Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
VAI TRÒ CỦA ODA ĐỐI VỚI CÁC NƯỚC ĐANG VÀ KÉM
PHÁT TRIỂN .LIÊN HỆ THỰC TẾ TẠI VIỆT NAM
A. LỜI MỞ ĐẦU:
ODA hay “hỗ trợ phát triển chính thức” là dòng vốn chảy đến
các quốc gia đang phát triển từ các nước hay các tổ chức đa phương.
Trong quá trình phát triển của ODA đã cho thấy sự tăng lên cả về quy
mô cũng như tính hiệu quả trong hoạt động chuyển giao và tiếp nhận
ODA. Mục tiêu của ODA là để đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Và với
mục tiêu này thì ODA đóng vai trò to lớn trong quá trình phát triển kinh
tế - xã hội ở các nước đang và kém phát triển, trong đó có Việt Nam.
Kể từ khi bắt đầu tiếp nhận ODA đến nay, Việt Nam đã nhận được sự
hỗ trợ tích cực của cộng đồng các nhà tài trợ quốc tế đối với công cuộc
phát triển kinh tế xã hội. Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức ODA
đã đóng vai trò quan trọng, góp phần giúp Việt Nam nâng cao cơ sở hạ
tầng, đạt được tăng trưởng kinh tế, xoá đói giảm nghèo và cải thiện đời
sống nhân dân.
Bài thảo luận này nhằm mục đích trình bày về vai trò của ODA đối với
các nước đang và kém phát triển, tình hình tiếp nhận và sử dụng vốn
ODA tại Việt Nam hiện nay cũng như vai trò của ODA cho những dự
án phát triển kinh tế xã hội trong tương lai của Việt Nam.
B. PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ:
I/ Khái niệm:
1. Khái niệm
Hỗ trợ phát triển chính thức (hay ODA, viết tắt của cụm từ
Official Development Assistance), là một hình thức đầu tư nước ngoài.
Gọi là Hỗ trợ bởi vì các khoản đầu tư này thường là các khoản cho vay
không lãi suất hoặc lãi suất thấp với thời gian vay dài. Đôi khi còn gọi
là viện trợ. Gọi là Phát triển vì mục tiêu danh nghĩa của các khoản đầu
tư này là phát triển kinh tế và nâng cao phúc lợi ở nước được đầu tư.
Gọi là Chính thức, vì nó thường là cho Nhà nước vay.

2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
tố tạo nên xu hớng phân bổ ODA trên thế giới theo vùng. Ngoài ra còn có
thêm lý do đó là sự chuẩn bị đáp ứng nhu cầu riêng biệt về thủ tục, quy chế,
chiến lợc, viện trợ ... khác nhau của các nhà tài trợ trên thế giới cũng tạo nên
sự chênh lệch trong quá trình thu hút và sử dụng ODA giữa các quốc gia hấp
thụ nguồn vốn này. Chính sự cạnh tranh gay gắt đã tạo nên sự tăng giảm
trong tiếp nhận viện trợ của các nớc đang phát triển. Kể từ năm 1970, ODA
chủ yếu hớng vào Tiểu vùng Sahara và Trung Đông kể cả Ai Cập. Bên cạnh
đó, Trung Mỹ là vùng nhận đợc tỷ trọng viện trợ tăng lên chút ít, tỷ trọng
này đã thực sự bị cắt giảm mạnh đối với các vùng Nam á (đặc biệt là ấn Độ)
và Địa Trung Hải trong vòng 10 năm, từ tài khoá 1983/1984 đến 1993/1994,
tỷ trọng thu hút ODA thế giới của tiểu vùng Sahara đã tăng từ 29,6% lên
36,7%, của Nam và Trung á khác và Châu Đại Dơng từ 20,3% lên 22,9%;
Châu Mỹ La Tinh và vùng Caribê từ 12% lên 14% (nguồn: Bộ Kế hoạch -
Đầu t).
Thứ ba, sự phân phối ODA theo khu vực nghèo của thế giới không
đồng đều.
Nguyên nhân tạo nên sự khác biệt nh vậy có thể có rất nhiều lý giải
khác nhau, có thể là do những mong muốn của các quốc gia đi viện trợ nh
mở rộng quan hệ hợp tác về chính trị hay kinh tế, mục đích xã hội, điều đó
phụ thuộc rất nhiều vào ý muốn chủ quan của nhà tài trợ. Lúc đầu họ chỉ
quan tâm đến việc thiết lập các mối quan hệ với các nớc láng giềng của
mình, nhng sau họ lại nhận thấy rằng cần thiết lập các quan hệ với các nớc
khác trên thế giới để tìm kiếm thị trờng trao đổi buôn bán hay đầu t mà việc
đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao bằng cách viện trợ ODA. Mặt khác
chính những yếu tố trong nội bộ của quốc gia cũng tạo nên những khác biệt
lớn trong quá trình nhận viện trợ nh các mối quan hệ với các nớc phát triển,
hay những thành tích trong phát triển đất nớc hay cũng có thể là do nhu cầu
hết sức cần thiết nh chiến tranh, thiên tai...

4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
1/ Tình hình chung về ODA trên thế giới:
Số liệu năm 2004 của OECD cho biết lượng vốn ODA cung cấp bởi một
số nước phát triển:
Nước Vốn (triệu USD) % thay đổi hằng năm % GNI
Hoa Kỳ 19000 16.4 0.16
Nhật Bản 8900 -0.2 0.19
Pháp 8500 16.8 0.42
Anh 7800 24.7 0.36
Đức 7500 10.5 0.28
Hà Lan 4200 6.4 0.74
Thụy Điển 2700 12.7 0.77
_Tổng số vốn ODA trên thế giới năm 2004 là 76.8 tỉ USD.
_Mỹ là nước có nguồn vốn hỗ trợ phát triển nhiều nhất 19 tỉ UDS.
_Tuy nhiên nếu xét về tổng nguồn vốn hỗ trợ thì toàn Châu Âu chiếm
tới 42.9 tỉ USD vượt qua cả Mỹ.
2/ ODA đem lại cơ hội phát triển với các nước nhận vốn:
a. ODA là nguồn vốn bổ sung quan trọng:
- ODA là nguồn vốn cực kỳ quan trọng trong công cuộc phát triển kinh
tế của các nước đang phát triển. Thông qua các dự án ODA, cơ sở hạ
tầng kinh tế và xã hội của nước tiếp nhận được nâng lên một bước. Nếu
các nước đang phát triển sử dụng có hiệu quả nguồn vốn ODA sẽ là
nhân tố tích cực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- Thông qua các dự án ODA về giáo dục, đòa tạo,y tế… giúp cho trình
độ dân trí, chất lượnglao động được nâng cao.
- Vốn ODA tuy đa phần là vốn vay phải hoàn trả lại với lãi suất và các
điều kiện ràng buộc chặt chẽ khác nhưng có tác động khá lớn đến tăng

khu ca h.
- Nhp khu cng tng vỡ nhu cu ca nn kinh t ó tng hn khi tc
tng trng nhanh hn, nhng nhu cu ny phn no b cn tr bi
s gim giỏ th trng ni a nờn cui cựng cỏn cõn thng mi vn
c ci thin mnh.
d. ODA gúp phn tng kh nng thu hỳt vn FDI v to iu kin m
rng u t phỏt trin:
- s dng hiu qu nht ngun vn ODA, cỏc nc s n lc to
mụi trng chớnh sỏch thun li v minh bch trong qun lý v s dng
ngun vn ny, ci thin iu kin phỏp lý, gúp phn tng kh nng thu
hỳt vn FDI.
- ODA cú vai trũ quan trng i vi cỏc nc tip nhn, l ngun vn
quan trng xõy dng c s h tng, gúp phn tng kh nng thu hỳt
vn FDI v to iu kin m rng u t phỏt trin.
3/ Vai tro cua ODA voi cac nc chi ODA
a. ODA song phơng:
Mục đích của các nớc cung cấp viện trợ đều là xác lập vị trí toàn diện
và áp đặt vai trò của mình ở khu vực muốn thôn tính. Do đó việc phân bổ
ODA diễn ra khác nhau giữa các khu vực.
Trong số các nớc cung cấp ODA song phơng, Hoa Kỳ và Nhật Bản là
những nớc dẫn đầu thế giới.
Cụ thể:
- Châu á : Nhật Bản với mục tiêu là phải thiết lập đợc mối quan hệ tốt
đẹp giữa các nớc trong khu vực, sao cho Nhật sẽ là nớc đóng vai trò chủ đạo
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
về kinh tế nên đứng đầu trong danh sách các nhà tài trợ ở Châu á là Nhật
Bản.
- Châu Phi: Nớc cung cấp ODA chiếm tỉ lệ cao nhất là Pháp.
- Châu Mỹ La Tinh: Mỹ là nớc có tỉ lệ viện trợ lớn nhất.