Bộ GIáO DụC V ĐO TạO

Học viện Chính trị - Hnh chính
quốc gia Hồ Chí Minh

trần trọng thơ

quá trình xây dựng tổ chức đảNG CáC Cấp Từ
TRUNG ƯƠNG, Xứ Uỷ ĐếN LIÊN TỉNH Uỷ thời kỳ
1930-1945
Chuyên ngành : Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam
M số : 62 22 56 01

Tóm tắt luận án tiến sĩ lịch sử



1. Trần Trọng Thơ (1995), Quá trình khôi phục, củng cố, kiện toàn
tổ chức Đảng ở Trung Kỳ (1939-1945), Tạp chí Lịch sử
Đảng, 63 (5), tr.52-54.
2. Trần Trọng Thơ (1996), Quá trình khôi phục tổ chức Đảng ở Nam
Kỳ (1940-1945), Tạp chí Lịch sử Đảng, 69 (5), tr.17- 19.
3. Trần Trọng Thơ (1997), Quá trình khội phục, củng cố và phát
triển tổ chức Đảng ở Bắc Kỳ (1939-1945), Tạp chí Lịch sử
Đảng, 81 (8), tr.17-19.
4. Trần Trọng Thơ (2005), Đồng chí Phùng Chí Kiên đã hy sinh
nh thế nào, Tạp chí Xa & Nay, 244 (9), tr.15-17.
5. Trần Trọng Thơ (2005), Phơng thức xây dựng hệ thống tổ chức
Đảng trong cuộc vận động Cách mạng tháng Tám, Tạp chí
Lịch sử Đảng, 177 (8), tr.26 -29.
6. Trần Trọng Thơ (2006), Về sự hình thành Ban Chấp hành
Trung ơng Đảng năm1930 Tạp chí Lịch sử Đảng, 188
(7), tr.53-56.

1
Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
1.1. Trong lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng Cộng sản Việt
Nam, thời kỳ 1930 - 1945 thể hiện đậm nét bản lĩnh cách mạng kiên
cờng, sức sống mãnh liệt, trí tuệ sáng tạo, sự trởng thành vợt bậc
của Đảng về t duy chính trị, năng lực xác định đờng lối cách mạng
gắn kết với phơng pháp chỉ đạo thực tiễn sát hợp điều kiện cụ thể
của Việt Nam và xây dựng hệ thống tổ chức. Nhờ vậy, Đảng đã lãnh

các cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng thời kỳ 1930- 1945.
Nghiên cứu Quá trình xây dựng tổ chức Đảng các cấp từ
Trung ơng, xứ uỷ đến các liên tỉnh uỷ thời kỳ 1930-1945 để phản
ánh hiện thực xây dựng tổ chức, nhân sự các cấp uỷ đó, soi tỏ thêm
đặc điểm, tổ chức, hoạt động của các cấp bộ Đảng, của các nhân vật
lịch sử của Đảng trong quá trình vận động cách mạng trớc khi trở
thành một đảng cầm quyền; đúc kết kinh nghiệm xây dựng, bảo vệ tổ
chức Đảng để cung cấp thêm những luận cứ khoa học cho công tác
xây dựng tổ chức Đảng hiện nay; bác bỏ những luận điệu xuyên tạc,
hiệu chỉnh những nhận định sai lạc, thiên kiến về vai trò lãnh đạo của
Đảng thời kỳ 1930 - 1945.

2. Tình hình nghiên cứu đề tài
2.1. Ngay từ thập kỷ 30 thế kỷ XX, nhiều nhà lãnh đạo của Đảng
đã công bố nhiều bài viết trên báo chí của Quốc tế Cộng sản, của
Đảng Cộng sản Đông Dơngphản ánh truyền thống đấu tranh và
các cơ quan lãnh đạo của Đảng. Từ năm 1960, thực hiện chủ trơng
tăng cờng công tác tổng kết kinh nghiệm và viết Lịch sử Đảng của
Đại hội Đảng lần thứ III (9-1960), nhiều công trình nghiên cứu về
Lịch sử Đảng đợc tiến hành. Những công trình nghiên cứu của Ban
nghiên cứu Lịch sử Đảng Trung ơng (nay là Viện Lịch sử Đảng),
đặc biệt là tác phẩm Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (Sơ thảo), Tập
I (1920-1954), Nxb Sự thật, Hà Nội, 1981, khi đề cập đến vấn đề tổ
chức Đảng đã nêu lên chủ trơng chỉ đạo của Đảng và nhân sự ở một
vài hội nghị Trung ơng.
Một số chuyên khảo về công tác tổ chức của Đảng, nh Trung
tâm nghiên cứu về tổ chức, Lịch sử công tác tổ chức của Đảng Cộng
sản Việt Nam (1930- 2000), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005
trong khi trình bày quá trình lãnh đạo của Đảng về công tác tổ chức
qua các thời kỳ đã đề cập đến việc xây dựng các cấp uỷ Đảng, tuy

tiến hành, nh Ban Nghiên cứu Lịch sử Đảng Nhân dân Cách mạng
Campuchia, Lịch sử Đảng Nhân dân Cách mạng Campuchia, biên
soạn, 1990; Ban Chỉ đạo nghiên cứu lý luận và thực tiễn Trung ơng
Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Lịch sử Đảng Nhân dân Cách mạng
Lào, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005đã bớc đầu phản ánh
về công tác tổ chức của hai xứ Đảng bộ Cao Miên và Ai Lao thời kỳ
1930-1945, song cha đi sâu nghiên cứu và luận giải thấu đáo về cơ
quan lãnh đạo cấp xứ của 2 Đảng bộ thời kỳ này. Một số cơ quan trấn áp của chính quyền thuộc địa, khi tìm kiếm
kế sách đàn áp phong trào cộng sản Đông Dơng đã tìm hiểu lịch sử
hình thành và cấu tạo của tổ chức Đảng Cộng sản Đông Dơng. Đáng
chú ý là tài liệu Contribution à lhistoire des mouvements politiques
de lIndochine Franỗaise, 1925-1933, do Chánh mật thám Đông

4
Dơng L. Marty tổ chức biên soạn năm 1933. Một số công trình của
các nhà nghiên cứu, sử học trên thế giới, nh Révolutionaires
Vietnamiens et Pouvoir colonial en Indochine của Daniel Hémery,
Nxb Franỗois Maspero, Paris, 1975; có đề cập về các cơ quan lãnh
đạo của Đảng thời kỳ 1930-1945. Những công trình trên không đi sâu
khảo cứu về quá trình hình thành, cơ cấu tổ chức Đảng cấp Trung
ơng, xứ uỷ và liên tỉnh uỷ thời kỳ 1930-1945; chứa đựng nhiều nội
dung xuyên tạc, nhiều nhận định sai lệch với thực tiễn lịch sử.
Nhìn chung, đến nay, nhiều công trình khoa học bớc đầu phản
ánh và thống nhất khẳng định tính đúng đắn trong quan điểm, trong
chủ trơng, trong chỉ đạo của Đảng về xây dựng tổ chức Đảng thời kỳ
1930-1945, tuy nhiên cha có một công trình nào nghiên cứu một
cách toàn diện về quá trình xây dựng tổ chức Đảng các cấp từ Trung

Trung Kỳ, Nam Kỳ, Ai Lao và tổ chức Đảng ở Cao Miên.
4.2. Phạm vi nghiên cứu của luận án
Luận án nghiên cứu quá trình xây dựng tổ chức Đảng các cấp từ
Trung ơng, xứ uỷ đến liên tỉnh uỷ trên phạm vi Đông Dơng (Bắc
Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ, Ai Lao, Cao Miên), từ 1930 đến 1945.
5. Cơ sở lý luận, nguồn tài liệu và phơng pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
Tác giả luận án vận dụng chủ nghĩa duy vật lịch sử và phép biện
chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin, các nguyên tắc xây dựng tổ chức
Đảng kiểu mới của Lênin, t tởng Hồ Chí Minh và những quan điểm
của Đảng về xây dựng đảng làm cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu.
5.2. Nguồn tài liệu
Thực hiện luận án, tác giả chủ yếu sử dụng những nguồn t liệu
sau: các nghị quyết, chỉ thị, báo cáo của Trung ơng, của các xứ uỷ
đã đợc công bố trong Văn kiện Đảng Toàn tập.
Nguồn tài liệu gồm: nghị quyết, chỉ thị, báo cáo, biên bản của
Trung ơng, của các xứ uỷ; các biên bản toạ đàm về vấn đề tổ chức
thời kỳ 1930 - 1945 của các nhân chứng lịch sử; những công văn, chỉ
thị, báo cáo của các cơ quan trấn áp của Chính quyền thuộc địa có
liên quan đến tổ chức Đảng lu tại Cục lu trữ Văn phòng Trung
ơng Đảng; Phòng t liệu Viện Lịch sử Đảng; Ban Tuyên giáo, Ban
T tởng - Văn hoá: Hà Nội, Hồ Chí Minh, Nghệ An,Tác giả cũng
tham khảo những bài nghiên cứu, những hồi ký có liên quan đến đề
tài đã đợc công bố trong các cuốn sách, các kỷ yếu hội thảo khoa
học, trong các tạp chí.

6
5.3. Phơng pháp nghiên cứu
Luận án sử dụng các phơng pháp lịch sử, lôgíc, thống kê, so
sánh; chú trọng áp dụng các phơng pháp phê phán sử liệu và phơng

phần phụ lục, nội dung luận án gồm 4 chơng, 12 tiết.