THI TRẮC NGHIỆM KẾT HỢP VỚI TỰ LUẬN MỘT HÌNH THỨC
KIỂM TRA TÍCH CỰC VÀ MANG TÍNH ĐẶC THÙ
CN. Bùi Văn Hùng
1. Nhận thức và cơ sở đề xuất những hình thức kiểm tra mang tính tích cực:
Cổ nhân xưa có câu: “ Học hiệu học bán” nghĩa là việc học của người học là
một nửa kết quả của quá trình dạy học. Thấm nhuần lời dạy ấy, mỗi chúng ta đang
suy nghĩ, làm tốt từng khâu trong quá trình dạy học nhằm kích ngưỡng một cách
tích cực, tức là tiếp cận được năng lực người học, góp phần nâng cao hiệu quả giáo
dục, đào tạo ra nguồn nhân lực có trí thức đủ sức đáp ứng với yêu cầu xã trong thời
kỳ hội nhập quốc tế.
Với nhận thức ấy, trong những năm gần đây, Nhà trường đã xác định Kiểm
tra đánh giá là một trong những mắt xích quan trọng trong quá trình dạy học và giáo
dục cần cải tiến, có những bước đột phá để hoàn thành sứ mạng lịch sử của tỉnh và
những vùng phụ cận giao phó.
Định hướng của Trường là vậy, nhưng trong từng chuyên ngành, từng bộ
môn đào tạo lại có nét đặc thù riêng mà mỗi chuyên ngành phải căn cứ vào thực tế
của ngành mình đề xuất những hình thức kiểm tra, đánh giá tích cực nhất để tiếp
cận và khêu gợi được năng lực người học nhằm đào tạo ra những sản phẩm đầu ra
ưu tú nhất. Và với bộ môn Ngôn ngữ Trung Quốc cũng không ngoài nhiệm vụ ấy.
Vậy bộ môn chúng tôi đã từ bình diện nào, cơ sở thực tiễn nào để đề xuất ý
kiến. Trước hết chúng tôi căn cứ vào kết quả tuyển sinh đầu vào, nhiệm vụ và tính
đặc thù của chuyên ngành đào tạo, thực tế kết quả giảng dạy qua các bài kiểm tra
đánh giá như kiểm tra học trình, kiểm tra kết thúc học phần của từng học kỳ, từng
năm và cả khóa đào tạo. Mặt khác, giáo trình giảng dạy mà chúng tôi tuyển chọn
đều do các Trường Đại học nổi tiếng của Trung Quốc biên soạn, dành cho đào tạo
cử nhân Hán ngữ theo Học chế tín chỉ, vì thế chúng tôi luôn tham vấn và vận dụng
một cách linh hoạt cái hay, cái tích cực trong các hình thức kiểm tra đánh giá của họ
nhằm không ngừng nâng cao chất lượng dạy học. Trong chương trình hội thảo này,
chúng tôi đề xuất hình thức kiểm tra đánh giá mang tính đặc thù của ngoại ngữ và
cũng là của bộ môn Ngôn ngữ Trung Quốc đó là trắc nghiệm kết hợp với tự luận.
2. Trắc nghiệm kết hợp với tự luận một hình thức kiểm tra mang tính đặc thù

cao được kiến thức chuyên ngành, khi tốt nghiệp ra trường tác nghiệp áp ứng được
yêu cầu của xã hội. Để có một hình thức kiểm tra đánh giá tích cực, tiếp cận được
năng lực người học phù hợp đặc thù bộ môn, ở không ít học phần chúng tôi đã kết
hợp hai hình thức thi này và đã có những kết quả đáng khích lệ.
2.3. Một vài ví dụ minh chứng.
Ở phần trên chúng tôi đã từ những cơ sở lý luận và thực tế để đề xuất hình
thức kiểm tra trắc nghiệm kết hợp với tự luận mang tính đặc thù của chuyên ngành
đào tạo; phần này chúng tôi đưa ra vài ví dụ từ một trong những học phần của
chuyên ngành để minh chứng. Cụ thể ở học phần Ngữ âm – Văn tự Hán có những
phần kiến thức có thể thi kiểm tra kết thúc học phần bằng hình thức trắc nghiệm. Ví
dụ:
Câu 1. Tiếng Hán có tổng bao nhiêu thanh mẫu? Những đáp án đưa ra cho người
học lựa chọn đáp án đúng là:
A: 20 B: 21 C: 22 D: 23. Đáp án đúng là: 21 thanh mẫu.
Câu 2. Tiếng Hán có tất cả bao nhiêu phụ âm? Những đáp án đưa ra cho người học
lựa chọn đáp án đúng là:
A: 20 B: 21 C: 22 D: 23. Đáp án đúng là: 22 phụ âm.
Câu 3: Tiếng Hán có bao nhiêu vận mẫu đơn? Những đáp án đưa ra cho sinh viên
lựa chọn đáp án đúng là:
A: 6 B: 7 C: 8 D: 10. Đáp án đúng là: 10 nguyên âm đơn.
Ở ba câu hỏi kiểm tra trên, điều hay là đối với những sinh viên chăm học sẽ
rất dễ chọn ra đáp án đúng, nhưng với những sinh viên lười học họ cứ tô bừa đáp
án; do xác xuất có thể họ vẫn đạt điểm nhất định nhưng không phải kiến thức thật.
Tuy vậy trong kiến thức của học phần này, có những phần không thể thi trắc
nghiệm được buộc phải kết hợp với hình thức thi tự luận để đảm bảo chất lượng đầu
ra.
Ví dụ:
Câu 4: Biến điệu của thanh ba ? Ở câu hỏi này chúng ta có thể sử dụng câu hỏi
trắc nghiệm ở ý một. Đó là Thanh 3 có mấy trường hợp biến điệu? Những đáp án
đưa ra cho sinh viên lựa chọn là: