Website: Email : Tel (: 0918.775.368
LỜI NÓI ĐẦU
Trong quá trình phát triển kinh tế Việt Nam hiện nay việc phát triển
nền kinh tế thị trường với cơ cấu nhiều thành phần được đặt ra như một nhu
cầu tất yếu đối với nền kinh tế tư nhân là một bộ phận cấu thành nên cơ cấu
kinh tế đó. Sự xuất hiện của thành phần kinh tế tư nhân đã góp phần không
nhỏ đóng góp vào sự thay đổi của nền kinh tế Việt Nam theo hướng ngày
càng tích cực như hiện nay mặc dù trước dố bộ phận kinh tế tư nhân được
coi là bộ phận đối lập với kinh tế xã hội chủ nghĩa. Vì vậy, nằm trong diện
cải tạo và tiến tới xoá bỏ, song thực tế đã chứng minh rằng như vậy là cực
đoan là đi ngược với hướng phát triển. Cùng với chủ trương chuyển nền
kinh tế sang kinh tế thị trường, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ
trương chính sách để khuyến khích sự phát triển của các thành phần kinh
tế, trong đó có kinh tế tư nhân. Bắt đầu từ đại hội Đảng lần thứ VI, Đảng ta
đã thấy được tầm quan trọng của bộ phận kinh tế tư nhân và chú trọng phát
triển kinh tế tư nhân. Cho đến nay, Đảng và Nhà nước ta đã khẳng định:
“Sự tồn tại của khu vực kinh tế tư nhân không chỉ là sự tồn tại khách quan
chúng ta phải chấp nhận, mà nó còn rất cần thiết trong nền kinh tế của thời
kỳ phát triển, hội nhập kinh tế của nước ta hiện nay”
Trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế như hiện nay. Nền kinh tế Việt
Nam đang đứng trước những thời cơ và thách thức mới. Cơ hội phát triển
đang mở rộng ra trước mắt và đang dần rút ngắn lại, với mục tiêu phấn đấu
đưa Việt Nam về cơ bản thành một nước công nghiệp vào năm 2020 không
phải là không tưởng mà có thể trở thành hiện thực với ự đóng góp tích cực
của tất cả các thành phần kinh tế. Và kinh tế tư nhân tất nhiên không thể
đứng ngoài cuộc chơi đó. Trong bối cảnh hiện nay xây dựng một nền kinh
tế nhiều thành phần và coi kinh tế tư nhân là một động lực để phát triển là
một khuynh hướng đã hoàn toàn đúng đắn của các nhà lãnh đạo kinh tế
Việt Nam. Mặc dù, sự phát triển của kinh tế tư nhân của Việt Nam trong
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
dựa trên sở hữu tư nhân nhỏ và quan hệ quản lý dựa trên sở hữu tư nhân
lớn. Quan hệ quản lý dựa trên sở hữu tư nhân nhỏ là quan hệ dựa trên sự tổ
chức, điều hành hay tổ chức. Quan hệ quaảnlý dựa trên sở hữu tư nhân lớn
là quan hệ quản lý giữa nguời quản lý và người bị quản lý.
Thứ ba là quan hệ phân phối : Trong kinh tế tư nhân, quan hệ phân
phối dựa trên cơ sở các loại hình sở hữu khác nhau. Trong các chế độ chính
trị xã hội khác nhau thì quan hệ phân phối của kinh tế tư nhân cũng có
những sự khác biệt nhất định.
Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tư nhân là một trong những nhân tố
có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế. Song nếu để tự phát, không có
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
định hướng cụ thể cho khu vực kinh tế tư nhân thì tất yếu sẽ dẫn đến tác
động tiêu cực, gây nên bất ổn định về kinh tế xã hội. Vì thế chúng ta cần
xác định rõ những xu hướng phát triển của kinh tế tư nhân và có sự định
hướng cho khu vực này.
II. Các xu hướng vận động của kinh tế tư nhân
1.Một là: Kinh tế tư nhân gắn liền với phát triển kinh tế hàng hoá
nhiều thành phần theo cơ chế thị trường.
Mỗi thành phần kinh tế trong cơ chế thị trường không thể vận hành
một cách bình thường nếu không thực hiện những mối quan hệ kinh tế
giữa các thành phần kinh tế với nhau. Các thành phần kinh tế, khu vực
kinh tế vừa cạnh tranh với nhau, vừa hợp tác hỗ trợ, thúc đẩy nhau là tiền
đề phát triển của nhau theo cơ chế thị trường trong một nền kinh tế thống
nhất. Đối với khu vực kinh tế tư nhân cần xác định phương hướng phát
triển về ngành nghề, lĩnh vực kinh tế, phải đặt sự phát triển của kinh tế tư
nhân trong quan hệ phân công lao động xã hội phù hợp với trình độ thực tế
của nó. Phải chú trọng chiến lược lựa chọn quy mô kinh nghiệm các nước
và thực tiễn phát triển khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam thưòi gian qua
cho thấy “quy mô vừa và nhỏ là phù hợp hơn cả trong điều kiện về vốn,
đan xen các hình thức sở hữu theo các hình thức kinh tế tư bản Nhà nước.
- Muồn làm như vậy chúng ta cần khuyến khích kinh tế tư nhân phát
triển theo hướng tiến bộ như tăng mức độ xã hội hoá sở hữu, hiện đại hoá
công nghệ, hướng sự phát triển của kinh tế tư nhân đi vào con đường chủ
nghĩa tư bản Nhà nước dưới hình thức thích hợp, có sự kiểm kê, kiểm soát
điều tiết của Nhà nước.
Trên đây là tất cả xu hướng chủ yếu nhằm phát triển mạnh mẽ và có
hiệu quả khu vực kinh tế tư nhân ở nước ta hiện nay và trong thời gian tới.
Những điều chúng ta cần chú ý là phải liên kết các lực lượng trong nước
thành một lực lượng kinh tế dân tộc trong quá trình mở cửa, hội nhập với
khu vực và thế giới, phải lấy hiệu qủa kinh tế xã hội làm tiêu chuẩn quan
trọng nhằm đánh giá sự phát triển của kinh tế tư nhân trong tiền trình công
nghiệp hoá đất nước theo định hướng XHCN.
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
PHẦN II. NHỮNG THỰC TẾ CỦA KINH TẾ TƯ NHÂN
TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ VIỆT NAM
HIỆN NAY
Kinh tế tư nhân không chỉ có tiếng nói quyết định đến sức mạnh kinh
tế của hầu hết quốc gia mà còn trở thành một lực lượng kinh tế có ý nghĩa
chính trị toàn cầu. Phát triển khu vực kinh tế tư nhân cũng có nghĩa bảo
toàn tính đa dạng phong phú của đời sống kinh tế xem nó như nguồn gốc
của mọi sự phát triển.
Ngày nay kinh tế tư nhân, sở hữu tư nhân đã phát triển nên một trình
độ mới về chất quy mô sở hữu của nhiều công ty ngày càng đồ sộ và nhiều
công ty tạo ra lượng tài sản có giá trị lớn hơn cả GDP của một số quốc gia.
1. Sự biến đổi về chất của kinh tế tư nhân
- Chúng ta, cả nhân loại đang hàng ngày chứng kiến một thời đại
các rào cản đầu tư, thương mại hàng hoá và dịch vụ dần bị dỡ bỏ, nền kinh
tế thị trường mở đang tạo điều kiện dễ dàng cho kinh tế tư nhân lớn mạnh
nhân phải dựa trên nền tảng phát triển các giá trị cá nhân, phát triển năng
lực cá nhân, phát triển con người. Có thể nói, không có sự phát triển năng
lực cá nhân thì sẽ không có sự phát triển kinh tế tư nhân. Một trong các yếu
tố cạnh tranh của một cộng đồng xã hội chính là tính đa dạng của sự sáng
tạo mà tính đa dạng của sự sáng tạo là hệ quả tất yếu của sự đa dạng của
những năng lực cá nhân. Sự đa dạng của năng lực cá nhân là kết quả trực
tiếp của sự tôn trọng các giá trị cá nhân. Như vậy, có thể nói lý thuyết phát
triển kinh tế tư nhân bắt nguồn từ lý thuyết phát triển con người. Sự phát
triển của các quyền cá nhân đến lượt nó sẽ thúc đẩy kinh tế tư nhân phát
triển mạnh mẽ.
7
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
III. Những thực trạng giải pháp của kinh tế tư nhân của nước ta hiện
nay
1. Thực trạng chung của kinh tế tư nhân
Nền kinh tế mà nước ta lựa chọn là nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa. Theo nghĩa đó nếu không có kinh tế Nhà nước sữ không
có định hướng XHCN nhưng nếu không có kinh tế tư nhân cũng sẽ không
có kinh tế thị trường. Chính vì thế mà phát triển kinh tế nhiều thành phần
nói chung và phát triển kinh tế tư nhân nói riêng là một nội dung quan
trọng của đường lối đổi mới kinh tế.
Trước khi đổi mới, kinh tế tư nhân chủ yếu giới hạn trong khu vực hộ
kinh doanh cá thể, hoạt động chủ yếu ở thị trường tự do (tức là khu vực
không chính thức). Cho đến năm 1990, nếu số hộ công thương nghiệp kinh
doanh cá thể mới có 840 nghìn thì đến nay đã có trên 3 triệu hộ. Đó là chưa
kể 130 nghìn trang trại và khoảng 11 triệu hộ sản xuất nông nghiệp theo mô
hình kinh tế tự chủ.
Doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân trước năm 1991 hầu như
không có. Từ sau khi có luật công ty (năm 1990), số doanh nghiệp thuộc
khu vực kinh tế tư nhân mới chính thức ra đời và chỉ thực sự tăng lên