đổi mới kiểm tra đánh giá thúc đẩy
hoạt động ĐMPP dạy học môn địa lý ở
trờng thpt nguyễn thị lợi.
A. Đặt vấn đề:
I. Cơ sở lí luận :
ĐMPP dạy học lại là một vấn đề lớn gồm nhiều khâu, nhiều phơng
diện, trong đó đổi mới kiểm tra đánh giá là khâu rất quan trọng. ĐMPP dạy
học đợc chú trọng để đáp ứng những yêu cầu mới của mục tiêu giáo dục nên
việc kiểm tra đánh giá cũng phải chuyển biến mạnh theo hớng phát triển trí
thông minh, sáng tạo cho học sinh, khuyến khích vận dụng linh hoạt các đơn
vị kiến thức, kĩ năng đã học vào những tình huống thực tế, làm bộc lộ những
vấn đề nóng hổi của đời sống cá nhân, gia đình và cộng đồng.
Đánh giá là khâu không thể thiếu trong quá trình giáo dục, là công cụ
quan trọng, chủ yếu để xác định năng lực, nhận thức của ngời học, để điều
chỉnh quá trình dạy và học, là động lực của ĐMPP, góp phần cải thiện, nâng
cao chất lợng giáo dục.
Kiểm tra là công cụ, phơng tiện và là hình thức chủ yếu, quan trọng
của đánh giá.
Kiểm tra đánh giá là hoạt động bắt buộc và quen thuộc đối với tất cả
giáo viên.
Phải xác định rằng, chừng nào việc kiểm tra đánh giá cha thoát khỏi quĩ đạo
học tập thụ động thì cha thể đạt mục tiêu ĐMPP. Bởi thế, đổi mới kiểm tra
đánh giá là khâu quan trọng, là động lực thúc đẩy ĐMPP dạy học.
II. Cơ sở thực tiễn :
Về đặc điểm đối tợng học sinh:
- Trờng THPT Nguyễn Thị Lợi đợc thành lập từ tháng 9 năm 2001.
Hoạt động giáo dục của nhà trờng gặp nhiều khó khăn do đứng chân trên 1 địa
bàn tơng đối đặc biệt ( Một thị xã du lịch biển, có diện tích nhỏ hẹp: chỉ gồm
5 xã phờng ) nên có vùng tuyển sinh hẹp, nhiều năm tuyển sinh sau trờng
Công lập, nên chất lợng đầu vào rất thấp. Đối tợng học sinh nh thế đã gây
những ảnh hởng không nhỏ đến việc tiến hành các hoạt động ĐMPP dạy học.
-Đối chiếu.
b. Nội dung;
I. Thực trạng của vấn đề :
-Hiện nay, nhiều học sinh trong các trờng phổ thông nói chung và học sinh
Trờng THPT Nguyễn Thị Lợi- Sầm Sơn không hứng thú với việc học tập các
bộ môn KHXH cũng nh môn Địa lý do nhiều nguyên nhân Việc học môn
học này gặp nhiều khó khăn và trở nên ép buộc, mang tính đối phó . Kiểm tra,
thi cử thờng nhằm mục đích lấy điểm cho đủ con số.
-Quan điểm về kiểm tra đánh giá của giáo viên cha đúng . Đánh giá học sinh
chỉ đơn giản là có điểm số ghi vào sổ điểm, làm căn cứ để tổng kết điểm, đánh
giá học sinh cuối học kì hay cuối năm học.
= > tồn tại:
+ kiểm tra miệng : số lợng học sinh đợc kiểm tra không hết lợt, tâm lý không
thoải mái của học sinh khi băt đầu tiết học.
+ kiểm tra viết: Sự phân hoá học sinh cha rõ nét, kết quả nhiều bài kiểm
tra cha cao, kết quả đánh giá cha phản ánh đúng chất lơng dạy và học.
II. các giải pháp thực hiện :
1 . Đối với hình thức kiểm tra miệng :
Cách làm quen thuộc Cách làm mới.
- Thờng chỉ tiến hành ở đầu tiết học, - Có thể thực hiện trong nhiều thời
trớc khi bắt đầu bài mới. điểm khác nhau của tiết học: để kiểm
tra việc học bài cũ, chuẩn bị bài mới,
1 kiến thức cũ có liên quan đến bài
học.
- Nội dung kiểm tra: Kiểm tra nội
dung của bài cũ vừa học ở tiết học tr-
ớc đó của môn học.
Phạm vi kiểm tra rộng hơn, thậm
chí ở lớp dới, cấp học dới, có tính hệ
thống, liên quan đến nội dung bài
+ Chấm, trả bài đúng tiến độ, theo kế hoạch.
+ Xây dựng ngân hàng đề cho các khối 10,11, 12 trong từng học kỳ và cả
năm học.
Tôi xác định kiểm tra kiến thức Địa lý của học sinh cần đạt các mục tiêu: cơ
bản, cập nhật, toàn diện, chú trọng kiến thức kỹ năng và thái độ. Trong kiến
thức có cả câu hỏi sự kiện và câu hỏi suy luận, vận dụng. Trong đó dành một
nội dung thích hợp để phân hoá học sinh tạo cơ hội cho học sinh bộc lộ sự
sáng tạo của mình.
Tôi cho rằng biên soạn đề kiểm tra là một khâu vô cùng quan trọng. Để có
một đề kiểm tra tốt tôi đã thực hiện các bớc sau:
- Xác định mục đích, yêu cầu kiểm tra, đánh giá.
- Xác định mục tiêu và nội dung kiểm tra.
- Thiết lập ma trận đề kiểm tra
-Thiết lập câu hỏi theo ma trận
-Xây dựng đáp án và biểu điểm.
Bắt đầu từ năm học 2010-2011, sau khi tiếp thu nội dung tập huấn do sở
GD&ĐT tổ chức tôi đã thực hiện dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng và
kiểm tra đánh giá cũng bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng theo quy định của bộ
GD&ĐT.( Câu hỏi bám sát chuẩn KTKN 7- 8 điểm và câu hỏi vợt chuẩn
KTKN 2-3 điểm, không hạ chuẩn. )
Tiến hành hoạt động chấm, trả bài một cách nghiêm túc. Thông tin đánh giá
đa dạng, kết hợp cả đánh giá bằng điểm số và nhận xét để ngời học có thể
nhận ra đợc những u, nhợc điểm của bản thân bộc lộ qua bài kiểm tra, từ đó có
hớng sửa chữa, khắc phục, điều chỉnh kịp thời hoạt động học tập.
Mt s kim tra minh ha
1. kim tra 15 phỳt - a lớ 11, chng trỡnh chun
PHN I. MA TRN KIM TRA 15 PHT HC Kè I
Nội
dung
điểm)
2. Các phát biểu sau ĐÚNG hay SAI? (1,5 điểm)
Câu 1: Ô tô của Đức xuất khẩu sang Anh không bị tính thuế.
Câu 2: Người Pháp có thể tự do sang Anh làm việc.
Năm 1951
b. Năm
1957
c. Năm
1958
d. Năm
1967
e. Năm
1993
1. Cộng đồng Nguyên tử châu Âu
2. Cộng đồng Kinh tế châu Âu
(EEC)
3. Cộng đồng Than và thép châu
Âu
4. Liên minh châu Âu (EU)
5. Cộng đồng châu Âu (EC)
Câu 3: Người Đức có thể tự do sang Thụy Sĩ làm việc.
II. Tự luận (6 điểm)
Một số chỉ số cơ bản của các trung tâm kinh tế hàng đầu trên thế giới
Chỉ số EU Hoa Kì Nhật Bản
Số dân (triệu người – năm 2005)
459,7 296,5 127,7
GDP (tỉ USD – năm 2004)
12690,5 11667,5 4623,4
Tỉ trọng xuất khẩu trong GDP
(% - năm 2004)
Xếp loại Tổng
điểm
%
Giỏi (9-10 điểm)
Khá (7-8 điểm)
TB (5-6 điểm)
Yếu (< 5 điểm)
- Kinh nghiệm rút ra sau bài kiểm tra:
2. Đề kiểm tra 1 tiết - Địa lí 11, chương trình chuẩn
PHẦN I. MA TRẬN KIỂM TRA 1 TIẾT – HỌC KÌ I
Nội dung kiểm tra:
- Bài 1. Sự tương phản trình độ phát triển. Cuộc cách mạng khoa học
công nghệ hiện đại
- Bài 2. Xu hướng toàn cầu hóa, khu vực hóa kinh tế
- Bài 3. Một số vấn đề mang tính toàn cầu
- Bài 5. Một số vấn đề của châu lục và khu vực
Ma trận đề KT:
Nội
dung
Mức độ
Sự tương phản
trình độ phát
triển. Cách
mạng khoa học
công nghệ
Xu hướng
toàn cầu
hóa, khu
vực hóa
Một số
Câu 4. Nguyên nhân chính gây ra tốc độ tăng trưởng kinh tế không đều
của các nước Mỹ La Tinh là:
a. sự gia tăng dân số quá nhanh
b. ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế
c. tình hình chính trị không ổn định và phụ thuộc vào nước ngoài
d. ảnh hưởng của dịch bệnh và thiên tai.
II. Tự luận (8 điểm)
Câu 1 (2 điểm). Trình bày vấn đề bùng nổ dân số hiện nay trên thế giới.
Câu 2 (4 điểm). Cho bảng số liệu:
Cơ cấu GDP phân theo khu vực kinh tế của các nhóm nước – năm 2004 (đơn
vị : %)
Nhóm nước Cơ cấu GDP phân theo khu vực kinh
tế
KV I KV II KV III
Phát triển 2,0 27,0 71,0
Đang phát triển 25,0 32,0 43,0
Vẽ biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu GDP phân theo khu vực kinh tế của
nhóm nước phát triển và đang phát triển năm 2004.
Nhận xét về sự khác nhau trong cơ cấu GDP phân theo khu vực kinh
tế của nhóm nước phát triển và đang phát triển năm 2004.
Câu 3 (2 điểm). Tại sao hiện nay khu vực Tây Nam Á và Trung Á lại trở
thành “điểm nóng” trên thế giới?
ĐÁP ÁN
I. Trắc nghiệm khách quan: 2 điểm (mỗi ý đúng 0,5 điểm)
Câu 1 2 3 4
Ý đúng b c a c
II. Tự luận: 8 điểm
Câu Ý Nội dung Điểm
1
Vấn đề bùng nổ dân số hiện nay trên thế giới
so với nhóm nước phát triển, KV II có tỉ trọng tương đương với các
nước phát triển (dẫn chứng cụ thể)
- Cơ cấu GDP của các nhóm nước khác nhau là do có sự khác biệt lớn
trong trình độ phát triển kinh tế - xã hội.
0,5
0,5
0,5
0,5
3
Tại sao khu vực Tây Nam Á và Trung Á lại trở thành “điểm nóng”
hiện nay trên thế giới
2
điểm
- Là hai khu vực có vị trí địa - chính trị quan trọng và tài nguyên dầu
lửa phong phú nên bị các thế lực bên ngoài can thiệp nhằm vụ lợi (cần
nhấn mạnh vai trò quan trọng của dầu mỏ - “vàng đen” trong tình trạng
thiếu hụt nguồn năng lượng hiện nay trên thế giới)
1,0
PHN III. TNG HP KT QU KIM TRA
Sau khi kim tra 1 tit ti lp , kt qu lp t c nh sau:
Lp S
s
im
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Bng tng hp kt qu kim tra:
Xp loi Tng
im
%
Gii (9-10 im)
Địa lý.
C. Kết luận.
Do tính đặc thù, do bối cảnh lịch sử- xã hội, do yêu cầu đổi mới giáo dục
của của nớc ta hiện nay và do đặc trng tâm lý của lứa tuổi học sinh THPT nên
việc kích thích hứng thú học tập môn học Địa lý cho các em là không hề đơn
giản. Nó đòi hỏi sự chủ động, tinh thần tận tâm, tận lực và lòng kiên trì mục
tiêu ĐMPP của mỗi thầy cô giáo .
1. Tính hiệu quả :
Việc triển khai đổi mới kiểm tra, đánh giá để thúc đẩy ĐMPP dạy học môn
Địa Lý ở trờng THPT Nguyễn Thị Lợi đã đạt đợc một số kết quả khả quan.
- Tạo đợc hứng thú học tập cho học sinh. Nhiều em HS đã có đợc tâm lí tự
tin khi chọn khối, bồi dỡng học sinh giỏi môn Địa lí và đạt giải khá cao.
- Hoạt động kiểm tra, đánh giá đã góp phần thúc đấy hoạt động ĐMPP dạy
học môn Địa Lý trong nhà trờng.
- Giáo viên cảm thấy tự tin, thoải mái và hứng thú hơn trong quá trình lên lớp
và hoạt động kiểm tra, đánh giá.
- Chất lợng học đợc cải thiện đáng kể, phản ánh qua chất lợng học sinh đại
trà, chất lợng mũi nhọn ( số lợng giải học sinh giỏi cấp Tỉnh), chất lợng học
sinh đậu tốt nghiệp, kết quả thi tuyển sinh đại học cao đẳng của những năm
học gần đây.
2. Kiến nghị, đề xuất:
Trên đây mới chỉ là những kinh nghiệm ít ỏi và cha có nhiều thời gian kiểm
chứng trong hoạt động chuyên môn trong nhà trờng phổ thông, nhng bớc đầu
đã cho những kết quả đáng mừng. Tuy nhiên việc vận dụng chúng vào quá
trình dạy học cũng phải hết sức linh hoạt: Tuỳ từng đối tợng, tuỳ từng giai
đoạn mà vận dụng các hình thức, mức độ kiểm tra, đánh giá một cách hợp lý,
để đạt đợc yêu cầu của hoạt động kiểm tra đánh giá và để hoạt động này thực
sự góp phần thúc đẩy ĐMPP dạy học nói chung. Tạo cho HS niềm hứng thú,
yêu thích, gắn bó với môn học hơn, để vị trí môn học trong nhà trờng không
ngừng đợc cải thiện.