công trình xây dựng   địa
danh chỉ các đơn vị hành chính địa danh chỉ các vùng lãnh
thổ không có ranh giới rõ ràng

- 
          2 tiêu chí mà Lê
, chức năng giao tiếp  

- 

 nhóm đất
liền và vùng biển giáp ranh
nhóm: địa danh cư trú hành chính và địa danh gắn với hoạt động của con người
tạo nên               