Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phần I
Lời nói đầu
Với toàn bộ nền kinh tế quốc dân, TSCĐ là yếu tố cơ bản tạo nên cơ
sở vật chất kỹ thuật, còn với doanh nghiệp TSCĐ là bộ phận cơ bản của vốn
kinh doanh. Nó thể hiện trình độ công nghệ, năng lực và thế mạnh của
doanh nghiệp trong sản xuất; đồng thời là điều kiện cần thiết để giảm bớt
sức lao động. TSCĐ gắn liền với doanh nghiệp trong mọi thời kỳ phát triển
của nền kinh tế. Đặc biệt trong điều kiện hiện nay khi mà khoa học kỹ
thuật trở thành lực lợng sản xuất trực tiếp thì vai trò của TSCĐ lại càng
quan trọng.
Chính vì thế mà vấn đề quan trọng đặt ra là phải bảo toàn phát triển
và sử dụng có hiệu quả TSCĐ. Hiệu quả quản lý TSCĐ sẽ quyết định hiệu
quả sử dụng vốn và chất lợng sản phẩm của doanh nghiệp. Đòi hỏi doanh
nghiệp cần phải xây dựng đợc quy trình quản lý TSCĐ một cách khoa học
góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ chống thất thoát tài sản thông
qua công cụ đặc lực là kế toán tài chính cụ thể là kế toán TSCĐ
Trong nề kinh tế thị trờng, mục tiêu cao nhất của các doanh nghiệp
là tối đa hoá lợi nhuận. Trong khi đó, mức độ cạnh tranh trên thị trờng
ngày càng gay gắt, nhu cầu đòi hỏi của thị trờng ngày càng cao về chất l-
ợng, mẫu mã, giá cả sản phẩm. Chính vì vậy, để tăng năng lực sản xuất và
khả năng cạnh tranh trên thị trờng, các doanh nghiệp không đơn giản là
quan tâm tới vấn đề có và sử dụng TSCĐ mà điều quan trọng là
phải tìm ra các biện pháp hu hiệu để bảo toàn và nâng cao hơn nữa hiệu
quả sử dụng vốn cố định. Muốn vậy, doanh nghiệp phải có chế độ quản lý
thích đáng, toàn diện đối với TSCĐ từ tình hình tăng giảm, giảm cả về số l-
ợng lẫn giá trị đến tình hình sử dụng, tình hình hao mòn và khấu hao
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
TSCĐ , và làm thế nào để sử dụng hợp lý, đầy đủ, phát huy hết công suất,
tạo điều kiện hạ giá thành sản phẩm, trang bị và đổi mới TSCĐ. Quản lý
chỉ bảo của cô giáo hớng dẫn cũng nh các thầy cô giáo trong khoa kế toán
và các bạn để em có điều kiện hoàn thiện, bổ sung kiến thức của mình
trong quá trình công tác thực tế sau này.
Em xin chân thành cảm ơn sự hớng dẫn tận tình của thầy cô giáo
trong khoa kế toán, sự quan tâm giúp đỡ của ban lãnh đạo công ty và cán
bộ nhân viên phòng Kế toán công ty môi trờng đô thị Cao Bằng đã giúp đỡ
em hoàn thành đề tài này.
Em xin chân thành cảm ơn.
Cao Bằng, ngày 19 tháng 5 năm2006
Sinh viên thực hiện
Lý thị Điệp3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
phần II: nội dung
chơng I: một số vấn đề chung về tài sản cố định trong
doanh nghiệp.
I. khái niệm và đặc điểm chung về tài sản cố định
1.1 khái niệm tscđ:
TSCĐHH Là những tài sản có hình thái vật chất do doanh nghiệp nắm
giữ để sử dụng cho hoạt động kinh doanh phù hợp với tiêu chẩn của TSCĐ.
TCSĐ là những t liệu lao động và các đặc quyền có giá trị lớn và thời
gian sử dụng lâu dài. khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh,
TSCĐ bị hao mòn dần và giá trị của nó đợc chuyển dịch dần vào chi phí
sản xuất kinh doanh. Khác với đối tợng lao động, TSCĐ tham gia nhiều
chu kỳ kinh doanh và giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu cho đến lúc h
hỏng.
động.
+ Một bộ phận giá trị chuyển dịch từng phần vào giá trị của sản phẩm,
dịch vụ mới tạo ra. Khi sản phẩm tiêu thụ thì bộ phận này đợc chuỷển
thành vốn tiền tệ.
1.1 vai trò của TSCĐ và yêu cầu quản lý TSCĐ
vai trò của TSCĐ
Xu hớng hiện nay tỷ trọng của TSCĐ là các thiết bị máy móc, đợc
đầu t ngày càng nhiều, giá trị ngày càng cao, và ngợc lại tỷ trọng các tài
sản khác không trực tiếp phục vụ quá trình sản xuất có xu hớng giảm. nh
vậy TSCĐ là nguồn tài sản lớn nhất trong mỗi doanh nghiệp. TSCĐ tạo
cho doanh nghiệp một tiềm lực để phát triển kinh doanh. Tăng cờng đổi
mới TSCĐ, nâng cao chất lợng là một trong những biện pháp có tính then
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
chốt để tăng năng suất lao động, tạo ra sản phẩm có chất lợng cao, giá
thành hạ, đủ sức cạnh tranh trên thị trờng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp
phát triển, thực hiện tốt nghĩa vụ với nhà nớc, góp phần cải thiện đời sống
vật chất, tinh thần cho ngời lao động.
Với vai trò nh vậy, nếu quản lý và sử dụng TSCĐ có hiệu quả thì khả
năng sinh lời từ nguồn tài sản này rất lớn, ngợc lại sẽ gây ra sự lãng phí,
thất thoát rất lớn, làm suy giảm năng lực sản xuất, làm hoạt động của
doanh nghiệp bị bê trễ. Do đó yêu cầu quản lý TSCĐ đòi hỏi phải có phơng
pháp riêng để đảm bảo sử dụng TSCĐ có hiệu quả.
Yêu cầu quản lý TSCĐ
Quản lý là một quá trình định hớng và tổ chức thực hiện các hớng đã
định trên cơ sở những nguồn lực xác định nhằm đạt hiệu quả cao nhất.
Quản lý TSCĐ cũng dựa trên cơ sở này và nó đợc cụ thể nh sau:
- Về đánh giá TSCĐ.
Phải tuân theo nguyên tắc đánh giá, theo nguyên giá, giá trị hao mòn
luỹ kế và giá trị còn lại. khi thay đổi nguyên giá TSCĐ, doanh nghiệp phải
hoạch sản xuất, sửa chữa và hiện đại hoá TSCĐ, là cơ sở để xác định mức
khấu hao và giá trị còn lại. nếu nh việc phân loại tài sản đợc chính xác sẽ
phát huy hết tác dụng của TSCĐ, phục vụ tốt cho việc công tác quản lý
TSCĐ.
Nh vậy, phân loại TSCĐ là sắp xếp TSCĐ thành từng loại, từng nhóm
theo những đặc trng về công dụng, tính chất, quyền sở hữu, nguồn hình
thành.. để tổ chức công việc kế toán một cách phù hợp có hiệu quả cao.
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
TSCĐ đợc phân loại theo nhiều cách khác nhau, dựa trên các tiêu thức
khác nhau. Thông thờng các doanh nghiệp phân loại TSCĐ theo một số
cách sau:
a) phân loại theo hình thái biểu hiện:
Theo cách phân loại này, toàn bộ TSCĐ đợc chia thành hai loại:
TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình.
- TSCĐ hữu hình:
Là những tài sản có hình thái vật chất cụ thể có đủ tiêu chuẩn giá trị,
thời gian sử dụng theo chế độ quy định ,loại này bao gồm:
+Nhà cửa, vật kiến trúc: bao gồm các công trình xây dựng cơ bản nh:
nhà cửa, kho tàng, bể tháp nớc phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh
doanh
+Máy móc thiết bị: gồm các loại máy móc, thiết bị dùng trong sản
xuất kinh doanh.
+Phơng tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn: bao gồm các phơng tiện vận
tải đờng bộ, đờng không, đờng biển thiết bị truyền dẫn
+ Thiết bị dụng cụ quản lý: bao gồm thiết bị và dụng cụ sử dụng cho
hoạt động quản lý kinh doanh và hành chính của doanh nghiệp nh: dụng cụ
đo lờng, máy tính, máy điều hoà..
+Cây lâu năm,súc vật làm việc và cho sản phẩm: bao gồm các loại cây
gieo trồng và cho sản phẩm trong nhiều năm ở các nông lâm trờng nh: cà
hoạch bù đắp, bảo toàn các nguồn vốn bằng các phơng pháp thích hợp.
d) phân loại TSCĐ theo mức độ tham gia vào quá trình sản xuất.
Theo cách phân loại này TSCĐ đợc phân thành hai loại:
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
-TSCĐ tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất: là các loại máy móc,
thiết bị, nhà xởng tham gia vào quá trình tạo nên sản phẩm của doanh
nghiệp.
-TSCĐ gián tiếp phục vụ cho quá trình sản xuất: là các TSCĐ dùng
cho mục đích quản lý hoặc sử dụng để đảm bảo an toàn, đảm bảo môi tr-
ờng, cho quá trình sản xuất. Các tài sản này không trực tiếp tạo nên sản
phẩm nhng bắt buộc phải có trong quá trình sản xuất.
Cách phân loại này cho thấy tỷ trọng của bộ phận TSCĐ trực tiếp và
gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất. Từ đó, Doanh nghiệp có đợc ph-
ơng án đầu t phù hợp tăng tỷ trọng TSCĐ trực tiếp tham gia quá trình sản
xuất.
e) Phân loại TSCĐ theo công dụng và tình hình sủ dụng.
Theo cách phân loại này, toàn bộ TSCĐ đợc phân thành 4 loại: TSCĐ
dùng trong sản xuất kinh doanh, TSCĐ dùng trong hành chính sự nghiệp,
TSCĐ dùng cho mục đích phúc lợi, TSCĐ chờ xử lý.
-TSCĐ dùng trong sản xuất kinh doanh: là TSCĐ đang thực tế sử dụng
trong các hoạt động SXKD của đơn vị và bị bắt buộc phải trích khấu hao
vào chi phí SXKD.
-TSCĐ dùng trong hành chính sự nghiệp: là những TSCĐ của các đơn
vị hành chính sự nghiệp( đoàn thể quần chúng, tổ chức y tế, Văn hoá )
-TSCĐ cho mục đích phúc lợi: là những TSCĐ dùng cho nhu cầu phúc
lợi công cộng nh: nhà văn hoá, câu lạc bộ, nhà trẻ
-TSCĐ chờ xử lý: gồm những TSCĐ không cần dùng vì thừa so với
nhu cầu xử dụng, do không thích nghi với sự đổi mới quy trình công nghệ,
hoặc h hỏng chờ thanh lý TSCĐ loại này cần xử lý nhanh chóng để thu
Website: Email : Tel : 0918.775.368
-Thông qua đó ta có đợc thông tin tổng hợp về tổng giá trị TSCĐ của
doanh nghiệp.
-Xác định đợc giá trị TSCĐ để tiến hành khấu hao.
-Sử dụng tính giá TSCĐ để tiến hành phân tích hiệu quả sử dụng
TSCĐ trong doanh nghiệp.
Các trờng hợp xác định nguyên giá.
-Đối với các TSCĐ hữu hình tuỳ thuộc vào các nguồn hình thành khác
nhau, nguyên giá đợc xác định nh sau:
+Nguyên gia TSCĐ loại mua sắm kể cả mới và cũ bao gồm: giá mua
thực tế phải trả theo hoá đơn của ngời bán cộng với thuế nhập khẩu và các
khoản phí tổn mới trớc khi dùng, trừ các khoản giảm giá, chiết khấu mua
hàng(nếu có)
Nếu doanh nghiệp áp dụng phơng pháp khấu trừ thì giá mua là cả tính
thuế giá trị gia tăng (VAT)
Nếu doanh nghiệp áp dụng phơng pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng
và TSCĐ sử dụng cho phúc lợi, sự nghiệp, dự án thì giá mua là giá có tính
thuế giá trị gia tăng.
+Nguyên giá TSCĐ loại đầu t xây dựng cơ bản,kể cả tự làm và thuê
ngoài là giá thực tế công trình xây dựng đợc duyệt y quyết toán theo quy
định tại điều lệ quản lý đầu t và xây dựng hiện hành, các chi phí có liên
quan và lệ phí trớc bạ nếu có.
+Nguyên giá TSCĐ loại đợc cấp và điều chuyển đến:
Nếu là đơn vị hạch toán độc lập:đó là giá trị còn lại trên sổ kế toán của
TSCĐ ở các đơn vị cấp, đơn vị điều chuyển đến, hoặc giá trị theo đánh giá
thực tế của hội đồng giao nhận và các chi phí sửa chữa, cải tạo, nâng cấp,
chi phí vận chuyển, bốc dỡ, lắp đặt chạy thử, lệ phí trớc bạ mà bên nhận
chi ra trớc khi đa máy vào sử dụng.
12
Website: Email : Tel : 0918.775.368
-Tổ chức ghi chép, phản ánh tổng hợp số liệu một cách đầy đủ kịp
thời về số lợng , hiện trạng và giá trị TSCĐ hiện có , tình hình tăng giảm
và di chuyển TSCĐ.
- Tham gia lập dự án chi phí nâng cấp , cải tạo TSCĐ, chi phí sửa
chữa phản ánh và giám sát tình hình thực hiện d toán chi phí nâng cấp , cải
tạo TSCĐ, chi phí sửa chữa TSCĐ nhằm tiết kiệm chi phí TSCĐ.
- Hớng dẫn kiểm tra các bộ phận , đơn vị phụ thuộc , thực hiện đúng
chế độ hạch toán TSCĐ ,tham gia kiểm kê đánh giá TSCĐ.
2.2 Thủ tục và hồ sơ :
Trong quá trình sản xuất TSCĐ của doanh nghiệp thờng xuyên biến
động . Để quản lý tốt TSCĐ kế toán cần phải theo dõi chặt chẽ tăng giảm
TSCĐ .
Mỗi khi TSCĐ tăng thêm , doanh nghiệp phải lập ban nghiệm thu ,
kiểm nhận TSCĐ. Ban này có nhiệm vụ nghiệm thu và cùng với đại diện
đơn vị giao TSCĐ lập biên bản giao nhận TSCĐ, biên bản này lập cho từng
đối tợng TSCĐ. Với những TSCĐ từng loại giao nhận cùng một lúc, do
cùng một đơn vị chuyển giao thì có thể lập trung một biên bản . Sau đó
phòng kế toán phải sao cho mỗi đối tợng một bản để lu vào hồ sơ riêng .
Hồ sơ đó bao gồm iên bản giao nhận TSCĐ, các bản sao tài liẹu kĩ thuật ,
các hoá đơn , giấy vận chuyển , bốc rỡ . Phòng kế toán giữ lại để làm căn
cứ hạch toán tổng hợp và hạch toán chi tiết TSCĐ.
Căn cứ vào hồ sơ phòng kế toán mở thẻ để hạch toán chi tiết TSCĐ
theo mẫu thống nhất . Thẻ TSCĐ đợc lập một bản và để lại phòng kế toán
để theo dõi , phản ánh diễn biến phát sinh trong quá trình sử dụng . Toàn
bộ thẻ TSCĐ đợc bảo quản tập trung tại hòm thẻ trong đó chia thành nhiều
14
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ngăn để xếp theo yêu cầu phân loại TSCĐ . Mỗi ngăn đợc dùng để xếp thẻ
của một nhóm TSCĐ chi tiết theo đơn vị sử dụng và số hiệu TS . Mỗi
nhóm lại đợc lập chung một phiếu chung tăng , giảm hàng tháng trong
Địa điểm giao nhận TSCĐ:
Xác nhận việc giao nhận TSCD nh sau :
ST
T
tên ký
mã
số
hiệu
nớc
sản
năm
sản
năm
đa
công
xuất
tính nguyên giá TSCĐ tỷ lệ
hao
giá
mua
( giá
thành
sản
xuất )
cớc phí
vận
chuyển
chi
phí
chạy
số: .
Ngày tháng năm lập thẻ:
17
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Kế toán trởng(ký, họ, tên):
Căn cứ vào biên bản giao nhận TSCĐ số: ngày tháng năm
Tên, ký mã hiệu, quy cách (cấp hạng) TSCĐ: số hiệu TSCĐ:
Nớc sản xuất (xây dựng) năm sản xuất:
Bộ phận quản lý, sử dụng: năm đa vào sử dụng:
Công suất (diện tích) thiết kế:
Đình chỉ sử dụng TSCĐ ..ngày ..tháng ..năm ..
Lý do đình chỉ: .
Số hiệu
chứng
Nguyên giá TSCĐ Giá trị hao mòn TSCĐ
Ngày,tháng,năm Diễn giải Nguyên giá Năm Giá trị
hao mòn
Cộng
dồn
A B C 1 2 3 4
Dụng cụ phụ kèm theo:
STT
Tên, quy cách
dụng cụ, phụ tùng
Đơn vị tính Số lợng Giá trị
A B C 1 2
Ghi giảm TSCĐ chứng từ số ngày .. tháng ..năm
Lý do giảm ..
c. Biên bản thanh lý TSCĐ ( Mộu số 03- TSCĐ): Dùng làm thủ tục
thanh lý TSCĐ h hỏng từng phần hay toàn bộ và làm căn cứ ghi thẻ TSCĐ.
,
đặc
điể
m
ký
hiệ
Nớc
sản
xuất
Năm
đa
vào
Sử
dụng
Số
Hiệu
Tscđ
Nguyê
n giá
Tài
Sản
Cố
định
Khấu hao Kh đã
tính
đến
khi
ghi
giảm
tscđ
Tên
nhãn
hiệy
Đơn
vị
Số
lợng
Đơn
giá
Số
tiền
Chứng
từ
Lý
do
Số
lợng
Số
tiền
Ghi
chú
sh nt sh nt
Ngày tháng năm
Ngời ghi sổ kế toán trởng
(ký, ghi họ tên) (ký, ghi họ tên)
hệ thống ghi sổ kế toán.
20
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Mỗi doanh nghiệp chỉ có một hệ thống sổ sách theo chế độ quy định.
Sổ Kế toán phải mở khi bắt đầu niên độ kế toán và khoa sổ khi kết thúc
quy trình tổ chức chứng từ kế toán TSCĐ
2.4 tổ chức hạch toán chi tiết TSCĐ
Hàng ngày, căn cứ vào các chứng từ gốc TSCĐ nh biên bản giao
nhận, thanh lý TSCĐ kế toán lập hoặc huỷ thẻ TSCĐ đợc mở cho từng
TSCĐ, trên cơ sở đó kế toán tiến hành vào sổ chi tiết TSCĐ. Cuối tháng
căn cứ vào sổ chi tiết TSCĐ kế toán tiến hành lập số tổng hợp tăng giảm
TSCĐ và đa ra các báo cáo kế toán.
III. hạch toán tổng hợp tăng giảm tscđ
Kế toán
trưởng
Hội đồng Kế toán
tscđ
Lưu hồ sơ
kế toán
Nghiệp vụ
tscđ
Ra quyết
định về
tscđ
Giao nhận
tscđ(chứn
g từ)
Lập thẻ huỷ
thẻ bảng
tính KH
22
Chứng
từ
tscđ
Lập
2112: Nhà cửa vật kiến trúc.
2113: Máy moc, thiết bị.
2114: Phơng tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn.
2115: Thiết bị, dụng cụ quản lý.
2116: Cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm.
2118: TSCĐ hữu hình khác.
Nợ TK211 có
Phản ánh các nghiệp vụ làm tăng TSCĐ
hữu hình theo nguyên giá
Phản ánh các nghiệp vụ làm giảm TSCĐ
hữu hình theo nguyên giá
D: nguyên giá TSCĐ hữu hình hiện có
Tk211:Đợc chi tiết thành 6 tiểu khoản:
2112: Nhà cửa vật kiến trúc.
2113: Máy móc, thiết bị.
23
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2114: Phơng tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn.
2115: Thiết bị, dụng cụ quản lý.
2116: Cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm.
2118: TSCĐ hữu hình khác.
3.2 trình tự hạch toán.
Sơ đồ hạch toán tổng quát tăng TSCĐ
(áp dụng cho doanh nghiệp tính thuế theo phơng pháp khấu trừ)
(1): Mua thanh toán ngay.
(2): Thuế GTGT đợc khấu trừ.
(3): Phải trả ngời bán.
(4): Trả tiền cho ngời bán
(5): Thanh toán tiền trực tiếp cho ngời xây dựng lắp đặt..