BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
NUÔI GÀ THẢ VƢỜN

MÃ SỐ: M03
NGHỀ: NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH CHO GÀ

Trình độ: Sơ cấp nghề 1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
MÃ TÀI LIỆU: MĐ03 2
LỜI GIỚI THIỆU
Phát triển chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nhằm đáp ứng nhu cầu
đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn giai đoạn 2010 - 2015 của Bộ
Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, là nhu cầu cấp thiết của các cơ sở đào tạo

1. Lê Công Hùng - Chủ biên
2. Nguyễn Danh Phương - Thành viên
3. Nguyễn Ngọc Điểm – Thành Viên

3
MỤC LỤC
ĐỀ MỤC TRANG
LỜI GIỚI THIỆU 2
MỤC LỤC 3
MÔ ĐUN NUÔI GÀ THẢ VƯỜN 7
Bài 1: Chuẩn bị điều kiện chăn nuôi gà thả vườn 7
A. Nội dung: 7
1.1. Chuẩn bị chuồng nuôi gà 7
1.1.1. Xác định kiểu chuồng nuôi gà 7
1.1.2. Địa điểm xây dựng chuồng gà 11
1.1.3. Khu vực xung quanh chuồng nuôi gà 12
1.1.4. Cổng trại gà 12
1.2. Chuẩn bị vườn thả (bãi chăn) 12
1.2. Chuẩn bị dụng cụ và trang thiết bị nuôi gà 14
1.2.1. Rèm che 14
1.2.2. Quây gà 15
1.2.3. Chụp sưởi 16
1.2.4. Hệ thống làm mát 18
1.2.5. Chất độn chuồng 18
1.2.6. Máng ăn, máng uống 18
1.2.7. Kho thức ăn 22
1.2.8. Ổ đẻ 23
1.2.9. Vật tư phục vụ chăn nuôi khác 24
1.3. Vệ sinh, tiêu độc chuồng nuôi gà 24
1.3.1. Thu dọn các trang thiết bị trong chuồng nuôi 24

Bước 5. Thực hiện chọn gà hậu bị 63 ngày tuổi. 37
Bước 6. Thực hiện chọn gà đẻ. 37
Bước 7. Ghi sổ sách theo dõi 38
C. Bài tập và (hoặc) sản phẩm thực hành của học viên. 38
D. Ghi nhớ: 38
Bài 3: Chuẩn bị thức ăn, nước uống cho gà thả vườn 39
A. Nội dung: 39
1.1. Xác định đặc điểm các loại thức ăn 39
1.1.1. Thức ăn giầu năng lượng 39
1.1.2. Thức ăn giầu đạm 42
1.1.4. Thức ăn bổ sung 49
1.1.5. Thức ăn hỗn hợp 51
1.2. Chuẩn bị các loại thức ăn 51
1.2.1. Xác định chủng loại thức ăn 51
1.2.2. Xác định số lượng các loại thức ăn 52
1.2.3. Mua nguyên liệu thức ăn 52
1.2.4. Kiểm tra, đánh giá chất lượng 53
1.2.5. Nhập kho 55
1.3. Chuẩn bị dụng cụ, phương tiện phối trộn. 55
1.4. Phối trộn thức ăn 56
1.4.1. Xây dựng công thức phối trộn 56
1.4.2. Thực hiện phối trộn 61
1.4.3. Kiểm tra, đánh giá chất lượng 65
1.5. Bao gói và bảo quản thức ăn 66
1.5.1. Bao gói thức ăn 66

5
1.5.2. Bảo quản thức ăn 66
1.6. Chuẩn bị nước uống 66
1.6.1. Nguồn cung cấp nước 66

1.7. Vệ sinh chuồng trại, dụng cụ nuôi gà 95
1.8. Ghi sổ sách theo dõi 96
B. Câu hỏi và bài tập thực hành 96
C. Ghi nhớ: 96
HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY MÔ ĐUN/MÔN HỌC 98
I. Vị trí, tính chất của mô đun /môn học: 98
II. Mục tiêu: 98

6
III. Nội dung chính của mô đun: 98
IV. Hướng dẫn thực hiện bài tập, bài thực hành 99
4.1. Nguồn nhân lực: 99
4.2. Cách thức tổ chức 99
4.3. Thời gian: 99
4.4. Số lượng 99
4.5. Tiêu chuẩn sản phẩm 100
V. Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập 100
5.1. Bài 1: Chuẩn bị điều kiện chăn nuôi gà thả vườn 100
5.2. Bài 2: Chọn giống gà nuôi thả vườn 100
5.3. Bài 3: Chuẩn bị thức ăn, nước uống cho gà thả vườn 101
5.4. Bài 4: Nuôi dưỡng gà thả vườn 102
5.5. Bài 5: Chăm sóc gà hả vườn 103
VI. Tài liệu tham khảo 105


thể thiết kế kiểu chuồng nuôi khác nhau. Nhìn chung khi xây dựng chuồng nuôi
gà, kết cấu chuồng phải thỏa mãn các yêu cầu:
+ Nền phải kiên cố, chắc để dễ vệ sinh, dễ sát trùng tiêu độc, nền có độ
dốc thích hợp dễ thoát nước, không ẩm ướt, tránh bị chuột đào bới. Bởi vậy, nền
chuồng thường láng xi-cát hoặc lát gạch.
+ Diện tích nền chuồng tùy thuộc vào quy mô, mức độ thâm canh nhưng
phải đảm bảo đủ rộng.
Ví dụ:
Chuồng nuôi gà con 10 - 12 con/m
28
Chuồng nuôi gà dò 5 - 6 con/m
2

Chuồng nuôi gà đẻ trứng giống 4 – 4,5 con/m
2

+ Mái chuồng làm bằng vật liệu khó hấp thu nhiệt để chống nóng. Mái có
thể lợp bằng ngói hoặc lá tranh, lợp qua vách chuồng khoảng 1 m để tránh mưa
hắt làm ướt nền chuồng. Làm một mái hoặc 2 mái.
+ Tường vách chuồng: Xây cách hiên 1 - 1,5 m , vách chỉ nên xây cao 30 -
40 cm còn phía trên dùng lưới thép hoặc phên nứa. Trường hợp tường vách được
coi là tường bao thì phải có thêm cửa sổ để chuồng thông thoáng
+ Rèm che: Dùng vải bạt, bao tải, phên nứa Che cách vách tường 20 cm
phía ngoài chuồng nuôi, nhằm bảo vệ cho gia cầm tránh được mưa, gió rét nhất
là ở giai đoạn gà nhỏ.

Hình 1: Chuồng xây đơn giản

- Kiểu chuồng gà đơn giản (vật liệu địa phương):
Tận dụng các vật liệu sẵn có trong gia đình như tre nứa tranh ván
+ Nền có thể làm đất nện chắc, trên mặt nền lót rơm, rạ, trấu, phoi bào.
Hoặc nuôi trên sàn lưới, tre đan cách mặt đất 20- 40 cm.
+ Nền chuồng:
Là nơi cho gà ngủ vào ban đêm, là chỗ để các máng ăn máng uống và

10
cũng là nơi gà thải phân cho nên cần thiết kế nền sao cho cao hơn xung quanh ít
nhất là 30 cm để tránh mưa ngập nước.
Nền có thểđược làm bằng các vật liệu như: gạch, xi măng hoặc nền đất,
tuy nhiên nên thiết kế nền chuồng chắc chắn bằng gạch hoặc nền xi măng.
Mặt nền phải nhẵn để tiện quét dọn tẩy uế (phổ biến nhất là nền láng xi
măng), đồng thời nền chuồng cần có độ nghiêng nhất định và hệ thống rãnh thoát
nước : nếu chuồng có độ rộng dưới 8m thì cần có một rãnh thoát nước ở giữa, tất
cả các rãnh thoát nước được thiết kế đổ vào bể xử lý nước thải.(không phổ biến
lòng chuồng 8m chỉ nên phổ biến lòng chuồng từ 4 đến 6m và láng phẳng bằng
xi măng với cát)
+ Khung, tường chuồng:
Khung chuồng phải bền vững, chịu được gió bão mạnh, thường được xây
dựng bằng bê tông hay gỗ, tre loại tốt.
Tường có thể dùng các loại nguyên vật liệu khác nhau để làm tường
chuồng như, gạch, gỗ, tre, nứa Song cần thiết kế sao cho chắc chắn. Hai đầu hồi
xây kín, xung quanh phía trước và phía sau ở bên dưới nên xây bằng gạch cao
khoảng 0,4 - 0,6m, phía trên dùng gỗ, tre, nứa ken thưa hoặc dùng lưới mắt cáo
tạo thành vách lưới để che chắn và có độ thoáng. Bên ngoài vách lưới chuồng
có hệ thống rèm che, có thể điều chỉnh linh hoạt để giữ ấm cho gà vào mùa đông
và che nắng, che mưa khi cần thiết. Như vậy vừa đảm bảo độ thông thoáng cho
chuồng nuôi và chống được gà có thể bay ra ngoài.
+ Mái chuồng: Làm bằng vật liệu nhẹ nhưng tương đối bền vững, cách

công sở, trường học, khu chế biến sản phẩm chăn nuôi, bệnh viện, khu chăn nuôi
khác và xa hệ thống kênh mương thoát nước thải của khu vực theo quy định.
- Ở cuối và xa nguồn nước sinh hoạt, có nguồn nước sạch và đủ trữ lượng
nước cho chăn nuôi. Đảm bảo đủ diện tích và điều kiện xử lý chất thải, nước thải
theo quy định.
- Mặt bằng phải đảm bảo diện tích về quy mô chăn nuôi, các khu phụ trợ
khác (hành chính, cách ly, xử lý môi trường…).
- Chuồng nuôi phải xây dựng ở những nơi có đủ nguồn điện.
- Chuồng nuôi được xây dựng theo hướng đông nam.
1.1.3. Khu vực xung quanh chuồng nuôi gà
- Chuồng phải được xây dựng tách biệt với khu sinh hoạt của con người.

12
- Không xây chuồng gà chuông với các chuồng gia súc, gia cầm khác.
- Xung quanh chuồng nuôi phải có hàng rào để bảo vệ và ngăn ngừa
người, gia súc vào trại chăn nuôi như: xây tường bao hay hàng rào lưới sắt…
- Xung quanh chuồng nuôi trồng cây xanh tạo bóng mát
- Có kho để chứa thức ăn và dụng cụ chăn nuôi.
- Xung quanh chuồng nuôi cách chuồng tối thiểu 5 m phải bằng phẳng,
quang đãng, sạch sẽ không bị đọng nước.
- Nếu xây nhiều dãy chuồng thì chuồng nọ cách chuồng kia 25m
1.1.4. Cổng trại gà
- Nếu trại lớn xây dựng 2 hố sát trùng nhỏ 2 bên để người chăn nuôi đi lại
và một hố sát trùng lớn ở giữa chỉ giành cho xe ô vận chuyển thức ăn, gà ra vào trại.
- Trại nuôi theo kiểu gia đình thì chỉ cần thiết kế một hố sát trùng chung là được.
- Hố sát trùng được đổ crezyle 3% hoặc vôi bột
1.2. Chuẩn bị vƣờn thả (bãi chăn)
- Đối với gà nuôi bán công nghiệp hoặc gà nuôi thả phải thiết kế những bãi thả.
- Bãi thả nên có cây bóng mát (trồng cây ăn quả hoặc cây lâm nghiệp), có
trồng cỏ xanh là nguồn thức ăn có chứa nhiều vitamin, khoáng, là nguồn dinh

Hình 3: Vườn thả gà Hình 4: Kiểu chuồng nuôi có bãi chăn thả

1.2. Chuẩn bị dụng cụ và trang thiết bị nuôi gà
1.2.1. Rèm che
- Đối với hệ thống chuổng hở thì nhất thiết phải có rèm che để che mưa,
nắng, gió, rét nhất là thời kỳ gà con.

15
- Rèm che làm bằng vải bạt, bao tải… sử dụng che phía bên ngoài chuồng
nuôi. Đầu trên của rèm treo cách mái nhà 30 - 35cm để không khí lưu thông,
đầu dưới phủ kín mép tường lửng 20cm.
1.2.2. Quây gà
- Quây gà làm bằng cót, tấm nhựa hoặc dùng lưới thép và bên ngoài bọc
bằng bạt…

Hình 5: Quây úm gà

- Quây úm được bố trí trong phòng úm, không nên làm gần cửa ra vào
tránh gió lùa. Có thể dùng các tấm cót ép, cót cật, tôn có chiều cao 0,5 m, quây
vòng tròn có đường kính 2,8 - 3,0 m. Một quây gà đường kính như trên nuôi
được 400 gà con vào mùa hè và 500 con vào mùa đông.
- Mùa hè ngày tuổi thứ 5 thì nới rộng quây và đến ngày thứ 10 thì có thề
thao bỏ quây. Mùa đông ngày tuổi thứ 7 thì nới rộng quây và cuối tuần thứ 2 - 3
thì có thể tháo bỏ quây.
- Bô trí trong quây úm :

16

- Chụp sưởi có thể dùng một trong các loại sau đây: Bóng điện, bóng hòng
ngoại, hệ thống dây may so, bếp điện, bếp than hoặc điềm gas…Chụp sưởi được
đặt ở giữa quây gà.

17
- Bóng hồng được treo cách nền chuồng từ 30 - 60cm, hệ thống dây may
so đặt cách nền từ 20 - 30cm, đối với hệ thống bếp than phải có ống dẫn khí ra
ngoài chuồng nuôi. Bóng điện 60 - 100W treo cách nền 30 - 60cm và có chao
đèn để tập trung nhiệt vào quây. Lò sưởi điện, bếp điện, bếp đốt củi hoặc đốt trấu
đặt cách nền 20 - 30cm để đảm bảo an toàn cho gà.
- Chụp sưởi phải được khởi động trước khi nhận gà về một thời gian để đảm
bảo nhiệt độ trong quây trước. Hình 6: Chụp sưởi bóng điện
Hình 7: Chụp sưởi bóng điện Hình 8: Đèn hồng ngoại
Hình 9: Bếp than 18
- Dùng chụp sưởi điện công suất 1KW, mỗi chụp gồm 2 - 4 bóng sưởi tuỳ
theo công suất của bóng.
- Nuôi úm gà con giai đoạn từ 1 đến 21 ngày cung cấp nhiệt sưởi đủ ấm
cho gà con quan trọng hơn việc cho ăn vì nếu không cung cấp đủ nhiệt gà bị lạnh
sẽ không ra ăn cho dù thức ăn có chất lượng tốt, để cung cấp nhiệt đủ ấm cần sử
dụng chụp sưởi và bóng điện đủ công suất, nếu không có điện có thể dùng bếp
than tuy nhiên phải dẫn khí than ra ngoài nếu không khí độc của than tổ ong sẽ

20
+ Máng ăn cho gà lớn có thể làm từ ống tre, ống bương có chiều dài 1,0 -
1,5m được khoét 1/3 phía trên.
+ Sử dụng máng ăn tròn, treo dây:
Máng ăn tròn bằng nhựa, có chu vi vành ngoài khoảng 150 cm, định mức
2cm - 4cm/gà thì một máng như vậy dùng cho 35 - 70 gà,
Cũng có thể sử dụng máng ăn dài có chân đế đặt trực tiếp xuống nền
chuồng và điều chỉnh độ cao máng thông qua giá đỡ, định mức là 5cm /gà
Lưu ý:
Máng ăn phải được vệ sinh hàng ngày và định kỳ hàng tuần sát trùng.
Máng ăn phải được điều chỉnh sao cho mép máng ngang tầm với sống lưng
gà, không treo máng quá cao hoặc quá thấp.

Hình 12: Máng ăn treo quá cao

- Máng uống: Có thể sử dụng các loại máng như galon, máng dài.

21 Hình 13: Máng galon
Hình 14: Máng uống dài

- Yêu cầu :
+ Làm bằng các vật liệu không thấm nước, không gây độc hại cho gà.
+ Gà dễ dàng uống nước và có chắn máng để gà không nhúng chân vào
+ Đảm bảo vệ sinh, sát trùng, bền, chịu được cọ rửa thường xuyên, vững
vàng, chống bị gà làm bẩn, làm ướt lông, hay làm đổ, rơi vãi nước ra đệm lót
- Các loại máng uống và kích thước:
+ Làm bằng các vật liệu như hộp nhựa, ống tre, ống bương…


23
- Lối ra vào kho có hố sát trùng , người, xe cộ ra vào đều được khử trùng .
Có bể dự trữ nước, dụng cụ va
̀
phương tiê
̣
n cứu hoả đề phòng hoả hoạn .
1.2.8. Ổ đẻ
Tùy từng cách nuôi công nghiệp hay bán chăn thả để làm ổ đẻ khác nhau.
- Nuôi gà đẻ theo kiểu công nghiệp lồng nuôi gà là ổ gà đe, khi gà đẻ
trứng lăn ra phía ngoài. Nuôi thả hay bán công nghiệp phải làm ổ đẻ.
- Nuôi thả hay bán công nghiệp phải làm ổ đẻ bằng thùng, hoặc chuồng đẻ
cho cả loại gà. Để ở nơi tối, khuất bóng gà trống hoặc gà mái khác; tùy tưng
giống gà,một ổ đẻ cho 5-10 gà mái.
Hình 16: Ổ đẻ làm bằng tôn
Hình 17: Ổ đẻ làm bằng sọt

24

Hình 18: Ổ đẻ làm bằng cót

1.2.9. Vật tƣ phục vụ chăn nuôi khác
Chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ chăn nuôi khác cho từng chuồng nuôi như:
+ Thúng, dần sàng, xe cải tiến, quốc xẻng, chuổi, giẻ lau, bình bơm để tiêu độc
+ Sổ sách giấy tờ biểu mẫu, bút mực thước kẻ
+ Quần áo, gầy dép bảo hộ lao động