Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Trỡnh by cỏc gii phỏp s dng cú hiu qu ngun vn ODA ti Vit Nam.
Bài làm
1. Khái niệm về vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA).
1.1. Định nghĩa về vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA).
ở các nớc đang phát triển nói chung và ở Việt Nam nói riêng, vốn ODA
là một bộ phận trong cơ cấu vốn đầu t toàn xã hội và ngày càng khẳng định vai
trò quan trọng của nó trong tăng trởng kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Vậy vốn
ODA là gì?
ODA là ba chữ cái đầu tiên của cụm từ: Official Development Assistance,
dịch sang tiếng Việt là hỗ trợ hay giúp đỡ (assistance) phát triển chính thức.
Vậy, vốn ODA là vốn trợ giúp (hỗ trợ) phát triển chính thức. Cho tới
nay, có nhiều quan điểm khác nhau khi định nghĩa vốn hỗ trợ phát triển chính
thức, thể hiện:
- Theo Ngân hàng Thế giới (WB) thì:
Vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) là vốn bao gồm các khoản viện
trợ không hoàn lại cộng với các khoản vay u đãi có thời gian dài và lãi suất thấp
hơn so với mức lãi suất thị trờng tài chính quốc tế. Mức độ u đãi của một khoản
vay đợc đo lờng bằng yếu tố cho không. Một khoản tài trợ không phải hoàn trả
sẽ có yếu tố cho không là 100% (gọi là khoản viện trợ không hoàn lại). Một
khoản vay u đãi đợc coi là ODA phải có yếu tố cho không không ít hơn là 25%.
Theo quan điểm của (WB) khi định nghĩa vốn ODA họ chỉ đứng trên
góc độ về bản chất tài chính để xem xét mà cha chỉ rõ chủ thể quan hệ với vốn
ODA và ý nghĩa của vốn ODA.
- Nếu theo UNDP (Chơng trình Phát triển Liên hợp quốc) thì:
Vốn ODA hay vốn hỗ trợ phát triển chính thức bao gồm cả các khoản
cho không và các khoản vay đối với các nớc đang phát triển, đó là nguồn vốn do
các bộ phận chính thức cam kết (nhà tài trợ chính thức), nhằm mục đích cơ bản
là phát triển kinh tế và phúc lợi xã hội và đợc cung cấp bằng các điều khoản tài
chính u đãi (nếu là khoản vay, sẽ có yếu tố cho không không ít hơn là 25%).
Trong đó:

cá biệt có khoản viện trợ ODA thời gian 50 năm. Thời gian này gồm hai giai
đoạn chính: Thời gian ân hạn (là thời gian trả lãi suất thấp hoặc không phải trả
lãi) từ 8 đến 10 năm. Thời gian giải ngân, trả nợ và lãi đợc chia nhỏ thành từng
thời kỳ.

3
Bài tập môn Kinh tế đầu t
______________________________________________________________
- Những khoản hoàn lại trong vốn ODA phải tuân thủ các nguyên tắc tín
dụng cơ bản.
+ Cho vay có hoàn trả vốn và lãi sau một khoảng thời gian nhất định.
+ Cho vay phải có giá trị làm đảm bảo.
+ Cho vay theo kế hoạch thỏa thuận từ trớc (Văn bản thỏa thuận cho vay
giữa chính phủ nớc nhận vốn ODA và đối tác tài trợ).
b) Vốn ODA thờng đi kèm các điều kiện ràng buộc.
- Vốn ODA thờng đi kèm với một chơng trình, dự án đầu t có chủ đích
nhất định của nhà tài trợ. Danh mục các dự án này phải có sự thỏa thuận với các
nhà tài trợ, thông thờng các dự án này đầu t vào kết cấu hạ tầng: giao thông vận
tải, y tế, cải cách hành chính, cải cách pháp luật.
- Các nhà tài trợ không trực tiếp tham gia quản lý, điều hành các chơng
trình, dự án nhng có thể tham gia gián tiếp dới hình thức nhà thầu hoặc hỗ trợ
chuyên gia. Dự án ODA phải trả tiền thuê chuyên gia với giá cả mà phía chuyên
gia có thể chấp nhận đợc.
- Các giá trị bằng hiện vật của các khoản viện trợ ODA phần lớn đợc
cung cấp theo đề nghị của nhà tài trợ, bởi vậy các nớc tiếp nhận ODA đồng thời
cũng phải chấp nhận cả các giá trị hiện vật kèm theo này.
- Đi kèm với vốn ODA là các ràng buộc về kinh tế, chính trị, văn hóa.
Trong giai đoạn hiện nay khi chiến tranh lạnh kết thúc thì ràng buộc về kinh tế
đang nổi lên hàng đầu.
2. Vai trò của vốn ODA.

tăng lên (cung về t bản tăng), đờng cung về vốn trên thị trờng tài chính dịch
chuyển sang phải, kết quả là lãi suất thực tế trên thị trờng giảm. Điều đó tạo ra
hàng loạt các dự án đầu t của t nhân trớc đây không có lãi (theo lãi suất (i) cũ)
nhng khi i giảm thì các dự án này đã có lãi. Các nhà đầu t t nhân sẵn sàng vay
vốn để đầu t hoặc họ sử dụng vốn tự có từ tiết kiệm thay vì gửi vào các quỹ tín
dụng mà đầu t vào các dự án sản xuất kinh doanh để thu lợi nhuận bình quân thị
trờng (lợi nhuận này lớn hơn lãi suất cho vay).
Tác động của vốn ODA tới thị trờng vốn đầu t

5
S: Cung tín dụng trên thị trờng tài chính
D: Cầu tín dụng trên thị trờng tài chính
i: Lãi suất trên thị trờng tài chính
i
E
F
D
I
S
I1

S
I2
0
I
i
1
i
2
Bài tập môn Kinh tế đầu t

MPMt)MPC(11
1
+
x G (1-2)
Y: Gia tăng thu nhập quốc dân
MPC: Xu hớng tiêu dùng cận biên
MPM: Xu hớng nhập khẩu cận biên
t: Lãi suất trung bình
I: Lợng gia tăng về vốn đầu t
G: Lợng gia tăng về chi tiêu chính phủ
Nh đã phân tích, khi Chính phủ nhận đợc vốn xu hớng tiêu dùng cận
biên thì đầu t (của Chính phủ, FDI, t nhân) gia tăng I, cũng nh chi tiêu của
Chính phủ tăng lên G. Sản lợng của nền kinh tế sẽ tăng lên một lợng tơng ứng

6
Bài tập môn Kinh tế đầu t
______________________________________________________________
là Y
1
+ Y
2
(với điều kiện tiền phải đợc kết hợp với ý tởng hay và có hệ thống
cơ chế chính sách đồng bộ).
Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới, đối với một quốc gia cơ chế
quản lý tốt khi vốn ODA tăng thêm một lợng bằng khoảng 1% GDP thì tốc
độ tăng trởng có thể nhích lên đợc 0,5% tùy theo quy mô GDP và lợng vốn
ODA tơng ứng của từng nớc. Khi kinh tế tăng trởng có nghĩa là GDP và
GDP/đầu ngời tăng. Thu nhập thực tế của ngời dân tăng lên, góp phần vào xóa
đói, giảm nghèo. Qua nghiên cứu 45 quốc gia Ngân hàng Thế giới đã đa ra kết
luận: Khi cơ chế quản lý tốt, vốn ODA tăng lên 1% GDP làm cho tỷ lệ tử vong

cùng với điều đó là phải thực hiện những cam kết về kinh tế, chính trị và văn
hóa. Một nội dung quan trọng là các quốc gia này cần phải thực hiện thành
công chơng trình cải cách nền kinh tế theo cơ chế thị trờng. Tùy từng quốc gia
mà mức độ là khác nhau. Cụ thể là các quốc gia cần đa ra chiến lợc phát triển
kinh tế rõ ràng và có tính khả thi, song hành là hệ thống pháp luật về kinh tế, th-
ơng mại và đầu t đợc hình thành rõ ràng, có hiệu lực. Các chính sách tài chính,
tiền tệ, đầu t, đối ngoại đợc sử dụng nh là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế.
Các chính sách này đợc sử dụng theo chiều hớng khuyến khích đầu t trong nớc
và nớc ngoài; mở cửa thị trờng trong nớc để từng bớc gắn nền kinh tế với nền
kinh tế thế giới.
Với việc các nhà tài trợ thờng xuyên theo dõi và đánh giá kết quả thực
hiện những cam kết của nớc nhận vốn ODA làm cơ sở để họ đa ra quyết định có
tiếp tục tài trợ hay không thì đã buộc các nớc nhận vốn ODA phải từng bớc thực
hiện cải cách thể chế theo hớng thị trờng. Nh vậy, vốn ODA đã tác động tới quá
trình cải cách thể chế.
- Năng lực của bộ máy quản lý nhà nớc về kinh tế đợc nâng lên.
Về mặt tổ chức, chính phủ thực hiện những cải cách trong bộ máy hành
chính, bắt đầu có sự phân định rõ quyền hạn, chức năng giữa các cơ quan quản
lý nhà nớc địa phơng, Trung ơng, ngành với nhau, giữa cơ quan quản lý nhà nớc
và các đơn vị, cơ sở sản xuất kinh doanh. Nh vậy, hiệu lực hoạt động của bộ
máy quản lý nhà nớc về kinh tế đợc nâng lên, mặt khác các đơn vị sản xuất,
kinh doanh thực hiện đúng chức năng của mình tuân theo hệ thống pháp luật và
các chính sách của Nhà nớc, vừa đảm bảo việc thu lợi nhuận, vừa đem lại lợi ích
cho quốc gia.
Về năng lực cán bộ, việc tiếp nhận vốn ODA có tác dụng nâng cao năng
lực cán bộ quản lý, nhất là đối với công chức nhà nớc. Việc thực hiện giải ngân
các dự án sử dụng vốn ODA luôn cần có sự cộng tác, phối hợp chặt chẽ giữa
các cơ quan của Chính phủ và các nhà tài trợ. Trong đó, các nhà tài trợ đã cộng
tác với nhiều quốc gia trên nhiều lĩnh vực dự án khác nhau. Do vậy, các cán bộ,
chuyên gia của Chính phủ sẽ học hỏi đợc nhiều kinh nghiệm trong quá trình

tế, xóa đói giảm nghèo và khả thi trong việc hoàn trả những khoản vốn ODA
phải chi trả. Muốn vậy, chiến lợc sử dụng vốn ODA cần phải dựa trên một chiến
lợc phát triển kinh tế rõ ràng trong khoảng thời gian 5 hoặc 10 năm của đất nớc,
dựa trên chiến lợc huy động vốn, chiến lợc phát triển từng ngành trong giai
đoạn đó. Danh mục các ngành càng rộng thì khả năng thu hút vốn ODA càng
cao bởi mỗi nhà tài trợ họ chỉ quan tâm tới một hoặc một vài lĩnh vực chính.
Tuy nhiên cũng cần hớng trọng tâm vào một số lĩnh vực chủ yếu thông qua việc

9