Sử dụng máy vi tính giảng dạy: Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô ở trường THPT Vĩnh Lộc

MỤC LỤC
Nội dung Trang
A. ĐẶT VẤN ĐỀ 2
I. Lời nói đầu 2
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu 3
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 3
I. Phương pháp dạy phần ứng dụng của ĐCĐT hiện nay 3
II. Phương pháp sử dụng máy vi tính để dạy phần: “Các bộ phận
chính của hệ thống truyền lực trên ô tô”
4
III. Vận dụng cụ thể 5
Tiết 2: Li hợp - Hộp số 5
Tiết 3:
Truyền lực các đăng-Truyền lực chính và Bộ Visai 9
IV. Kết quả khảo nghiệm và những kiến nghị đề xuất 12
C. KẾT LUẬN CHUNG 15
NHỮNG TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤC VỤ ĐỀ TÀI 17
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn

Trang 1

Sử dụng máy vi tính giảng dạy: Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô ở trường THPT Vĩnh Lộc
SỬ DỤNG MÁY VI TÍNH GIẢNG DẠY
“Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô”
ở Trường THPT VĨNH LỘC
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lời nói đầu:
Đất nước chúng ta đã và đang trên con đường phát triển, từng bước đổi
mới, áp dụng khoa học-kỹ thuật-công nghệ hiện đại vào trong mọi lĩnh vực

những ứng dụng của ĐCĐT vào thực tế nói riêng vẫn luôn gắn liền với đời
sống thực tiễn của họ. Chính vì vậy việc nắm vững kiến thức về ĐCĐT là một
vấn đề có ý nghĩa rất quan trọng, giúp các em tự tin hơn khi bước vào một xã
hội công nghiệp hóa.
Những vấn đề nêu trên vừa là cơ sở lí luận, vừa là cơ sở thực tiễn để
mỗi giáo viên giảng dạy môn Công nghệ trong nhà trường phổ thông phải có
trách nhiệm tìm ra phương pháp để hướng dẫn học sinh lĩnh hội và khắc sâu
kiến thức về ĐCĐT, những ứng dụng của ĐCĐT vào thực tiễn, trong đó
ĐCĐT dùng cho ô tô là một ứng dụng quan trọng. Thiết nghĩ, để học sinh
yêu thích môn học, nhất là môn học có tính ứng dụng cao như môn Công
nghệ và các em học tập một cách chủ động, tích cực, không ép buộc thì việc
tạo ra không khí học tập, các bài học cần phải mang tính trực quan, cụ thể,
học sinh có thể nhìn thấy trực tiếp thông qua mô hình, tranh vẽ, mô phỏng
hoặc video sẽ mang lại hiệu quả cao.
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu:
1. Đại đa số học sinh của Trường THPT Vĩnh Lộc là học sinh ở vùng
trung du và miền núi, trình độ nhận thức của các em không đồng đều. Địa bàn
khu vực còn non kém về phát triển công nghiệp. Tình trạng ngại học, coi nhẹ
môn học do môn học không phải là môn thi tốt nghiệp và thi vào Đại học,
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn

Trang 3

Sử dụng máy vi tính giảng dạy: Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô ở trường THPT Vĩnh Lộc
Cao đẳng nên đã dẫn đến một thực tế đáng buồn là kết quả, hiệu quả của giờ
học chưa cao, chưa đạt được mục đích, yêu cầu đặt ra.
2. Kiến thức về ĐCĐT cũng như “các bộ phận chính của hệ thống
truyền lực trên ô tô”, học sinh không có điều kiện để trực tiếp quan sát được.
Để tiếp thu được nội dung này học sinh phải hình dung, tưởng tượng, phải
thực hiện các thao tác tư duy dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Do đó đã gây

và kết luận lại cho học sinh về đặc điểm, các bộ phận chính dưới dạng lí
thuyết.
Với cách thực hiện như trên không phải hoàn toàn là nhược điểm, mà
cách làm đó cũng có những ưu điểm của nó: như học sinh có thể tư duy, giáo
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn

Trang 4

Sử dụng máy vi tính giảng dạy: Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô ở trường THPT Vĩnh Lộc
viên thể hiện được phong cách, phương pháp và khả năng truyền đạt kiến
thức. Tuy nhiên với cách thực hiện như vậy cũng gây không ít khó khăn cho
cả giáo viên lẫn học sinh. Sau khi nghiên cứu xong kiến thức về “Động cơ đốt
trong dùng cho Ô tô”, nếu chỉ đọc những lí thuyết ở trong sách giáo khoa thì
người đọc phải tưởng tượng, đôi lúc khó hiểu dẫn đến nhàm chán. Do đó học
sinh rất khó khăn trong quá trình tiếp nhận cũng như khắc sâu kiến thức vừa
nghiên cứu.
II. Phương pháp sử dụng máy vi tính để dạy phần: “Các bộ phận chính
của hệ thống truyền lực trên ô tô”
Bản chất của quá trình dạy học là quá trình tổ chức hoạt động nhận
thức cho học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên nhằm đạt mục đích dạy
học. Quá trình nhận thức diễn biến theo con đường mà Lê Nin đã chỉ rõ: “ Từ
trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn,
đó là con đường biện chứng của sự nhận thức chân lí, nhận thức thực tại
khách quan”.
“Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô” là những kiến
thức lí thuyết, chúng thường mờ nhạt, trừu tượng, chưa tác động mạnh vào
các giác quan, một số hình ảnh minh họa trong Sách giáo khoa cũng chưa thể
hiện được hết hình dạng, đặc điểm của các bộ phận này. Do đó kí ức khó ghi
nhận và tái hiện lại khi cần thiết. Vì vậy cần phải cụ thể hoá, vật chất hoá, làm
cho lí thuyết được cụ thể hơn, sâu sắc hơn và có tính thuyết phục hơn. Từ đó

1. Mục tiêu cần đạt:
Qua bµi häc sinh biÕt ®îc:
a.Kiến thức:
+ Nhiệm vụ, cấu tạo và nguyên lý làm việc Li hợp-Hộp số trên ôtô
b.Kỹ năng:
+ Vẽ được cấu tạo của Li hợp và Hộp số
c.Thái độ:
+ Có thái độ đúng đắn trong học tập bộ môn
+ Biết vai trò của động cơ đốt trong, trong thực tế
2. Phương tiện dạy học:
-Sách giáo khoa Công nghệ 11, sách giáo viên Công nghệ 11.
-Thiết kế bài dạy trên Microsoft PowerPoint.
-Máy chiếu đa năng, máy vi tính đã cài đặt các phần mềm phục vụ cho việc
trình chiếu Microsoft PowerPoint và các dạng tệp video.
3. Phương pháp dạy học:
* Giáo viên:
Chuẩn bị : Cho học sinh soạn kĩ câu hỏi trong SGK và câu hỏi thêm của GV
Lên lớp: Kết hợp các phương pháp thuyết giảng, vấn đáp, gợi mở, tổng hợp,
thảo luận theo nhóm và trình chiếu tranh ảnh, phim trực quan theo từng nội dung
bài học.
* Học sinh: Trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa và các câu hỏi thêm của
giáo viên.
4. Nội dung và tiến trình lên lớp
ỔN ĐỊNH LỚP-KIỂM TRA BÀI CŨ:
- Ổn định nề nếp.
- Kiểm tra: + Kiểm tra bài cũ: PhầnĐặc điểm của Hệ thống truyền lực trên ô tô.
+ Kiểm tra việc chuẩn bị bài mới của HS.
- Giới thiệu tiết tiếp theo của bài học:
Trình chiếu Slide 1 Trình chiếu Slide 2
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn

động, sang số)
- Cấu tạo: Quan sát hình, em hãy nêu cấu
tạo của hộp số?
Tại sao lại phải sử dụng li hợp trên ô tô?
(Tệp video)
Xem video – Hoạt động của Ly hợp
Trên Ô tô không sử dụng li hợp có được
không? Em hãy giải thích?
Một số hình ảnh về Hộp số
Sử dụng máy vi tính giảng dạy: Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô ở trường THPT Vĩnh Lộc

Trình chiếu Slide 9 Trình chiếu Slide 10

Trình chiếu Slide 11 Trình chiếu Slide 12
Trình chiếu Slide 13 Trình chiếu Slide 14
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn

Trang 8

Xem: Hoạt động của Hộp số
(tệp video *.swf)
Hoạt động:
+ Hộp số có thể có nhiều cấp tốc độ
+ Nếu Mômen truyền từ bánh răng nhỏ
sang bánh răng lớn thì tốc độ quay sẽ nhỏ-
mômen lớn và ngược lại.
+ Sơ đồ cấu tạo hộp số 3 cấp tốc độ:
(Xem sơ đồ trong SGK)
The em Ngoài hộp số 3 cấp tốc độ thì hộp
số còn có mấy cấp tốc độ nữa?


-Nguyên lý làm việc: Nêu nguyên lý làm
việc của hộp số?
Sử dụng máy vi tính giảng dạy: Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô ở trường THPT Vĩnh Lộc
+ Nhiệm vụ, cấu tạo và nguyên lý làm việc Trục các đăng-Truyền lực chính và
Bộ visai trên ôtô.
b.Kỹ năng:
+ Vẽ được cấu tạo của Trục các đăng-Truyền lực chính và Bộ visai
c.Thái độ:
+ Có thái độ đúng đắn trong học tập bộ môn
+ Biết vai trò của động cơ đốt trong, trong thực tế
2. Phương tiện dạy học:
-Sách giáo khoa Công nghệ 11, sách giáo viên Công nghệ 11.
-Thiết kế bài dạy trên Microsoft PowerPoint.
-Máy chiếu đa năng, máy vi tính đã cài đặt các phần mềm phục vụ cho việc
trình chiếu Microsoft PowerPoint và các dạng tệp video.
3. Phương pháp dạy học:
* Giáo viên:
Chuẩn bị : Cho học sinh soạn kĩ câu hỏi trong SGK và câu hỏi thêm của GV
Lên lớp: Kết hợp các phương pháp thuyết giảng, vấn đáp, gợi mở, tổng hợp,
thảo luận theo nhóm và trình chiếu tranh ảnh, phim trực quan theo từng nội dung
bài học.
* Học sinh: Trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa và các câu hỏi thêm của
giáo viên.
4. Nội dung và tiến trình lên lớp
ỔN ĐỊNH LỚP-KIỂM TRA BÀI CŨ:
- Ổn định nề nếp.
- Kiểm tra: + Kiểm tra bài cũ: Nhiệm vụ, Cấu tạo của Li hợp và Hộp số trên ô
tô.
+ Xem hình vẽ, nêu nguyên lý làm việc của Li hợp
Trình chiếu Slide 3 Trình chiếu Slide 4Trình chiếu
Slide 5
Trình chiếu
Slide 6

Trình chiếu
Slide 7
Trình chiếu
Slide 8
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn

Trang 11

d) Truyền lực chính
Nhiệm vụ:
-Thay đổi hướng truyền mômen từ phương
dọc xe sang phương ngang xe
-Giảm tốc độ, tăng mômen quay
Cấu tạo: Quan sát Truyền lực chính, em
hãy nêu cấu tạo?
Gồm 2 bánh răng côn: BR chủ động và BR
bị động
(Bánh răng côn ăn khớp với bánh răng của
bộ visai)
Khớp các đăng

Trình chiếu
Slide 12

Trình chiếu
Slide 13
Trình chiếu
Slide 14
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn

Trang 12

Xem video truyền lực chính và Bộ visai
(Tệp video)
e) Bộ vi sai
Nhiệm vụ:
+ Phân phối mômen cho 2 bán trục của 2
bánh xe chủ động. Cho phép 2 bánh xe
quay với vận tốc khác nhau khi ô tô chuyển
động trên đường không bằng phẳng, không
thẳng, khi quay vòng
- Cấu tạo:
(Xem hình) Nêu cấu tạo của Bộ visai?
Nêu nguyên lý làm việc của Bộ visai?
TH1: -khi ô tô chạy trên đường thẳng và bằng
phẳng.
TH2: -Khi ô tô quay vòng.
Khi xe chạy trên đường thẳng, bằng => Sức cản
ở 2 bên bánh xe chủ động như nhau => Khối
visai là một khối
+ Khi xe quay vòng: Bánh xe vòng trong có lực

Microsoft PowerPoint mà chỉ sử dụng tranh vẽ, quá trình giảng dạy giáo
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn

Trang 13

Củng cố:
-Nêu cấu tạo của Hệ thống truyền lực
trên Ô tô?
-Người ta bố trí Hệ thống truyền lực
trên Ô tô như thế nào?
-Tại sao lại phải sử dụng truyền lực
Các đăng?
-Tại sao phải sử dụng truyền lực chính?
-Tại sao lại phải sử dụng Bộ visai?
-Từ nhiệm vụ của các cụm chi tiết, em
hãy nêu nguyên lý làm việc của Hệ
thống truyền lực trên Ô tô?
Các cụm chi tiết của Hệ thống truyền lực
trên Ô tô.
Sử dụng máy vi tính giảng dạy: Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô ở trường THPT Vĩnh Lộc
viên phải dẫn dắt học sinh tìm hiểu cấu tạo, nguyên lý hoạt động, đồng thời
phải giải thích nhiều học sinh mới hiểu được phần nguyên lý hoạt động của
từng cụm. Hơn nữa, tiết học trầm hẳn, học sinh rất thụ động.
+Lớp 11A9 tôi sử dụng bài giảng soạn trên phần mềm Microsoft
PowerPoint, Qua các hình ảnh, ảnh động, các phim mô phỏng các em đã
nắm bắt rất nhanh kiến thức, sôi nổi phát biểu ý kiến, có thể trả lời nhiều câu
hỏi, giáo viên chỉ cần gợi ý học sinh đã có thể chỉ ra cách thức hoạt động của
từng cụm chi tiết trong hệ thống, mặc dù học sinh của lớp 11A9 có khả năng
nhận thức thấp hơn lớp 11A10. Hơn nữa khi kiểm tra bài cũ, các em đều trả
lời rất tốt.

trên phần mềm Microsoft PowerPoint đã đem lại kết quả cao hơn. Số lượng
giỏi ở lớp 11A9 nhiều hơn và số lượng Trung bình ít hơn so với 11A10 mặc
dù 11A10 khả năng nhận thức cao hơn 11A9.
* Khảo nghiệm lần 2:
Tiết 3: Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô (tiếp) (Phần
Truyền lực các đăng, Truyền lực chính, Bộ visai)
Cách làm tương tự, nhưng đổi lớp sử dụng Máy tính soạn bài và giảng
trên phần mềm Microsoft PowerPoint với lớp 11A10 và với lớp 11A9 giảng
bài bằng tranh vẽ thu được kết quả như sau:
Lớp Sĩ số
Điểm 9-10
%
Điểm 7-8
%
Điểm 5-6
%
Điểm 3-4
%
Điểm < 3
%
11A10 46
20
(43,47%)
24
(52,17%)
2
(4,36%)
0 0
11A9 48
5

- Chủ động trong giờ học, phát huy tính tích cực , sáng tạo trong tư duy
của mình dưới sự hướng dẫn của thầy.
Đối với giáo viên:
- Phải đầu tư soạn Giáo án cẩn thận, chu đáo từ nguồn tư liệu và kiến
thức cũng như kỹ năng của mình. Tham khảo thêm tài liệu như Sách, tạp chí,
Các website về Ô tô,
- Phải có hướng khai thác hợp lý, khoa học thấu đáo, phát huy trí lực
của học sinh.
- Phải tích cực trau dồi kiến thức tin học, thành thạo trong soạn bài
giảng với phần mềm Microsoft PowerPoint, biết tạo được các Slide theo yêu
cầu của bài và ứng dụng các phần mềm có hiệu quả trong soạn giáo án, thu
thập các hình ảnh, phim có liên quan đến tiết học để bài học sinh động.

b/ Ý kiến với các cấp lãnh đạo chỉ đạo bộ môn:
- Dạy học Công nghệ là một việc rất khó khăn để giúp học sinh thấy
được bản chất của vấn đề. Để thực hiện được điều này phụ thuộc vào nhiều
nhân tố. Trong đó có yếu tố quan trọng là sự quan tâm chỉ đạo kịp thời, sát
sao của chuyên môn thuộc ngành giáo dục. Chúng tôi những giáo viên trực
tiếp giảng dạy bộ môn Công nghệ ở trường THPT, từ những thực tế đã nêu ở
trên xin kiến nghị với bộ phận phụ trách chuyên môn một số vấn đề như sau:
a. Ngành giúp đỡ các nhà trường tăng cường thực hành thí nghiệm, mô
hình.
b. Ngành giúp đỡ các nhà trường bổ sung các loại sách tài liệu tham
khảo, để giúp giáo viên thuận tiện trong việc phục vụ giảng dạy.
c. Ngoài đợt bồi dưỡng chuyên môn trong hè, nên có những đợt bồi
dưỡng thêm về chuyên môn cho giáo viên.
d. Cho giáo viên đi thực tế, học tập kinh nghiệm ở các trường điểm
trong tỉnh và các trường bạn ngoài tỉnh.
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn


Trần Tuấn Hoàn
Ý kiến đánh giá của Hội đồng khoa học cơ sở
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn

Trang 16

Sử dụng máy vi tính giảng dạy: Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô ở trường THPT Vĩnh Lộc
Chủ tịch Hội đồng khoa học cơ sở
Nguyễn Văn Tân
NHỮNG TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤC VỤ ĐỀ TÀI
- Phương pháp dạy học KTCN tập I, tập II – tác giả Nguyễn Văn Bính, Trần
Sinh Thành, Nguyễn Văn Khôi – NXB giáo dục
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn

Trang 17

Sử dụng máy vi tính giảng dạy: Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực trên ô tô ở trường THPT Vĩnh Lộc
- Phương tiện dạy học KTCN – tác giả Lê Huy Hoàng – NXB ĐHSP Hà Nội -
2005
- SGK, SGV Công nghệ 11 PGS. TS Nguyễn Văn Khôi chủ biên. Nhà xuất
bản Giáo dục.
- Các tư liệu, Hình động và Video Clip của ĐH KTCN Thái Nguyên, ĐHSP
Hà Nội.
- Giáo trình : Động cơ đốt trong - Đại học Kỹ thuật Công nghiệp
- Tư liệu trên mạng Internet từ Trung tâm nghiên cứu và sản xuất Học liệu
ĐHSP Hà nội do PGS.TS Nguyễn Văn Khôi chủ biên.
- Tư liệu từ Website: http://violet.vn
http://www.oto-hui.com
và một số website khác
Người thực hiện: Trần Tuấn Hoàn