Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
đề tài: phân phối thu nhập trong nền kinh tế thị tr-
ờng định hớng xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Trong một xã hội với nền sản xuất hiện đại thì phân phối là một khâu
không thể thiếu đợc của quá trình tái sản xuất. Nó nối liền sản xuất với sản
xuất, sản xuất với tiêu dùng. Mặt khác, quan hệ phân phối còn là một yếu tố
rất quan trọng của quan hệ sản xuất, nó phản ánh mối quan hệ giữa lợi ích
của mỗi thành viên và lợi ích của toàn xã hội.
Do vậy, việc nghiên cứu về phân phối là hết sức cần thiết, đặc biệt là
trong giai đoạn kinh tế thị trờng ở nớc ta hiện nay. Bởi vì, khi chuyển sang
nền kinh tế thị trờng hàng loạt các vấn đề thuộc lĩnh vực phân phối (chẳng
hạn nh phân phối thu nhập) sao cho phù hợp với nguyên lý kinh tế thị trờng
cũng nh sự tác động của chúng tới sự phát triển kinh tế xã hội đòi hỏi phải có
t duy mới, khoa học hơn trong việc nhìn nhận, đánh giá và đa ra các quyết
định thuộc về lĩnh vực phân phối.
Giải quyết tốt vấn đề phân phối sẽ tạo ra động lực to lớn làm thúc đẩy sự
tăng trởng và phát triển ổn định của nền kinh tế đất nớc. Tuy nhiên, đây là
một vấn đề xã hội lớn lao mà trong phạm vi của vài viết này không thể giải
quyết một cách trọn vẹn đợc. ở đây chúng ta sẽ chỉ nghiên cứu những vấn
đề cơ bản nhất về phân phối nhằm mục đích sử dụng có hiệu quả những quan
hệ phân phối trong nền kinh tế thị trờng của nớc ta hiện nay.
Về cơ bản, bài viết này sẽ gồm những phần sau:
Phần I: Lý luận chung về phân phối.
Phần II :Thực trạng phân phối thu nhập ở Việt Nam trong thời gian qua.
ở phần này, thông qua việc nghiên cứu các hình thức phân phối và các hình
thức thu nhập, chúng ta sẽ thấy đợc thực trạng phân phối ở nớc ta trong thời
gian qua.
Em xin chân thành cám ơn sự hớng dẫn của thầy đã giúp em có
thể hoàn thành bài đề án này.
Hà nội tháng 12 năm 2004.

vậy, nó bị chi phối bởi phơng thức sản xuất. Mỗi hình thái phân phối tồn tại
và biến đi cùng lúc với phơng thức sản xuất đã sinh ra nó.
Tuy vậy, phân phối không phải chỉ đơn thuần là một kết quả tiêu cực của
sản xuất và trao đổi. Nó cũng tác động lại mạnh mẽ nh thế đến cả sản xuất
lẫn trao đổi. Bởi vì bất cứ phơng thức sản xuất mới nào và bất cứ hình thức
2
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
trao đổi mới nào, lúc đầu không những bị những hình thức cũ và những thiết
chế chính trị ấy ngăn trở, mà còn bị phơng thức phân phối cũ ngăn trở
nữa.Một phơng thức sản xuất nhất định càng linh hoạt bao nhiêu, càng dễ
phát triển bao nhiêu thì sự phân phối càng chóng đạt tới trình độ thoát khỏi
ngay chính những điều kiện đã đẻ ra nó và càng trở nên mâu thuẫn với phơng
thức sản xuất, trao đổi cũ bấy nhiêu.
Ví dụ nh trong chủ nghĩa t bản, sự tồn tại của nó cha bao lâu, nhất là từ khi
có đại công nghiệp, tức là mới cha đầy một trăm năm, mà trong thời gian
ngắn ngủi đó, nó đã đẻ ra những mâu thuẫn trong sự phân phối- một đằng là
sự tập trung t bản với khối lợng của cải khổng lồ vào tay một số ít ngời trong
xã hội, còn phía bên kia là phần lớn quần chúng lao động không có tài sản.
Với mâu thuẫn này tất yếu sẽ đa nền sản xuất t bản chủ nghĩa đến chỗ diệt
vong.
2. Vai trò của phân phối trong nền sản xuất xã hội:
Phân phối là một phạm trù kinh tế trừu tợng. Do đó, để nghiên cứu về
quan hệ phân phối cũng nh để thấy đợc vai trò của nó thì ta phải thông qua
các hình thức biểu hiện của phân phối.
Khi bàn về vai trò của phân phối trong nền sản xuất xã hội, F.Ănghen cho
rằng: "sự phân phối chừng nào mà còn bị những lý do thuần tuý kinh tế chi
phối, thì nó sẽ đợc điều tiết bởi lợi ích của sản xuất, rằng sản xuất sẽ đợc
thuận lợi trên hết trong mọi phơng thức phân phối mà mọi thành viên trong
xã hội có thể phát triển , duy trì và thực hành những năng khiếu của họ một
cách toàn diện nhất".

phẩm sản xuất ra không thể phân phối ngay cho mọi ngời. Trong một xã hội
phát triển với nền sản xuất lớn thì một bộ phận của tổng sản phẩm xã hội
phải dùng để bù đắp những khoản chi phí, dự phòng,,tích luỹ phần còn lại
mới dành cho tiêu dùng .Theo C.Mác,phần trích ra đó bao gồm:
Phần bù đắp những t liệu sản xuất
Phần để mở rộng sản xuất
Lập quỹ dự trữ đề phòng khi tai nạn bất ngờ.
Chung ta thừa nhận phần trích này là một điều tất yếu về kinh tế,vì khôI phục
vàmở rộng sản xuất là để đáp ứng nhu càu ngày càng tăng của xã hội.Phần
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
còn lại của tổng sản phẫmã hội sẽ dành cho tiêu dùng .Nhng trớc khi phân
phối trực tiếp cho cá nhân,còn phảI trích một phần để :
Chi phí về quản lý hành chínhvà tổ chức ,bảo vệ Tổ quốc.
Mở rộng các sự nghiệp phúc lợi công cộng và cứu tế xã hội.
Sau đó ,phần còn lại sẽ đợc trực tiếp phân phồi cho tiêu dùng cá nhân của
nhng ngời làm việc trong nền sản xuất xã hộiphù hợp với số lợng và chất lợng
của lao động cũng nh số lợng vốn và tàI sản mà họ đã đóng góp vào quá trình
sản xuất
*Nhận xét chung:
Phân phối trong chủ nghĩa t bản ,chúng ta thấy đó thc sự là một hình thức
phân phối bấy bình đẳng do quan hệ giai cấp tạo nên.Lực lợng sản xuất càng
phát triển, tự nó sẽ ý thức đợc sứ mệnh lịch sử của mình trong việc đập tan
quan hệ sản xuất đã lỗi thời và xây dựng nên một hình thái xã hội mới công
bằng hơn.
II/ Quan hệ phân phối trong chủ nghĩa cộng sản:
Trong xã hội nguyên thuỷ, cuộc sống bầy đàn và sự phân chia sản phẩm lao
động bình đẳng là nét đặc trng tiêu biểu;phân phối là đối tợng duy nhất của
kinh tế chính trị học. Hình thái phân phối là biểu hiện rõ nhất ghi lại các
nhân tố của sản xuất trong một xã hội nhất định.

sản đó là xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Để từ đây chúng ta sẽ
nghiên cứu về phân phối trong giai đoạn của nớc ta hiện nay.
6