BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
TRẦN THỊ KHÚC
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
HÀ NỘI - 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
LỜI CAM ĐOAN
Tên tôi là: Trần Thị Khúc.
Tôi xin cam đoan: Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là
hoàn toàn trung thực và chưa từng được sử dụng hoặc công bố trong bất kỳ
công trình nào.
Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được bày tỏ trong lời
cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc.
Tác giả luận văn
Trần Thị Khúc Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page ii
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn thạc sĩ , ngoài sự nỗ lực, cố gắng của bản thân,
tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy, cô giáo khoa Kinh tế và
phát triển nông thôn - trường Đại học nông nghiệp Hà nội, nay là Học Viện
nông nghiệp Việt nam, và nhiều tập thể cá nhân.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của
các thầy, cô giáo khoa Kinh tế và phát triển nông thôn – Học Viện nông
nghiệp Việt nam; đặc biệt là sự quan tâm, chỉ dẫn tận tình của thầy giáo
PGS.TS. Trần Đình Thao – Trưởng khoa kinh tế và phát triển nông thôn
WTO Tổ chức Thương mại Thế giới
QL Quản lý
ATTP An toàn thực phẩm
QLNN Quản lý nhà nước
QĐ Quyết định
TW Trung ương
CTV Cộng tác viên
ATVSTP An toàn vệ sinh thực phẩm
CSVC Cơ sở vật chất
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page iv
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT iii
MỤC LỤC iv
DANH MỤC BẢNG vii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, HÌNH viii
PHẦN I: MỞ ĐẦU 1
1.1 Tính cấp thiết 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2
1.2.1 Mục tiêu chung 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2
1.2.3 Câu hỏi nghiên cứu 2
1.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu 3
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu 3
PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 4
2.1 Cơ sở lý luận 4
chứng nhận VSATTP trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh 66
4.1.5 Thực trạng hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong phạm
vi ngành y tế tỉnh Bắc Ninh 72
4.1.6 Thực trạng công tác giám sát, điều tra và xử lý ngộ độc thực phẩm 77
4.1.7 Tồn tại trong quản lý nhà nước về VSATTP ở tỉnh Bắc Ninh 80
4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý VSATTP của tỉnh Bắc Ninh 85
4.2.1 Cơ chế chính sách trong quản lý nhà nước về VSATTP 85
4.2.2 Nguồn lực quản lý VSATTP tại tỉnh Bắc Ninh 87
4.2.3 Cơ sở vật chất, trang thiết bị 90
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page vi
4.2.4 Nhận thức về vệ sinh an toàn thực phẩm 91
4.2.5 Sự phối hợp của cơ quan quản lý nhà nước 93
4.3 Đề xuất giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước về VSATTP 94
4.3.1 Hoàn thiện khung pháp lý, cơ chế chính sách 94
4.3.2 Tăng cường nguồn nhân lực cho công tác QLNN về VSATTP 95
4.3.3 Hoàn thiện hệ thống tổ chức quản lý, thanh tra, kiểm tra 96
4.3.4 Nâng cấp cơ sở vật chất, nguồn vốn phục vụ QLNN về VSATTP 97
4.3.5 Tăng cường công tác giáo dục, truyền thông 98
PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 100
5.1 Kết luận 100
5.2 Kiến nghị 101
5.2.1 Kiến nghị – Bộ Y tế 101
5.2.2 Kiến nghị đối với UBND tỉnh Bắc Ninh 101
5.2.3 Kiến nghị đối với Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm 102
TÀI LIỆU THAM KHẢO 103
PHỤ LỤC 103
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page vii
Bảng 4.10
Tình hình đào tạo, tập huấn kiến thức ATVSTP tỉnh Bắc Ninh giai đoạn
2011 – 2013
66
Bảng 4.11
Tình hình tuyên truyền, phổ biến kiến thức về VSATTP tỉnh Bắc Ninh giai
đo
ạn 2011
-
2013
68
Bảng 4.12
Thực trạng cấp giấy chứng nhận về VSATTP trên địa bàn tỉnh Bắc
Ninh giai đo
ạn 2011
–
2013
69
Bảng 4.13
Đánh giá về công tác tập huấn, tuyên truyền, cấp giấy chứng nhận 71
Bảng 4.14
về VSATTP
90
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page viii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, HÌNH
Sơ đồ 2.1: Hệ thống chính sách pháp luật 16
Sơ đồ 2.2: Mạng lưới về VSATTP trong ngành y tế 17
Sơ đồ 4.1: Mạng lưới quản lý VSATTP cấp tỉnh 50
Sơ đồ 4.2: Bộ máy quản lý nhà nước về VSATTP ngành Y tế Bắc Ninh 52
Sơ đồ 4.3: Bất cập trong tổ chức bộ máy quản lý 82 Đồ thị 4.1: Số lượng cán bộ tham gia QLNN về VSATTP tại Chi cục
ATVSTP Bắc Ninh 54
Đồ thị 4.2: Thực trạng hiểu biết về kiến thức ATVSTP trên địa bàn tỉnh
Bắc Ninh 92
Đồ thị 4.3: Thực trạng thực hành ATVSTP trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh 93 Hình 3.1: Đặc điểm địa bàn tỉnh Bắc Ninh 28
Hình 3.2: Khung phân tích hoạt động quản lý nhà nước về VSATTP ở tỉnh
Bắc Ninh 35
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 1
Page 2
nhân….là những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ nhằm nâng cao hiệu quả
quản lý VSATTP của tỉnh Bắc Ninh.
Do đó, đứng trước xu thế hội nhập và toàn cầu hóa, Việt Nam đã trở
thành thành viên chính thức của WTO
(
World Trade Organization) và thực
hiện thỏa thuận AFTA (ASEAN Free Trade Area) nên việc sản xuất và chế
biến các loại thực phẩm có chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng,
đặc biệt là chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm trở nên rất cần thiết. Xuất
phát từ những lý do trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Quản lý nhà nước
về vệ sinh an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh” nhằm góp phần
tăng cường quản lý VSATTP và giải quyết những vướng mắc trong quá trình
triển khai.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu chung
- Trên cơ sở đánh giá tình hình quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm, đề
xuất giải pháp nhằm tăng cường quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm trên địa
bàn tỉnh Bắc Ninh.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý vệ sinh
an toàn thực phẩm.
- Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm ở
Bắc ninh (phạm vi ngành y tế).
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý vệ sinh an toàn thực
phẩm của tỉnh Bắc Ninh
- Đề xuất giải pháp nhằm tăng cường quản lý vệ sinh an toàn thực
phẩm ở tỉnh Bắc Ninh.
1.2.3 Câu hỏi nghiên cứu
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 4
PHẦN II
TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
2.1 Cơ sở lý luận
2.1.1 Khái niệm thực phẩm và vệ sinh an toàn thực phẩm
2.1.1.1 Khái niệm thực phẩm
Là những sản phẩm dùng cho việc ăn, uống của con người ở dạng
nguyên liệu tươi, sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến, các chất được sử dụng
trong sản xuất, chế biến thực phẩm. Thực phẩm không bao gồm mỹ phẩm,
thuốc lá và các chất sử dụng như dược phẩm (Trần Đáng, 2007).
2.1.1.2 Khái niệm vệ sinh thực phẩm
Là mọi điều kiện và biện pháp cần thiết để đảm bảo sự an toàn và phù
hợp của thực phẩm ở mọi khâu thuộc tru trình thực phẩm (Trần Đáng, 2007).
2.1.1.3 Khái niệm an toàn thực phẩm
Là sự bảo đảm thực phẩm không gây hại cho người tiêu dùng khi nó
được chuẩn bị hoặc ăn theo mục đích sử dụng (Trần Đáng, 2007).
2.1.1.4 Định nghĩa về vệ sinh an toàn thực phẩm
Là tất cả điều kiện, biện pháp cần thiết từ khâu sản xuất, chế biến, bảo
quản, phân phối, vận chuyển, cũng như sử dụng nhằm bảo đảm cho thực
phẩm sạch sẽ, an toàn, không gây hại cho sức khoẻ người tiêu dùng
Theo các chuyên gia của Tổ chức Lương Nông (FAO) và tổ chức y tế
thế giới (WHO, 2000) thì: “Vệ sinh an toàn thực phẩm là việc bảo đảm thực
phẩm không gây hại cho sức khỏe, tính mạng người sử dụng, bảo đảm thực
phẩm không bị hỏng, không chứa các tác nhân vật lý, hóa học, sinh học, hoặc
tạp chất quá giới hạn cho phép, không phải là sản phẩm của động vật, thực vật
bị bệnh có thể gây hại cho sức khỏe người sử dụng. Quan niệm này rất đầy
đủ, lột tả được bản chất của vấn đề nhưng đề ngắn gọn và dễ hiểu mà vẫn bao
Quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm là quản lý theo ngành
do nhiều cơ quan thực hiện. Đó là việc xây dựng và tổ chức thực hiện chiến
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 6
lược, quy hoạch, cơ chế và chính sách phát triển lĩnh vực an toàn vệ sinh thực
phẩm, phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội.
Quản lý nhà nước về VSATTP là hoạt động có tổ chức của nhà nước
thông qua các văn bản pháp quy, các công cụ, chính sách của nhà nước sẽ tác
động đến tình hình thực hiện VSATTP của đơn vị sản xuất, chế biến, kinh
doanh và người tiêu dùng trên cả nước nhằm định hướng, dẫn dắt các chủ thể
này thực hiện tốt các vấn đề về VSATTP.
Quản lý nhà nước về VSATTP bao gồm một số các hoạt động chủ yếu:
Công tác hoạch định và ban hành các văn bản, chính sách, chiến lược, kế
hoạch có liên quan đến vấn đề VSATTP và công tác tổ chức tuyên truyền,
giáo dục, công tác kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm, công tác phối hợp liên
ngành trong quản lý và nghiên cứu khoa học
2.1.2 Vai trò, trách nhiệm của quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm
2.1.2.1 Vai trò của quản lý nhà nước
Trong những năm gần đây vấn đề VSATTP đang diễn ra ngày càng
trầm trọng, nhiều vụ ngộ độc thực phẩm xẩy ra liên tiếp, gây thiệt hại nhiều
đến tính mạng con người và tiền của. Trước những diễn biến đó thì vai trò của
nhà nước đặc biệt quan trọng. Trước hết nhà nước thông qua việc hoạch định
và ban hành các văn bản pháp luật có liên quan đến VSATTP để hướng dẫn
các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm có định hướng để sản xuất
thực phẩm sạch, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Ngoài ra, thông qua các
văn bản chính sách, nhà nước cũng quy định rõ nhiệm vụ quản lý của từng
Bộ, ngành và các cấp chính quyền quản lý chặt chẽ vấn đề VSATTP.
Thông qua việc tổ chức thực thi các văn bản quy phạm pháp luật, các
chương trình, kế hoạch có liên quan đến VSATTP, nhà nước sẽ trực tiếp quản
tế phải dựa vào đẩy mạnh xuất khẩu, mà muốn đẩy mạnh xuất khẩu phải dựa
vào tăng cường khả năng cạnh tranh của sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ. Như
vậy, định hướng cơ bản về công tác VSATTP hiện nay là đáp ứng các tiêu
chuẩn quốc tế. Làm tốt công tác này sẽ giúp hàng hoá của Việt Nam đáp ứng
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 8
được nhu cầu của thị trường trong nước và quốc tế. Cơ quan nhà nước là nơi tập
hợp, đề xuất và ban hành các tiêu chuẩn cho các doanh nghiệp.
Vai trò không thể thiếu của quản lý nhà nước về VSATTP là việc đảm
bảo lợi ích quốc gia, dân tộc. Thông qua việc quy định và kiểm soát về vệ
sinh, an toàn, môi trường, Nhà nước đảm bảo sản phẩm, hàng hóa, nguyên vật
liệu…nhập khẩu vào Việt Nam phải bảo đảm vệ sinh, an toàn cho người tiêu
dùng, an toàn cho môi trường tự nhiên và xã hội. Bằng các hoạt động kiểm tra
giám sát thường xuyên ở các khu vực cửa khẩu các khu vực buôn bán để kịp
thời phát hiện và xử lý những vi phạm.
Nhờ có vai trò quản lý của nhà nước về VSATTP đã tạo niềm tin đối
với người tiêu dùng giúp cho người tiêu dùng cảm thấy yên tâm hơn khi sử
dụng sản phẩm dịch vụ trên thị trường.
Mặt khác, vai trò của nhà nước còn thể hiện ở chỗ đề ra quy hoạch, kế
hoạch tổng thể, đáp ứng những cân đối lớn của toàn bộ nền kinh tế, tránh hiện
tượng đầu tư dàn trải, không hiệu quả, đồng thời khuyến khích các thành phần
kinh tế đầu tư phát triển trong lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm. Định
hướng cho công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm theo đúng chủ trương
chính sách đã đề ra. Hạn chế tiêu cực, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh
trong lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm.
2.1.2.2 Vai trò của vệ sinh an toàn thực phẩm
Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm có vai trò là đảm bảo chế độ dinh
dưỡng hợp lý cho cộng đồng, góp phần nâng cao sức khỏe của người dân ở
mọi lứa tuổi, làm tăng tuổi thọ và giảm tỷ lệ mắc bệnh, tăng cường sức lao
khẩu, kinh doanh thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của các bộ khác khi cần thiết.
Trách nhiệm trong quản lý ngành:
Chủ trì xây dựng, ban hành hoặc trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền
ban hành và tổ chức thực hiện chiến lược, chính sách, quy hoạch, kế hoạch và
văn bản quy phạm pháp luật về an toàn thực phẩm thuộc lĩnh vực được phân
công quản lý;
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 10
Quản lý an toàn thực phẩm trong suốt quá trình sản xuất, sơ chế, chế
biến, bảo quản, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh đối với phụ gia
thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, nuốc uống đóng chai, nước
khoáng thiên nhiên, thực phẩm chức năng và các thực phẩm khác theo quy
định của Chính Phủ;
Quản lý an toàn thực phẩm đối với dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng
thực phẩm trong quá trình sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm thuộc
lĩnh vực được phân công quản lý;
Thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm
trong quá trình sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh thực phẩm thuộc
lĩnh vực được phân công quản lý.
Trách nhiệm Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn:
Chủ trì xây dựng, ban hành hoặc trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền
ban hành và tổ chức thực hiện các chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế
hoạch, văn bản quy phạm pháp luật về an toàn thực phẩm thuộc lĩnh vực được
phẩn công quản lý;
Quản lý an toàn thực phẩm đối với sản xuất ban dầu nông, lâm, thủy
sản, muối;
Quản lý an toàn thực phẩm trong suốt quá trình sản xuất, thu gom, giết
mổ, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh
doanh đối với ngũ cốc, thịt và các sản phẩm từ thịt, thủy sản và sản phẩm thủy
Báo cáo định kỳ, đột xuất về công tác quản lý an toàn thực phẩm thuộc
lĩnh vực được phân công quản lý;
Thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm
trong quá trình sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh thực phẩm thuộc
lĩnh vực được phân công quản lý.
Trách nhiệm Ủy ban nhân dân các cấp:
Ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban
hành văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật địa phương; xây dựng và tổ
chức thực hiện quy hoạch vùng, cơ sở sản xuất thực phẩm an toàn đề bảo đảm
việc quản lý được thực hiện trong toàn bộ chuỗi cung cấp thực phẩm;
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 12
Chịu trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn; quản lý điều
kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực
phẩm nhỏ lẻ, thức ăn đường phố, cơ sở kinh doanh, dịch vụ ăn uống, an toàn
thực phẩm tại các chợ trên địa bàn và các đối tượng theo phân cấp quản lý;
Báo cáo định kỳ, đột xuất về công tác quản lý an toàn vệ sinh thực
phẩm trên địa bàn ;
Bố trí nguồn lực, tổ chức bồi dưỡng nâng cao chất lượng nhân lực cho
công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trên địa bàn;
Tổ chức tuyên truyền, giáo dục, truyền thông, nâng cao nhận thức về an
toàn thực phẩm, ý thức chấp hành pháp luật về quản lý an toàn thực phẩm, ý
thức trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm đối với
cộng đồng, ý thức của người tiêu dùng thực phẩm;
Thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm trên
địa bàn quản lý.
* Trách nhiệm trong thanh tra an toàn thực phẩm
Thanh tra về an toàn thực phẩm là thanh tra chuyên ngành. Thanh tra
an toàn thực phẩm do ngành y tế, ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn,
quan, tổ chức cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm được kiểm tra khi
chưa có kết luận chính thức;
Không được sách nhiễu, gây phiền hà cho tổ chức, cá nhân sản xuất
kinh doanh thực phẩm;
Chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả kiểm tra, có kết luận liên quan;
Bộ trưởng bộ quản lý ngành quy định cụ thể về hoạt động kiểm tra an
toàn thực phẩm trong phạm vi quản lý nhà nước được phân công.
2.1.3 Nguyên tắc quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm
Theo quy định của Luật an toàn thực phẩm năm 2010, nguyên tắc quản
lý an toàn thực phẩm được quy định như sau:
Đảm bảo an toàn thực phẩm là trách nhiệm của mọi tổ chức, cá nhân
sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 14
Sản xuất, kinh doanh thực phẩm là hoạt động có điều kiện; tổ chức, cá
nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm chịu trách nhiệm về an toàn đối với thực
phẩm do mình sản xuất, kinh doanh.
Quản lý an toàn thực phầm phải trên cơ sở quy chuẩn kỹ thuật tương
ứng, quy định do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền ban hành và tiêu
chuẩn do tổ chức, cá nhân sản xuất công bố áp dụng.
Quản lý an toàn thực phẩm phải được thực hiện trong suốt quá trình
sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên cơ sở phân tích nguy cơ đối với an toàn
thực phẩm.
Quản lý an toàn thực phẩm phải bảo đảm phân công, phân cấp rõ ràng
và phối hợp liên ngành.
Quản lý an toàn thực phẩm phải đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội
2.1.4 Nội dung quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm
* Ban hành và triển khai các văn bản
- Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, chính sách, quy hoạch, kế
+ Đào tạo thường xuyên
+ Đào tạo nâng cao chuyên môn nghiệp vụ
+ Đào tạo sau đại học về an toàn vệ sinh thực phẩm
* Hợp tác quốc tế về vệ sinh an toàn thực phẩm
Tham quan, học tập kinh nghiệm các nước trên thể giới về quản lý nhà
nước trong lĩnh vực ATTP áp dụng phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt
nam. Khuyến khích các doanh nghiệp thực phẩm trong nước áp dụng quy
trình HACCP “Hệ thống phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn”,
Copyright: Tài liệu đại học ©