ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
I.Phn m u.
I.1 Lớ do chn ti.
- Nm hc 2008-2009 l nm hc th 7 thc hin vic i mi chng trỡnh
v Sỏch giỏo khoa mi bc hc THCS. Qua cỏc hi ngh ỏnh gớa rỳt kinh
nghim cho thy s chuyn bin rừ rt v cht lng dy v hc c bit l ó phỏt
huy c tớnh tớch cc ch ng ca hc sinh trong quỏ trỡnh lnh hi v chim lnh
tri thc. Riờng b mụn Lch s cỏc phng phỏp mi ó c giỏo viờn ỏp dng :
thit k, t chc, hng dn hc sinh trc tip tham gia vo cỏc hot ng hc
tp (lm vic vi SGK, t liu lch s tranh nh, hin vt, bn bng cỏc hỡnh
thc: lm vic cỏ nhõn, tho lun nhúm)
Nhng thc t cng cho thy nm hc va qua trong kỡ thi tuyn sinh vo
cỏc trng i hc ó cú hng nghỡn thớ sinh b im khụng mụn Lch s. Khi i
tỡm hiu thc trng, cỏc phúng viờn ht sc bt ng trc nhiu tỡnh hung . Hc
sinh trng Lờ Quý ụn khụng bit Lờ Quý ụn l ai. Nhiu hc sinh hn nhiờn
tr li Phan ỡnh Giút l em ca Phan ỡnh Phựng ??? Khi phng vn hc sinh
THPT cng nh hc sinh THCS cỏc em u rt s v ngi hc mụn Lch s. Khi
t cõu hi ti sao cỏc em u tr li mụn hc tht khú hiu, khụ khan, nhm chỏn,
ni dung bi ging chng cú gỡ ngoi SGK.
L mt giỏo viờn ging dy mụn Lch s tụi rt trn tr v vn ny.Vy
õu l nhng nguyờn nhõn dn n thc trng trờn? Tụi nhn thy rng trong vic
nõng cao cht lng b mụn theo tinh thn i mi giỏo dc vic dy hc tớch cc
cú ý ngha rt quan trng. Hin nay phng phỏp dy hc lch s ó c chỳ trng
i mi ci tin nhiu, gúp phn vo vic nõng cao cht lng dy hc b mụn.
Tuy nhiờn nhỡn chung phng phỏp dy hc Lch s vn cha theo kp cỏc ci tin
v ni ung, cha ỏp ng c yờu cu o to. S lc hu v PPDH l mt trong
nhng yu t nh hng n vic nõng cao cht lng giỏo dc b mụn. Nguyờn
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
1
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
nhõn c bn ca tỡnh trng ny l giỏo viờn cha nhn thc ỳng sõu sc vai trũ, v

I.3 Thi gian - a im.
- Thi gian : Cỏc nm hc: 2007-2008; 2008-2009.
- a im : Trng THCS Bỡnh Khờ.
I.4 úng gúp mi v mt lớ lun, v mt thc tin.
-Trc õy ó cú nhiu ging viờn i hc, cao ng, cỏc giỏo viờn cp
THPT cú cỏc cụng trỡnh nghiờn cu v vn ti liu tham kho v kờnh hỡnh
trong SGK Lch s nh:
+ Cun T liu lch s lp 6-7-8-9 ca cỏc tỏc gi: Nguyn Quc Hựng-Bựi
Tuyt Hng-Nguyn Hong Thỏi _Nh xut bn Giỏo dc 2007.
+ Cun Khai thỏc kờnh hỡnh trong sỏch giỏo khoa Lch s THCS ca tỏc
gi Trnh ỡnh Tựng (Ging viờn trng H S phm H Ni )- NXB Giỏo dc
2007.
+ Cun " Phng phỏp dy hc Lch s "- Phan Ngc Liờn-NXB i hc S
phm H Ni. 2002.
+ Cun " Lớ lun dy hc c bn" - Giỏo s Trn Bỏ Honh. NXB i hc s
phm H Ni - 2005.
+ Cun " ỏp dng dy v hc tớch cc trong mụn Lch s " GS Phan Ngc
Liờn , NXB i hc s phm H Ni .2002
Ngoi ra cũn cú mt s cun ca cỏc tỏc gi khỏc.
Qua nghiờn cu tụi nhn thy cỏc ti liu trờn ch i sõu vo vic cung cp
cỏc t liu lch s, cỏc kin thc cú liờn quan n kờnh hỡnh ch cha hng dn
giỏo viờn cỏch s lý t liu, cỏch khai thỏc kờnh hỡnh vi tng dng bi c th v
c bit l hng dn GV thit k v s dng cỏc Bi ging in t phc v nõng
cao cht lng ging dy. Vi ti ca mỡnh tụi s úng gúp mt s mt sau :
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
3
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
1.3.1 Cỏc bc thit k Bi ging in t mụn Lch s.
1.3.2 thit k Bi ging in t vo cỏc dng bi Lch s c th.
II PHN NI DUNG

c kin thc mt cỏch nhanh nht l mt vic lm cn thit ca mithy cụ giỏo chỳng ta. Hn na, b mụn Lch s trong nh tr
thy cụ giỏo chỳng ta. Hn na, b mụn Lch s trong nh tr
ng THCS l mt
ng THCS l mtmụn hc cú c tr
mụn hc cú c tr
ng riờng bit : ú l mụn hc ca nhng hỡnh nh, dựng trc
ng riờng bit : ú l mụn hc ca nhng hỡnh nh, dựng trcquan nhm tỏi hin li lch s vi nhng quỏ kh ho hựng ca dõn tc ta v s
quan nhm tỏi hin li lch s vi nhng quỏ kh ho hựng ca dõn tc ta v sphỏt trin ca lch s th gii.
phỏt trin ca lch s th gii.
Mt khỏc, mụn Lch s l mụn hc cú c tr
Mt khỏc, mụn Lch s l mụn hc cú c tr
ng riờng bit: cỏc s kin lch s
ng riờng bit: cỏc s kin lch skhụng th tỏi hin li mt cỏch trc tip nh
khụng th tỏi hin li mt cỏch trc tip nh
cỏc mụn Vt lớ, Hoỏ hc lm thớ

thy cụ giỏo trong mt gi lờn lp. Nhng hot ng dy hc ú ó
thy cụ giỏo trong mt gi lờn lp. Nhng hot ng dy hc ú ó
uc a
uc aphng tin hoỏ mt cỏch chi tit, c th. ú khụng phi n thun l nhng kin
phng tin hoỏ mt cỏch chi tit, c th. ú khụng phi n thun l nhng kinthc trong sỏch giỏo khoa
thc trong sỏch giỏo khoa
c trỡnh chiu cho hc sinh ghi vo v m nú cũn
c trỡnh chiu cho hc sinh ghi vo v m nú cũnúng vai trũ nh hng ca tt c cỏc hot ng lờn lp phc v cho vic lnh hi
úng vai trũ nh hng ca tt c cỏc hot ng lờn lp phc v cho vic lnh hikin thc. ú l cỏc hỡnh nh, s , l
kin thc. ú l cỏc hỡnh nh, s , l
c , bn , õm thanh, on phim nhm
c , bn , õm thanh, on phim nhmgiỳp hc sinh tip cn kin thc mt cỏch hiu qu nht gúp phn phỏt trin kh
giỳp hc sinh tip cn kin thc mt cỏch hiu qu nht gúp phn phỏt trin khphc v cho nhiu tit hc, cỏc kớ hiu u th hin ht trờn bn rt phc tp
phc v cho nhiu tit hc, cỏc kớ hiu u th hin ht trờn bn rt phc tpkhin nhiu giỏo viờn lỳng tỳng khi khai thỏc v khụng gõy
khin nhiu giỏo viờn lỳng tỳng khi khai thỏc v khụng gõy
c chỳ ý, hng thỳ ni
c chỳ ý, hng thỳ nihc sinh.
hc sinh.
Khi s dng cỏc ph
Khi s dng cỏc ph
ng tin hin i vo ging dy nh
ng tin hin i vo ging dy nh
mỏy chiu, mỏy
mỏy chiu, mỏyquột, mỏy nh k thut s thỡ cỏc bn , tranh nh s tr nờn sinh ng, d quan
quột, mỏy nh k thut s thỡ cỏc bn , tranh nh s tr nờn sinh ng, d quansỏt v tin li hn rt nhiu. Nu giỏo viờn ng dng
sỏt v tin li hn rt nhiu. Nu giỏo viờn ng dng
c phn mm flash vo
c phn mm flash vo

SGK, xỏc nh kin thc c bn ca bi, hiu rừ ni dung, tinh thn m tỏc gi
mong mun hc sinh v tng mt kin thc, t tng, k nng. Khi ó cú cỏi
nhỡn ton cc, khỏi quỏt, cn i sõu tng mc nhm tỡm ra kin thc c bn ca
mc ú, s liờn quan ca kin thc ú vi kin thc c bn ca ton bi. Mi bi
cú t 2 n 3 mc nh, cú liờn quan cht ch vi nhau. Song khụng nờn dn u
v mt thi gian cng nh khi lng kin thc tng phn m xỏc nh phn no
lt qua, phn no l trng tõm. Mi bi cn xỏc nh rừ phn úng gúp c th v
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
5
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
mt ni dung, t tng, k nng, k xo, tc l cui bi Giỏo viờn phi xỏc nh
c cn cung cp kin thc gỡ, giỏo dc t tng tỡnh cm gỡ, k nng no cn rốn
luyn cho hc sinh. Nhiu khi giỏo viờn rt mun lm tt iu ny nhng ni dung
kin thc ca SGK v SGV cung cp cha y . Mun hc sinh d hiu bi, nm
bi sõu GV cn i su tm tỡm hiu ri t ú cú phng ỏn lờn lp phự hp nht.
Mt iu li t ra õy l ngun t liu tỡm c cú ỏng tin cy khụng ? Nờn tỡm
õu? Cú nhiu ngun GV cú th khai thỏc l:
+ Cỏc sỏch tham kho lch s ca b Giỏo dc v o to, cỏc giỏo trỡnh ca
cỏc trng i hc, Cao ng S phm.
+ Cỏc ti liu bi dng thng xuyờn mụn Lch s cho giỏo viờn THCS.
+ Cỏc ti liu ca cỏc Vin bo tng.
+ Cỏc trang thụng tin ỏng tin cy trờn mng Internet thụng qua trang tỡm
kim nhanh Google.
Vớ d 1: Khi chun b bi 17 Cuc khi ngha Hai B Trng (SGK Lch s 6)
cn lm rừ cỏc khỏi nim: Khi ngha, ỏch ụ h, Th s, Thỏi thỳ, ng
hoỏng nhiờn cỏc khỏi nim ny khi dy cho hc sinh lp 6 ch mc n
gin, nh gii thớch khỏi nim Khi ngha, gii hn ch lm cho hc sinh hiu
õy l cuc ni dy ca lc lng qun chỳng nhõn dõn dựng bo lc chng li
cỏc th lc phn ng, xõm lc, nụ dch; ỏch ụ h l ỏp t ỏch ỏp bc, búc lt
lờn mt nc khỏc; Th s l chc quan cai tr ca bn phong kin Trung Hoa ỏp

nm c nhim v ca cỏc cuc cỏch mng t sn cú nhiu: lt ch phong
kin, xoỏ b c quyn phong kin, xỏc lp ch t bn, ỏnh ui thc dõn xõm
lc, thng nht quc gia, ban b quyn t do t snNhng cỏc cuc cỏch
mng t sn nhim v ch yu li khụng ging nhau; Cỏch mng T sn Phỏp ch
yu ỏnh ch chuyờn ch phong kin, c v Italia ch yu lm nhim v
thng nht quc gia, cũn 13 thuc a Bc M ch yu lm nhim v ỏnh ui
thc dõn Anh xõm lc
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
7
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
+ Cỏch mng T sn cng din ra di 5 hỡnh thc c bn sau: Ni chin
(Cỏch mng T sn Anh, ni chin Bc M (1861- 1865) ), cao tro Cỏch
mng ca qun chỳng (Cỏch mng T sn Phỏp 1789), phong tro gii phúng dõn
tc chng phong kin (Cỏch mng H Lan1556, chin tranh ginh c lp ca 13
thuc a Bc M), thng nht quc gia( c, Italia), ci cỏch duy tõn
( Nga(1861), Nht ( 1868), Khi dy cỏc ni dung ny giỏo viờn nờn tỡm hiu
cun Mt s vn v Lch s th gii, NXB Giỏo dc H Ni- 1996 hoc
nghiờn cu bi 14 Ti liu bi dng thng xuyờn cho giỏo viờn THCS" chu kỡ
III ( 2004-2007).
Vớ d 3 : Khi dy bi 6 Lch s 9 Cỏc nc chõu Phi trong ú cú phn II :
Cng ho Nam Phi cú mt khỏi nim quan trng cn gii thớch l th no l ch
ngha Apacthai? Apacthai ting Anh cú ngha l s tỏch bit dõn tc. ú l mt
chớnh sỏch phõn bit chng tc cc oan v tn bo ca ng quc dõn-chớnh ng
ca thiu s ngi da trng cm quyn Nam Phi thc hin t 1948, ch trng
tc ot mi quyn li c bn v chớnh tr, kinh t xó hi ca ngi da en õy
v cỏc ngi chõu ỏ n nh c, c bit l ngi n . Nh cm quyn Nam
Phi ban b trờn 70 o lut phõn bit i x v tc b quyn lm ngi ca dõn
da en v da mu, quyn búc lt ca ngi da trng i vi ngi da en ó c
ghi vo Hin phỏp. Cỏc nc tin b trờn th gii ó lờn ỏn gay gt ch
Apacthai. Nhiu vn kin ca Liờn hp quc ó coi Apacthai l ti ỏc chng nhõn

sung cho bi dy.B
Bc 2
c 2: Thit k kch bn th hin trờn mỏy vi tớnh.( õy l b
: Thit k kch bn th hin trờn mỏy vi tớnh.( õy l b
c quan
c quan
trng nht).
trng nht).B
B
c 3
c 3
: Chn cỏch thc trỡnh chiu theo ý
: Chn cỏch thc trỡnh chiu theo ý
s phm (cú th kt hp vi
s phm (cú th kt hp vi
giỏo viờn dy tin)
giỏo viờn dy tin)
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
liu phc v, b sung cho kin thc bi dy: t
liu phc v, b sung cho kin thc bi dy: t
liu cú th ly trờn mng
liu cú th ly trờn mngINTERNET hay kho t
INTERNET hay kho t
liu hc tp ca nh tr
liu hc tp ca nh tr
ng.
ng.
- Dựng mỏy nh k thut s hoc mỏy quột chuyn th vo bi nhng hỡnh nh
- Dựng mỏy nh k thut s hoc mỏy quột chuyn th vo bi nhng hỡnh nh
sinh ng, nhng on phim t
sinh ng, nhng on phim t
liu nhm 2 mc ớch sau:
liu nhm 2 mc ớch sau:
+ Dựng nh h
+ Dựng nh h
ng, giỳp hc sinh phỏt hin kớờn thc, phỏt huy tớnh ch
ng, giỳp hc sinh phỏt hin kớờn thc, phỏt huy tớnh ch
ng, tớch cc v sỏng to ca hc sinh
ng, tớch cc v sỏng to ca hc sinh
+ Dựng minh ha cho bi ging giỳp hc sinh nm chc kin thc - Xõy dng
+ Dựng minh ha cho bi ging giỳp hc sinh nm chc kin thc - Xõy dng
: khi dy bi Vn hoỏ c i Lch s 6 GV cú th minh ho bng rt
: khi dy bi Vn hoỏ c i Lch s 6 GV cú th minh ho bng rtnhiu hỡnh nh sinh ng m SGK cũn thiu t ú giỳp hc sinh lnh hi kin thc
nhiu hỡnh nh sinh ng m SGK cũn thiu t ú giỳp hc sinh lnh hi kin thctt hn( iu ny tụi ó kim chng qua thc t ging dy)
tt hn( iu ny tụi ó kim chng qua thc t ging dy)1. Cỏc dõn tc phng ụng thi c i ó cú nhng thnh tu vn hoỏ gỡ?
* Thiờn vn v lch( õm lch).
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
9
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
10
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
11
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
12
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
13
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông

ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
Vớ d 2 Khi dy bi 21 "Khi ngha Lớ Bớ. Nc Vn Xuõn ( 542- 602) " - lch s
6
Khụng cú lc treo tng, trong SGK hỡnh 47 - lc : khi ngha Lớ Bớ
ch l mt lc n gin, hc sinh rt khú hỡnh dung din bin cuc khi ngha
ny.
( nh chp hỡnh di)
- Khi tụi s dng phn mm Flash vo vic to mt lc din bin cuc khi
ngha Lớ Bớ ( tt nhiờn ch s dng khi giỏo viờn dy giỏo ỏn in t) thỡ bi ging
tr lờn ht sc sinh ng, hc sinh rt chỳ ý hng thỳ hc tp v tip thu bi rt
nhanh ( Cỏc bn hóy click vo lc hỡnh di õy v so sỏnh vi kờnh hỡnh 47
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
17
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
trờn - phn ny ch hin th khi cỏc bn tham kho sỏng kin kinh nghim ca tụi
khi xem USB. Mun xem c bn di chuyn chut xung hỡnh di, gi phớm
Ctrl ng thi nhỏy chut trỏi vo hỡnh, mt hp thoi hin ra, nhn OK v i mt
vi giõy)
Chỳ gii
Nghĩa quân
Lí Bí
Quân địch
Quân địch
rút chạy
Nơi giao
chiến
II.2.3.2Dy nhng bi Lch s hin i.
- Thi kỡ hin i nhiu s kin lch s ó c ghi li bng mỏy quay phim. Vic
giỏo viờn khai thỏc c cỏc thc phim ti liu lch s vo vic ging dy trỡnh
chiu bng mỏy chiu a nng kt hp y vi hiu ng õm thanh s to cho hc

bin chin dch in Biờn Ph: Trn m mn, hỡnh nh cỏc chin s cm lỏ c
chin thng trờn núc hm -cỏt, hỡnh nh cỏc ng bo Tõy Bc vui mng chin
thng trờn cỏnh ng Mng Thanh kt hp cỏc thc phim trờn vi bn in
t din bin chin dch in Biờn Ph.
- Di õy l nhng hỡnh nh v t tin cụng th nht m mn chin dch
ca quõn ta tiờu dit cn c Him Lam v ton b phõn khu Bc.( Mun xem c
bn di chuyn chut xung hỡnh di, gi phớm Ctrl ng thi nhỏy chut trỏi vo
hỡnh, mt hp thoi hin ra, nhn OK v i mt vi giõy)
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
21
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
- Nhng mt vn t ra l cỏc b phim t liu thng cú dung lng di v
nhiu trng hp khụng a c phim vo bi ging. GV cn phi s dng c
phn mm Movie Maker ct phim theo ý mun v phn mm Total Conveter
Video i uụi phim cú th a c vo bi ging.
II.3.Chng 3: Phng phỏp nghiờn cu- Kt qu nghiờn cu.
II.3. 1. Phng phỏp nghiờn cu
hon thnh sỏng kin kinh nghim ny tụi ó b rt nhiu thi gian v
vn dng nhiu phng phỏp nghiờn cu. C th:
- S dng phng phỏp nờu v gii quyt vn trong dy hc lch s.
- S dng cỏc phng phỏp dy hc c trng ca mụn Lch s- c bit l
cỏc phng phỏp dy hc mi.
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
22
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
- Tham d y cỏc t tp hun ca B GD&T, cỏc t tp hun thay
sỏch ca S GD&T, cỏc t bi dng hố ca Phũng GD&T ụng Triu t
chc.
- Tham gia cỏc hi ngh chuyờn cp tnh, cp huyn v cm t chc.
- Tham kho cỏc ti liu cú liờn quan n ti nghiờn cu.

-01 giải Nhì cấp huyện
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
23
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
II .3. 2. 2 Cht lng b mụn lp 9 ( 9A, 9B, 9C, 9D,9E) .
2008- 2009 Gii Khỏ TB
Yu
u nm 10 % 35 % 45 % 10 %
Cui nm 15 % 39,8 % 40,2 % 5 %
III. Phn kt lun - Kin ngh.
- Qua thỏi , kt qu hc tp ca hc sinh tụi cú th kt lun rng: nu giỏo
viờn bit khai thỏc tt ti liu tham kho t ú cú phng ỏn lờn lp phự hp,
bit cỏch khai thỏc kờnh hỡnh c bit l thit k c cỏc Bi ging in t, sỏng
to ra cỏc kờnh hỡnh thỡ hc sinh s khụng quay lng li vi mụn Lch s, cỏc em s
cú hng thỳ hc tp, ng c hc tp v t ú cht lng hc tp ca cỏc em s
c nõng lờn.
- Tụi ch cú mt s kin ngh nh sau: mong rng cỏc cp lónh o quan tõm
u t c s vt cht ( Mỏy vi tớnh, mỏy chiu a nng, cỏc loi tranh nh, lc ,
cỏc ti liu tham kho ) to iu kin cho giỏo viờn i mi phng phỏp v
phng tin dy hc, m nhiu lp tp hun giỏo giỏo viờn nõng cao trỡnh
c bit l cỏch khai thỏc ti liu lch s, s dng tht tt kờnh hỡnh -mt yu t gúp
phn nõng cao cht lng ging dy mụn Lch s.
IV. Ti liu tham kho- ph lc
1. Cun "Phng phỏp dy hc Lch s" - Phan Ngc Liờn.
Tởng Thị Vĩnh Hoà - THCS Quảng Đông
24
ứng dụng CNTT trong dạy học lịch sử THCS
Nh xut bn i hc S phm H Ni 2002.
2. Cun "Lý lun dy hc c bn" - GS. Trn Bỏ Honh .
Nh xut bn i hc S phm H Ni 2005.