MỤC LỤC
MỤC LỤC..........................................................................................................................1
A - ĐẶT VẤN ĐỀ..............................................................................................................1
B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ...............................................................................................2
I - Một số vấn đề lý luận về khiếu nại, tố cáo và việc đảm bảo pháp chế trong quản lý
hành chính nhà nước......................................................................................................2
1. Khái niệm khiếu nại và giải quyết khiếu nại..........................................................2
2. Khái niệm tố cáo và giải quyết tố cáo....................................................................3
3. So sánh giữa khiếu nại và tố cáo............................................................................3
4. Khái niệm bảo đảm pháp chế trong hoạt động khiếu nại, tố cáo...........................4
II – Vai trò của khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại tố cáo....................................5
1. Vai trò của khiếu nại, tố cáo...................................................................................5
2. Vai trò của giải quyết khiếu nại, tố cáo..................................................................9
III- Thực trạng giải quyết khiếu nại tố cáo và một số giải pháp..................................10
1. Thực trạng hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo ở Việt Nam hiện nay.............10
2. Một số giải pháp trong hoạt động khiếu nại, tố cáo. ...........................................10
A - ĐẶT VẤN ĐỀ
Khiếu nại, tố cáo là quyền tự do, dân chủ của công dân được Hiến pháp quy định
tại điều 74 “ Công dân có quyền khiếu nại, quyền tố cáo với các cơ quan nhà nước có
thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ
chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc bất cứ cá nhân nào”.
Bài tập lớn học kì Luật hình sự
1
Đây là công cụ pháp lý để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân, là phương
thức để họ tham gia vào quản lý nhà nước, là biểu hiện của nền dân chủ XHCN. Do đó,
hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan hành chính nhà nước là một trong
những biện pháp quan trọng để bảo đảm quyền công dân, bảo đảm duy trì pháp chế
XHCN và kỉ luật trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nay.
B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I - Một số vấn đề lý luận về khiếu nại, tố cáo và việc đảm bảo pháp chế trong quản lý
hành chính nhà nước

2
đoạn: xác minh tình tiết, nội dung vụ việc khiếu nại, kết luận về tính đúng sai, cơ sở
pháp lý của nội dung khiếu nại, ra quyết định giải quyết khiếu nại.
2. Khái niệm tố cáo và giải quyết tố cáo.
Theo từ điển Tiếng Việt thì: “Tố cáo là báo cho mọi người hoặc cơ quan nhà
nước có thẩm quyền biết người hoặc hành động phạm pháp nào đó…vạch trần hành
động xấu xa hoặc tội ác cho mọi người biết nhằm lên án, ngăn chặn”.
Theo quan niệm của PGS.TS. Nguyễn Cửu Việt thì tố cáo là quyền của công dân
phát hiện với cơ quan nhà nước có thẩm quyền các quyết định, hành vi trái pháp luật của
cơ quan tổ chức hoặc cá nhân đã gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại cho lợi ích nhà
nước, của tập thể, quyền và lợi ích của công dân nói chung, mang không gây thiệt hại
trực tiếp cho công dân thực hiện việc tố cáo”.
Trong pháp luật nước ta, lần đầu tiên Luật khiếu nại tố cáo năm 1998 đã quy định
khái niệm tố cáo: “ Tố cáo là việc công dân theo thủ tục do Luật này quy định, báo cho
cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ
quan, tổ chức cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước,
quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức” ( khoản 2 Điều 2).
Tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân được quy định trong hiến
pháp. Bản chất của tố cáo là việc công dân phát hiện và báo cho cơ quan nhà nước biết
về hành vi VPPL nào đó diễn ra trong đời sống xã hội. Chủ thể thực hiện quyền tố cáo là
mọi công dân. Đối tượng của tố cáo rất rộng, bao gồm tất cả các hành vi VPPL do bất kì
người nào thực hiện. Thông qua việc tố cáo VPPL, nhà nước có được một nguồn thông
tin về những hành vi VPPL diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống, qua đó cơ quan
nhà nước, người có thẩm quyền kiểm tra xem xét để có biện pháp xử lý.
Luật khiếu nại tố cáo năm 1998 quy định khái niệm tại Khoản 14 Điều 2 Luật
Khiếu nại tố cáo về “ giải quyết tố cáo là việc xác minh, kết luận nội dung tố cáo và việc
quyết định xử lý của người giải quyết tố cáo”. Giải quyết tố cáo gồm 3 giai đoạn: kiểm
tra, xác minh nội dung tố cáo; kết luận về tính đúng đắn, khách quan nội dung tố cáo; xử
lý hành vi VPPL của người tố cáo và giải quyết những vấn đề liên quan đến nội dung
theo quy định của pháp luật.

nghiêm chỉnh, chính xác Hiến pháp và luật của mọi chủ thể các quan hệ pháp luật”. Giáo
trình lý luận chung về nhà nước và pháp luật của Học viện hành chính quốc gia năm
2001 quan niệm: “ Pháp chế XHCN là chế độ pháp luật, trong đó đòi hỏi phải tôn trọng
thực hiện một cách nghiêm chỉnh, thường xuyên đối với các QPPL của các cơ quan nhà
nước, tổ chức xã hội, cán bộ công chức, các tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân,
của mọi công dân; đấu tranh phòng ngừa và chống các tội phạm vi phạm Hiến pháp và
pháp luật, xử lý nghiêm minh mọi VPPL”. Quan niệm này đã mở rộng phạm vi nội hàm
của khái niệm pháp chế, coi pháp chế là chế độ pháp luật, đồng thời trong chế độ đó
chứa đựng tư tưởng: tôn trọng, thực hiện nghiêm minh pháp luật của các chủ thể pháp
luật. Quan niệm này một mặt đã khẳng định rằng muốn có pháp chế trước hết phải có
pháp luật đồng thời pháp luật đó phải là pháp luật thể hiện tính công bằng và phải đạt
đến một trình độ văn minh nhất định.
Ở nước ta quyền lực là thống nhất nhưng có sự phân công, phối hợp giữa các cơ
quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Hoạt
động giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan hành chính nhà nước là một hoạt động
của quyền hành pháp do đó hoạt động này cũng phải tuân thủ nguyên tắc pháp chế. Đây
là một hoạt động nhằm bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp cho công dân, cơ quan,
tổ chức, bảo đảm pháp chế và kỉ luật trong quản lý nhà nước, chính vì thế hoạt động này
phải đòi hỏi các cơ quan có thẩm quyền phải nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật khiếu
Bài tập lớn học kì Luật hình sự
4
nại, tố cáo và pháp luật khác có liên quan. Tư tưởng, nguyên tắc tuân thủ pháp luật đã
được quy định từ khi có Luật khiếu nại, tố cáo 1998: “ Việc khiếu nại, tố cáo và giải
quyết khiếu nại, tố cáo phải được thực hiện theo pháp luật”.
Nội dung pháp chế trong quản lý hành chính gồm 2 nội dung chính là bảo đảm
việc ban hành các văn bản quy phạm hành chính và đảm bảo việc thực hiện các văn bản
đó đúng pháp luật. Như vậy việc bảo đảm pháp chế trong hoạt động khiếu nại tố cáo của
các cơ quan hành chính là bảo đảm cho một cơ chế pháp lý rõ ràng, cụ thể bằng việc ban
hành các luật hoặc văn bản dưới luật về hoạt động khiếu nại tố cáo. Các cơ quan có thẩm
quyền phải đảm bảo việc tổ chức thực hiện và sau đó là chịu trách nhiệm kiểm tra giám

5