v
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Đề tài: Trình bày lý thuyết tuần hoàn và chu chuyển của TB. ý nghĩa thực
tiễn rút ra khi nghiên cứu lý thuyết này đối với việc quản lý các doanh
nghiệp ở nớc ta khi chuyển sang nền kinh tế thị trờng theo hớng XHCN
LờI NóI ĐầU
Kinh tế chính trị là môn khoa học nghiên cứu về kinh tế. Thuật ngữ kinh
tế chính trị bắt đầu có từ thế kỷ XVII và sự tìm hiểu không ngừng về thế giới
khách quan, quy luật khách quan bàn tay vô hình , bàn tay nhà n ớc . Tuy
ở từng giai đoạn từng thời kỳ lịch sử các nhà kinh tế có những quan niệm
khác nhau. Ngời thì trọng t tởng tự do kinh tế , ngời thì trọng nền kinh tế
phải có bàn tay của nhà nớc. Nhng tất cả đều có mong muốn và mục đích
là làm sao cho nền kinh tế tăng trởng ổn định và nâng cao cuộc sống ngời
dân, chống lạm pháp và thất nghiệp . Đỉnh cao là học thuyết kinh tế về
nền kinh tế thị trờng phát triển theo hớng XHCN của C. MAC Ông đã có cái
nhìn đúng nhất và cụ thể nhất về kinh tế và những quy luật kinh tế, nền
kinh tế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc.
Nh vậy môn khoa học kinh tế chính trị đã có một thời kỳ dài biến đổi và
phát triển , hoàn thiện . Tuy từ lý thuyết đến thực tế là một khoảng cách còn
rất xa. Nó còn phụ thuộc vào điều kiện của từng quốc gia, sự linh hoạt của
từng doanh nghiệp . . . Nhng cái gốc , cái cốt lõi luôn luôn là nguyên tắc, là
đúng bởi vì nó là quy luật vì thế mà mọi thành phần kinh tế phải tuân theo
và chỉ có thể làm tốt quy luật đó lên. Còn nếu đi ngợc quy lụt thì doanh
nghiệp cũng sẽ dần tới phá sản .
Lý thuyết tuần hoàn và chu chuyển cũng vậy. Đó là một trong những lý
thuyết quan trọng mà mọi doanh nghiệp phải quan tâm trong nền kinh
tế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc bởi tầm quan trọng của nó.
1
v
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
A CƠ Sở Lý LUậN

TLSX
T-H
SLĐ
Rõ ràng trong quá trình này hành vi T-SLĐ đã trở thành yếu tố đặc trng
khiến tiền xuất hiện là TB. T-TLSX chỉ cần thiết để cho sức lao động đã
mua có thể hoạt động đợc. Xong T_SLĐ đợc coi là nét đặc trng của sản
xuất TBCN không phải vì tính chất tiền tệ của mối quan hệ đó. Tiền đã
xuất hiện từ rất sớm để mua cái gọi là sự phục vụ. Nhng mặc dầu thế tiền
lúc ấy cũng không biến thành TB tiền tệ . Nét đặc trng ở đây không phải là
ở chỗ ngời ta có thể mua sức lao động bằng tiền mà là ở chỗ sức lao động
đã trở thành hàng hoá. Đây là một việc mua bán, một quan hệ tiền tệ nh-
ng trong đó ngời mua là t bản, ngời bán là ngời lao động đã bị tách rời
hoàn toàn với TLSX. Vì không phải bản chất của tiền tệ đẻ ra mối quan
của TBCN mà chính sự tồn tại của mối quan hệ đó đã làm cho chức năng
đơn giản của tiền tệ biến thành chức năng của tbản
T-H TLSX là t bản tiền tệ . hoàn thành quá trình này, giá trị t bản trút
bỏ hình tháI t bản tiền tệ để tồn tại hình tháI t bản hiện vật là sức lao động
và TLSX dới hình tháI các yếu tố của SXTBCN tức là hình tháI TBSX.
+Giai đoạn hai:TBSX mua đợc hàng hoá sức lao động rồi nhà tbản không
thể đem bán nó đi mà chỉ có quyền sử dụng nó trong một thời gian nhất
định . Hơn nữa chỉ có tiêu dùng sức lao động mới tiêu dùng đợc TLSX đã
mua. Ngời sở hữu tiền muốn thu đợc về thì phải có hàng hoá để bán . Do
đó buôc anh ta phải tiến hành sản xuất hàng hoá. Nó đợc biểu diễn nh sau.
SLĐ
H ,
TLSX. . . . . . . . H
Quá trình sản xuất ở đây diễn ra cũng nh mọi quá trínhản xuất của mọi
hình tháI kinh tế xã hội là do kết hợp hai yếu tố ngời lao động vàTLSX mà
có . Song sự kết hợp hai yếu tố vốn hoàn toàn tách rời nhau này do công
lao của nhà t bản đã ứng hẳn t bản của mình ra để thực hiện. SLĐ

Sự vận động của TB trải qua 3 giai đoạn lần lợt mang 3 hình thái để rồi
trở về trạng thái ban đầu với giá trị không chỉ đợc bảo tồn mà còn tăng lên,
là sự tuần hoàn của TB.
4
v
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Tuần hoàn của TB chỉ có thể tiến hành một cách bình thờng chừng nào
các giai đoạn khác nhau của nó không ngừng chuyển từ giai đoạn này
sang giai đoạn khác. Mặt khác bản thân sự tuần hoàn lại làm cho t bản
phải nằm lại ở mỗi giai đoạn tuần hoàn trong một thời gian nhất định . Do
đó sự tuần hoàn của TB là một sự vận động liên tục không ngừng
2. Sự thống nhất của 3 hình thái tuần hoàn của t bản công nghiệp
TB tiền tệ, TB hàng hoá, TB sản xuất đều không phải là những loại
TB độc lập. ậ đây các hình TB ấy chỉ là những hình tháI chức năng đặc thù
của TBCN, TB lần lợt mang 3 hình thái ấy và nếu xét trong quá trình vận
động liên tục thì mỗi hình thái có thể xem là điểm xuất phát đồng thời là
điểm quy hồi của nó . Tuần hoàn của TBTT hoặc là tuần hoàn của TBSX
hoặc có thể là dạng tuần hoàn của TB hàng hoá
Tuần hoàn của TBTT với điểm xuất phát là tiền và điểm kết thúc là T ,
đã biểu thị một cách rõ rệt nhất các động cơ, mục đích vận động của TB là
giá trị tăng thêm giá trị, tiền đẻ ra tiền và tích luỹ tiền. . . trong tuần hoàn
này tiền là phơng tiện ứng ra trong lu thông . T là mục đích đat đ ợc trong l-
u thông. Vì vậy hình nh lu thông đẻ ra giá trị còn sản xuất chỉ là khâu trung
gian. Chính do đó mà nó là hình thái phiến diện nhất che dấu quan hệ bóc
lột TBCN.
Tuần hoàn TBSX có công thức SX-H -T . . . SX nói lên hoạt động lắp
lại một cách có chu kỳ của t bản SX. Hình thái này cho thấy rõ là nó từ quá
trình SX mà ra, là kết quả trực tiếp của SX. Tuần hoàn này cũng đã vạch
rõ đợc nguồn gốc của TB đều từ quá trình Sx mà ra. Song tuần hoàn này
lại không biểu thị việc SX ra giá trị thặng d kết cục nó cũng chỉ xuất hiện d-

thành phẩm chịu tác động của tự nhiên mà không cần con ngời góp sức
+Thời gian dự trữ sản xuất là thời gian mà TBSX đã sẵn sàng làm điện
kiện cho quá trình sản xuất nhng cha phải là yếu tố hình thành sản phẩm
cũng cha phải là hình thành giá trị .
Thời gian sx của TB dài hay ngắn là do tác động của nhiều nhân tố:
. Tính chất của nghành sản xuất.
. Năng xuất lao động cao hay thấp
Vật sản xuất chịu tác động của quá trình tự nhiên ngắn hay dài
6
v
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
. Dự trữ sản xuất nhiều hay ít.
-Thời gian lu thông là thời gianTB nằm trong lĩnh vực lu thông. Trong thời
gian lu thông TB không làm chức năng sản xuất do đó không sản xuất
hàng hoá , cũng không tạo ra giá trị thặng d
+Thời gian lu thông dài, ngắn khiến cho quá trình sản xuất lắp đi lắp lại
nhanh hay chậm làm cho khối lợng một TB nhất định làm chức năngTB sản
xuất đợc tăng thêm hay bị rút bớt do đó mà năng suất tức là việc TB đẻ ra
giá trị thặng d lớn lên hay giảm đi
+Thời gian lu thông bao gồm thời gian mua và thời gian bán trong đó
thời gian bán là quan trọng và khó khăn hơn . Thời gian lu thông dài hay
ngắn chủ yếu là do các yếu tố
. Tình hình thị trờng xấu hay tốt
. Khoảng cách thị trờng xa hay gần.
. Phơng tiện giao thông khó khăn hay thuận lợi.
Do chịu ảnh hởng của hàng loạt nhân tố nên thời gian sản xuất và thời
gian lu thông của các TB không thể giống nhau. Do đó thời gian chu
chuyển của các TB trong các nghành khác nhau và trong một nghành cũng
khác nhau. Từ đó ta có công thức tính số vòng của chu chuyển TB nh sau
N=CH/ch

về mặt giá trị trong khi giá trị sử dụng mới hao mòn một phần hoặc còn
nguyên vẹn. Nó xảy ra khi có tác nhân sau.
+Năng xuất lao động tăng làm giảm giá trị của máy móc cũ tuy giá trị sử
dụng vẫn còn.
+Kỹ thuật cảI tiến nên ngời ta đã sản xuất đợc những máy móc có giá trị
bằng giá trị của máy cũ nhng lại có công suất vợt quá công suất máy cũ
Hao mòn vô hình và hao mòn hữu hình luôn đợc chuyển vào sản phẩm.
Vì vậy t bản luôn có quỹ khấu hao. Để tránh những hao mòn trên thông th-
ờng mỗi tbản đầu t trong một nghành công nghiệp nhất định đều đợc d tính
theo kinh nghiệm những công việc lau chùi đại tu sau những thời gian
hoạt động nhất định. . . . những chi phí trên đều đợc tính vào giá trị sản
phẩm đợc sản xuất ra. tuy mục đích của sản xuất dới chế độ XHCN hoàn
toàn khá so với CNTB nhng việc tận dụng khả năng công suất của máy
8
v
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
móc để tránh hao mòn chú ý bảo quản và sửa chữa tiết kiệm các chi phí về
vốn cố định và lu động cũng là một yêu cầu khách quan trong việc quản lý
XHCN
3. Tác dụng của việc tăng tốc độ của chu chuyển và phơng pháp để
tăng tốc độ ấy
Tăng tốc độ chu chuyển của TB sẽ tăng đợc hiệu suất và đem lại giá trị
thặng d nhiều hơn cho nhà TB. Tăng tốc độ chu chuyển của TB cố định thì
nhà TB có thể tránh đợc những hao mòn vô hình và còn có thể tăng cờng
sử dụng đợc quỹ khấu hao vào mở rộng cảI tiến sản xuất.
Đặc biệt với TB lu động , tăng tốc độ chu chuyển sẽ có tác động rất lớn.
đối với bộ phận TB bất biến lu động nếu chu chuyển nhanh sẽ tiết kiệm đợc
TB ứng trớc , hoặc nếu giữ số TB lu động ấy nh cũ thì sẽ có điều kiện để
mở rộng sản xuất
Đối với TB khả biến lu động tác dụng của việc tăng tốc độ chu chuyển

doanh nghiệp hoạt động.
a. Vốn do đầu t nớc ngoài.
Những năm gần đây do chính sách mở cửa của NN khuyến khích đầu
t nớc ngoài. Nguồn vốn nớc ngoài vào nớc ta tăng lên rõ rệt, hoat động
đầu t trong các nhành tăng nhanh đặc biệt trong các nghành công nghiệp
nhẹ và dịch vụ. Trong những năm cuối thế kỷ 20 nớc ta cần một lợng vốn
tối đa từ 41-42 tỷ USD. Thực tế khả năng huy động vốn trong nớc cũng chỉ
đạt 30% nhu cầu . Vì vậy nguồn vốn cnf lại chỉ còn con đờng duy nhất là
vay vốn từ nớc ngoài.
Vốn đầu t trực tiếp từ nớc ngoài tăng nhanh đến cuối 1995 . Các d án đợc
cấp giấy phép đạt trên 19 tỷ USD. Vốn đầu t vào công nghiệp chiếm
40%theo tổng số dự án. Nếu tính cả dầu khí thì chiếm 60% trong đó hơn
60% cho đầu t chiều sâu. Địa bàn chính đầu t chủ yếu là xí nghiệp liên
doanh chiếm trên 68%. Tổng số vốn xí nghiệp 100% vốn đầu t nớc ngoàI
chiếm gần 18%, hợp đồng hợp tác kinh doanh chiếm 17%. Nhà nớc đang
dần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho đầu t nớc ngoài.
Mối quan hệ hợp tác đã đợc phát triển, khai thông và mở rộng quan hệ
với nhiều nớc và các tổ chức tài chính quốc tế thu hút nguồn tài trợ phát
10
v
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
triển song phơng. Nguồn tài trợ phát triển ODA tăng dần lên trong những
năm gần đây và đợc tập chung cho xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội,
tận dụng và sử dụng nguồn vốn tài trợ nớc ngoài cho vay dài hạn lãi suất
thấp để xây dựng những công trình, tập chung cơ sở vật chất cho CNH-
HĐH. Cùng với nguồn vốn đầu t nớc ngoài, các công ty liên doanh , các
chuyên gia, khoa học kỹ thuật sẽ theo đó vào nớc ta , đợc tiếp cận với ph-
ơng thức quản lý hiện đại
Để thúc đẩy hơn nữa đầu t nớc ngoàI nhà nớc cần có các biện pháp
phát triển thị trờng trong nớc. Thực sự có những chính sách khuyến khích