Bài 23. CƠ CẤU DÂN SỐ
I. MỤC TIÊU
Sau bài học, HS cần:
1/ Kiến thức:
- Hiểu và trình bày được các loại cơ cấu dân số theo tuổi, theo giới, cơ cấu dân số theo lao
động và trình độ văn hóa.
- Nhận biết được ảnh hưởng của cơ cấu DS đến sự phát triển DS và KT – XH.
- Biết cách phân chia DS theo nhóm tuổi và cách biểu hiện tháp tuổi.
2/ Kĩ năng:
- Rèn kỹ năng phân tích tháp dân số, biểu đồ cơ cấu lao động theo khu vực kinh tế.
- Vẽ biểu đồ cơ cấu lao động phân theo khu vực kinh tế.
3/ Thái độ:
- HS nhận thức được nước ta có cơ cấu dân số trẻ. Vai trò của giới trẻ đối với dân số, giáo
dục, lao động và việc làm.
II. CHUẨN BỊ:
1/ Giáo viên:
- Bản đồ phân bố dân cư và các đô thị lớn trên thế giới.
- H23.1 phóng to.
2/ Học sinh: SGK.
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1/ Ổn định tổ chức lớp: Kiểm tra sĩ số, trang phục, vệ sinh.
2/ Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Nêu tình hình và sự phát triển dân số thế giới?
Câu 2. Nêu khái niệm tỷ suất gia tăng tự nhiên? Dân số tăng nhanh ảnh hưởng như thế nào đến
kinh tế?
3/ Bài mới
a) Vào bài: Đặc điểm dân cư ở mỗi khu vực về giới tính (nam - nữ) về tuổi tác, nghề nghiệp
và trình độ văn hoá, chính là những đặc trưng của cơ cấu dân số. Trong bài học này các em
cần nắm được các loại cơ cấu dân số chủ yếu và ảnh hưởng của chúng tới sự phát triển dân số
và kinh tế - xã hội.
b) Giảng bài mới:

- Là biểu thị tương quan giữa giới nam so với
giới nữ hoặc so với tổng số dân (đơn vị: %).
- Cơ cấu dân số theo giới biến động theo thời
gian và khác nhau ở từng nước, từng khu vực.
- Cơ cấu dân số theo giới có ảnh hưởng lớn tới
việc phát triển kinh tế, tổ chức đời sống và hoạch
định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
biểu thị cơ cấu dân số theo giới. Em hãy
cho biết cơ cấu dân số theo giới là gì?
+ Hãy lấy VD chứng minh cơ cấu DS
luôn biến động theo thời gian và khác
nhau ở từng khu vực, từng nước.
+ Cơ cấu theo giới có ảnh hưởng gì
đến việc phát triển kinh tế - xã hội?
- Cơ cấu dân số theo tuổi là gì?
- Ý nghĩa của cơ cấu dân số theo độ tuổi
- Tại sao nói cơ cấu dân số theo tuổi thể
hiện tình hình sinh tử, tuổi thọ, khả
năng phát triển dân số và nguồn lao
động của một quốc gia?
- Cách phân chia nhóm tuổi?
- Tháp tuổi là gì? Nêu ý nghĩa của tháp
tuổi
- Phân tích các kiểu tháp tuổi ở hình
23.1 và rút ra ý nghĩa qua các tháp tuổi
(thuận lợi và khó khăn cho phát triển
KT – XH).
Chuyển ý: Nguồn lao động là bộ phận
dân cư thuộc nhóm tuổi lao động có đủ
sức khoẻ để tham gia sản xuất. Dựa vào

Hoạt động 2: TÌM HIỂU CƠ CẤU
XÃ HỘI.
1/ Hình thức tổ chức hoạt động: Cả
lớp.
2/ Phương pháp/ kĩ thuật dạy học:
Đàm thoại gợi mở, nêu vấn đề.
- Thế nào là cơ cấu dân số theo lao
động?
- Nguồn lao động là gì?
- Phân biệt hai nhóm dân số hoạt động
kinh tế và không hoạt động kinh tế.
- Đọc SGK mục II.b trang 91, kết hợp
hình 23.2 hãy:
+ Cho biết dân số hoạt động theo khu
vực kinh tế bao gồm mấy nhóm?
+ So sánh cơ cấu lao động theo khu
vực kinh tế của ba nước, nhận xét?
- Nêu ý nghĩa của cơ cấu dân số theo
trình độ văn hoá. Đọc SGK cho biết chỉ
tiêu đánh giá trình độ văn hoá.
 HS trả lời, GV nhận xét, chuẩn kiến
thức.
+ Tháp mở rộng.
+ Tháp thu hẹp.
+ Tháp ổn định.
II. Cơ cấu xã hội
1/ Cơ cấu dân số theo lao động
a) Nguồn lao động:
- Bao gồm bộ phận dân số trong độ tuổi lao
động có khả năng tham gia lao động.

b) Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư.
3/ Rút kinh nghiệm:
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
Cơ cấu dân số