1. Nguyên nhân trong lĩnh vực kinh tế - xã hội.
- Sự phát triển của nền kinh tế, thị trường và quá trình hội nhập toàn cầu
đã làm cho đất nước ta đã và đang phải đối mặt với những tác động tiêu cực phát
sinh từ quy luật của nền kinh tế thị trường. Đó là sự gian dối trong các hoạt động
sản xuất kinh doanh, sự phân hóa giàu nghèo, tình trạng không có việc làm, thiếu
việc làm, thu nhập thấp của một bộ phận dân cư trong xã hội. Những yếu tố đó
đã và đang cản trở rất lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, góp
phần tạo thành nguyên nhân của nhiều loại tội phạm nguy hiểm, trong đó có tội
mua bán phụ nữ và trẻ em ở nước ta.
- Lợi nhuận từ việc buôn bán phụ nữ và trẻ em rất cao, chỉ sau buôn bán
vũ khí và ma túy.
- Trình độ dân trí và đời sống văn hóa thấp, tệ nạn xã hội tăng; nhất là tệ
nạn mại dâm ở cửa khẩu, các khu vực giáp biên giới; đồng thời cũng do nhu cầu
tìm vợ của người nước ngoài.
- Vị trí địa lí của nước ta giáp với các nước láng giềng với hàng ngàn km
đường biên giới, nhiều đường mòn qua lại, nhiều cửa khẩu; trong khi đó lực
lượng tuần tra kiểm soát còn mỏng nên việc tuần tra kiểm soát rất khó khăn.
2. Nguyên nhân trong phổ biến, giáo dục pháp luật.
Hoạt động giáo dục – đào tạo có vai trò quyết định đến sự phát triển kinh
tế - xã hội và nền văn minh của mỗi quốc gia. Những yếu kém, khiếm khuyết
của hoạt động giáo dục và đào tạo có ảnh hưởng nhất định đến tình hình tội
phạm nói chung; tình hình tội phạm mua bán phụ nữ và trẻ em nói riêng, được
thể hiện ở những phương diện sau:
- Những yếu kém của hoạt động giáo dục và đào tạo như việc phổ cập
giáo dục còn ở bậc thấp, chất lượng đào tạo giáo dục đào tạo chưa cao, chưa coi
1
trọng đúng mức việc đào tạo nghề…dẫn đến tình trạng nhiều người ở độ tuổi lao
động không được đào tạo, trình độ tay nghề thấp, người lao động không đáp ứng
được công việc nên không có việc làm hoặc chỉ làm những việc đơn giản với thu
nhập thấp, dẫn đến việc cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Mà kinh tế chính là
nguyên nhân thúc đẩy một số người thực hiện việc mua bán phụ nữ và trẻ em, họ
- Sự khó khăn, hạn chế trong việc quản lý người phạm tội sau khi chấp
hành xong hình phạt.
4. Nguyên nhân do pháp luật và thi hành pháp luật.
- Các quy định do pháp luật liên quan đến hoạt động đấu tranh chống tội
mua bán phụ nữ và trẻ em hiện nay còn rất hạn chế, bất cập. Một số quy định
còn chung chung, thiếu cơ chế đảm bảo thực hiện, còn nhiều thiếu sót trong lĩnh
vực pháp luật như: kết hôn với người nước ngoài, cho nhận con nuôi với người
nước ngoài, xuất khẩu lao động…
- Các quy định về việc xử lí hành vi mua bán phụ nữ và trẻ em: hình phạt
chưa đủ răn đe, chưa xứng đáng với mức độ nguy hiểm.
- Việc thi hành pháp luật: số lượng vụ án được điều tra, truy tố được đưa
ra xét xử không nhiều. Nguyên nhân là do không có sự phối hợp với cơ quan
chức năng, người bị hại chưa tích cực phối hợp với cơ quan điều tra để tố cáo tội
phạm.
- Việc hợp tác quốc tế trong đấu tranh chống tội mua bán phụ nữ và trẻ em
của nước ta còn chậm và chưa sâu rộng.
5. Nguyên nhân từ phía người phạm tội.
3
Khi đề cập đến nguyên nhân của tội phạm, các nhà tội phạm học nước ta
mới chỉ chú trọng đến các nguyên nhân từ môi trường sống. Tuy nhiên, chúng ta
cần hiểu rằng tội phạm là hiện tượng có tính cá nhân và xã hội; cho nên chúng ta
cần phải nghiên cứu nghiên cứu từ phía người phạm tội. Nghiên cứu nguyên
nhân từ phía người phạm tội sẽ giúp cho người nghiên cứu thấy được đặc điểm
nào là đặc trưng có ảnh hưởng đến việc thực hiện tội phạm, từ đó dự đoán được
tội phạm xảy ra trong tương lai và sẽ đề xuất được biện pháp phòng ngừa phù
hợp, kịp thời. Nguyên nhân từ phía người phạm tội có các đặc điểm:
- Nhóm dấu hiệu sinh học của người phạm tội có thể ảnh hưởng đến việc
phạm tội như tuổi, giới tính… Ví dụ như tội phạm mua bán phụ nữ và trẻ em có
tỷ lệ nữ giới rất cao (70%) nên cần tập trung mũi nhọn đấu tranh vào đối tượng
này…