THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Tên sáng kiến kinh nghiệm : " Phương pháp tổ chức một số trò chơi
toán học lớp 3 nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh".
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : môn toán lớp 3
3. Thời gian áp dụng sáng kiến :
Từ ngày 5 tháng 9 năm 2013 đến ngày 15 tháng 5 năm 2015.
4. Tác giả :
Họ và tên : Đới Thị Hồng
Năm sinh : 1974
Nơi thường trú : Nghĩa Đồng - Nghĩa Hưng – Nam Định
Trình độ chuyên môn : Cao đẳng
Chức vụ công tác : Giáo viên
Nơi làm việc : Trường Tiểu học xã Nghĩa Đồng
Địa chỉ liên hệ : Trường Tiểu học xã Nghĩa Đồng
Điện thoại : 03503871625
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến kinh nghiệm :
Tên đợn vị : Trường Tiểu học xã Nghĩa Đồng
Điện thoại : 03503871625
1
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I.CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Theo yêu cầu của việc đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên không còn
đóng vai trò truyền thụ kiến thức cho học sinh chủ yếu bằng phương pháp thuyết
trình, giảng giải để học sinh thụ động nghe và ghi nhớ như trước đây mà trở
thành người tổ chức, điều khiển quá trình dạy học để học sinh tích cực, chủ
động, sáng tạo chiếm lĩnh tri thức. Giáo viên nói ít, học sinh làm việc nhiều. Trò
chơi trong dạy học môn toán được hiểu là hình thức học toán theo hứng thú vui
chơi, dựa trên những tình huống thực tiễn hay tình huống có vấn đề trong dạy
học toán nhằm để học sinh lĩnh hội, cũng cố, vận dụng kiến thức kỹ năng
phương pháp toán đã được học, những kinh nghiệm sống đã được tích luỹ vào
các tình huống một cách tự giác, tích cực, độc lập, sáng tạo. Trò chơi trong học

vào trò chơi một cách tích cực, tự giác, sáng tạo và hào hứng mà vẫn đảm bảo
kiến thức, kỹ năng cần đạt.
B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.NHỮNG THỰC HIỆN, THỰC TIỄN CỦA CÔNG VIỆC:
Trong quá trình phối hộp hoạt động dạy và học trên lớp, sau khi hướng dẫn học
sinh
tiếp nhận một đơn vị kiến thức toán hay củng cố lại kiến thức đã học, giáo viên
giúp học sinh củng cố lại lượng kiến thức đó dưới dạng trò chơi: Điền kết quả
vào một bảng tóm tắt, trả lời miệng, điền số thích hợp vào ô trống, nối kết quả
thích hợp…Nhìn kết quả các trò chơi đó học sinh có thể diễn đạt bằng ngôn ngữ
nói hoặc ngôn ngữ viết đối với kiến thức các em vừa luyện tập. Có thể tiến hành
tổ chức trò chơi theo từng cá nhân, từng cặp học sinh, từng nhóm hay cả lớp tuỳ
thuôc vào mức độ phức tạp của nôi dung trò chơi được chọn.
Việc giúp các em nhớ được kiến thức vừa học và hệ thống kiến thức cũ giáo
viên cần có sự chuẩn bị chu đáo trong việc đưa ra hệ thống câu hỏi, hệ thống bài
3
tập phù hợpvới từng đối tượng học sinh dưới dạng trò chơi. Việc tổ chức các trò
chơi trong học toán đòi hỏi giáo viên là người có nghệ thuật tổ chức, có hứng
thú với trò chơi của học sinh, biết cách điều khiển, là người trọng tài nghiêm
ngặt. Không chú trọng cho học sinh làm nhiều bài tập trong một thời gian quy
định, cần phát hy tính tự giác, tích cực của học sinh, cần hứng học sinh học toán
dưới hình thức học mà chơi, chơi mà học mà vẫn đạt kết quả cao trong học toán
và đặc biệt là các em khắc sâu kiến thức một cách có hệ thống.
II.PHẠM VI ÁP DỤNG :
Trò chơi trong học toán ở lớp 3 có thể áp dụng xuyên suốt trong quá trình học
toán ở lớp 3, được thực hiện trong từng tiết học (có thể vận dụng bài tập trong
chương trình toán làm trò chơi hoặc bài tập đưa thêm vào cuối tiết học để củng
cố), trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ, trong giờ phụ đạo thêm cho học sinh.
Trong quá trình áp dụng cho lớp tôi dạy, tôi đã tổ chức cho học sinh các dạng
bài tập dưới dạng trò chơi trong từng phần học toán như sau:

quan sát tổng thể, các trường hợp riêng, khả năng chú ý và năng lực so sánh
đồng thời tạo không khí sôi nổi của học sinh.
*Khi dạy đến phần Chia só có hai (ba, bốn, năm) chữ số cho số có một chữ số
(chia hết và chia có dư) nếu không có phương pháp dạy tốt thì việc thực hiện
từng lần chia của học sinh sẽ gặp nhiều khó khăn. Đây là một bước chuyển kiến
thức tương đối khó với học sinh từ chia trong bảng sang chia ngoài bảng (Đặt
tính và thực hiện tính). Có thể tổ chức cho học sinh củng cố kiến thức dưới dạng
trò chơi sau:
5
Ví dụ: Đặt tính rồi tính: 36083:4 (cho hai đội thực hiện dưới dạng trò
chơi tiếp sức trong thời gian quy định)
Trò chơi này thực hiện cuối tiết học. Trước tiên giáo viên cho học sinh xác
định bài toán này phải thực hiện mấy lần chia? (4 lần chia). Vậy tổ chức cho học
sinh thi đua giữa hai đội, mỗi đội 4 học sinh lên thực hiện từng lần chia dưới
dạng trò chơi tiếp sức (em thực hiện lần chia thứ nhất phải đặt tính, em thực hiện
lần chia cuối cùng phải ghi kết quả phép chia). Cũng trò chơi này giáo viên có
thể cho hai đội thi đua trong một thời gian nhất định nhưng lần lượt từng đội lên
thực hiện, mỗi học sinh thực hiện phải nêu cách thực hiện lần chia của mình. Trò
chơi này giúp học sinh cũng cố thực hiện phép chia số có hai (ba, bốn, năm) chữ
số cho số có một chữ số. Có thể áp dụng cách chơi này khi dạy cách đặt tinh và
thực hiện tính các phép tính cộng, trừ, nhân các số có bốn (năm) chữ số.
*Trong quá trình dạy học sinh thực hiện bốn phép tính: cộng, trừ, nhân, chia
(phạm vi số tự nhiên được học). Để giúp học sinh củng cố kỹ năng thực hiện
bốn phép tính và kỹ năng giải bài toán có hai phép tính,ta có các trò chơi:

Ví dụ 1: Điền số thích hợp vào chỗ chấm trong bảng sau:
Số lớn Số bé Tổng số lớn
và số bé
Hiệu số lớn
và số bé

… 6 7452 …
63 … … 7
… 7 … 235
7
8 128
9 121
Trò chơi này vẫn đảm 3 đối tượng tham được (tuỳ theo khả năng học của các
bạn mà nhóm phân công thích hợp).
*Khi học phần Gấp một số lên nhiều lần, Giảm đi một số lần, giúp học sinh
củng cố kiến thức đã học, phân biệt với kiến thức đã học ở các lớp trước, ta có
các bài tập tổ chức dưới dạng trò chơi :
Ví dụ 1: Điền số thích hợp vào chỗ chấm trong bảng sau
Số đã cho 96 168 456 1232 9056
Thêm 8 đơn vị … … … … …
Gấp 8 lần … … … … …
Bớt 8 đơn vị … … … … …
Giảm 8 lần … … … … …
Ví dụ 2: Điền số thích hợp vào chỗ chấm trong bảng sau
Số
lớn
Số bé Số lớn gấp số bé
lần
Số bé bằng
số lớn
Tổng của số
lớn và số bé
846 6
798 7
239
8

8
7 … … … … 2345
Tất cả các dạng bài tập được tổ chức dưới dạng trò chơi trên đều được tổ chức
ở cuối tiết học hoặc ở một thời gian thích hợp, cho học sinh thực hiện dưới dạng
làm theo nhóm 4 học sinh hay tổ chức làm bài tập dưới dạng trò chơi tiếp sức,
đảm bảo tất cả học sinh trong lớp đều được tham gia.
*Khi dạy phần xem đồng hồ có thể cho học sinh làm bài tập dưới dạng trò
chơi sau:
Ví dụ 1: Viết theo mẫu:
Hệ 12 giờ Hệ 4 giờ
6 giờ sáng
7 giờ sáng
12 giờ trưa
1 giờ chiều
3 giờ chiều
5 giờ chiều
7 giờ chiều
10 giờ tối
11 giờ đêm
12 giờ đêm
6 giờ
…
…
13 giờ
…
…
…
…
…
…

Phép cộng Phép trừ Phép nhân Phép chia
Phép cộng Thực hiện từ
trái sang
phải
… … …
Phép trừ … … … …
Phép nhân … … … …
Phép chia … … … …
Ví dụ 2: Mỗi số trong hình tròn là giá trị của biểu thức nào?
60 :2 ×3 100 - 40 :2

60 70
80
10 +80 : 2 90 50 90 – (70 -40)
(60 +80): 2
*Để củng cố nhận biết hình chữ nhật, hình vuông, tính chu vi, diện tích hình
chữ nhật, hình vuông ta có các bài tập tổ chức dưới dạng trò chơi sau:
10
Ví dụ 1: Hình bên có
-Hình chữ nhật có hình
}1 cm -Hình vuông có … hình
-Tổng chu vi các hình vuông là …cm
-Tổng chu vi các hình chữ nhật là… cm
-Tổng diện tích các hình vuông là … cm²
-Tổng diện tích các hình chữ nhật là… cm²
Ví dụ 2: Điền dấu X vào câu trả lời đúng hay sai trong bảng sau:
Câu trả lời Đúng Sai
-Hình có 4 góc vuông là hình vuông
-Hình có 4 cạnh bằng nhau là hình vuông.
-Hình có 4 cạnh bằng nhau và 4 góc vuông là hình vuông.

số hạng đã biết
x = 142 – 27
x = 115
106 +x = 392
x -97 =1068
2537 – x =946
7 ×x = 856
x : 6 = 336
3160 : x = 5

*Khi dạy phần Bài toán liên quan đến rút về đơn vị, giúp học snh nắm chắc
cách giải, giải đúng, nhanh ta có thể tổ chức cho học sinh làm các bài tập dưới
dạng trò chơi sau:
Ví dụ: Điền số thích hợp vào chỗ chấm trong bảng sau:
Số cuốn 4 cuốn vở 2 cuốn vở 7 cuốn vở 6 cuốn vở 9 cuốn vở
12
vở
Thành
tiền
6000 đồng … … … …

* Để giúp học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo và hào hứng, có
thể cho
học sinh lồng ghép trong từng phần học toán với dạng trò chơi tổ chức chung
cho cả lớp
Ví dụ 1: Ba bạn: Hà, Loan, Tâm ngồi chung một bàn, có mấy cách sắp
xếp chỗ ngồi cho 3 bạn?
Ví dụ 2: Cho 3 điểm không thẳng hàng, kẻ được bao nhiêu đoạn thẳng từ
3 điểm trên?.
Từ ví dụ 2, ta có thể nâng trò chơi :

toán ở lớp 4, tôi nhận thấy rằng môn toán là môn học gây nhiều hứng thú cho
học sinh, cũng là môn học tạo cho học sinh tâm lý sợ sệt, hoang mang nếu các
em chưa nắm vững được kiến thức. Rèn cho học sinh kĩ năng giải toán một
cách có hệ thống là việc làm không thể thiếu ở mỗi một giáo viên. Trò chơi
trong học toán là một trong những hình thức dạy học giúp học sinh động não,
tập trung tư duy nhanh, giải quyết vấn đề ngắn gọn hiệu quả và kiến thức được
củng cố một cách có hệ thống, lô gích. Trò chơi trong học toán là việc làm đơn
giản mà tất cả giáo viên đều có thể thực hiện được, vật liệu để làm đồ dùng phục
vụ trò chơi chỉ là những tờ giấy khổ to (có thể tận dụng mặt sau tờ lịch treo
tường cũ), nếu giáo viên sử dụng máy vi tính có thể kẻ sẵn trong máy rồi phóng
to kích thước. Để các trò chơi trong học toán đạt kết quả cao, giáo viên cần thực
hiện các bước tổ chức trò chơi sau:
-Lựa chọn trò chơi phù hợp với từng nội dung kiến thức các em đã và đang
được học.
14
-Chuẩn bị các phương tiện, vật dụng cần thiết cho trò chơi: Nội dung câu hỏi,
các bảng kẻ sẵn…
-Giới thiệu nội dung hướng dẫn trò chơi.
-Tổ chức và điều khiển hoạt động chơi cho học sinh.
-Đánh giá kết quả của trò chơi: Tuyên dương, khích lệ kịp thời.
Trên đây là những kinh nghiệm qua nhiều năm giảng dạy và đặc biệt là 2 năm
được dạy lớp 3. Bản thân tôi đã áp dụng và đạt nhiều kết quả đáng kể. Tôi viết
kinh nghiệm này không mong gì hơn là được đồng nghiệp tham khảo và đóng
góp ý kiến để sáng kiến này từng bước được hoàn thiện hơn. Xin chân thành
cảm ơn.
Nghĩa Đồng , ngày 09 tháng 6 năm 2015
Người viết
Đới Thị Hồng
CƠ QUAN ĐƠN VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
( Xác nhận , đánh giá, xếp loại)