TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA KẾ TOÁN MỘT SỐ GỢI Ý VỀ VIẾT LUẬN VĂN THẠC SỸ
(Có tính chất tham khảo - không mang tính bắt buộc thực hiện)
Chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Phân tích Hà Nội, 07 - 2010 1
Mục lục

Trang
Mục lục …………………………………………………………… 2
Lời nói đầu …………………………………………………………. 3 Phần I: Mục đích, đối tượng và phạm vi áp dụng của Hướng
dẫn viết Luận văn

4
1.1 Mục đích của Hướng dẫn viết Luận văn 4

trình viết Luận văn. Hướng dẫn này được xây dựng cho cao học viên Chuyên ngành Kế toán,
Kiểm toán và Phân tích của Khoa Kế toán, Trường ĐH Kinh tế quốc dân. Do đó, Luận văn
của cao học viên phải tuân thủ những qui định chung về Luận văn b
ậc đào tạo Thạc sỹ của
Bộ Giáo dục và Đào tạo, qui định của Trường. Do tính chất đặc thù riêng của từng ngành,
chuyên ngành, cao học viên cần phải thực hiện đầy đủ theo những yêu cầu riêng của Khoa
Kế toán – Kiểm toán trong suốt quá trình viết Luận văn.
Hướng dẫn viết Luận văn được xây dựng trên cơ sở những nội dung hướng dẫn viết
truy
ền thống đang thực hiện tại Khoa Kế toán – Kiểm toán, Trường ĐH Kinh tế quốc dân kết
hợp với tài liệu tham khảo của Khoa Sau đại học - ĐH Kinh tế quốc dân, tài liệu hướng dẫn
viết Luận văn của một số Chương trình đào tạo Thạc sỹ trong nước, liên kết với nước ngoài
tại Trường như Chương trình đào tạo Thạc sỹ Qu
ản trị kinh doanh Việt – Bỉ, Thạc sỹ Quản
trị kinh doanh Pháp – Việt, của một số Trường bạn như Đại học Kinh tế - ĐH Quốc gia Hà
Nội, ĐH Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, Học viện Tài chính, ĐH Thương mại,…, hướng
dẫn viết Luận văn của một số trường ĐH của Úc (Trường RHMIT, Latrobe, Queensland,
New South Wales), của Thái Lan (Trường Quản lý - SOM – AIT, Thamasat),…và sự đóng
góp ý kiến c
ủa các thầy cô giáo trong Khoa.
Hướng dẫn viết Luận văn được xây dựng lần đầu nên không thể tránh được những
thiếu sót. Vì vậy, Hướng dẫn này cần được các thầy cô giáo đóng góp chỉnh sửa cho hoàn
thiện. Khoa Kế toán – Kiểm toán mong muốn nhận được các ý kiến phản hồi của học viên
cao học Chuyên ngành để hoàn thiện hơn. Mọi ý kiến của Học viên, bạn đọc xin gửi về đị
a
chỉ e-mail của Khoa Kế toán – Kiểm toán, Trường ĐH Kinh tế quốc dân:
.

Hà Nội, Tháng 07 - 2010


toán, Kiểm toán và Phân tích (do Khoa Kế toán Kiểm toán giảng dạy), Trường ĐH Kinh tế
quốc dân.
Hướng dẫn này được xây dựng tuân thủ những qui định chung của Bộ Giáo dục và
Đào tạo về đ
ào tạo sau đại học, tuân thủ những qui định của Trường ĐH Kinh tế quốc dân về
làm Luận văn ở bậc đào tạo cao học.
4

PHẦN II
NỘI DUNG CỦA HƯỚNG DẪN VIẾT LUẬN VĂN

2.1. Tổng quan về yêu cầu của Luận văn
Luận văn là một phần của quá trình học tập, nghiên cứu theo yêu cầu bắt buộc trong
Chương trình đào tạo Thạc sĩ của Trường ĐH Kinh tế quốc dân. Trong Luận văn, học viên phải
vận dụng năng lực, kỹ năng và kiến thức đã tiếp nhận được trong quá trình học tập để xác định,
phân tích, nhận diện và giải quyết những vấn đề có liên quan trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán
và Phân tích. Đây là yêu cầu quan trọng, bắt buộc trong Luận văn Chuyên ngành Kế toán, Kiểm
toán và Phân tích.
Do tính chất đặc thù của Chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Phân tích, ngoài việc thỏa
mãn những yêu cầu bắt buộc của Trường ĐH Kinh tế quốc dân và Luận văn của Cao học viên
Chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Phân tích phải thỏa mãn các yêu cầu riêng của Khoa Kế toán
– Ki
ểm toán.
Đối với thời gian hoàn thành Luận văn, các cao học viên phải thực hiện theo qui định của

tới kế toán, kiểm toán hoặc phân tích (Chẳng hạn: Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ với việc
tăng cường kiểm soát rủi ro tín dụng tại ngân hàng ABC; Hoàn thiện hạch toán tài sản cố định với
việc tăng cường quản lý tài sản cố định tại Công ty MNC,…) và học viên công bố chính th
ức trong
tên Đề tài và trong phần Mở đầu của Luận văn; Sau đó, Cao học viên sẽ mô tả quá trình nhằm tìm
cách chứng minh theo “mong muốn” hoặc mục đích/định hướng ấy. Tiếp đến, Tác giả sẽ thực hiện
quá trình này; Cuối cùng, Cao học viên sẽ mô tả các kết quả của quá trình thực hiện và viết kết luận.
Cách thức thực hiện trên đây là một cách tiếp cận viết Luận văn tốt với điều kiện học viên
phải thực hiện đầy đủ những chỉ dẫn trong các bước. Tuy nhiên, thực tế học viên thường sa vào việc
mô tả công việc, qui trình,… thay vì phân tích, chứng minh bằng các dữ kiện cụ thể cho kết luận đã
xây dựng. Hơn nữa, Cao học viên thường gặp rất nhiều khó khăn trong thực hiện chứng minh cho
một mục đích hoặc một mong muốn. Vì thế, Hướng dẫn viết Luận văn sau đây không hướng dẫn
theo cách tiếp cận viết như vậy. Khoa Kế toán – Kiểm toán không bắt buộc mà khuyến khích thực
hiện viết Luận văn theo trình tự trình bày dưới đây.
2.2. Khái quát trình tự viết Luận văn
Cao học viên viết Luận văn nên tuân thủ theo trình tự sau đây:
Thứ nhất: Đăng ký viết Luận văn
- Khoa Kế toán sẽ phối hợp cùng với Viện Sau đại học tổ chức một buổi giới thiệu về phương
pháp nghiên cứu và hướng dẫn học viên viết Luận văn;
- Sau đó, mỗi học viên sẽ lựa chọn một chủ đề quan tâm nhất làm Đề tài cho Luận văn của
mình và đăng ký Đề tài với Khoa Kế toán;
- Dựa vào danh mục liệt kê nhữ
ng chủ đề nghiên cứu của học viên, Khoa sẽ xác định hoặc
học viên có thể lựa chọn Giáo viên hướng dẫn (GVHD). GVHD có đủ điều kiện hướng dẫn
theo qui định của Trường.

6
Thứ hai: Viết Đề cương
- Học viên nên gặp gỡ GVHD trước và thảo luận về chủ đề đã lựa chọn với GVHD và phát
triển Đề cương Luận văn của mình;

hoàn thành và những dự định tiếp theo;
Hai là, Bảo vệ
Chuyên đề: Sau khi được GVHD chấp thuận, Cao học viên phải trình bày

7
những nội dung chính/kết quả nghiên cứu đã đạt được theo tiến độ thời gian trước Hội đồng bảo vệ
Chuyên đề Thạc sỹ theo qui định của Trường. Học viên tiếp thu ý kiến của Hội đồng, thảo luận với
GVHD để tiếp tục hoàn thiện quá trình viết Luận văn;
Ba là, Hoàn thiện Luận văn: Sau khi bảo vệ Chuyên đề, Cao học viên phải tiếp tục hoàn
thiện những nội dung nghiên cứu trong Đề tài. Trong quá trình hoàn thiện Luận văn, Cao học viên
phải chú ý những vấn đề sau đây:
- Học viên hoàn thiện Luận văn theo những góp ý của các thành viên trong Hội đồng;
- Trường hợp có sửa chữa lớn liên quan tới tên Đề tài theo quyết định của Hội đồng bảo vệ
Chuyên đề, Cao học viên phải xin ý kiến của Viện Sau đại học để làm các thủ tục sửa đổi
theo qui định;
- Sau khi sửa chữa, Luận văn phải được GVHD kiểm tra lại. Trước khi nộp Luận văn làm các
thủ tục bảo vệ cấp Quốc gia, học viên phải được GVHD chấp thuận bằng văn bản - GVHD sẽ
gửi Đề nghị cho Cao học viên bảo vệ Luận văn cấp Quốc gia, cho Viện Sau đại học;
Thứ năm: Bảo vệ Luận văn
Về thủ tục và những vấn đề cần lưu ý khi bảo vệ Luận văn:
- Học viên chuẩn bị các thủ tục và thực hiện theo trình tự sau đây để bảo vệ Luận văn theo qui
định của Trường:
(1) - Cao học viên cần chuẩn bị những mẫu giấy tờ sau: Đề nghị của GVHD cho phép
Cao học viên bảo vệ Luận văn cấp Quốc gia; Danh sách hội đồng chấm Luận văn
(Do GVHD đề xuất, Trưởng Khoa Kế toán xem xét và phê duyệt); Quyết định giao
Đề tài của Trường ĐH Kinh tế quốc dân.
(2) - Chuyển 01 cuốn Luận văn hoàn chỉnh theo mẫu trình bày của Trường, bao gồm cả
Tóm tắt Luận văn (trình bày theo Mẫu của Trường đóng trong Luận văn) và gửi cho
Viện Sau đại học duyệt trước khi in và đóng quyển chính thức.
(3) - Sau khi hoàn tất những thủ tục trên, Viện Sau đại học sẽ xem xét và ra Quyết định

thích nhất?
(2) - Vấn đề cụ thể tại đơn vị mà học viên định nghiên cứu là gì?
(3) - Vấn đề hiện tại đang phát sinh ở bên ngoài có ảnh hưởng tới hoạt động của đơn vị là
gì?
(4) - Tại sao vấn đề mà học viên lựa chọn là quan trọng nhất hoặc học viên yêu thích hơn so
với những vấn đề khác?
(5) - Những môn học nào trong Chương trình học giúp Học viên xây dựng cơ sở lý thuyết
hoặc cơ sở thực hành có liên quan (trực tiếp) về vấn đề dự định nghiên cứu tại đơn vị?
(6) - Đề tài có liên quan tới bên trong hay bên ngoài đơn vị?
Bốn là, Quá trình xác định phạm vi Đề tài nghiên cứu: Đây là vấn đề quan trọng vì học
viên chỉ có khoản thời gian giới hạn để hoàn thành Luận văn. Do đó, giới hạn phạm vi nghiên cứu sẽ
giúp cho học viên hoàn thành đúng hạn, đảm bảo chất lượng Luận văn theo yêu cầu chung và theo
cam kết trong Đề cương và trong Kế hoạch học tập (nếu có).
Để xác định giới hạn phạm vi Đề tài thích hợp, Cao học viên có thể thực hi
ện theo trình tự
gợi ý sau đây: 9
(1) - Bắt đầu ở những chủ đề rộng;
(2) - Nhận diện những vấn đề cụ thể;
(3) - Đưa ra lựa chọn.
Việc giới hạn đề tài nghiên cứu nên tham khảo ý kiến của GVHD để bảo đảm có thể thực
hiện được (Nhiều trường hợp do chưa có kinh nghiệm nên có thể lựa chọn phạm vi quá lớn hoặc quá
hẹp sẽ ảnh hưởng tới việc thực hiện Đề tài sau đó).
Ví dụ về một Đề tài được lựa chọn khá tốt:
“Hoạt động kiểm soát nội bộ đối với rủi ro tín dụng tại Ngân hàng BID”
Lý do lựa chọn: Hoạt động tín dụng là hoạt động lớn trong ngân hàng nói chung và BID nói
riêng. Rủi ro tín dụng ảnh hưởng tới sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Kiểm soát rủi ro tín dụng
là yêu cầu bắt buộc đối với các ngân hàng.

câu hỏi như:
o Câu hỏi nào bạn muốn giải đáp?
o Câu hỏi cần xác định cụ thể và chính xác, học viên “đang đi đâu”
o Cố gắng đặt ra các câu hỏi có thể đo lường được hoặc có thể lượng hóa được
o Các câu hỏi nghiên cứu phải thực sự là những câu hỏi, không phải là những thông báo hoặc
mô tả một cái gì đó,…
o Số lượng câu hỏi là 2 hoặc 3 là hợp lý đối với một Luận văn.
Ví dụ về những câu hỏi nghiên cứu đã được thiết kế tốt:
o Những chỉ tiêu nào được sử dụng để đo lường hiệu lực hoạt động kiểm soát nội đối với hoạt
động tín dụng trong thực hành kiểm soát nội bộ?
o Ngân hàng ABC có phải đối mặt với những rủi ro trong hoạt động tín dụng và những rủi ro
ấy là gì?
o Làm thế nào có thể tăng cường hiệu lực của hoạt động kiểm soát nội bộ đối với rủi ro trong
hoạt động tín dụng tại Ngân hàng ABC.
Ba là, Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu thường được cụ thể hóa trên cơ
sở một mô hình lý thuyết, tiếp cận phân tích và những nguồn dữ liệu sử dụng cho Luận văn. Đề phát
triển các kỹ năng nghiên cứu thích hợp, học viên nên tự trả lời các câu hỏi:
(1) - Các môn học trong Khóa học đã giúp cho bạn hiểu được những vấn đề gì? Những gì có thể
được sử dụng trong mô hình lý thuyết?
(2) - Mô tả vắn tắt mô hình lý thuyết của bạn có thể áp dụ
ng?
Sau khi kiểm tra các câu hỏi, Học viên nên tập trung vào lựa chọn mô hình lý thuyết cho Đề
tài. Một mô hình lý thuyết thích hợp sẽ giúp ích cho học viên đưa ra các ý tưởng liên quan tới phân
tích những vấn đề đã lựa chọn cho Luận văn.
Mô hình lý thuyết mà học viên tìm kiếm có thể xuất phát từ những môn học đã có trong
Chương trình học (chủ yếu) hoặc có thể tìm kiếm từ bên ngoài Chương trình học. Việc rà soát, đánh
giá những lý luận
đã tích lũy được sẽ giúp ích cho học viên xác định lý thuyết nào có liên quan tới
Đề tài đã lựa chọn và liên quan tới các câu hỏi đã đặt ra.


Khi thu thập và sau đó sử dụng dữ liệu sơ cấp, học viên cần chứng minh về tính xác thực của dữ liệu
cũng như quá trình thu thập.
Ví dụ về mô tả dữ liệu sẵn có cho Đề tài:
o Dữ liệu sơ cấp là các báo cáo tài chính của công ty B
o Kết quả phỏng vấn nhân viên có liên quan về hoạt động kiểm soát của Ngân hàng X
như sau: Trưởng bộ phận tín dụng, nhân viên phòng tín dụng (4), khách hàng của
ngân hàng (5).

12
(4) - Cao học viên cần phải thu thập dữ liệu thứ cấp từ phỏng vấn/khảo sát như thế nào?

Bốn là, Cấu trúc của Luận văn:
Không có một tiêu chuẩn/khuôn mẫu (duy nhất) về cấu trúc cho một Luận văn của Trường
cũng như của Khoa Kế toán – Kiểm toán. Thông thường, Học viên thường viết theo kết cấu 3
chương (kiểu truyền thống) ngoài phần Mở đầu và Kết luận, gồm:
o Chương 1 – Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu;
o Chương 2 – Thực trạng về đối tượng nghiên cứu tại đơn vị được nghiên cứu;
o Chương 3 – Kết luận và Giải pháp.
Trong hướng dẫn của Khoa có đề xuất một cách cấu trúc khác cho những Luận văn được viết
từ Khóa …(?) theo những nội dung sau đây:
o Chương 1 - Giới thiệu về vấn đề/chủ đề nghiên cứu;
o Chương 2 - Cơ sở lý luận của Luận văn (có thể gồm cả mô hình lý thuyết hoặc mô hình
thực hành);
o Chương 3 – Vấn đề và giải quyết vấn đề;
o Chương 4 – Kết luận và Đề xuất.
Nội dung cơ bản nên trình bày trong mỗi chương theo Hướng dẫn mới của Khoa được trình
bày trong phần tiếp theo. Học viên nên thực hiện theo Hướng dẫn viết Luận văn mới này.
2.4. Khái quát nội dung các chương của Luận văn
Với kết cấu mới, Luận văn được chia thành 4 chương. Mỗi chương sẽ được trình bày theo
những vấn đề cơ bản. Khái quát theo từng chương như sau:

- Học viên thường không tập trung vào câu hỏi nghiên cứu;
- Học viên cần tránh việc thực hiện phân tích và nhận định thiếu bằng chứng. Bằng chứng
sẽ là yêu cầu bắt buộc khi đưa ra nhận định, kết luận hoặc lý giải cho một vấn đề.
Chương 4: Kết luận và Đề xuất
Học viên sẽ trình bày các kết luận rút ra từ Chương 3 với việc vận dụng mô hình lý thuyết.
Tiếp sau đó, học viên phải đề xuất giải pháp để giải quyết những vấn đề đã phát hiện theo hướng làm
cho nó tốt hơn.

2.5. Thu thập dữ liệu và xử lý dữ liệu
Học viên có thể thu thập dữ liệu cho Luận văn từ nhiều nguồn khác nhau. Tuy nhiên, Học
viên cần lưu ý những vấn đề sau đây:
- Dữ liệu thu thập phải đảm bảo tính tin cậy, khách quan: Có minh chứng cho cách thức
thu thập, nguồn thu thập được trích dẫn rõ ràng;
- Dư liệu sơ cấp và thứ cấp: Trong Luận văn, học viên có thể thu thập cả dữ liệu sơ cấp và
thứ cấp hoặc một trong 2;
- Thu thập dữ liệu sơ cấp: Cần lưu ý dạng câu hỏi sử dụng trong quá trình thu thập; hình thức

14
thu thập thông tin bằng bảng câu hỏi (cả phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp);
- Xử lý dữ liệu: cần cung cấp đầy đủ bằng chứng về đối tượng phỏng vấn, đơn vị có liên quan,
nội dung phỏng vấn, kết quả thu thập từ phỏng vấn;
- Thu thập dữ liệu bằng cách phương pháp khác.
2.6. Giai đoạn viết Luận văn
Đây là giai đoạn quyết định của Luận án. Khi thực hiện, học viên có thể phải đối mặt với
những vấn đề lớn sau đây:
Thứ nhất: Học viên nên bắt đầu viết Luận văn từ đâu?
Trên thực tế, Học viên sẽ có nhiều lựa chọn khác nhau để bắt đầu viết Luận văn. Học viên có
thể bắt đầu từ những vấn đề có liên quan nhất nhưng không phải là bắt đầu từ việc sẽ đề xuất cái gì.
Thông thường, việc bắt đầu nên xuất phát từ cơ sở lý luận. Luận văn Thạc sỹ không yêu cầu/kỳ vọng
vào việc cung cấp những đánh giá về cơ sở lý luận trong Luận văn. Học viên phải mô tả những cơ sở

o Học viên còn có những vấn đề bổ sung nào cần xem xét tiếp để hoàn thành phân tích
không?
Thứ ba: Gắn kết các vấn đề với nhau như thế nào?
Sau khi phân tích, nhận diện các vấn đề với những dữ liệu chứng minh đầy đủ, học viên bắt đầu
viết hoàn thiện Luận văn. Kết hợp những vấn đề phát hiện nên được học viên xem xét trong suốt quá
trình viết. Điều này phụ thuộc nhiều vào kỹ năng viết luận của Cao học viên.
Một vài gợi ý dưới đây có thể giúp ích cho các học viên để phát triển các kỹ n
ăng viết Luận văn
của mình:
Một là, Luận văn là một công trình nghiên cứu khoa học bậc cao, vì vậy Luận văn phải được
trình bày theo đúng qui định, rõ ràng và kết luận phải thuyết phục. Do đó, nội dung Luận văn phải
được phân chia thành các chương, mục, tiểu mục rõ ràng;
Hai là, Cao học viên cần kiểm tra lại trước khi sắp xếp, trình bày nội dung để đảm bảo tính
logic;
Ba là, Nếu Luận văn trình bày thông tin dưới hình thức bảng, biểu, sơ đồ,…, Cao học viên
phải kiểm tra việc trình bày những nội dung này đúng qui định trong trình bày văn bản theo hướng
dẫn đã nêu trong phần trước.
Bốn là, Phần kết luận thường không nhắc lại những vấn đề đã phát hiện được. Trong phần
kết luận, học viên phải tập trung vào làm rõ được ý nghĩa của chúng.
Năm là, Luận văn cần phải được trình bày đúng mẫu của Trường, Khoa yêu c
ầu. GVHD
cũng như những giáo viên đọc phản biện,…không có nghĩa vụ rà soát những yếu tố này trong quá
trình viết và bảo vệ Luận văn. Vì thế, học viên phải đọc kỹ những qui định trong trình bày trước khi
viết Luận văn.
2.7. Qui định về hình thức trình bày Luận văn
Học viên phải tuân thủ theo các qui định chung trong trình bày văn bản và qui định trong
trình bày Luận văn do Trường ĐH Kinh tế quốc dân qui định.

16
Trình bày dữ liệu minh họa, trích dẫn tài liệu phải tuân thủ theo qui định của Trường đối với