MỤC LỤC
I. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUYỀN LIÊN QUAN
Khoản 3 Điều 4 Nghị định số 100/2006/NĐ0CP giải thích về quyền liên
quan là: “Quyền của tổ chức, cá nhân đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi
hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa”.
Bởi bên cạnh việc xác định và bảo vệ các quyền tác giả, chủ sở hữu quyền
tác giả đối với mọt tác phẩm, pháp luật nước ta còn quy định việc bảo vệ các
quyền của những chủ thể khác có liên quan đến tác phẩm. Bởi một tác phẩm đến
được với công chúng có thể chính tác giả chủ sở hữu quyền tác giả là người trực
tiếp thực hiện công việc chuyển tài tác phẩm của mình đến với công chúng. Tuy
nhiên, để đến được tới đông đảo công chúng thì vai trò của người biểu diễn, các
tổ chức sản xuất băng, đĩa ghi âm, ghi hình, các tổ chức thực hiện chương trình
phát sóng là thực sự cần thiết. Các tổ chức, cá nhân này là phương thức chuyển
tải tác phẩm đến công chúng, do đó quyền của họ được pháp luật bảo hộ.
Chủ thể của quyền liên quan gồm người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi
âm, ghi hình, tổ chức phát sóng. Nội dung của quyền liên quan là tổng hợp các
quyền nhân thân và quyền tài sản mà pháp luật đã xác định mà chủ thể quyền
liên quan được hưởng đối với kết quả lao động sáng tạo của họ. Trong đó:
Người biểu diễn là người sử dụng tác phẩm của người khác một cách sáng
tạo trong sự thể hiện các tác phẩm văn học nghệ thuật, bao gồm diễn viên, ca sĩ,
nhạc công, vũ công và những người khác trình bày tác phẩm văn học, nghệ thuật.
Trong đó, nếu người biểu diễn tự mình đầu tư tài chính và cơ sở kỹ thuật để thực
hiện cuộc biểu diễn thì họ là người biểu diễn đồng thời là chủ sở hữu quyền liên
quan đối với cuộc biểu diễn đó. Nếu do người khác đầu tư tài chính, cơ sở vật
chất kỹ thuật để thực hiện cuộc biểu diễn thì chủ sở hữu quyền liên quan là tổ
chức, cá nhân đầu tư. Tùy thuộc vào tư cách chủ thể của người biểu diễn đối với
cuộc biểu diễn mà người biểu diễn được hưởng quyền nhân thân hay cả quyền
nhân thân và quyền tài sản. Nếu được xác định là chủ sở hữu quyền liên quan thì
2
người biểu diễn có cả quyền nhân thân và quyền tài sản đối với cuộc biểu diễn
của mình. Nếu chỉ là người biểu diễn mà không đồng thời là chủ sở hữu quyền
này để làm nhạc chuông, nhạc chờ điện thoại. Ca sĩ X yêu cầu Công ty F và các
công ty viễn thông phải trả thù lao cho cô do việc sử dụng bản ghi có giọng hát
của cô vào hoạt động kinh doanh, thương mại nhưng các công ty này cho rằng
họ đã trả tiền cho Công ty Bến Thành- là chủ sở hữu băng đĩa, vì vậy, không
phải trả tiền cho người biểu diễn nữa. Anh (chị) hãy phân tích vụ việc trên và
nêu quan điểm cá nhân về hướng giải quyết.
1. Phân tích vụ việc
Trong tình huống trên ta thấy, ca sĩ X là chỉ là người biểu diễn, còn chủ
đầu tư việc thu thanh, sản xuất băng đĩa chọn lọc giọng hát của ca sĩ X là Công
ty Bến Thành Audio vì thế Công ty Bến Thành Audio là chủ sở hữu bản ghi âm,
ghi hình này, đồng thời cũng chính là nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình (sản
xuất những băng đĩa chọn lọc giọng hát của ca sĩ X). Theo khoản 1 Điều 29
Luật SHTT thì ca sĩ X có có các quyền nhân thân, tức là được giới thiệu tên khi
phát hành bản ghi; bảo vệ sự tòan vẹn hình tượng biểu diễn, không cho người
khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại
đến danh dự và uy tín của người biểu diễn. Còn Công ty Bến Thành Audio có
các quyền tài sản được quy định tại khoản 3 Điều 29 Luật SHTT và các quyền
của nhà sản xuất ghi âm, ghi hình được quy định tại Điều 30 Luật SHTT, tức là
có quyền định hình cuộc biểu diễn trực tiếp của mình trên bản ghi; sao chép trực
tiếp hoặc gián tiếp cuộc biểu diễn của mình đã được định hình trên bản ghi âm,
ghi hình; phát sóng hoặc truyền theo cách khác đến công chúng cuộc biểu diễn
của mình chưa được định hình mà công chúng có thể tiếp cận được, trừ trường
hợp cuộc biểu diễn nhằm mục đích phát sóng; phân phối đến công chúng bản
4
gốc hoặc bản sao cuộc biểu diễn của mình thông qua hình thức bán, cho thuê
hoặc phân phối bằng bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào mà công chúng có thể tiếp
cận được.
Về phía công ty F- chủ sở hữu website nghe nhạc trực tuyến nhacso.net và
các công ty viễn thông, đây là những tổ chức đã sử dụng quyền liên quan vào
mục đích kinh doanh, thương mại nên những chủ thể này không phải xin phép sử