1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Xóa đói giảm nghèo là một nội dung trọng tâm và xuyên suốt
trong chiến lược phát triển của Việt Nam và các nước đang phát
triển.Việt Nam đã xây dựng chiến lược quốc gia cho tăng trưởng và
xoá đói giảm nghèo ngày 21/5/2002. Cho đến nay đã đạt được nhiều
thành tựu trong phát triển kinh tế, tạo được sự đồng thuận trong xã
hội, góp phần ổn định chính trị, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tăng
trưởng kinh tế của đất nước. Rất nhiều nỗ lực của Chính phủ, các địa
phương, các tổ chức quốc tế đang được tập trung cho xoá đói giảm
nghèo. Trong đó tín dụng được coi là một trong những giải pháp cơ
bản không những ở Việt Nam và nhiều quốc gia đang phát triển khác
thực hiện. Trong những năm vừa qua, chính sách tín dụng đã có tác
dụng to lớn trong việc XĐGN, hơn một nửa số hộ được vay vốn cho
rằng vốn vay có tác dụng tích cực tới giảm nghèo. Nhiều hộ nông
dân đã thoát khỏi nghèo, có điều kiện mua sắm thêm các phương tiện
sản xuất và tiêu dùng.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai chính sách tín dụng trên địa
bàn huyện vẫn còn có nhất nhiều vấn đề nảy sinh cả từ phía người
thụ hưởng chính sách tín dụng (người vay), bên thực hiện chính sách
tín dụng (các tổ chức tín dụng, các cấp chính quyền địa phương và
các Ban ngành, Đoàn thể có liên quan đến thực hiện chính sách tín
dụng) như cho vay không đúng đối tượng; mức vốn vay, thời hạn
cho vay còn hạn chế và chưa phù hợp với từng đối tượng, từng mục
đích; hiệu quả sử dụng vốn vay thấp dẫn đến nợ quá hạn cao, khả
năng tiếp cận thông tin các chương trình tín dụng của hộ nghèo còn
hạn chế, các chính sách hỗ trợ khác để nâng cao hiệu quả sử dụng

- Về thời gian: Từ năm 2007 đến 2011 và đề xuất giải pháp từ nay
cho đến các năm 2020. 3

4. Phương pháp nghiên cứu.
Luận văn sử dụng các phương pháp phân tích tài liệu, phương
pháp quan sát khoa học, phương pháp điều tra bằng bảng hỏi,
phương pháp tổng hợp, thống kê, chứng minh, diễn giải, sơ đồ, biểu
mẩu và đồ thị trong trình bày luận văn.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Việc nghiên cứu chính sách hỗ trợ tín dụng hộ nghèo làm cơ
sở lý luận về chính sách tín dụng nói chung và chính sách hỗ trợ tín
dụng hộ nghèo nói riêng từ đó kiểm tra tính hợp lý của chính sách
đối với thực tiễn áp dụng và đề xuất những hướng giải quyết những
bất cập trong quá trình thực hiện chính sách tín dụng hộ nghèo nhằm
mục tiêu XĐGN, tạo cơ hội cho các đối tượng gặp khó khăn trong
cuộc sống có cơ hội vương lên làm giàu từ chính sách này, thực hiện
thành công chính sách XĐGN mà Đảng và Nhà nước đang nỗ lực
thực hiện để dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh.
6. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận
văn gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về nghèo đói, chính sách hỗ trợ tín dụng
ngân hàng đối với hộ nghèo.
Chương 2: Thực trạng chính sách hỗ trợ tín dụng hộ nghèo tại
huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên .
Chương 3: Giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện các chính sách hỗ

- Đói nghèo làm ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã
hội của đất nước.
- Xoá đói giảm nghèo bảo đảm cho đất nước giàu mạnh và xã hội
phát triển bền vững.
1.1.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến nghèo đói 5

Đói nghèo là hậu quả đan xen của sự tác động của nhiều nhân tố.
Nhóm nhân tố khách quan, do môi trường tự nhiên (vị trí, khí hậu,
đất đai); KT-XH (trình độ dân trí thấp, yếu tố tập quán của từng dân
tộc, từng vùng miền, chính sách của Nhà nước) và nhóm nhân tố
thuộc bản thân người nghèo; đi vào phân tích các nhân tố như sau:
- Nhân tố môi trường tự nhiên
Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt đã tác động sâu sắc đến SXKD của
các hộ gia đình, đặc biệt là các hộ nghèo.
- Đói nghèo tập trung khu vực nông thôn: Điều kiện vị trí không
thuận lợi đã hạn chế nhiều đến sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và sinh
hoạt của các hộ gia đình
- Đói nghèo trong khu vực thành thị: Đa số người nghèo đô thị
làm việc trong khu vực kinh tế phi chính thức, công việc không ổn
định, thu nhập thấp và bấp bênh.
- Nhóm nhân tố môi trường kinh tế - xã hội
- Nhóm nhân tố cơ chế chính sách
Do cơ chế chính sách Nhà nước thiếu hoặc không đồng bộ về
chính sách đầu tư xây dựng, kết cấu hạ tầng cho từng vùng nghèo,
chính sách khuyến khích sản xuất, chính sách tín dụng, chính sách
giáo dục đào tạo, y tế, chính sách đất đai…đã ảnh hưởng đến kết quả
XĐGN.

xóa đói giảm nghèo, ổn định xã hội. Hoạt động tín dụng ngân hàng
đối với người nghèo là hoạt động kinh tế mang tính chính sách
không vì mục đích lợi nhuận.
Tín dụng đối với hộ nghèo cung cấp dịch vụ tài chính quy mô nhỏ
chủ yếu là tín dụng và tiết kiệm; đối tượng phục vụ là những người
nghèo, chủ yếu là những người có thu nhập thấp hay không có kế
sinh nhai nhất định, nếu được cung cấp tài chính họ có thể vươn lên;
tổ chức cung cấp tín dụng cho xoá đói giảm nghèo là những tổ chức
tài chính bền vững; Tín dụng cho xoá đói giảm nghèo cung cấp dịch 7

vụ tài chính ngay tại địa bàn mà người vay và tiết kiệm sinh sống,
thu hút được nhiều người tham gia, giảm chi phí tín dụng, tăng tính
cộng đồng và tăng tính tiết kiệm
1.1.2.5. Tầm quan trọng của chính sách tín dụng đối với hộ
nghèo
- Vị trí tín dụng ngân hàng đối với hộ nghèo:
Tín dụng ngân hàng đối với người nghèo có vị trí trung tâm trong
việc hỗ trợ người nghèo quản lý, tổ chức hoạt động sản xuất để phát
triển kinh tế.
- Vai trò của chính sách tín dụng đối với hộ nghèo:
Là động lực giúp người nghèo vượt qua nghèo đói; Tạo điều kiện
cho người nghèo không phải vay nặng lãi, nên hiệu quả hoạt động
kinh tế được nâng cao hơn; Giúp người nghèo nâng cao kiến thức
tiếp cận với thị trường, có điều kiện hoạt động sản xuất kinh doanh
trong nền kinh tế thị trường; Góp phần trực tiếp vào việc chuyển đổi
cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn, thực hiện việc phân công lại
lao động xã hội; Cung ứng vốn cho người nghèo góp phần xây dựng

viên, các thành viên cùng có điều kiện kinh tế như nhau, cùng làng
xóm, các thành viên vào Tổ tự nguyện, hoạt động có quy chế rõ ràng.
Thứ ba, về hình thức giải ngân: Giải ngân trực tiếp cho hộ vay .
Thứ tư, về quy mô cấp tín dụng: Căn cứ đầu tiên để xét duyệt mức
cho vay là nhu cầu vay vốn của hộ.
Thứ năm, hỗ trợ vốn cho người nghèo, không phải thế chấp tài
sản, thu tiền tiết kiệm, không thu bất cứ một khoản lệ phí nào ngoài
lãi suất.
Thứ sáu, hoạt động của ngân hàng phải công khai, minh bạch,
đúng tự nguyện của hộ nghèo. Thủ tục đơn giản, phục vụ ngân hàng
“tại nhà” thành viên. 9

Tóm tắt chương I
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến nghèo đói, trong đó thiếu vốn
là một trong những nguyên nhân đó.Tín dụng hộ nghèo có vai trò rất
quan trọng vì: Là động lực giúp người nghèo vượt qua đói nghèo; tạo
điều kiện cho người nghèo không phải vay nặng lãi, nên hiệu quả
hoạt động kinh tế được nâng cao hơn; giúp người nghèo nâng cao
kiến thức tiếp cận với thị trường, có điều kiện hoạt động sản xuất
kinh doanh trong nền kinh tế thị trường; góp phần trực tiếp vào việc
chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn, thực hiện việc
phân công lại lao động xã hội; cung ứng vốn cho người nghèo góp
phần xây dựng nông thôn mới.
10


11

2.1.4. Những thuận lợi và khó khăn ảnh hưởng đến chính sách hỗ
trợ tín dụng hộ nghèo trên địa bàn huyện Sông Hinh
Tài nguyên đất phong phú, tạo điều kiện cho phát triển nông
nghiệp đa dạng, tạo ra sản phẩm có lợi thế cạnh tranh; có nhiều
nguồn tài nguyên quý như đá Granit, khoáng sản, có nhiều Hồ thủy
điện, thủy lợi phục vụ cho phát triển du lịch và nuôi trồng thủy sản;
có nguồn nguyên liệu nông lâm nghiệp dồi dào phục vụ cho công
nghiệp chế biến.
Tuy nhiên, bên cạnh những yếu tố thuận lợi đó, huyện cũng gặp
không ít khó khăn như:
- Sông Hinh là huyện miền núi nghèo so với mặt bằng chung của
cả tỉnh.
- Sự phối hợp các cấp chính quyền địa phương trong việc thực
hiện các chính sách nhằm phát triển kinh tế, XĐGN chưa đồng bộ, tỷ
lệ hộ nghèo còn cao, nhiều hộ thoát nghèo nhưng chưa bền vững, tái
nghèo nhanh.
- Trình độ nhận thức một số bộ phận nhân dân còn thấp, khả năng
tiếp thu tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất còn hạn chế; quy
mô sản xuất nhỏ, khả năng cạnh tranh các sản phẩm chưa cao, chưa
tương xứng với yêu cầu phát triển, đặc biệt là trong xu thế hội nhập
kinh tế quốc tế.
- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm, chưa phát huy hết lợi thế các
lĩnh vực mà huyện có lợi thế như du lịch, phát triển và lai hóa đàn
bò.
- Thiên tai, dịch bệnh diễn biến bất thường, gây nhiều tác hại đến
phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

13

2.3.2. Mức vốn cho vay
Kết quả điều tra cho thấy hơn 50% số hộ có vay cho biết mức vay
của họ thấp, thậm chí quá thấp cho những hộ chỉ được vay 5 đến 10
triệu đồng. Chỉ có 13% số hộ cho vay mức vay của họ là cao khi vay
từ 20 đến 30 triệu đồng.
2.3.3. Lãi suất cho vay
Lãi suất cho vay hộ nghèo hiện nay là 0.65 %/tháng.Từ kết quả
điều tra cho thấy, 55,7% số hộ được điều tra cho rằng lãi suất cho
vay của NHCSXH là trung bình và 43,2% số hộ cho là thấp. Chỉ có
1,1% số hộ cho rằng là lãi suất cao.
2.3.4. Thời hạn cho vay
Qua kết quả điều tra cho thấy có 84,7% số hộ được điều tra cho
rằng thời hạn vay là trung bình (hợp lý), 12,5 % số là là ngắn và
2,8% số hộ cho rằng thời gian cho vay là dài. Với thời gian vay dài
tạo điều kiện thuận lợi cho hộ vay có thời gian để thu hồi vốn, có
điều kiện trả nợ trong các trường hợp cho vay chăn nuôi bò sinh sản,
trồng cà phê.
2.3.5. Rủi ro và xử lý nợ rủi ro
Do bất hợp lý của Quyết định 69/2005/QĐ-TTg và chậm sửa đổi
nên công việc xử lý nợ gặp nhiều khó khăn. Từ 2007 đến 2011 xứ
miễn lại 394.000 đồng, xóa nợ 23.232.000 đồng. Đây là một trong
những nguyên nhân làm nợ quá hạn ngày càng tăng trong những năm
qua, nhiều hộ nghèo không được vay vốn để đầu tư sản xuất do còn
đang nợ quá hạn nhưng không có điều kiện trả nợ.
2.3.7. Mục đích sử dụng vốn
Người vay chủ yếu sử dụng vốn vay để chăn nuôi (bò, heo ) và

- Thủ tục cho vay, đặc biệt là việc bình xét hộ nghèo được tham
gia vay vốn còn khá bất cập, thiếu công bằng, mang tính chất phân
bổ, chưa phù hợp với nhu cầu của từng hộ hay nhóm hộ, nhiều hộ 15

vay khó tiếp cận được nguồn vốn vì các đơn vị nhận ủy thác ngại
không cho các hộ quá nghèo có nhu cầu vay do khó thu hồi nợ.
- Mức độ đáp ứng nhu cầu về số hộ nghèo được vay vốn còn rất
thấp do hiện tượng cho vay không đúng đối tượng.
- Việc sử dụng vốn vay không đúng mục đích vay cũng phổ biến
làm mất ý nghĩa, tính chất của nguồn vốn đồng thời khả năng tạo thu
nhập thấp hoặc không hoàn trả được vốn vay.
- Sự hỗ trợ đối với hộ nghèo vay vốn của ngân hàng và các cấp
chính quyền chưa tích cực, mới chỉ dừng lại ở việc kiểm tra, thu hồi
lãi, vốn nhưng không thường xuyên mà chủ yếu thông qua tổ chức
đoàn hội ở địa phương.
Tóm tắt chương II
Việc triển khai nguồn vốn tín dụng tuy đã đạt những thành tựu
đang khích lệ vẫn còn nhiều bất cập làm giảm hiệu quả của chính
sachs tín dụng đối với hộ nghèo như là: Việc bình xét cho cho vay
chưa hiệu quả, đáp ứng nhu cầu vốn cho hộ nghèo, mang tính cào
bằng; chưa đa đạng được đối tượng đầu tư; thời hạn và thời gian cho
vay chưa phù hợp: sự phối hợp của các cấp chính quyền trong việc
hỗ trợ hộ nghèo sử dụng vốn hiệu quả chưa đồng bộ; nợ rủi ro chưa
được xử lý nên dẫn đến nợ quá hạn ngày càng nhiều.
17

- Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2011 -2020:
13%/năm. Trong đó, giai đoạn 2011 -2015: 12,7%/năm và giai đoạn
2016-2020: 13,4%/năm.
- Giảm nhanh tỷ lệ hộ nghèo xuồng còn 10% năm 2015 và đến
2020 cơ bản không còn hộ nghèo, ngăn chặn tái nghèo, nâng cao chất
lượng cuộc sống cho các hộ nghèo, gia đình chính sách.
3.1.4. Mục tiêu chính sách tín dụng hộ nghèo trên địa bàn huyện
Sông Hinh
- Tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn cho hộ nghèo nhằm đáp
ứng nhu cầu về vốn cho hộ nghèo.
- Cơ cấu vốn đầu tư phù hợp để kích thích kinh tế phát triển,
thúc đẩy sản xuất có hiệu quả.
- Đầu tư vốn vào các ngành, các lĩnh vực phù hợp với mục
tiêu phát triển KT-XH của địa phương.
3.2. Giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện các chính sách tín dụng
đối với hộ nghèo trên địa bàn huyện Sông Hinh tỉnh Phú Yên
3.2.1. Phương thức vay
NHCSXH tiếp tục duy trì phương thức cho vay ủy thác từng phần
qua các tổ cức Chính trị - Xã hội như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ,
Đoàn Thanh niên và Hội Cựu Chiến binh. Phương thức cho vay này
phát huy được vai trò của các Hội đoàn thể, tiến tới xã hội hóa công
tác ngân hàng trong cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách
khác.
3.2.2. Mức cho vay
Nâng mức dư nợ bình quân/hộ để đáp ứng nhu cầu vốn cho hộ
nghèo đầu tư sản xuất và phải công bằng trong việc bình xét cho vay.

vay ngắn hạn, nguồn vốn không ổn định, hộ nghèo lo trả nợ khi đến
hạn nếu khó khăn họ đi vay các nguồn vốn phi ngân hàng với lãi suất
cao dẫn đến đã khó khăn lại khó khăn thêm. 19

3.2.5. Xử lý nợ rủi ro
Từ thực tế nợ quá hạn cho vay hộ nghèo trên địa bàn, tác giả đề
xuất làm thủ tục xóa nợ cho những những món vay đã quá hạn vay từ
những năm 1995, 1996, 1997 đến nay chưa xử lý nợ được, đặc biệt là
những khó quá khó khăn, những hộ dân tộc thiểu số không có khả
năng trả nợ cho ngân hàng, các hộ vay nhưng do thua lỗ trong đầu tư
do yếu tố thị trường khách quan không được xử lý theo văn bản trên
dẫn đến nợ quá hạn, không được tiếp tục vay vốn để đầu tư và chịu
lãi phạt quá hạn làm cho hộ gia đình khó khăn thêm.
3.2.6. Quy trình và thủ tục vay
Thủ tục vay vốn phải đơn giản nhưng đảm bảo tính nguyên tắt
chung, các cấp chính quyền địa phương không được tùy tiện thêm
bớt các thủ tục khác để làm mất thời gian cho người vay. Phát huy
vai trò của điểm giao dịch xã tại các xã, tất cả các khâu từ làm thủ
tục cho vay đến việc giải ngân phải được tiến hành tại điểm giao dịch
để tạo điều kiện thuận lợi cho người vay, họ không phải đi lại nhiều
lần vì các thủ tục hành chính, giảm chi phí cho người vay.
3.2.7. Đối tượng vay
Quy trình cho vay hộ nghèo được hướng dẫn tại văn bản số
316/NHCS-TD ngày 02/05/2003 của Tổng Giám đốc NHCSXH thì
đối tượng được vay là hộ nghèo có trong danh sách của xã, phường
được công bố theo chuẩn nghèo của Bộ Lao động – Thương binh và
Xã hội công bố từng thời kỳ, điều này dẫn đến nhiều bất cập trong

Trên cơ sở những bất cập của việc triển khai các chính sách tín
dụng hộ nghèo trên địa bàn huyện Sông Hinh tác giả đưa ra một số
đề xuất nhằm nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ nghèo nhằm
cải thiện đời sống kinh tế cho hộ nghèo, tạo điều kiện cho các cấp
chính quyền địa phương thực hiện thành công các chỉ tiêu KT-XH từ
đây đến năm 2020 và cho những năm tiếp theo. 21

KẾT LUẬN
Trong lịch sử phát triển của loài người, đã trãi qua nhiều biến
động đáng kể, xã hội loài người cũng đã trãi qua nhiều khó khăn do
thiên tai, địch họa, bệnh tật. Con người chúng ta đã vượt qua, lao
động sản xuất để tạo ra của cải, cải thiện đời sống, nâng cao mức
sống ngày càng cao. Tuy nhiên, vấn đề nghèo đói là vấn đề cấp bách
nhất, mang tính thời sự nhất mà các quốc gia trên thế giới đều quan
tâm và nó trở thành mối quan tâm chung của nhiều nước tiến bộ trên
thế giới và cùng trở thành chiến lược toàn cầu có ý nghĩa to lớn về
mặt kinh tế và nhân đạo của tất cả các nước trên thế giới.
Có nhiều quan niệm khác nhau về nghèo đói, mỗi quốc gia có một
tiêu chí riêng phù hợp với điều kiện KT-XH của nước đó. Chuẩn
nghèo trên thế giới hiện nay là thu nhập 2 USD/người/ngày, đối với
Việt Nam chuẩn nghèo được thay đổi nhiều lần. Hiện nay chuẩn
nghèo được ban hành theo theo quyết định 09/2011/QĐ-TTg ngày 30
tháng 01 năm 2011 thì chuẩn nghèo như sau:
- Hộ nghèo ở nông thôn là hộ có mức thu nhập bình quân từ
400.000 đồng/người/tháng trở xuống.
- Hộ nghèo ở thành thị là hộ có mức thu nhập bình quân từ
500.000 đồng/người/tháng trở xuống.

triển khai nguồn cho vay hộ nghèo, góp phần thực hiện thành công
công cuộc XĐGN của Việt Nam./.