Trường ĐH Luật Hà Nội Luật Đất đai
LỜI MỞ ĐẦU
Đất đai là tài nguyên quốc gia, là một loại tài sản đặc biệt, có ý nghĩa kinh tế
chính trị, xã hội. Liên quan đến mọi cá nhân, mọi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, được
nhà nước hết sức quan tâm, nó có một chế độ pháp lý riêng biệt. Không có loại tài sản
nào gắn với mọi người, mọi nhà nhưng lại chỉ có một chủ thể được quyền sở hữu đó là
Nhà nước, còn người sử dụng đất tuy không phải là chủ sở hữu nhưng lại có các
quyền tương tự như các quyền của một chủ sở hữu tài sản và đương nhiên vì không
phải chủ sở hữu nên người sử dụng loại tài sản đặc biệt này có những hạn chế nhất
định. Như nghĩa vụ phải trả lại quyền sử dụng đất cho Nhà nước khi có quyết định
thu hồi. Tuy nhiên xung quanh vấn đề này vẫn còn rất những bất cập. Để hiểu rõ hơn
về vấn đề này chúng ta hãy cùng nhau giải quyết một tình huống sau:
Ông K có một người con gái duy nhất là H. Vợ ông mất từ năm 1990, con gái ông
đã lấy chồng và cả hai đều ở cùng ông, Năm 2008 ông K mất, có di chúc để lại cho vợ
chồng chị H căn nhà và quyền sử dụng 2 ha đất nông nghiệp để trồng cây hàng năm ở
ngay phía sau ngôi nhà (khi ông còn sống, con gái ông vẫn giúp cha trồng cấy trên mảnh
đất đó và đến khi ông mất con gái ông vẫn tiếp tục sử dụng đất đó). Nhưng theo quy hoạch
thời gian tới tỉnh chủ trương mở khu công nghiệp tại đây, vì vậy căn nhà và 2 ha đất sẽ bị
thu hồi. Theo thông báo của UBND xã thì vợ chồng chị H sẽ chỉ được bồi thường phần đất
có ngôi nhà, còn 2 ha đất nông nghiệp thì không được bồi thường do thời gian còn sống
ông K chưa thực hiện xong nghĩa vụ tài chính về đất đai, mặt khác vợ chồng chị H không
được thừa kế 2 ha đất nông nghiệp vì chồng chị H là cán bộ Nhà nước.
Hỏi:
1. Việc thông báo bồi thường của UBND xã như trên là đúng hay sai? Vì sao?
2. Anh (Chị) hãy tư vấn cho gia đình chị H để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình?
3. Giúp đỡ chị H soạn thảo đơn khiếu nại về bồi thường thiệt hại khi bị thu hồi đất?
Bài tập lớn học kỳ Hoàng Trà My 340362- Nhóm 01. Lớp N02
1
Trường ĐH Luật Hà Nội Luật Đất đai
NỘI DUNG VẤN ĐỀ
1. Việc thông báo bồi thường của UBND xã như trên là đúng hay sai? Vì

luật về đất đai”
Theo Điều 735 cũng ghi rõ: “Hộ gia đình được Nhà nước giao đất nếu trong hộ
có thành viên chết thì quyền sử dụng đất của thành viên đó được để lại cho những người
thừa kế theo quy định tại phần thứ tư của Bộ luật này và pháp luật về đất đai”.
Cả trong Luật Đất đai năm 2003 và bộ luật Dân sự năm 2005 không đặt ra điều
kiện khác nhau trong việc thừa kế quyền sử dụng đất nông nghiệp để trồng cây hàng
năm, nuôi trồng thuỷ sản với đất nông nghiệp để trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp để
trồng rừng. Đây là một quy định hoàn toàn hợp lý, phù hợp với thực tiễn cuộc sống và là
một thuận lợi khi giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất.
Khi giải quyết tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất thì Toà án không chỉ căn cứ
vào Bộ luật Dân sự mà căn cứ vào Luật Đất đai năm 2003 và các văn bản khác quy định
về thừa kế quyền sử dụng đất để giải quyết cho phù hợp.
Tại khoản 1 Điều 99 Nghị định số 18/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính
phủ về thi hành Luật Đất đai năm 2003 quy định: “d: Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân,
cộng đồng dân cư được nhận quyền sử dụng đất thông qua nhận thừa kế quyền sử dụng
đất…”
Như vậy, theo quy định của Luật Đất đai năm 2003 và Bộ luật Dân sự năm 2005
thì tất cả các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư đều được nhận quyền sử
dụng đất thông qua thừa kế quyền sử dụng đất theo di chúc hoặc theo pháp luật, không
phân biệt nghề nghiệp, thành phần, chức vụ.
Việc cho rằng chồng chị H là cán bộ Nhà nước nên vợ chồng chị H không được
thừa kế 2 ha đất nông nghiệp là không hợp lý. Vì như đã nêu ở trên chị H là người có đủ
điều kiện để hưởng thừa kế 2 ha đất nông nghiệp đó theo quy định của pháp luật. Chị H
Bài tập lớn học kỳ Hoàng Trà My 340362- Nhóm 01. Lớp N02
3
Trường ĐH Luật Hà Nội Luật Đất đai
không phải là cán bộ Nhà nước, khi ông K còn sống, chị H vẫn giúp cha trồng cấy trên
mảnh đất đó, đến khi ông mất chị H vẫn tiếp tục sử dụng mảnh đất đó. Hơn nữa, trong
các điều khoản của pháp luật không quy định nếu chồng hoặc vợ là cán bộ Nhà nước thì
không được quyền thừa kế quyền sử dụng đất. Vợ chồng chị H có nhu cầu sử dụng đất

UBND xã như trên là sai và thiếu căn cứ.
2. Anh (Chị) hãy tư vấn cho gia đình chị H để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của
mình?
Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình chị H phải thu thập đầy đủ chứng cứ và
làm đơn khiếu nại lên cấp chính quyền ban đầu là cấp huyện về thực trạng vấn đề đang
diễn ra. Việc gia đình chị được UBND xã thông báo bị thu hồi đất mà không được bồi
thường.
Các vấn đề cần làm rõ là: Các văn bản, giấy tờ ghi nhận quyền sử dụng đất hợp
pháp của ông K (bố chị) và bản di chúc để lại 2 ha diện tích đất nông nghiệp đó của bố
chị H cho vợ chồng chị. Có xác nhận của UBNX phần đất của gia đình chị không xảy ra
tranh chấp. Khi có đầy đủ thì làm đơn khiếu nại lên UBND huyện để họ xem xét giải
quyết.
Thủ tục khiếu nại cụ thể như sau: Theo Điều 33 Luật khiếu nại tố cáo quy định:
“1. Trong trường hợp việc khiếu nại được thực hiện bằng đơn thì trong đơn khiếu
nại phải ghi rõ ngày, tháng, năm khiếu nại; nội dung, lý do khiếu nại, tên địa chỉ tổ chức,
cá nhân, cơ quan bị khiếu nại. Đơn khiếu nại phải do người khiếu nại ký tên.
2. Trong trường hợp người khiếu nại đến khiếu nại trực tiếp thì cán bộ có trách
nhiệm phải hướng dẫn người khiếu nại viết thành đơn hoặc ghi lại nội dung theo quy
định tại khoản 1 Điều này, có chữ ký của người khiếu nại.
3. Trong trường hợp việc khiếu nại được thực hiện thông qua người đại diện thì
người đại diện phải có giấy tờ chứng minh tính hợp pháp của việc đại diện và việc khiếu
nại phải thực hiện theo đúng thủ quy định tại khoản 1 và 2 điều này”.
Trường hợp vợ chồng chị H không đồng ý với thông báo của UBND xã thì có thể
làm đơn khiếu nại lên UBND huyện giải quyết và thông báo cho UBND xã về hành vi
không hợp lý của mình. Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của gia đình chị H.
Bài tập lớn học kỳ Hoàng Trà My 340362- Nhóm 01. Lớp N02
5