Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
Trong nền kinh tế thị trờng ngày nay có rất nhiều biến động, nhất là trong các hoạt
động diễn ra trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Vì thế việc đặt kế hoạch hàng năm cho hoạt
động xuất nhập khẩu ở nớc ta đợc Bộ Thơng mại trực tiếp quản lý và điều chỉnh cho phù
hợp. Để quản lý đợc hoạt động xuất nhập khẩu tốt Nhà nớc có rất nhiều các công cụ để điều
chỉnh nh thuế, hạn ngạch, các hàng rào thơng mại phi thuế quan khác.
Thế nhng thực tế thì các công cụ này đợc Nhà nớc sử dụng nh thế nào để đem lại hiệu
quả một cách tốt nhất lại là một vấn đề hết sức nan giải hiện nay. Một trong những công cụ mà
Nhà nớc dùng để điều chỉnh các hoạt động xuất nhập khẩu đó là hạn ngạch.
Bài viết sau đây của em xin đóng góp một số ý kiến nhỏ bé góp phần vào việc nghiên
cứu tác động của hạn ngạch tới thơng mại, dịch vụ. Đây là một đề tài khó nên trong quá trình
tìm hiểu em không tránh khỏi nhiều sai sót nên mong các thầy cô giáo chỉ bảo thêm để bài viết
của em có thể hoàn thiện đợc một cách tốt nhất.
Em xin chân thành cảm ơn./.
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Nội dung
i. Cơ sở lý luận của đề tàI
1. Hạn ngạch nhập khẩu (Import quota)
Hạn ngạch nhập khẩu là quy định của Nhà nớc về số lợng hoặc giá trị một mặt hàng
nào đó đợc nhập khẩu nói chung hoặc từ một thị trờng nào đó trong một thời gian nhất định
(thờng là một năm).
Thực chất hạn ngạch nhập khẩu là một hình thức hạn chế về số lợng và thuộc hệ
thống giấy phép không tự động. Khi hạn ngạch nhập khẩu quy định cho cả mặt hàng và thị
trờng thì hàng hoá đó chỉ đợc nhập khẩu từ nớc (thị trờng) đã định với số lợng bao nhiêu,
trong thời hạn bao lâu.
Nhà nớc áp dụng biện pháp quản lý nhập khẩu bằng hạn ngạch chủ yếu là nhằm một
số mục đích.
* Hạn ngạch nhập khẩu có khả năng bảo hộ sản xuất trong nớc bằng cách chống đợc
các cơn sốt giá .

* Hàng dệt may mặc xuất khẩu vào EU, Canada và Nauy.
Bộ Thơng mại phân bố hạn ngạch xuất khẩu cho các Bộ, ngành, địa phơng. Những
mặt hàng không quản lý bằng hạn ngạch thì cơ sở xuất khẩu đăng ký với Bộ Thơng mại và
đợc cấp giấy phép không hạn chế.
Mục đích của Nhà nớc khi áp dụng hạn ngạch xuất khẩu.
Không phải lúc nào Nhà nớc cũng khuyến khích xuất khẩu mà đôi khi vì quyền lợi
quốc gia phải kiểm soát một vài mặt hàng xuất khẩu đặc biệt, quý hiếm, những nguyên liệu,
tài nguyên của đất nớc, hoặc những mặt hàng mang tính chiến lợc đối với nền kinh tế.
Nguyên nhân chính là do: Cấm vận buôn bán: Hiện nay có nhiều nớc
đang sử dụng hạn ngạch xuất nh là một công cụ để cấm vận buôn bán giữa các nớc với nớc
mình hoặc giữa các nớc với nhau. Bằng cách hạn chế hoặc là không cho xuất sang một nớc
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
nào đó các nớc có thể làm cho các nớc khác gặp phải khó khăn về kinh tế-xã hội vì tự do th-
ơng mại đã khiến cho các nớc phụ thuộc lẫn nhau.
Mặt khác để bảo vệ tiềm năng, bảo vệ động vật và cây trồng, bảo vệ di sản văn hoá,
đồ cổ. Khi xuất hàng hoá sang các nớc phải làm sao để xuất đợc hàng hoá mà có kết tinh
lao động trong nớc và các yếu tố khác mà không làm thiệt hại đến tài nguyên của đất nớc.
Trong trờng hợp này tốt nhất nên tập trung xuất khẩu những hàng hoá đã qua chế biến tinh,
không nên xuất khẩu những hàng hoá mà cha qua chế biến hoặc mới chỉ chế biến thô.
3. Các hạn ngạch khác
Ngoài hạn ngạch xuất nhập khẩu hiện nay còn có một số loại hạn ngạch khác nh hạn
ngạch công nghiệp, hạn ngạch sản xuất, hạn ngạch gia công tái xuất, hạn ngạch hội chợ
triển lãm. Tuy nhiên vì các loại hạn ngạch này không đợc áp dụng rộng rãi trừ hạn ngạch
công nghiệp và hạn ngạch sản xuất. Chủ yếu có hạn ngạch xuất nhập khẩu tác động tới th-
ơng mại và dịch vụ.
Hạn ngạch sản xuất: Ngoài việc trực tiếp tham gia vào thị trờng và mua các sản
phẩm do vậy làm tăng tổng cầu Chính phủ còn có thể làm cho giá cả của sản phẩm tăng
bằng cách giảm cung. Chính phủ có thể làm điều này bằng các sắc lệnh - Chính phủ chỉ cần
quy định hạn ngạch cho mỗi mặt hàng. Bằng cách ấn định hạn ngạch thích hợp giá cả có

gây ra rất nhiều tranh cãi, câu hỏi xoay quanh.
2.1 Mặt hàng gạo
a/ Thực trạng
Theo Thời báo kinh tế Sài Gòn 12-11-1998 có đoạn: Cựu Bộ trởng Thơng mại Lê
Văn Thiết có lần kể một địa phơng hăm đổ gạo xuống sân Bộ Thơng mại nếu không đợc
cấp quota.
Việc phân chia hạn ngạch xuất khẩu gạo còn cha hợp lý. Nớc ta là một nớc xuất khẩu
gạo đứng vào hàng thứ ba trên thế giới sau Mỹ, Thái Lan. Vì vậy, vấn đề xuất khẩu gạo
hàng năm ở các tỉnh thành nhiều lúa là vấn đề đợc quan tâm rất nhiều. Nhiều năm nay các
5