Chương 4:
LIÊN KẾT KINH TẾ
QUỐC TẾ
Giảng viên : Nguyễn Hữu Biện
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV
2
Mục tiêu của Chương 4

Tìm hiểu về liên kết kinh tế quốc tế: Khái niệm, các
hình thức, bản chất.

Phân tích tác động cục bộ của một liên minh thuế quan
– một hình thức liên kết kinh tế quốc tế, dẫn đến sự tạo
lập mậu dịch và chuyển hướng mậu dịch đối với các
nước thành viên trong liên minh.
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV
3
I. Liên kết kinh tế quốc tế và các hình thức
liên kết kinh tế quốc tế
1. Liên kết kinh tế quốc tế
Liên kết
Liên kết
kinh tế quốc
kinh tế quốc
tế
tế
là gi?

Thúc đẩy tăng trưởng hàng hóa
và dịch vụ

Thúc đẩy sự phát triển các thể
chế thị trường, giải quyết các bất
đồng và tranh chấp thương mại

Nâng cao mức sống, tạo công ăn
việc làm
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV
5
I. Liên kết kinh tế quốc tế và các hình thức…
1. Liên kết kinh tế quốc tế

Liên kết kinh tế quốc tế:

Là quá trình khách quan, xuất phát từ yêu cầu của sự
phát triển lực lượng sản xuất và trình độ phân công lao
động quốc tế ngày càng cao.

Làm tăng cường quá trình liên kết về mặt kinh tế giữa các
quốc gia trong cùng hệ thống phát triển kinh tế, cùng
trình độ phát triển kinh tế, nhằm tối ưu hóa cơ cấu kinh tế
và sử dụng ngày càng hiệu quả nguồn tài nguyên khan
hiếm.
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV

vực – vẫn giữ thuế quan với phần còn lại thế giới.
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV
8
I. Liên kết kinh tế quốc tế…
a. Khu vực mậu dịch tự do
ĐỐI VỚI QUỐC GIA
NGOÀI KHỐI

Mỗi quốc gia có các chính sách
thương mại riêng:
Với Mỹ, Việt Nam và các nước
trong khối ASEAN có các hiệp
định thương mại riêng rẽ =>
Các nước có biểu thuế xuất,
nhập khẩu khác nhau với Mỹ
KHU VỰC MẬU DỊCH TỰ DO ASEAN - AFTA
ĐỐI VỚI QUỐC GIA
TRONG KHỐI

Xóa bỏ hàng rào phi thuế
quan

Cắt giảm thuế quan: Theo
Hiệp định về Thuế quan Ưu
đãi có Hiệu lực Chung
(CEPT)
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương


Các nước thành viên chấp nhận biểu thuế quan chung
đối với hàng hóa nhập khẩu từ phần còn lại của thế giới
=> Như vậy, trình độ liên kết của liên minh thuế quan cao
hơn của mậu dịch tự do
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV
11
I. Liên kết kinh tế quốc tế…
b. Liên minh thuế quan

EEC được thành lập ngày 25/3/1957 dựa trên ký kết hiệp ước Rome
giữa 6 nước Bỉ, Pháp, Tây Đức, Ý, Luxembourg và Hà Lan

EEC là sự hợp tác kinh tế toàn diện, trở thành tiền thân của EU
ngày nay

Thiết lập liên minh thuế quan là một trong 3 mục tiêu chính và
thành tựu của EEC:

Tạo ra thị trường chung các nước với việc bãi bỏ hàng rào
thuế quan (1968 đã bãi bỏ hầu hết các thuế quan)

Xây dựng biểu thuế quan chung nhập cảng toàn cầu (đã tiến
hành giảm thuế quan 10 % và tới 20 % các quota)
CỘNG ĐỒNG KINH TẾ CHÂU ÂU
EEC (1957 – 1992)
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương

Liên minh kinh tế và tiền tệ

Hiệp ước Schengen
CỘNG ĐỒNG CHÂU ÂU
EC (1992 -1999)
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV
14
I. Liên kết kinh tế quốc tế…
2. Các hình thức liên kết kinh tế quốc tế
d. Liên minh kinh tế

Liên minh kinh tế là hình thức liên kết kinh tế quốc tế
trong đó các nước:

Thành viên thành lập một thị trường chung

Theo đuổi thống nhất các chính sách kinh tế xã hội, tiền
tệ và tài chính.
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV
15
I. Liên kết kinh tế quốc tế…
d. Liên minh kinh tế
LIÊN MINH CHÂU ÂU
(EU hiện nay)

Liên minh Châu Âu hiện nay là sự hợp nhất của 3 trụ

IV
17
I. Liên kết kinh tế quốc tế…
3. Bản chất của liên kết kinh tế quốc tế

Liên kết kinh tế quốc tế là sự phân biệt đối xử:

Phân biệt hàng hóa xuất hiện khi mức thuế nhập khẩu
khác nhau đánh vào hàng hóa khác nhau
Ví dụ: 10% đối với xăng dầu 50% đối với ôtô

Phân biệt quốc gia xuất hiện khi mức thuế nhập khẩu
khác nhau đánh vào cùng một loại hàng hóa nhập khẩu
từ các nước khác nhau (Giữa các nước trong khối và các
nước ngoài khối)
Ví dụ: Việt Nam đánh 10% xe máy nhập khẩu từ Thái
Lan và 40% đối với xe máy nhập khẩu từ Nhật
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV
18
I. Liên kết kinh tế quốc tế…
3. Bản chất của liên kết kinh tế quốc tế

Liên kết kinh tế quốc tế luôn luôn tồn tại hai xu hướng
trái ngược nhau:

Xu hướng tự do hóa thương mại đối với các nước trong
khối.


Sau đó, Pháp và Đức thành lập liên minh thuế quan: t =0%
⇒
Tại Pháp, giá ô tô nhập khẩu của Đức P
Đ
= 15 < 25 = P
P
⇒
Pháp nhập khẩu ô tô từ Đức với P
NK
= 15=> Thương mại xảy ra
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV
20
II. Tác động kinh tế của liên minh thuế quan
a. Khái niệm tạo lập mậu dịch
Khái niệm:
“Tạo lập mậu dịch xảy ra: do tác động của Liên minh thuế
quan mà một quá trình trao đổi thương mại được thiết lập,
sản phẩm quốc nội từ một nước thành viên trong liên minh
không có lợi thế so sánh và chi phí sản xuất cao được thay
thể bởi sản phẩn tương tự từ một nước thành viên khác
nhưng có lợi thế so sánh và chi phí sản xuất thấp”
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV
21
II. Tác động kinh tế của liên minh thuế quan
1. Liên minh thuế quan dẫn đến tạo lập mậu dịch
b. Tác động của tạo lập mậu dịch

X
D
X
S
X
Q
0
Q
X
H
S
II

S
I
, S
II
là đường cung xuất
khẩu sản phẩm X của QG
I và QG II vào QG II
Liên kết kinh tế quốc tế
Chương
IV
22
II. Tác động kinh tế của liên minh thuế quan
b. Tác động của tạo lập mậu dịch

Trước khi có LMTQ: QG III đánh thuế t=100% với sản phẩm X
⇒
Tại QG III: Qiá hàng hóa X nhập khẩu từ QG I, QG II: P

3
–

Q
2

DT thuế: dt(BCJI)
10
25
20
O
E
S
I
P
X
D
X
S
X
Q
2
Q
0
J
Q
X
I
S
t

NĐ
=P
NK
= 10

Tiêu dùng: Q
4

Sản xuất: Q
1

Nhập khẩu: Q
4
–

Q
1

DT thuế: 0
10
25
20
O
E
S
I
P
X
D
X


PS giảm: dt(EFIA)

DT thuế giảm: dt(BCJI)
⇒
∆PLXH = ∆CS + ∆PS + ∆DT thuế
= + dt(ABI + CDJ)
10
25
20
O
E
S
I
P
X
D
X
S
X
Q
1
Q
0
J
Q
X
H
I
S

Kết luận

Tạo lập mậu dịch thúc đẩy thương mại quốc tế phát triển

Chuyên môn hóa sản xuất được thực hiện tại quốc gia có
lợi thế so sánh nên lợi ích đạt được là tối đa.

Tạo lập mậu dịch luôn làm gia tăng phúc lợi ròng của nền
kinh tế nên nó đem lại tác động tích cực