BÀI GIẢNG
SINH LÝ TRẺ EM
TRƯỜNG ĐH THỦ DẦU MỘT
GV: THÂN THỊ DIỆP NGA
CHƯƠNG II:
HỆ THẦN KINH
•
1. Cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh
•
- Chức năng:
•
+ Điều khiển, điều hòa và phối hợp hoạt động
của các cơ quan, các hệ cơ quan.
•
+ Đảm bảo sự thống nhất giữa các cơ quan
trong cơ thể.
•
+ Đảm bảo sự thống nhất giữa cơ thể với môi
trường.
I- SỰ PHÁT TRIỂN CỦA HTK
HỆ THẦN KINH NGƯỜI
TK TRUNG ƯƠNG
TK NGOẠI BIÊN
NÃO BỘ
TỦY SỐNG DÂY TK HẠCH TK
- Cấu tạo:
1.1- Tế bào thần kinh( Nơron)
HTK được cấu tạo từ nhiều TBTK(nơron).
-
Nơron không sinh ra khi sống, 30 tuổi mất
½ số nơron

dưới vỏ não.

* Tua gai: là
những tua
bào tương
ngắn và phân
nhánh ở gần
thân tế bào.
Mỗi tế bào có
nhiều tua gai.
•
Sợi trục:là một tua bào tương dài.
•
Đầu tận cùng chia thành nhiều nhánh, mỗi
nhánh tận cùng bằng cúc tận cùng.
•
Sợi trục có chứa chất myelin (là chất có
tính cách điện).
•
Các sợi trục tập trung thành từng bó dây
thần kinh, tạo nên chất trắng của hệ thần
kinh  dẫn truyền xung động thần kinh
•
Các nhánh dài truyền các xung động thần kinh
sang các tế bào thần kinh khác. Nhiều nhánh dài
họp lại thành các bó dây thần kinh và được bao
bọc bởi một lớp vỏ. Có 3 loại dây thần kinh:

 Dây thần kinh hướng tâm: dẫn truyền các xung
động thần kinh từ các bộ phận nhận cảm (tai, mắt,

theo lối nhảy cách qua các eo ranvire.
+Trong một bó sợi trục, xung động được dẫn
truyền riêng trong từng sợi.
- Tại synap: Xung động chỉ được dẫn truyền theo
chiều thuận: từ cúc qua khe synap tới màng sau
synap.

1.2. Cấu tạo từng
phần và chức năng của
hệ thần kinh trung ương

1.2.1. Tủy sống
a. Cấu tạo:
- Nằm trong cột sống dài khoảng 45 cm,
hình trụ không đều: phần cổ và lưng phình
to, phần cuối thì thon lại (chỗ phình to là nơi
xuất phát của các dây thần kinh đi tới tay và
chân).
- Tuỷ sống còn mang tính chất phân đốt Từ
tủy sống có 31 đôi thần kinh đi ra. Mỗi dây
thần kinh tủy được tạo nên bởi rễ trước (các
sợi hướng tâm) và rễ sau (các sợi li tâm).

•
Tủy sống được bao bọc bởi 3 lớp màng: Ngoài
là màng cứng có nhiệm vụ bảo vệ tủy sống,
giữa là màng nhện, trong là màng máu có chức
năng dinh dưỡng.
•
Mỗi đoạn tuỷ sống chi phối hoạt động một vùng

giác, đôi thứ V là TK cảm giác,…
•
- Trong hành tuỷ có các trung khu TK như: trung
khu hô hấp, tuần hoàn, vận mạch. Các trung khu
này điều hành hoạt động dinh dưỡng.
•
- Giống như tuỷ sống, hành tuỷ được 3 lớp
màng bao bọc.
•
b. Chức năng: Chức năng cơ bản của hành tuỷ
là thực hiện các phản xạ thực thể và dinh
dưỡng, dẫn truyền hưng phấn thần kinh.
1.2.3.TIỂU NÃO
a. Cấu tạo:
Nằm phía sau hành tủy. Tiểu não ở người là phát
triển và hoàn thiện nhất. Tiểu não được hình thành
từ thành củ não thất IV và một phần của nó liên hệ
mật thiết với nhân của đôi dây TK tiền đình.
Tiểu não có cấu tạo hoàn toàn khác với tuỷ
sống và hành tuỷ thể hiện qua việc phân bố chất
xám và chất trắng:
+ Chất xám nằm phía ngoài bao bọc các bán
cầu tiểu não. Chất xám của tiểu não là tập hợp các
nơron được sắp xếp theo từng lớp.
+ Chất trắng của tiểu não là các đường dẫn
TK.
TIỂU NÃO
•
b. Chức năng:
• - Chức năng quan trọng nhất của tiểu não là

b.Chức năng
•
- Các nhân của não giữa có chức năng vận
động. Đặc biệt nhân đỏ là trung tâm điều tiết
chức năng vận động nhằm đảm bảo tư thế nhất
định.
•
- Liềm đen tham gia điều hoà quá trình phân
bố sắc tố melanin trên bề mặt cơ thể, điều hoà
hoạt động của các cơ quan thụ cảm đau. Khi
liềm đen bị tổn thương, hoạt động cơ bị rối loạn,
các động tác trở nên hỗn loạn, tay chân run lẩy
bẩy.
•
- Củ não sinh tư tham gia các phản xạ định
hướng về âm thanh và nhận biết sự có mặt của
ánh sáng khi nhắm mắt.
NÃO BỘ
- Não bộ: là phần phát triển rất mạnh. Trong quá
trinh phát triển não được chia thành 3 phần tạo
thành 3 bọng não: trước, giữa và sau.
. Bọng não sau hình thành hành tuỷ, cầu
não và tiểu não.
. Bọng não giữa hình thành não giữa.
. Bọng não trước hình thành não trung gian
và bán cầu đại não.
- Hành tuỷ, cầu não, não giữa, não trung gian
hợp lại được gọi là thân não. Thân não là trung
tâm của phản xạ không điều kiện. Thân não là
nơi xuất phát ủa 12 đôi dây thần kinh não.