MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 2 VIẾT ĐƯỢC MỘT ĐOẠN VĂN NGẮN
.===================================================================
MỤC LỤC
- 1 -

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 2 VIẾT ĐƯỢC MỘT ĐOẠN VĂN NGẮN
.===================================================================
PHẦN I. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1. Cơ sở lí luận:
- Bước vào kỷ nguyên mới, đất nước ta có nhiều đổi mới, đổi mới về kinh tế,
xã hội, giáo dục …Sự phát triển giáo dục của nước ta tăng nhanh giúp cho những
chủ nhân tương lai của đất nước luôn được phát triển toàn diện, đầy đủ về năng
lực, trí tuệ, tính cách.Qua việc nắm bắt các kiến thức, tri thức khoa học ban đầu
để từ đó hình thành nên nững kĩ năng cần thiết của cuộc sống, hành động đúng cho
bản thân .
- Trong trường tiểu học, môn Tiếng Việt có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối
với học sinh bởi nó là môn học cung cấp cho các em những kiến thức cần thiết
trong giao tiếp hằng ngày. Nó giúp các em phát triển toàn diện, hình thành ở các
em những cơ sở của thế giới khoa học, góp phần rèn luyện trí thông minh, hình
thành tình cảm, thói quen đạo đức tốt đẹp của con người mới.
- Dạy học Tiếng Việt là dạy học tiếng mẹ đẻ. Dạy học Tiếng Việt giúp các
em hình thành 4 kỹ năng cơ bản: nghe, nói, đọc, viết. Phân môn Tập làm văn trong
môn Tiếng Việt hội đủ 4 kỹ năng trên. Đối với HS lớp 2 thì đây là một phân môn
khó. Bởi ở lứa tuổi của các em, vốn kiến thức và hiểu biết còn hạn hẹp. Bên cạnh
đó còn có một số khó khăn khách quan như điều kiện hoàn cảnh sống của HS ở địa
bàn dân cư lao động nghèo, gia đình không có điều kiện để quan tâm đến các em,
việc diễn đạt ngôn ngữ kém, việc tiếp thu kiến thức khá chậm, HS nghèo vốn từ
ngữ…Điều này ảnh hưởng nhiều đến việc học tập nói chung, học phân môn Tập
làm văn nói riêng.
2. Cơ sở thực tế:

II. ĐỐI TƯỢNG – THỜI GIAN - PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
- Đối tượng và phạm vi: - Sách Tiếng Việt 2, Sách giáo viên Tiếng Việt 2,
Tài liệu giảng dạy Tiếng Việt 2, Các bài viết của học sinh nông thôn Thủy
Nguyên, cụ thể là học sinh lớp 2A1 Trường Tiểu học Cao Nhân - Thuỷ Nguyên
– HP.
- Thời gian : Từ tháng 09 /2008 đến tháng 03/2009.
PHẦN II. PHẦN NỘI DUNG
I. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 2 VIẾT ĐOẠN
VĂN NGẮN
Để giúp HS học tốt tiết Tập làm văn viết đoạn văn ngắn theo yêu cầu của đề
bài, tôi thường áp dụng những phương pháp sau:
1.Vận dụng phương dạy học phát huy tính tích cực của học sinh kết hợp
phương pháp quan sát và hỏi đáp:
Kỹ năng quan sát rất cần cho học sinh khi viết văn: Quan sát trên lớp theo
gợi ý, hướng dẫn của giáo viên hoặc tự quan sát khi chuẩn bị bài ở nhà. Giáo viên
cần khai thác kỹ tranh ảnh, hình ảnh, tập trung quan sát đặc điểm nổi bật của đối
tượng , mục đích là giúp HS tránh được kiểu kể theo liệt kê. Bên cạnh đó, tôi cũng
hướng dẫn HS cách quan sát bằng các giác quan để cảm nhận một cách có cảm xúc
về sự vật.
2. Phương pháp thực hành giao tiếp:
Thông qua phương pháp quan sát, giáo viên rèn cho học sinh kỹ năng nói,
trình bày miệng bài nói, trước khi làm bài viết. Trên cơ sở đó, giáo viên điều chỉnh
giúp học sinh hoàn thiện bài viết. Với phương pháp này,tôi thường tổ chức cho học
sinh luyện nói cá nhân, luyện nói trong nhóm. ( HS có thể kết nhóm theo ý thích,
để có sự thoải mái tự nhiên, tự tin khi tham gia làm việc trong nhóm )
3. Phương pháp phân tích ngôn ngữ:
Học sinh lớp 2 chưa được học về lý thuyết, ngữ pháp, các khái niệm từ và
câu được hình thành thông qua thực hành luyện tập. Chính vì vậy, việc tăng cường
sử dụng phương pháp phân tích ngôn ngữ rất cần thiết trong giờ học Tập làm văn.
- 3 -

II. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
1. Về kỹ năng:
Để tránh tình trạng học sinh không làm được bài hoặc viết lan man quá
nhiều câu dẫn đến lạc đề, giáo viên giúp học sinh cần biết làm như thế nào để viết
được một đoạn văn và cần phải viết những gì trong đoạn văn ấy.
1.1. Giúp HS có một hệ thống câu hỏi gợi ý rõ ràng :
Trong chương trình, hầu hết các bài văn đều có câu hỏi gợi ý rõ, đầy đủ. GV
có thể tranh thủ thời gian cuối tiết học hướng dẫn HS chuẩn bị, đọc câu hỏi
gợi ý, suy nghĩ bài viết cho tiết sau. Hoặc chuẩn bị phần tự học khi ở nhà, trước
khi lên lớp. Đối với những bài không có câu hỏi gợi ý, GV có thể soạn , cung
cấp những câu hỏi cho các em .
 Ví dụ:
 Bài viết về gia đình :
- Gia đình em gồm những ai?
- 4 -

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 2 VIẾT ĐƯỢC MỘT ĐOẠN VĂN NGẮN
.===================================================================
- Những người đó làm công việc gì?
- Tình cảm của những người trong gia đình như thế nào ?
- Em sẽ làm gì để đền đáp lại sự quan tâm của người ấy dành cho em?
 Bài viết về một loài cây :
- Đó là cây gì, trồng ở đâu ?
- Hình dáng cây như thế nào?
- Cây có lợi ích gì ?
 Bài viết kể về một việc làm tốt mà em hoặc bạn em đã làm :
- Em ( Bạn em )đã làm việc tốt khi nào? Ơ đâu? Đó là việc gì?
- Em ( Bạn ấy ) đã làm như thế nào?
- Em suy nghĩ gì khi làm ( thấy bạn làm ) việc tốt đó?
1. 2. Giúp học sinh nắm được trình tự các bước khi viết một đoạn văn:

em được phong phú, tránh tình trạng dạy học sinh làm văn mẫu. Cần chủ động
hình thành kỹ năng từng bước ở từng thời điểm thích hợp. Không nên áp đặt và đòi
hỏi các em phải thể hiện được ngay những kỹ năng mới được hình thành. Trong
- 5 -

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 2 VIẾT ĐƯỢC MỘT ĐOẠN VĂN NGẮN
.===================================================================
quá trình giảng dạy, GV phải kiên nhẫn luôn tái hiện và lặp lại kiến thức cho HS
trong suốt năm học, giúp HS có được nền móng tốt cho việc học tập môn Tập làm
văn ở các lớp trên.
2. Về kiến thức:
2.1. Tổ chức ôn tập tốt cho học sinh: Giáo viên phải nắm các dạng đề Tập
làm văn ở lớp 2 để tổ chức ôn tập cho HS. Có thể tập hợp từ chương trình một số
đề bài sau đây:
Viết một đoạn văn ngắn về:
 Cô giáo ( hoặc thầy giáo )của em
 Một người thân
 Gia đình
 Một em bé
 Các mùa trong năm
 Kể một việc làm tốt
 Một con vật
 Một loài chim
 Tả ngắn về biển
 Tả ngắn về một loài cây
 Một loài hoa
 Viết về Bác Hồ
Khi học sinh được ôn tập tốt, kiến thức được hệ thống hóa một cách chắc
chắn, phân biết rõ đặc điểm của các đối tượng sẽ giúp các em tránh được những
nhầm lẫn đáng tiếc, ảnh hưởng đến chất lượng bài viết của các em.

văn có hình ảnh nhân hóa hoặc so sánh để bài văn sinh động hơn ( khuyến khích
học sinh khá giỏi vận dụng, không bắt buộc tất cả các đối tượng học sinh thực hiện
vì đây là phần kiến thức chưa học, giáo viên hướng dẫn mẫu và cung cấp các thành
ngữ so sánh , cách nhân hóa nhưng không đưa những thuật ngữ này ra với đối
tượng học sinh lớp 2 ).
 Hướng dẫn học sinh sắp xếp các câu trả lời đó theo một trật tự hợp lý
để hoàn chỉnh bài làm miệng.
 Cho một số học sinh làm miệng cả bài. Sau đó hướng dẫn học sinh
viết liền mạch các câu trả lời thành một đoạn văn.
 Giới thiệu những bài văn hay của học sinh ở năm học trước nhằm kích
thích tinh thần học tập của học sinh.
2.4. Thực hiện nghiêm túc việc chấm và chữa bài:
Đây là việc làm hết sức cần thiết, giúp học sinh nhận ra lỗi sai để điều
chỉnh , sửa chữa, hoàn chỉnh bài văn. Học sinh lớp 2 chưa được học và luyện tập
nhiều về từ ngữ, ngữ pháp, chắc chắn trong bài viết của các em sẽ rất nhiều lỗi sai .
trong quá trình chấm bài, GV phát hiện, giúp HS khắc phục, biết lựa chọn, thay thế
các từ ngữ cho phù hợp. Đối với những bài làm có ý hay, GV giúp học sinh gọt
giũa, trau chuốt thêm cho bài văn được hay hơn.
Khi sửa bài , GV nên giới thiệu những bài làm hay ở năm học trước, hoặc
những bài hay của học sinh trong lớp cho các em tham khảo, từ đó nhận thấy sự
khác nhau về cach diễn đạt trong cùng một đề tài để các em hiểu rằng những bài
làm thể hiện suy nghĩ độc lập của cá nhân luôn được khích lệ và tôn trọng.
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Sau khi sử dụng các giải pháp trên, tôi nhận thấy kết quả
học tập phân môn Tập làm văn của lớp tôi đạt kết quả như sau:
Lớp 2a1(31
em )
Giỏi Khá Trung bình Yếu
Trước khi thực 11em 16 em 4 em 0 em
- 7 -

PHẦN III: KẾT LUẬN
- Khi áp dụng các biện pháp trên vào dạy ở từng tiết tập làm văn, tôi nhận
thấy các em không sợ học phân môn tập làm văn nữa vì bản thân các em đã được
đóng vai trò chủ đạo trong tiết học.Tôi nghĩ rằng với biện pháp trên,không chỉ áp
dụng ở lớp 2 mà các khối khác đều áp dụng được .Nếu người giáo viên biết vận
dụng các biện pháp trên để tiến hành dạy trong giờ học, tôi nghĩ chất lượng giáo
dục , hiệu quả quả giáo dục của môn Tiếng Việt cụ thể là phân môn tập làm văn
ngày càng tăng cao một cách rõ rệt Các biện pháp đó tôi đã thực hiện trong giảng
dạy, tôi thấy học sinh tiến bộ hẳn trong từng năm. Chắc chắn rằng giải pháp đưa ra
còn nhiều hạn chế, thiếu sót do đúc kết từ kinh nghiệm giảng dạy của cá nhân. Tôi
rất mong được sự đóng góp ý kiến của Hội đồng chấm sáng kiến kinh nghiệm.
Xin chân thành cảm ơn!
Cao Nhân, ngày 12 tháng 03
năm 2009
Người viết
Nguyễn Thị Niên

- 9 -

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 2 VIẾT ĐƯỢC MỘT ĐOẠN VĂN NGẮN
.===================================================================
UBND HUYỆN THỦY NGUYÊN
PHÒNG GIÁO DỤC
&
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do - Hạnh phúc
&
PHIẾU ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Họ và tên người viết: Nguyễn Thị Niên
Trường : Tiểu học Cao Nhân – Thủy Nguyên – Hải Phòng

NGƯỜI ĐÁNH GIÁ
( Họ tên và chữ kí)
- 10 -
