LỜI MỞ ĐẦU.
Xã hội ngày càng phát triển và kéo theo đó là rất nhiều những vấn đề xã hội nóng
bỏng nảy sinh khiến dư luận quan tâm. Hàng ngày, hàng giờ chúng ta phải trải qua
những vấn đề như dân số, gia đình, môi trường, việc làm, tài nguyên, nguy cơ chiến
tranh,… Vậy nhưng nhiều khi những vấn đề ngay chính trong gia đình mỗi cá nhân thì
không phải ai cũng nhận thức được.
Một trong những vấn đề nhức nhối hiện nay đó chính là nạn bạo lực gia đình
đang nảy sinh và diễn ra hết sức phức tạp, đặc biệt là khi đối tượng của nó lại chính là
trẻ em – mầm non, tương lai của xã hội. Trong gia đình thời hiện đại vẫn không thiếu
những hình ảnh bố mẹ đánh đập con cái dã man, ông bà hay người lớn lăng mạ, làm
nhục trẻ em, hình ảnh đứa trẻ mới lên ba lên bốn ra đường ăn xin và đem tiền về cho
những người cha người mẹ vô lương tâm,… Đây quả là một hiện thực đau xót đối với
nhà nước, xã hội và bản thân mỗi chúng ta.
Nhận thức được điều này, bài tiểu luận của em sau đi xin đi sâu nghiên cứu và
phân tích về đề tài:
“Thực trạng và các biện pháp pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
của trẻ em là nạn nhân của bạo lực gia đình”.
1
NỘI DUNG CHÍNH.
1. Khái quát chung.
1.1 Khái niệm bạo lực gia đình.
Vấn đề bạo lực gia đình đang là một vấn nạn mà không chỉ riêng Việt Nam mà
bất cứ quốc gia nào trên thế giới đang đều phải đối mặt. Tuy nhiên, khi nói đến bạo lực
gia đình thì không phải ai cũng có nhận thức đầy đủ về nó.
Bạo lực trong gia đình là một khái niệm mới được dùng ở Việt Nam để chỉ bất kỳ
một hành động bạo lực nào của thành viên trong gia đình gây ra hoặc có thể gây ra hậu
quả làm tổn hại hoặc gây đau khổ cho thành viên khác trong gia đình về thân thể, tình
dục hay tâm lý. Hình thức bạo lực trong gia đình khá đa dạng như bố mẹ, con cái, anh
chị em trong nhà đánh đập, giết hại lẫn nhau, trong đó phổ biến nhất là bạo lực từ phía
các ông chồng đối với vợ như: đánh đập, chửi mắng, cấm đoán, cưỡng ép quan hệ tình
dục, cưỡng ép đẻ thêm con ...

gia đình. Trên cở sở những nhận thức ấy, có thể khái quát bạo lực gia đình đối với nạn
nhân là trẻ em như sau: là những hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức xã hội
một cách cố ý trong gia đình, do một số thành viên trong gia đình thực hiện, dùng sức
mạnh gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình cảm cũng như
kinh tế đối với trẻ em.
1.3 Các quy định pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình đối với trẻ em.
1.3.1 Pháp luật bảo về các quyền lợi chính trị, xã hội của trẻ em.
Pháp luật đã quy định rõ trách nhiệm của nhà nước, xã hội và gia đình trong việc
bảo đảm sự bình đẳng cũng như chăm lo, giáo dục trẻ em, cụ thể theo Điều 64 Hiến
pháp 1992 đã ghi nhận: “…Cha mẹ có trách nhiệm nuôi dạy con thành những công dân
tốt. Con cháu có bổn phận kính trọng và chăm sóc ông bà, cha mẹ. Nhà nước và xã hội
không thừa nhận việc phân biệt đối xử giữa các con.” Đặc biệt, Hiến pháp 1992 đã dành
hẳn Điều 65 để bảo vệ trẻ em: “Trẻ em được gia đình, Nhà nước và xã hội bảo vệ, chăm
sóc và giáo dục.” Thêm vào đó, nhà nước còn ban hành Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo
dục trẻ em năm 2004, với 5 chương, 60 điều ghi nhận các quyền lợi chính trị, xã hội
của trẻ em như quyền được khai sinh và có quốc tịch, quyền được chăm sóc, nuôi
3
dưỡng, quyền sống chung với cha mẹ, quyền được chăm sóc sức khoẻ, quyền được học
tập, quyền vui chơi, giải trí, hoạt động văn hoá, nghệ thuật, thể dục, thể thao,… Luật
còn quy định không được phân biệt đối xử giữa nam và nữ, thành phần xuất thân, con
ngoài giá thú, con trong giá thú, con đẻ và con nuôi, con riêng và con chung, không
phân biệt tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần, địa vị xã hội,… Tất cả trẻ em đều được bảo
vệ, chăm sóc và giáo dục theo quy định pháp luật (Điều 4). Mặt khác, để bảo vệ các
quyền lợi chính trị, xã hội, nước ta đã tham gia Công ước về quyền trẻ em ngày
20/2/1990 cũng như công nhận hàng loạt các quy định quốc tế được nêu ra.
Chính các quy định như đã đề cập trên đây đã nâng cao được vị thế và tầm quan
trọng của trẻ em – những mầm non của đất nước. Điều này đã có tác dụng hết sức to
lớn trong việc phòng và ngăn chặn bạo lực gia đình đối với trẻ em ở nước ta hiện nay.
1.3.2 Pháp luật bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của trẻ em.
Trẻ em cũng là một công dân, và Điều 71 Hiến pháp 1992 đã ghi nhận: “Công

trên cở sở ban hành các văn bản như Luật Phòng chống bạo lực gia đình 2007, Nghị
định của Chính phủ số 110 NĐ – CP ngày 10/12/2009 về quy định xử phạt hành chính
trong lĩnh vực phòng chống bạo lực gia đình và một số các văn bản khác. Các quy định
này cũng đã góp phần vào việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em một cách hiệu quả
Chính những quy định pháp luật trên đây đã trở thành cơ sở để nhà nước ta áp
dụng vào thực tiễn nhằm giải quyết vấn đề bạo lực gia đình đối với trẻ em hiện nay.
2. Thực trạng nạn bạo lực gia đình đối với trẻ em hiện nay.
2.1 Những con số và trường hợp cụ thể.
Bạo lực gia đình để lại hậu quả không chỉ cho nạn nhân mà cho các thành viên
khác trong gia đình, nhất là trẻ em. Nói cách khác, bạo lực gia đình có tác động rất xấu
tới sự phát triển cả về thể chất, tinh thần, đạo đức và trí tuệ của trẻ em. Các nghiên cứu
đã chỉ ra rằng, bạo lực gia đình khiến trẻ em khủng hoảng, sợ hãi, mất ngủ, thiếu tự tin,
thất vọng, rối nhiễu tâm lý, trầm cảm,... Bên cạnh đó, bạo lực gia đình cũng ảnh hưởng
xấu tới kết quả học tập, kỹ năng sống, sự hòa nhập xã hội, năng lực giải quyết vấn đề
đời sống,... của trẻ em và nó để lại những di chứng hết sức nặng nề cho trẻ em.
5
Theo UNICEF, hiện có khoảng 275 triệu trẻ em đang sống trong cảnh bạo lực gia
đình, phải chịu đựng sự bóc lột về thể chất, tinh thần và cả tình dục của cha mẹ cũng
như người giám hộ. Hình thức bạo lực mà trẻ em gái phải gánh chịu cũng rất đa dạng,
trong đó bao gồm cả bạo lực tình dục. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, có đến 40 -
60% các vụ xâm hại tình dục diễn ra trong gia đình nhằm vào nạn nhân là các trẻ em
gái dưới 15 tuổi. Một nghiên cứu ở Hà Lan gần đây thậm chí cho biết có đến 45% nạn
nhân của bạo lực tình dục trong gia đình là trẻ em dưới 18 tuổi, trong số đó trẻ em gái
chiếm tỷ lệ cao hơn nhiều so với trẻ em trai. Đây là một thực tế hết sức đáng buồn mà
hàng ngày, hàng giờ chúng ta đang sống chung với nó mà dường như không hề nhận
thức được.
Bạo lực gia đình ở Việt Nam cũng tăng nhanh, làm gia tăng số trẻ em vi phạm
pháp luật. Số liệu thống kê của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao 2008 cho thấy 71% trẻ
vị thành niên phạm pháp là do không được quan tâm chăm sóc đúng mức. Nguyên nhân
phạm tội của trẻ vị thành niên xuất phát từ gia đình: 8% trẻ phạm tội có bố mẹ ly hôn,

Ngoài ra, các kết quả khảo sát cho thấy có khoảng 8 – 22% trẻ em có vấn đề về sức
khỏe tâm thần do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân lớn là bạo lực gia đình và
các cách giáo dục con cái sai trái. Theo các đề tài nghiên cứu của các nhà xã hội học
công tác tại trung tâm thám tử tư Sài Gòn, nhiều trẻ em Việt Nam hiện nay cũng được
đánh giá là có thể trạng thấp còi so với các nước trong khu vực vì thiếu sự chăm sóc
hợp lý và dinh dưỡng cần thiết.
Không chỉ dừng lại ở tình trạng bạo lực thân thể như đánh đập, hành hạ, bạo lực
gia đình dưới hình thức xâm hại tình dục ngày càng gia tăng. Đây là một thực tế hết sức
đáng buồn. Báo cáo của Bộ Công an cho thấy bình quân một năm xảy ra trên 100 vụ
giết trẻ em, 800 vụ xâm hại tình dục với khoảng 900 em. Năm 2009, số vụ hiếp dâm trẻ
em tăng 1,6%, giao cấu với trẻ em tăng 34,2%, dâm ô với trẻ tăng 16,7% so với năm
trước. Nhiều câu chuyện đau lòng về xâm hại tình dục trẻ em mặc nhiên đã thành lời
cảnh báo kinh hoàng về sự suy đồi đạo đức ở không ít gia đình, khi đối tượng phạm tội
phần lớn có quan hệ rất gần gũi với nạn nhân (chiếm 56,1%). Bố đẻ xâm hại tình dục
con gái (0,6%), bố dượng xâm hại tình dục con riêng (1%), thậm chí mẹ đẻ đồng lõa để
7