GIẢI TÍCH Ý NGHĨA NHAN ĐỀ MỘT SỐ TÁC PHẨM
TIÊU BIỂU LỚP 12
Câu 1: Ý nghĩa nhan đề " Vi hành" (ĐH)
- Theo nguyên văn tiếng Pháp, Truyện ngắn này có tên là Incognito có
nghĩa là ngầm, lén, bí mật, ẩn danh thể hiện sự lén lút, ám muội.
- Năm 1922 thực dân Pháp đưa vua bù nhìn Khải Định sang Pháp để dự
cuộc đấu xảo thuộc địa ở Macxây đây là thủ đoạn chính trị nhằm lừa gạt nhân
dân Pháp và vuốt ve Khải Định
- Tên đầu đề có ý nghĩa châm biếm Khải Định và thực dân Pháp. Bút pháp
này xuyên suốt tác phẩm.
Câu 3: Ý nghĩa nhan đề "Vợ nhặt"
- "Vợ nhặt" là một truyện ngắn xuất sắc nhất của nhà văn Kim Lân viết về
nông thôn Việt Nam trước cách mạng tháng Tám được rút ra từ tập truyện
"Con chó xấu xí"
- "Vợ nhặt" gợi lại hiện thực nạn đói khủng khiếp năm 1945. Từ đó, thấy
được sự tàn bạo của chế độ thực dân, phát xít, thấy giá trị con người rẻ rúng -
người ta có thể nhặt được như cọng rơm, cọng rác ngoài đường.
- Thấy được giá trị nhân đạo của tác phẩm.
Câu 4: Ý nghĩa hình tượng "con tàu" và địa danh "Tây Bắc" trong bài
"Tiếng hát con tàu "của Chế Lan Viên.
- Ý nghĩa hình ảnh "con tàu":
+ Chế Lan Viên viết bài thơ "Tiếng hát con tàu" vào thời điểm miền Bắc
đang diễn ra cuộc vận động đồng bào miền xuôi lên xây dựng kinh tế ở vùng
cao Tây Bắc. Bài thơ được in trong tâp "Ánh sáng và phù sa" (1960).
+ Hình ảnh "con tàu" gợi nghĩ đến những chuyến đi xa. Nhưng thực chất
lúc đó chưa có đường tàu và con tàu lên Tây Bắc. Do vậy hình ảnh "con tàu"
trong bài thơ chủ yếu mang ý nghĩa biểu tượng: nó tượng trưng cho khát vọng
lên đường, khát vọng đi xa, khát vọng hoà nhập vào cuộc sổng rộng lớn của dất
nước, nhân dân. Đó chính là con tàu tâm tưởng của khát vọng khám phá và
sáng tạo.
- Ý nghĩa địa danh "Tây Bắc":

nghịch lí. Nếu không đến gần thì chẳng bao giờ anh nhận ra. Xa và gần, bên
ngoài và sâu thẳm đó cũng là cách nhìn, cách tiếp cận của nghệ thuật chân
chính.
Câu 7: Ý nghiã nhan đề "Thuốc"
- Thuốc dùng để chữa bệnh lao theo quan niệm mê muội của người Trung
Quốc thời bấy giờ.
- Thuốc còn là thứ thuốc giết người. Từ đó dùng để chữa căn bệnh mê muội,
tê liệt của người Trung Quốc.
- Thuốc còn là thứ thuốc chữa căn bệnh xa rời quần chúng của người cách
mạng đi tiên phong.
=> Phanh phui căn bệnh tinh thần ở mọi người, lưu ý họ tìm phương thuốc
khác để chữa căn bệnh tinh thần ấy cho quốc dân.
Câu 8: Ý nghĩa tư tưởng của đoạn trích vở kịch “ Hồn Trương Ba, da
hàng thịt” của Lưu Quang Vũ
- Cuộc sống con người thật quý giá, nhưng được sống đúng là mình, sống
trọn vẹn những giá trị mình muốn có và theo đuổi còn quý giá hơn.
- Cuộc sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi người ta được sống tự nhiên với sự
hài hòa giữa tâm hồn và thể xác. Không thể lắp ghép khập khiễng hòng tạo
nên những giá trị đích thực của cuộc sống.
- Con người phải luôn biết đấu tranh với những nghịch cảnh, với chính bản
thân, chống lại sự dung tục để hoàn thiện nhân cách và vươn tới những giá trị
tinh thần cao quý.
Câu 9: Ý nghĩa tư tưởng và đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn “ Số
phận con người” của Sô- lô- khốp.
*Ý nghĩa tư tưởng:
- Khẳng định sức mạnh tiềm ẩn và những cống hiến của nhân dân Nga nói
chung trong sự nghiệp bảo vệ xây dựng tổ quốc, đồng thời thể hện lòng khâm
phục và tin tưởng vào tính cách Nga kiên cường và nhân hậu, đồng cảm trước
vô vàn khó khăn trở ngại mà con người phải vượt qua trên con đường vươn tới
tương lai và hạnh phúc.

khung cảnh kì vĩ tương ứng với môi trường hoạt động sáng tạo của con người.
Con cá kiếm không chỉ là con mồi mà còn là biểu tượng cho ước mơ, lí tưởng
của con người. Cuộc đi câu là hành trình theo đuổi một khát vọng to lớn vượt
ra ngoài giới hạn của con người.