Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
đề tài: phân phối thu nhập trong nền kinh tế thị tr-
ờng định hớng xã hội chủ nghĩa Việt Nam
LờI NóI ĐầU
Ngày nay,nhờ chính sách đổi mới, các công ty xuyên quốc gia nớc
ngoài đã có mặt trong nhiều ngành kinh tế, nhiều địa phơng ở Việt Nam,
trong đó có rất nhiều đại diện của các công ty lớn,vừa và nhỏ đến từ các nớc
khác trên Thế Giới. Để nâng cao hiệu quả thu hút các công ty xuyên quốc gia
vào hoạt động ở nớc ta.Việc nghiên cứu,tìm hiểu về các công ty xuyên quốc
gia là rất cần thiết.Và hơn nữa một trong những biểu hiện mới của chủ nghĩa
t bản ngày nay là sự hình thành và phát triển của các công ty xuyên quốc
gia.Các công ty này có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế Thế
Giới.Chính vì vậy các công ty xuyên quốc gia đã trở thành chủ đề thu hút sự
quan tâm của không chỉ các học giả, mà cả các doanh nhân và giới chính
khách của hầu hết các quốc gia với những lý do trên chúng ta có thể thấy đ -
ợc vai trò quan trọng của các công ty xuyên quốc gia đối với nền kinh tế thế
giới và đất nớc Việt Nam của chúng ta.
Và đây là lý do để tôi chọn đề tài này với mong muốn đợc cùng các
bạn hiểu hơn về bản chất và vai trò của các công ty xuyên quốc gia.
Em trân thành cám ơn PGS TS MAI Hữu THực đã giúp em hoàn
thành bàI tiểu luận này.
SINH VIÊN
LƯU HOàNG ANH
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Phần i
Giới thiệu chung về công ty
xuyên quốc gia
1. Khái niệm công ty xuyên quốc gia .
Khi quá trình sản xuất - kinh doanh của một công ty vợt ra khỏi biên giới
quốc gia và có quan hệ kinh tế chặt chẽ với nhiều nớc, thông qua việc thiết

quá trình tích tụ quyền lực kinh tế. Tích tụ và tập trung sản xuất tạo ra những
công ty cực lớn, bao gồm trong đó rất nhiều công ty và ngời ta cũng gọi đó là
những tập đoàn với công ty mẹ đứng đầu và các công ty con. Chúng còn đợc
gọi là các công ty nhỏ và vừa, chúng phụ thuộc về tài chính, kỹ thuật vào
công ty mẹ. Bên cạnh đó còn có rất nhiều công ty nhỏ và vừa độc lập hoạt
động phụ thuộc hoặc độc lập với các công ty lớn sự thâu tóm các xí nghiệp
vừa và nhỏ, thậm chí kể cả những hộ gia đình nằm trong guồng máy sản
xuất, thực hiện việc kiểm soát tài chính, kĩ thuật và nằm trong hệ thống phân
công lao động theo kiểu công trờng thủ công, đã tạo ra những điều kiện thuận
lợi cho t bản sinh lợi. Đồng thời về mặt tổ chức sản xuất đây cũng là hình
thức tỏ rõ tính hiệu qủa cao, vì giảm đợc chi phí sản xuất tận dụng đợc mọi
khả năng, nguyên liệu, phát huy tính lao động sáng tạo do đó làm tăng quy
mô và tỷ suất lợi nhuận.
-Thứ hai, quá trình tích tụ sản xuất cũng dẫn đến sự hình thành các tổ
chức độc quyền. Sự liên hiệp hoá, sự kiện kết theo chiều vá dọc đợc đẩy
mạnh hơn bao giờ hết dẫn đến quá trình liên kết đa nghành. Trong đó lĩnh
vực dịch vụ, ngân hàng đợc các tổ chức độc quyền quan tâm và bành trớng
quyền lực. Tình hình đó đã đa đến sự hình thành của cônglômêrát
(conlomerate) với sự tập trung t bản sản xuất kinh doanh hết sức to lớn, và
hoạt động R&D cũng nh việc chuyển giao công nghệ là thế mạnh của công ty
xuyên quốc gia, cùng với thị trờng rộng khắp ( thông qua các công ty con và
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
các mối quan hệ quốc dân) thế giới đã khiến cho chúng trở thành nh thờng đ-
ợc nhấn mạnh, những vơng quốckinh tế khổng lồ với khả năng phát triển
không ngừng.
-Thứ ba, quá trình tích tụ sản xuất trong nông nghiệp ngày càng đẩy
mạnh, đa đến sự xuất hiện các công ty liên hợp công - nông nghiệp, nông th-
ơng nghiệp. Từ những liên hợp đó mà nông nghiệp các nớc phát triển đã đạt
đợc tập trung cao độ. Với một tổ chức sản xuất hiện đại. Qua những nhận xét

hoá phơng thức tổ chức sản xuất vật chất của xã hội hiện đại bắt đầu ngợc laị
với tổ chức sản xuất quản lý sản xuất trong xã hội công nghiệp theo xu thế :
- Phi hàng hoá và đa dạng hoá sản phẩm nghĩa là sản xuất hàng hoá theo
loại nhỏ hay theo đơn chiếc theo đặt hàng.
- Phi chuyên môn hoá tức là việc sản xuất sản phẩm đợc tổ chức quản lý
theo phơng thức chế tạo tổ hợp các khối cấu kịên, phụ kiện chứ không từ
hàng trăm, hàng ngàn cấu kiện đợc sản xuất từ trớc.
- Phi tập trung hoá là quá trình sản xuất đợc phân bố và đợc tổ chức quản
lý trên diện rộng các chi nhánh và đơn vị sản xuất nhỏ và vừa.
- Tổ chức quản lý từ xa
- Quốc tế hoá và toàn cầu hoạt động tổ chức quản lý, từ những thay đổi to
lớn trong quản lý, trong sở hữu tất yếu dẫn đến những thay đổi đáng kể trong
lợi ích kinh tế. Ngày nay các TNC ngày càng có vai trò quan trọng trong nền
kinh tế toàn cầu. Ta tiếp tục nghiên cứu về vai trò của các công ty TNC.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Phần II
Vai trò của các công ty TNC
Ngày nay với khoảng 6000 công ty mẹ và khoảng 500.000 công ty con
các công ty xuyên quốc gia đã đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế
thế giới. Hiện nay chúng kiểm soát khoảng 40% sản lợng công nghiệp, 60%
ngoại thơng, 80% kĩ thuật mới của thế giới t bản chủ nghĩa, có thể nói các
công ty TNC là lực lợng cơ bản của chủ nghĩa t bản hiện đại, chúng tác động
mạnh mẽ đến đời sống - xã hội của thế giới. Vai trò đối diện với nền kinh tế
thế giới của các công ty TNC thể hiện trên các mặt cơ bản sau đây:
i. Thúc đẩy thơng mại đầu t quốc tế và phát triển nhân lực.
1.Thúc đẩy đầu t thơng mại quốc Tế:
Một trong những vai trò quan trọng của TNC là thúc đẩy thơng mại thế
giới.Thật vậy tổng giá trị thơng mại của các chi nhánh TNC ở nớc ngoài đã
tăng 8% bình quân năm trong giai đoạn 1982-1984. Giữa thập kỷ 90 giá trị

1.22
1.21
1.63
0.83
Các nớc ĐPT 656 1832 1.05 1.47
6