Thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước
ngoài tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

Nguyễn Hà Phương

Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS. Quản lý kinh tế; Mã số: 60 34 01
Người hướng dẫn: GS.TS. Nguyễn Thiết Sơn
Năm bảo vệ: 2014

Abstract. Làm rõ thực trạng thu hút FDI và phân tích vai trò của nó đối với phát triển
kinh tế của vùng KTTĐ phía Nam, rút ra những mặt được và chưa được trong công tác
thu hút FDI (tổng kết về cơ chế chánh sách thu hút FDI tại các tỉnh trong vùng). Kiến
nghị một số giải pháp để đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Vùng
KTTĐ phía Nam.
Keywords. Quản lý kinh tế; Đầu tư; Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài; Quản lý kinh tế
Content.
1.Tính cấp thiết của đề tài
Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam được ban hành lần đầu vào tháng 12 năm
1987, trở thành khuôn khổ luật pháp đầu tiên cụ thể hóa quan điểm của Đảng Cộng sản
Việt Nam và Nhà nước về mở cửa, hội nhập. Tuy có đôi lúc thăng trầm, song khu vực
kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài nói riêng (đặc biệt là đầu tư trực tiếp nước ngoài)
và các hoạt động kinh tế đối ngoại nói chung, đã thể hiện vai trò tích cực trong thành
tựu tăng trưởng, phát triển của Việt Nam suốt 25 năm qua, ngày càng khẳng định ảnh
hưởng tích cực nhiều mặt đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.
Vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong sự
nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của cả nước. Vùng KTTĐPN gồm 8 tỉnh, thành phố
trực thuộc Trung ương là: TP. Hồ Chí Minh, các tỉnh Bình Phước, Tây Ninh, Bình D-
ương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Long An và Tiền Giang. Tổng diện tích tự nhiên
của Vùng 30.589,7 km
2

Hiện nay, tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã có một số công trình nghiên cứu khoa học
có liên quan đến đầu tư nước ngoài như sau:
- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2012 “Liên kết giữa đầu tư trực tiếp
nước ngoài với đầu tư trong nước tại Việt Nam”, Ths. Lê Thị Hải Vân làm chủ nhiệm đề
tài được đánh giá nghiệm thu là xuất sắc. Đề tài đã đánh giá thực trạng liên kết giữa khu
vực FDI với khu vực trong nước từ đó rút ra những tồn tại và hạn chế về liên kết giữa hai
khu vực, đề xuất một số cơ chế chính sách tăng cường mối liên kết giữa hai khu vực đầu
tư trong nước và nước ngoài nhằm hỗ trợ cho cơ quan lập chính sách về chính sách thu
hút vốn FDI tại Việt Nam.
- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ “Đầu tư trực tiếp nước ngoài trong quá trình
đổi mới kinh tế tại Việt Nam”. TS. Đỗ Nhất Hoàng làm chủ nhiệm đề tài. Đề tài đã đánh
giá và khẳng định vai trò to lớn của khu vực FDI trong quá trình đổi mới kinh tế của Việt
Nam.
- Kỷ yếu hội thảo tổng kết 25 năm đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, Cục Đầu tư
nước ngoài. Kỷ yếu đã đề cập đến những đánh giá của các cơ quan quản lý nhà nước và
nhận định của các chuyên gia kinh tế về tình hình thực hiện và thu hút vốn FDI trong thời
gian qua, kiến nghị một số giải pháp nâng cao hiệu quả thu hút vốn FDI trong thời gian
tới.
- Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đang phối hợp với các Bộ, ngành và các địa
phương trong vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam xây dựng bản “Quy hoạch tổng thể phát
triển kinh tế - xã hội vùng KTTĐ phía Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030”
nhằm định hướng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Vùng, trong đó sẽ đề ra các giải
pháp thu hút tối đa các nguồn vốn đầu tư cho vùng, đặc biệt là nguồn vốn FDI. Hơn nữa,
trong các bản quy hoạch tổng thể kinh tế - xã hội của từng địa phương trong Vùng cũng
đã đề cập nhiều đến các giải pháp thu hút vốn FDI. Tuy nhiên, trong các bản quy hoạch
chưa có một đánh giá được sự đóng góp của vốn FDI đối với Vùng và chưa đề ra được
những giải pháp thu hút FDI một cách hiệu quả. Cần có sự nghiên cứu cụ thể về đóng
góp FDI vào tình hình phát triển kinh tế - xã hội của Vùng.
Về nghiên cứu của các Tổ chức, Viện nghiên cứu trong nước, các Trường Đại
học:

Trên thế giới và Việt Nam có rất nhiều nghiên cứu về vùng và đầu tư trực tiếp
nước ngoài, nhưng trong khuôn khổ luận văn này, tác giả chỉ lựa chọn một số những công
trình nghiên mà tác giả tham khảo để triển khai viết luận văn. Nhìn chung, các nghiên
cứu về đầu tư trực tiếp nước ngoài chủ yếu phân tích đánh giá về đầu tư trực tiếp nước
ngoài vào Việt Nam nói chung, các địa phương và đối tác,…Riêng việc nghiên cứu đầu
tư trực tiếp nước ngoài vào các vùng kinh tế của Việt Nam, tác giả chưa thấy nhiều công
trình nghiên cứu mang tính chuyên sâu, nội dung nghiên cứu chỉ mang tính chất gợi mở,
cung cấp thông tin và một số giải pháp chung chung. Chưa có các công trình nghiên cứu
sâu về sự đóng góp của nguồn vốn đầu tư trực tiếp trong quá trình phát triển kinh tế của
các vùng trong cả nước và vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam nói riêng.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu của đề tài
- Làm rõ thực trạng thu hút FDI tại Vùng KTTĐ phía Nam giai đoạn 2005-2012;
- Làm rõ vai trò, tác động, những thành công, hạn chế của FDI đối với phát triển
kinh tế Vùng KTTĐ phía Nam;
- Nêu một số giải pháp nhằm thúc đẩy thu hút FDI vào Vùng KTTĐPN.
* Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
(1) Tổng quan một số vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến đầu tư trực tiếp
nước ngoài; Nghiên cứu, phân tích, đánh giá, tổng kết thực trạng thu hút FDI vào Vùng
KTTĐ phía Nam giai đoạn 2005-2012 để làm rõ bức tranh về thu hút vốn FDI tại Vùng.
(2) Phân tích đóng góp, vai trò của FDI vào phát triển kinh tế của vùng, rút ra
những mặt được và chưa được trong công tác thu hút FDI (tổng kết về cơ chế chánh sách,
giải pháp thu hút FDI tại các tỉnh trong vùng); Phân tích, đánh giá ảnh hưởng của việc
thu hút FDI đối với tình hình phát triển kinh tế-xã hội của Vùng KTTĐPN;
(3) Đề xuất giải pháp để đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại
Vùng KTTĐ phía Nam.
4. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là thu hút nguồn vốn FDI vào vùng Kinh tế trọng điểm
phía Nam, bao gồm nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng thu hút, chính sách, giải
pháp thu hút và sử dụng FDI, cũng như vai trò của FDI trong vùng; nêu giải pháp đẩy

Chương 2: Thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vùng KTTĐ
phía Nam.
Chương 3: Phương hướng và giải pháp thu hút vốn FDI vào vùng kinh tế trọng
điểm phía Nam trong thời gian tới.
References.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu tiếng việt
1. Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2013), Dự thảo Báo cáo Quy hoạch tổng thể phát triển
kinh tế - xã hội Vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm
2030, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Hà Nội.
2. Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2012), Kỷ yếu 20 năm xây dựng và phát triển khu công
nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế ở Việt Nam (1991-2011), Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Hà
Nội.
3. Chính phủ (2013), Nghị quyết 103/NQ-CP về định hướng nâng cao hiệu quả thu
hút, sử dụng và quản lý đầu tư trực tiếp nước ngoài trong thời gian tới, Chính phủ ban
hành ngày 29 tháng 08 năm 2013.
4. Cục Đầu tư nước ngoài (2012), Dự thảo Đề án Định hướng nâng cao hiệu quả, sử
dụng và quản lý đầu tư trực tiếp nước ngoài đến năm 2020, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Hà
Nội.
5. Cục Đầu tư nước ngoài (2013), Báo cáo tổng kết 25 năm đầu tư nước ngoài tại
Việt Nam, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Hà Nội.
6. Đảng cộng sản Việt Nam (1991, 2001, 2011), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc
lần thứ , IX, X, XI.
7. Đỗ Nhất Hoàng (2010), Đầu tư trực tiếp nước ngoài trong quá trình đổi mới kinh
tế tại Việt Nam, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Hà Nội.
8. Đỗ Hoàng Long (2008), Tác động của toàn cầu hóa đối với dòng vốn đầu tư trực
tiếp nước ngoài vào Việt Nam, Luận án tiến sĩ Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế quốc dân,
Hà Nội.
9. Dương Thị Bình Minh và Phùng Thị Cẩm Tú (2009), “Các giải pháp nâng cao
hiệu quả kinh tế - xã hội về sử dụng vốn đầu tư nước ngoài tại thành phố Hồ Chí Minh”,

thu hút FDI của các địa phương trong vùng KTTĐ phía Nam từ năm 2005 đến năm 2012.
(Hồ Chí Minh, Bà Rịa -Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai, Tây Ninh, Tiền
Giang, Long An).
21. Lê Thị Hải Vân (2012) Liên kết giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài với đầu tư
trong nước tại Việt Nam, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Hà Nội.
22. Lê Thị Hải Vân (2010), Đánh giá tác động của việc gia nhập WTO tới đầu tư
trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Hà Nội
23. Viện Chiến lược phát triển (2004), Quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội: Một số
vấn đề lý luận và thục tiễn, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội
24. Nguyễn Trọng Xuân (2002), Đầu tư trực tiếp nước ngoài với công cuộc công
nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội.
Tài liệu tiếng nước ngoài (Tiếng Anh)
25. Edwin S.Mills (1987), Handbook of regional and urban economics (vol.2).
26. J. Vernon Henderson and Jacques-Franois Thisse (2004), Handbook of
regional and urban economics, (Vol. 4)
27. Ludwig H. Karin W. and Lee Y-W., Regional Development and
Decentrlization Policy in Souht Korea, Institute of Asian Studies, Singapore, 1997.
28. Paul Cheshire and Edwin S. Mills (1999) Handbook of regional and urban
economics. (Vol 3).
29. Peter Nijkamp (1986) Handbook of regional and urban economics (Vol.1).
30. Nguyen Xuan Thang (2008), Some trends of World Development and Their
Impact on Viet Nam’s Vision of Developpment, Vietnam Economics Reviews, No6
(166).
31. Tạp chí Đầu tư thế giới (2010, 2011, 2012), World Investment Report 2010,
World Investment Report 2011, World Investment Report 2012.
32. Nguyễn Trọng Xuân (2008), Situation of FDI projects and Industrial Zone in
Vietnam, Vietnam Economics Reviews, No6 (166).
Website:
33.
34.