S GIÁO DC VÀ ĐÀO TO HÀ NI

GIÁO DỤC NẾP SỐNG
THANH LỊCH, VĂN MINH
CHO HọC SINH Hà NộI

DÙNG CHO HỌC SINH tIểu HỌC
LớP 5NHÀ XUẤT BẢN HÀ NỘI
Tài liệu
chuyên đề
2
Mã sô :
Ban Chỉ đạo Thành phố:
Trưởng ban: NGÔ THỊ THANH HẰNG - Phó Chủ tịch UBND Thành phố
Hội đồng Tư vấn khoa học:
Chủ tịch: NGUYỄN TIẾN ĐOÀN
Phó Chủ tịch: NGUYỄN VIẾT CHỨC
Ủy viên: ĐÀO THỊ DUNG, ĐÀO THỊ NGUYỆT THU
ĐỖ THỊ KIM NGÂN, NGUYỄN THỊ MINH HÒA
Hội đồng Biên soạn:
Chủ tịch: NGUYỄN HỮU ĐỘ
Phó Chủ tịch: NGUYỄN THỊ NGỌC BÍCH, NGUYỄN KHẮC OÁNH
Ủy viên: ĐOÀN HOÀI VĨNH, NGUYỄN HỮU HIẾU, NGUYỄN HIỆP THỐNG
PHẠM XUÂN TIẾN, NGUYỄN THÀNH KỲ, TRẦN MINH TRANG
NGUYỄN NGỌC DIỆP, MAI SĨ NHẬT
Tiểu ban Biên soạn Tiểu học:
Trưởng Tiểu ban: PHẠM XUÂN TIẾN
Ủy viên: MAI NHỊ HÀ, NGUYỄN THỊ THU HUYỀN

sau đó có chỉnh sửa bổ sung. Trong quá trình biên soạn, chắc chắn
không tránh khỏi thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp
để tài liệu được hoàn chỉnh hơn.
Trân trọng cảm ơn !
HỘI ĐỒNG BIÊN SOẠN
4


Bài
Chủ
đề
Tên bài
Lớp 1
1
Nói,
nghe
Em hi và tr li
2 Li chào
3
Ăn
Ba ăn trong gia đình
4 Ba ăn bán trú
5
Mc
Trang phc ti trưng
6 Trang phc  nhà
7 C ch Cách đi, đng ca em
8
Vui
chơi

6 Ngôi trưng ca em
7 C ch C ch đp
8
Vui
chơi
Vui chơi lành mnh
Bài
Chủ
đề
Tên bài
Lớp 4
1
Giao
tip
Chia s vi ông bà, cha m
2
Trò chuyn vi anh ch em
3 Đn nhà ngưi quen
4
Thân thin vi hàng xóm
5
Nói chuyn vi thy,
cô giáo
6 Trò chuyn vi bn bè
7 Giao tip vi ngưi l
8 Gp ngưi nưc ngoài
Lớp 5
1
ng
x

Ch cm ơn em !
Em có nhận xét gì về lời nói, cử chỉ, việc làm của các bạn nhỏ
trong từng bức tranh ?
Ch ơi, khăn ca ch
b rơi  !
Bà ơi, bà cháu
gi biu bà gói
cm Vòng  !
Bà cm ơn cháu !
Cho bà gi li cm ơn
bà cháu nhé !
Tranh 3
Tranh 4
7

1. Em đồng ý với những hành vi nào sau đây :
a) Thi vui v xách giúp bà c hàng xóm túi đ khi lên cùng cu thang.
b) Khi có ngưi hi đưng, vì mi chơi nên Tun tr li không bit.
c) Bà ca bn Hương hàng xóm ca Trang t quê lên chơi nhưng gia đình
Hương không có ai  nhà. Trang mi bà vào nhà mình ngi đi, rót nưc
mi bà ung.
d) Các bn nhit tình tham gia biu din văn ngh chúc mng Ngày Người
cao tuổi  t dân ph.
2. Hãy nêu nhận xét của em về cách ứng xử của các bạn trong từng
trường hợp sau :
a) M bo Mai dn cơm. Mai nói : “Vâng ” nhưng vn ngi xem phim mà
không vào bp giúp m.
b) Bà Tâm bên cnh nhà Lan nhiu tui ri nên mt không còn nhìn rõ
na. Khi rnh ri, Lan thưng xuyên sang nhà bà chơi và đc báo cho
bà nghe.

Ra ch khác chơi !
Đây là ch đá bóng.
Tranh 3
Tranh 4
Em hãy nhận xét về lời nói, cử chỉ, việc làm của các bạn trong
từng bức tranh.
!!!
10

1. Em đồng ý với những hành vi nào sau đây :
a) Trung có mt chic ô tô điu khin t xa. Trung vui v r em trai chơi cùng.
b) Tun đang xem ti vi, em gái chy đn hi bài. Tun gt gng không giúp.
c) Các bn lp 5A hào hng tham gia biu din văn ngh chào mng
ngày Tt thiu nhi 1 – 6.
d) Lan ch cho bn mưn truyn nu bn cho mình mt món quà.
2. Hãy nêu nhận xét của mình về cách ứng xử của các bạn trong từng
trường hợp sau :
a) Bn Vũ ngi cnh Hùng b m. Tan hc, Hùng sang nhà Vũ, ân cn
hi thăm bn.
b) Em Hoa hàng xóm sang nhà Hng chơi. Em mun mưn Hng cô búp bê
Barbie nhưng Hng không cho em mưn.
3. Em sẽ nói gì khi gặp các tình huống sau :
a) Em bé mun chơi cùng vi em.
b) Mt bn trong lp gp chuyn bun.

Đối với bạn bè, em nhỏ, chúng ta chú ý :
– Biết chia sẻ, nhường nhịn.
– Quan tâm giúp đỡ đúng cách, đúng lúc.
– Biết biểu hiện tình cảm quý mến một cách chân thành.
11

có hoàn cnh khó khăn.
2. Em sẽ nói với bạn như thế nào trong từng tình huống sau :
Tình huống 1 : Gia đình bn thân ca em có hoàn cnh khó khăn. Sp
đn năm hc mi, bn vn chưa có đ sách v và đ dùng hc tp, bn
rt lo lng và bun bã. Em mun tng bn mt s sách v và đ dùng
hc tp.
Tình huống 2 : Em và mt bn đang đi trên đưng, thy mt
ngưi khim th đang dùng gy dò dm đưng đi. Bn em lin
bt chưc đng tác dò dm đưng ca ngưi đó ri phá lên cưi.
1. Lan đã hưởng ứng phong trào ủng hộ đồng bào lũ lụt
như thế nào ?
2. Lan đã giúp Hùng hiểu ra điều gì ?
13

Đối với người khuyết tật, người gặp hoàn cảnh khó khăn,
hoạn nạn, chúng ta chú ý :
– Luôn có thái độ thông cảm, thân thiện.
– Ứng xử tế nhị, tránh làm tổn thương.
– Biết chia sẻ và giúp đỡ bằng những việc làm cụ thể.
14



Minh va đi hc v đn sân. Nam  nhà bên nhìn thy lin r :
– Cu có đi đá bóng không ?
Minh nghe vy thích quá lin đi c dép chy vào nhà ly bóng.
Bác Ba giúp vic đang lau nhà nhc Minh :
– Minh b dép ra ch cháu ! Bác va lau sch nhà mà !
Minh bc bi, cáu knh nói :
– Thì bác lau li mt tí đã sao !

rác, mt túi bn đưa cho bác công nhân môi trưng và nói : “Bác ơi ! Túi
này cháu đ v lon bia và giy vn . Bác thu gom giúp cháu, bác nhé !”.
2. Em sẽ nói với bạn như thế nào trong từng tình huống sau :
Tình huống 1 : Bác lao công va quét dn sân trưng sch s, my bn
hc sinh lp 5 ăn sáng xong, vt v hp sa và giy gói xôi ra sân.
Tình huống 2 : Em sang nhà bn chơi. Em thy ch giúp vic nhà bn
va mi dn nhà sch s, còn bn chơi đ chơi xong, vt ba bãi trên
sàn nhà.

Đối với những người lao động như người giúp việc, bác
lao công, bác bảo vệ,… chúng ta chú ý :
– Luôn có thái độ lễ phép, ứng xử tế nhị, thân thiện.
– Biết tôn trọng thành quả lao động.
17

 Hôm nay, Mai, Hùng, Long, Minh r nhau đi thăm khu di tích lch s
Văn Miu – Quc T Giám.
Khu di tích Văn Miu – Quc T Giám có rt nhiu ngưi đn tham quan.
Ngay cng Văn Miu có my em hc sinh nh cùng my nhóm khách du lch
nưc ngoài đang ch đn lưt mua vé. Mai, Minh cùng đng vào xp hàng
ch mua vé.
Long và Hùng thy vy lin nói :
– C chen vào trưc đi, ch đn lưt thì lâu lm !
Hai bn va chen ln va nói chuyn m ĩ làm my du khách nưc ngoài
quay li nhìn. Mi ngưi xung quanh t thái đ không va lòng. Bác bo v lin
nhc nh Long và Hùng phi đng vào hàng ch đn lưt như mi ngưi.
THĂM KHu DI TíCH

đt trang trng trong khu di tích, nói cưi m ĩ.

Khi tham quan các di tích lịch sử, chúng ta chú ý :
– Lời nói, cử chỉ lịch sự, văn minh.
– Giữ gìn trật tự, vệ sinh.
– Có ý thức giữ gìn, bảo vệ hiện vật.
– Thực hiện đúng quy định của từng khu di tích.
20
Quan sát tranheM yêu THIêN NHIêN
Bài 6
Tranh 1
Tranh 2
21
Tranh 3
Tranh 4
22
Nhận xét cách ứng xử với thiên nhiên của các bạn
trong từng tranh.
Tranh 5
Tranh 6
23

1. Em đồng ý với những hành vi ứng xử nào sau đây :
a) Cho chó ăn, dt chó đi do.
b) Ngi trên xe ô tô, vt v bánh ko, v chai nưc xung đưng.
c) Chăm sóc cây, trng cây trong vưn trưng.
d) Quét nhà, ht rác ra ngoài đưng làng, ngõ xóm.

Bài 7
Cháu t t thôi,
vi vàng qua đưng
như th rt nguy him !
25
– Bn mình chy nhanh v nhà đ xem phim đi !
Nói xong Minh hn h kéo Huy chy tht nhanh. Khi chy vào ngõ, hai
bn va ngay vào mt bn gái đi xe đp làm bn long chong ri ngã văng
cp ra xa. Minh đng nhìn không nói gì. Huy đ bn gái dy, nhc Minh nht
cp, dng xe cho bn. Minh ngưng nghu làm theo.
– Bn mình xin li cu ! Cu có làm sao không ?
Bn gái đng dy tr li :
– Mình không sao. Cm ơn các bn !
Trên đưng v, Huy và Minh bo nhau : “Ln sau, chúng mình s không
vi vàng như th na, rt d xy ra tai nn !”.
1. Bác lớn tuổi nhắc nhở Minh điều gì ?
2. Nhận xét về thái độ ứng xử của Minh và Huy khi va phải
bạn gái đi xe đạp.
xin li cu !
Cu có làm sao không ?