Website: Email : Tel (: 0918.775.368

Lời mở đầu
Đại hội lần thứ 6 của Đảng ta đã khởi xớng công cuộc đổi mới, chuyển
nền kinh tế nớc ta từ cơ chế tập trung sang cơ chế thị trờng để thực hiện chính
sách mở cửa tạo điều kiện cho nền kinh tế nớc ta hội nhập với các nớc trong
khu vực và trên thế giới. Chủ chơng trên của Đảng đem lại cho các doanh
nghiệp trong nớc nhiều cơ hội và thử thách mới. Thực tế trên đã khẳng định rõ
vai trò và vị trí của Kế toán Tài chính trong quản trị doanh nghiệp. Kế toán
Tài chính giúp các doanh nghiệp thấy đợc thực trạng trong quá trình kinh
doanh của doanh nghiệp bằng những số liệu cụ thể và chính xác. Nội dung của
Kế toán Tài chính rất đa dạng : Bao gồm : Hạch toán tài sản cố định, hạch
toán tiêu thụ thành phẩm, hạch toán các nghiệp vụ dự phòng, xác định kết quả
hoạt động kinh doanh Hạch toán các nghiệp vụ dự phòng là một phần quan
trọng trong nội dung của Kế toán Tài chính.
Trong kinh doanh, để hạn chế bớt những thiệt hại và để chủ động hơn về
tài chính trong các trờng hợp xảy ra rủi ro do các tác nhân khách quan giảm
giá vật t, hàng hoá, giảm giá các khoản vốn đầu t trên thị trờng chứng khoán,
thị trờng vốn hoặc thất thu các khoản nợ phải thu có thể phát sinh doanh
nghiệp cần thực hiện chính sách dự phòng giảm giá trị thu hồi của vật t, tài
sản, tiền vốn trong kinh doanh. Việc lập dự phòng giúp các doanh nghiệp nắm
thế chủ động trong việc xử lý rủi ro xảy ra đồng thời có kế hoạch sản xuất
dinh doanh hợp lý để có thể luôn đứng vững trong môi trờng có tính cạnh
tranh cao của nền dinh tế. Điều này chứng tỏ vai trò to lớn của dự phòng đối
với các doanh nghiệp trong cơ chế thị trờng.
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368

Xuất phát từ sự cần thiết nói trên, em xin viết đề tài Các phơng pháp
hạch toán dự phòng của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trờng
Nội dung bài viết gồm 2 phần :


có nguồn tài chính cần thiết bù đắp những thiệt hại có thể xảy ra trong niên độ
liền sau.
- Dự phòng giảm giá tài sản là sự xác nhận về phơng diện kế toán một
khoản giảm giá trị tài sản do những nguyên nhân mà hậu quả của chúng không
chắc chắn.
2. Vai trò của dự phòng:
Dự phòng làm tăng tổng số chi phí, do vậy nó đồng nghĩa với sự tạm thời
giảm thu nhập ròng của niên độ báo cáo (niên độ lập dự phòng). Bộ Tài Chính
quy định ghi nhận sự giảm giá của các tài sản vào chi phí của doanh nghiệp.
Do đó vai trò của các khoản dự phòng giảm giá đối với doanh nghiệp đợc thể
hiện trên các phơng diện sau.
- Phơng diện kinh tế: Các khoản dự phòng cho phép doanh nghiệp luôn thực
hiện đợc nguyên tắc hạch toán tài sản theo gía phí gốc, lại vừa có thể ghi nhận
trên các báo cáo tài chính của mình giá trị thực tế của tài sản.Vì vậy, nó làm
cho bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp phản ánh chính xác hơn giá trị
thực tế của tài sản.
- Phơng diện tài chính : Do dự phòng giảm giá có tác dụng làm giảm lãi
niên độ nên nó tạo lập cho mỗi doanh nghiệp một số vốn đáng kể để bù đắp
các khoản giảm giá tài sản thực sự phát sinh và tài trợ các khoản chi phí hay lỗ
đã đợc dự phòng khi các chi phí này phát sinh ở niên độ sau này. Thực chất,
các khoản dự phòng là một nguồn tài chính của doanh nghiệp giúp doanh
nghiệp khắc phục trớc mắt những thiệt hại có thể xảy ra trong kinh doanh.
Tạm thời nó nằm trong các tài sản lu động trớc khi đợc sử dụng thực sự.
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368

- Phơng diện quản lý nhà nớc: Dự phòng và những lợi ích của nó đợc nhìn
nhận nh một đối sách tài chính cần thiết để duy trì doanh nghiệp, tạo thu lâu
dài vào ngân sách nhà nớc

trên sổ sách lúc này của doanh nghiệp sẽ là âm nói cách khác là doanh nghiệp
sẽ bị lỗ.
- Vì mỗi loại vật t, hàng hoá, chứng khoán có một mức giảm giá khác nhau
nên việc trích lập dự phòng phải tiến hành riêng cho từng loại vật t hàng hoá,
từng loại chứng khoán bị giảm giá, từng khoản nợ phải thu khó đòi. Sau đó
phải tổng hợp toàn bộ các khoản dự phòng vào bảng kê chi tiết dự phòng từng
loại.
- Việc trích lập dự phòng phải do Hội đồng với các thành viên bắt buộc là
Giám đốc, Kế toán trởng, Trởng phòng vật t ( hoặc Trởng phòng kinh doanh )
tiến hành.
4. Phân loại dự phòng giảm giá tài sản.
Xuất phát từ sự giảm giá của một số loại tài sản hay xảy ra ở Việt Nam, dự
phòng giảm giá tài sản của các doanh nghiệp Việt Nạm đợc phân chia thành
các loại nh sau:
- Dự phòng giảm giá đầu t tài chính, trực tiếp là dự phòng giảm giá chứng
khoán đầu t ngắn hạn, dài hạn.
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368

- Dự phòng giảm giá các loại hàng tồn kho (vật t, hàng hoá, sản phẩm dở
dang, sản phẩm hoàn thành đang tồn đọng theo nhu cầu thực tế hoặc chờ thanh
lý, xử lý )
- Dự phòng nợ phải thu khó đòi : thực hiện với các khách hàng nghi ngờ
về khả năng có thể trả nợ
I.
I.
Hạch toán các loại dự phòng giảm giá
Hạch toán các loại dự phòng giảm giá
1. Hạch toán dự phòng giảm giá đầu t chứng khoán ngắn hạn và dài
hạn

=
Số lợng chứng khoán i
hiện có cuối niên độ
cần lập dự phòng
x
Mức giảm giá
của chứng
khoán i
Mức giảm giá của
chứng khoán i =
Giá chứng khoán i thực tế
trên thị trờng cuối niên độ
kế toán
-
Giá gốc ghi sổ
kế toán của
chứng khoán i
Có thể lập bảng kê dự phòng theo mẫu thiết kế sau :
Số hiệu tài
khoản
Loại chứng
khoán
Số l-
ợng
Giá mua vào
( Đơn vị)
Giá tại ngày
kiểm kê
Mức dự phòng
cần lập

+ Số d Có : Dự phòng giảm giá đầu t dài hạn hiện còn
e. Ph ơng pháp hạch toán
* Lập dự phòng : Cuối niên độ kế toán, doanh nghiệp căn cứ vào tình hình
giảm giá chứng khoán với các loại chứng khoán hiện có, kế toán tính và xác
định mức dự phòng giảm giá chứng khoán cho niên độ kế toán sau. Theo quy
định mức dự phòng cần lập thực tế sẽ phản ảnh vào chi phí tài chính của niên
độ báo cáo. Kế toán ghi:
Nợ TK 811 : Chi phí hoạt động tài chính
Có TK 129 : Dự phòng giảm giá đầu t ngắn hạn
Có TK 229 : Dự phòng giảm giá đầu t dài hạn
* Khi xảy ra nghiệp vụ giảm giá, gây thua lỗ, thiệt hại cho vốn đầu t tài chính,
nếu thuộc quỹ dự phòng bù đắp, kế toán ghi mức thiệt hại xử lý vào dự phòng.
8
Website: Email : Tel (: 0918.775.368

Nợ TK 129 : Dự phòng giảm giá đầu t ngắn hạn
Nợ TK 229 : Dự phòng giảm giá đầu t dài hạn
Có TK 121, 128 : Đầu t ngắn hạn
Có TK 221, 228 : Đầu t dài hạn
( Chi phản ảnh mức thiệt hại do giảm giá)
* Hoàn nhập dự phòng : Trờng hợp số dự phòng tính phải lập cho năm sau nhỏ
hơn so với số đã lập năm trớc còn lại ngày cuối năm, thì số chênh lệch dự
phòng đã lập thừa đợc ghi thu nhập tài chính của niên độ báo cáo . Kế toán
ghi:
Nợ TK 129 : Dự phòng giảm giá đầu t ngắn hạn
Nợ TK 229 : Dự phòng giảm giá đầu t dài hạn
Có TK 771 : Thu nhập hoạt động tài chính
Đồng thời kế toán tính và xác định mức trích lập dự phòng giảm giá đầu t
chứng khoán cho niên độ sau.


Website: Email : Tel (: 0918.775.368

b. Đối t ợng và điều kiện trích lập dự phòng
Dự phòng giảm giá hàng tồn kho đợc lập cho các loại nguyên vật liệu chính
dùng cho sản xuất, các loại vật t, hàng hoá, thành phẩm tồn kho để bán mà giá
trên thị trờng thấp hơn giá thực tế đang ghi sổ kế toán. Những vật t, hàng hoá
này là mặt hàng kinh doanh thuộc sở hữu của doanh nghiệp, có chứng cứ hợp
lý chứng minh giá vốn vật t, hàng hoá tồn kho.
c. Ph ơng pháp xác định dự phòng giảm giá hàng tồn kho
- Số dự phòng cần phải lập dựa trên số lợng của mỗi loại hàng tồn kho theo
kiểm kê và thực tế diễn biến trong niên độ tiếp theo.
Mức dự phòng cần
lập năm tới cho
hàng tồn kho i
=
Số lợng hàng tồn
kho mỗi loại cuối
niên độ
x
Mức chênh lệch
giảm giá của mỗi
loại hàng tồn kho
- Số dự phòng thực tế ghi vào chi phí tại ngày 31/12/N hoặc số dự phòng
thực tế đợc hoàn nhập cho năm N đợc tính toán trên 2 cơ sở; theo số dự phòng
tính toán phải lập và số dự phòng đã lập còn lại tới ngày 31/12/N.
Mức dự phòng thực tế
cần lập hoặc hoàn nhập
=
Số dự phòng phải
lập cho năm tới

hoàn nhập toàn bộ khoản dự phòng đã lập cuối niên độ kế toán trớc vào thu
nhập bất thờng, kế toán ghi:
Nợ TK 159 : Dự phòng giảm giá hàng tồn kho
Có TK 721 : Các khoản thu nhập bất thờng
Đồng thời kế toán tính và xác định mức trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn
kho mới cho niên độ kế toán sau.
Sơ đồ 02: Sơ đồ hạch toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho
TK 721 TK 159 TK 642
12