Vai trò của liên minh nghị viện thế giới (IPU)
trong việc thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ
trong hoạt động chính trị Đinh Hà Thu Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận văn Thạc sĩ ngành: Quan hệ quốc tế; Mã số: 60 31 02 06
Người hướng dẫn: TS. Lê Thế Quế
Năm bảo vệ: 2014 Keywords. Quan hệ quốc tế; Phụ nữ; Hoạt động chính trị; IPU

Content
1. Tính cấp thiết đề tài
Một nền dân chủ không thể hoàn thiện và bền vững nếu thiếu đi sự tham gia của phụ nữ
trong chính trị. Theo tôn chỉ mục đích hoạt động của Liên minh Nghị viện thế giới, một nghị
viện là trung tâm của nền dân chủ, vì vậy cũng cần phải là cơ quan đi đầu mở rộng cánh cửa cho
phụ nữ tham gia vào quá trình ra quyết định về chính sách và pháp luật. Quan trọng hơn, nghị
viện cũng là nơi tạo điều kiện cân bằng số lượng nghị sĩ nam và nữ. Thế nhưng, sự tham gia
trong chính trị của phụ nữ vẫn bị ngăn trở bởi nhiều yếu tố. Tại nhiều nơi trên thế giới, những
cuộc vận động bầu cử của phụ nữ không nhận được nhiều hỗ trợ tài chính, hơn nữa các ứng cử
viên nữ luôn bị ảnh hưởng bởi rào cản văn hóa và các ràng buộc trong gia đình cũng như trách
nhiệm xã hội. Đảng phái chính trị ở nhiều nước vẫn thường là nơi tụ họp của nghị sĩ nam. Phụ nữ
ngày nay vẫn phải vượt qua những khuôn mẫu về hình ảnh chăm lo cho cuộc sống gia đình và
làm những công việc không liên quan đến chính trị.
Khi một nữ nghị sĩ có được vị trí trong nghị viện, họ phải nỗ lực nhiều hơn so với nam
nghị sĩ bởi môi trường chính trị là môi trường truyền thống thực hiện theo những quy tắc và quan

nhiều thực tiễn và kinh nghiệm của nữ nghị sĩ tại nhiều khu vực, đặc biệt chương 5 của tác phẩm
đã dành một phần để phân tích vai trò của IPU trong việc thúc đẩy quan hệ đối tác giữa nam và
nữ nghị sĩ trong nghị viện. Theo các tác giả, có thể dễ dàng liệt kê các thách thức mà phụ nữ phải
vượt qua khi tham gia chính trị nhưng rất khó để có thể liệt kê được nhiều những thay đổi, tác
động của phụ nữ trong các nghị viện. Vì vậy, tác phẩm đã chỉ ra và nhận xét biện pháp của IPU
là nhân tố quan trọng góp phần tăng cường thúc đẩy quan hệ đối tác nam và nữ nghị sĩ trong các
nghị viện thành viên.
- Tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong IPU (Strengthening women‟s participation in
the IPU) của tác giả Kareen Jabre (bài nghiên cứu tại hội nghị của International IDEA, 2004).
Bài nghiên cứu khai thác khía cạnh phương pháp đặt chỉ tiêu tăng số lượng nữ đại biểu tham gia
vào IPU và liên hệ với trường hợp các nghị viện khác.
- Đánh giá chương trình “Thúc đẩy bình đẳng giới trong chính trị” của Liên minh Nghị
viện Thế giới IPU (Review of Inter-Parliamentary Union’s gender programme “Promoting
gender equality in politics”) của tác giả Lesley Abdela và Ann Boman (Cơ quan phát triển quốc
tế Canada CIDA và tổ chức Irish Aid 2010). Ấn phẩm đánh giá chương trình của IPU theo bốn
tiêu chí: sự phù hợp, hiệu quả, bền vững, hành chính và quản lý. Từ đó, ấn phẩm nhận định
chương trình bình đẳng giới của IPU đã đáp ứng mục tiêu hướng tới tăng cường tính đại diện và
giải trình của nghị viện thông qua ủng hộ sự tham gia chính trị của phụ nữ và lồng ghép bình
đẳng giới trong nghị viện. Ngoài ra, tác giả cũng kiến nghị một số biện pháp để tăng cường hiệu
quả vai trò của IPU trong lĩnh vực bình đẳng giới như phối hợp với tổ chức địa phương và các tổ
chức quốc tế khác trong những chương trình xây dựng năng lực nghị viện và có những chương
trình dài hạn hơn. Có thể nói, đây là ấn phẩm có những nhận định, đánh giá toàn diện nhất cũng
như có kiến nghị xác đáng về hoạt động của IPU trong lĩnh vực bình đẳng giới.
- Phụ nữ là nhân tố thay đổi: thể hiện tiếng nói trong xã hội và tạo ảnh hưởng đối với
chính sách (Women as agents of change: Having voice in society and influencing policy) của tác
giả Susan Markham, ấn phẩm của Ngân hàng thế giới (World Bank) năm 2012; Dân chủ và Bình
đẳng giới: Vai trò của Liên Hợp Quốc (Democracy and Gender equality: the role of the UN), ấn
phẩm của Liên Hợp Quốc năm 2013. Hai ấn phẩm đều sử dụng các số liệu tổng hợp và phân tích
của IPU để đưa ra các biện pháp nhằm xây dựng khả năng lãnh đạo chính trị của phụ nữ, phát
triển kỹ năng, nhận thức của phụ nữ về chính trị, nhất là cử tri nữ.

quả của các hoạt động, những thay đổi mà IPU đã đạt được trong việc tăng cường vị thế tiếng nói
của phụ nữ trong nghị viện và chính trị.
5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp lịch sử và liên ngành, phương pháp sưu tầm tài liệu, phương pháp phân
tích, phương pháp tổng hợp số liệu là các phương pháp chủ yếu được sử dụng trong quá trình
viết luận văn. Nguồn tài liệu tham khảo bao gồm các bản báo cáo hoạt động, số liệu thống kê,
các kỷ yếu hội thảo chuyên đề, các chương trình hành động, các nghị quyết của IPU về chủ đề
bình đẳng giới và tăng quyền chính trị cho phụ nữ. Ngoài ra, tài liệu tham khảo còn bao gồm một
số bài viết, bài nghiên cứu về bình đẳng giới của các tổ chức quốc tế khác, các website thông tin
của một số bộ ngành và Quốc hội Việt Nam.
6. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, luận văn bao gồm những phần chính sau:
Chương I: Giới thiệu tổng quan về tổ chức Liên minh Nghị viện Thế giới IPU bao gồm lịch sử,
mục tiêu hoạt động, các cơ chế lãnh đạo của tổ chức và nội dung chương trình nghị sự của các kỳ
họp IPU. Từ đó, giới thiệu chi tiết về các cơ chế dành cho nữ nghị sĩ trong IPU.
Chương II: Vai trò của IPU trong việc thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong chính trị được
phân tích và đánh giá thông qua các hoạt động theo các mảng chính đó là tăng cường nhận thức
về ảnh hưởng của phụ nữ trong chính trị; nâng cao kỹ năng của nữ nghị sĩ trong chính trị và thúc
đẩy bình đẳng chính trị thông qua các chương trình chống bạo lực đối với phụ nữ.
Chương III: Từ những phân tích vai trò của IPU được nêu trong chương II, chương III tập trung
liên hệ sự tham gia của phụ nữ Việt Nam trong chính trị nhìn từ góc độ nghị viện, trước hết mô
tả mối quan hệ giữa Quốc hội Việt Nam và IPU trên các lĩnh vực trong đó có lĩnh vực bình đẳng
giới, sau đó nêu khái quát về khung chính sách và pháp luật của Việt Nam về bình đẳng giới và
tình hình phụ nữ Việt Nam tham gia chính trị trong những năm gần đây. Từ đó, đánh giá kết quả
thực hiện công tác tăng cường sự tham gia chính trị của phụ nữ Việt Nam trong phạm vi Quốc
hội và trình bày kiến nghị các biện pháp nâng cao hiệu quả tham chính của phụ nữ trong Quốc
hội Việt Nam. References

October 1983 and April 2003)
15. IPU (2014), Rules of the Executive Committee, (Adopted in 1972 and extensively revised
in October 1983 and April 2003)
16. IPU (2011), Strategy 2012–2017 - Inter-Parliamentary Union, p. 13
17. IPU (2014), Rules of the Coordinating Committee of Women Parliamentarians, (Adopted
in April 1999 and amended in April 2003, April 2008 and March 2014)
18. IPU (2012), Women in Parliament in 2012: The Year in Perspective
19. IPU (2005), Data sheet No.5, An overview of women in the executive and legislative
branches
20. IPU (2005), Data sheet No.6, Ten years in review: Trends of women in National
parliaments worldwide
21. IPU (2013), Women in Parliament in 2013, The year in review, p. 8
22. IPU (2013), Annual Report 2013, p. 17
23. IPU (2012), Plan of action for Gender-sensitive Parliaments
24. IPU (2013), Guidelines for Women‟s caucuses, p. 9
25. IPU (2006), The role of Parliamentary Committees in Mainstreaming Gender and
Promoting the Status of Women: Seminar for Members of Parliamentary Bodies dealing
with Gender Equality, p.100
26. IPU (2012), Women in Parliament in 2012: The year in Perspective
27. IPU Information note on Parliamentary Strategies for tackling violence against women
and girls, 57
th
Session of the United Nations Commission on the Status of Women, New
York, 5 March 2013
28. Irene Padavic; Barbara Reskin (2002), Women and Men at Work, Pine Forge Press
29. Julie Ballington (2008), Equality in Politics: A survey of women and men in Parliaments,
p. 14
30. Julie Ballington and Azza Karam (2005), Women in Parliament: Beyond Numbers (A
revised Edition), International Institute for Democracy and Electoral Assistance, p. 214
31. Lesley Abdela, Ann Boman (2010), Review of Inter-Parliamentary Union‟s gender

42. “What is the IPU?”, truy cập ngày 19/3/2014, http://www.ipu.org/english/whatipu.htm
43. “Main areas of activity of the Inter-Parliamentary Union”, truy cập ngày 17/3/2014,
http://www.ipu.org/iss-e/issues.htm
44. “Committees and Working Groups”, truy cập ngày 20/3/2014, http://www.ipu.org/strct-
e/comtees.htm
45. “Geopolitical groups”, truy cập ngày 20/3/2014, http://www.ipu.org/strct-e/geopol.htm
46. “Future meetings”, truy cập ngày 20/3/2014, http://www.ipu.org/strct-e/futrmets.htm
47. “Meeting of Women Parliamentarians, Historical Development”, truy cập ngày
20/3/2014, http://ipu.org/wmn-e/meeting.htm
48. “Gender Partnership Group”, truy cập ngày 21/3/2014, http://ipu.org/wmn-e/gender.htm
49. “Achievements with regard to the status of women”, truy cập ngày 23/3/2014,
http://www.ipu.org/wmn-e/meeting.htm
50. “Women in Politics: 2014”, truy cập ngày 28/3/2014,
http://www.ipu.org/pdf/publications/wmnmap14_en.pdf
51. “Women in national parliaments (April 2014)”, truy cập ngày 28/3/2014,
http://www.ipu.org/wmn-e/classif.htm
52. “Database on Women’s caucuses”, truy cập ngày 28/3/2014, http://w3.ipu.org/en
53. “Eighth meeting of Women Speakers of Parliament (USA, 12-13 October 2013)”, truy
cập ngày 17/4/2014, http://ipu.org/splz-e/wmnspk13.htm
54. “Seventh meeting of Women Speakers of Parliament (India, 3-4 October 2012)”, truy cập
ngày 17/4/2-14, http://ipu.org/splz-e/wmnspk12.htm
55. “The role of Parliamentary committees in mainstreaming gender and promoting the
status of women (Geneva, 4-6 December 2006/2007)”, truy cập ngày 21/4/2014,
http://ipu.org/Splz-e/gender06.htm
56. “IPU called to assist women MPs in Côte d’lvoire, IPU”, truy cập ngày 24/4/2014,
http://www.wip-gf.net/news/ipu-called-assist-women-mps-cote-divoire-c-ipu
57. “Gender-Sensitive Parliaments: Regional seminar for French-speaking African
parliaments (Gabon, 13-15 June 2013)”, truy cập ngày 24/4/2014,
http://www.ipu.org/splz-e/gabon13.htm
58. “Press conference on activities of the project: “support to Burundi women

68. “Bộ, Cơ quan ngang Bộ”, truy cập ngày 4/5/2014,
http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/bonganh
69. “Thông tin bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XI”, truy cập ngày 5/5/2014,
http://dbqh.na.gov.vn/thong-tin-bau-cu/XI.aspx
70. “Thông tin bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XII”, truy cập ngày 5/5/2014,
http://dbqh.na.gov.vn/thong-tin-bau-cu/XII.aspx
71. “Số liệu tổng quát về các kỳ bầu cử Quốc hội từ khóa I đến khóa XIII”, truy cập ngày
6/5/2014, http://www.na.gov.vn/htx/Vietnamese/C1454/C1455/#p8voLhZPlwRH
72. “Tìm biện pháp nâng cao tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp”, truy
cập ngày 6/5/2014,
http://www.dangcongsan.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30106&cn_