Website: Email : Tel (: 0918.775.368
MỤC LỤC
A. LỜI MỞ ĐẦU 2
B.NỘI DUNG 3
I. Tổng quan về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế quốc dân 3
1.Cơ sở lí thuyết: 3
2.Cơ sở thực tiễn 5
II-Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá,
hiện đại hoá 9
1.Những mặt tích cực 9
2.Những mặt hạn chế: 13
3.Ý kiến,đánh giá chủ quan của bản thân 15
III. Định hướng và giải pháp nhằm chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
theo hướng CNH, HĐH trong những năm tới 17
1.Trong nông nghiệp: 17
2. Trong công nghiệp 19
3.Trong dịch vụ 21
C.KẾT LUẬN 22
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
A. LỜI MỞ ĐẦU
Từ Đại hội Đảng VIII đến nay, Đảng ta luôn xác định công nghiệp hoá là
nhiệm vụ trọng tâm của thời kỳ quá độ. Nhiệm vụ CNH - HĐH đã được thực
hiện ở nước ta trong những năm qua, nhất là thời kỳ đổi mới chúng ta đã thu
được nhiều thành tựu quan trọng tạo thế và lực cho thời kỳ phát triển tiếp
theo. Bên cạnh những thành tựu đã đạt được chúng ta không tránh khỏi những
sai lầm. Để giải quyết những nhiệm vụ mới đặt ra cùng khắc phục những
thiếu xót khiếm khuyết, đẩy lùi nguy cơ tụt hậu về kinh tế đưa đất nước ra
khỏi tình trạng đói nghèo, cải thiện đời sống nhân dân, tăng cường tiềm lực
quốc phòng an ninh, củng cố vững chắc độc lập chủ quyền quốc gia thì không
kiện kinh tế -xã hội nhất định.
Nền kinh tế quốc dân dưới giác độ cấu trúc là sự đan xen của nhiều loại
cơ cấu khác nhau, có mối quan hệ chi phối lẫn nhau trong quá trình phát triển
kinh tế.Trong đó cơ cấu các ngành kinh tế là quan trọng nhất, quyết định các
hình thức cơ cấu kinh tế khác. Một nền kinh tế muốn tăng trưởng phát triển
thì phải hợp lý, tiên tiến, đáp ứng nhu cầu đặt ra của thời đại, không một nền
kinh tế nào chỉ dựa vào nông nghiệp, công nghiệp hay dịch vụ. Cơ cấu kinh tế
hợp lý cho phép khai thông, tạo động lực cho việc khai thác có hiệu quả
nguồn lực trong ngoài nước.
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Việc hình thành cơ cấu kinh tế được diễn ra theo hai quá trình tự phát và
có kế hoạch. Ngày nay để được thực hiện được mục tiêu tổng quát trong phát
triển kinh tế, chính phủ các nước chủ động xác định cơ cấu kinh tế trong
chiến lước phát triển của mình, giải quyết vấn đề cơ cấu kinh tế luôn là trọng
tâm của việc hoạch định kế hoạch phát triển kinh tế các nước.
Mặt khác, cơ cấu kinh tế luôn thay đổi theo từng thời kỳ phát triển bởi
các yếu tố hợp thành cơ cấu kinh tế không cố định. Đó là sự thay đổi về số
lượng các ngành hoặc sự thay đổi về quan hệ tỷ lệ giữa các ngành, các vùng,
các thành phần do sự xuất hiện hoặc biến mất của một số ngành và tốc độ
tăng trưởng giữa các yếu tố cấu thành cơ cấu kinh tế không đồng đều. Sự thay
đổi của cơ cấu kinh tế từ trạng thái này sang trạng thái khác cho phù hợp với
môi trường phát triến gọi là sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Việc chuyển dịch
cơ cấu kinh tế phải dựa trên nền tảng cơ sở một cơ cấu hiện có do đó nội dung
của chuyển dịch cơ cấu kinh tế là cải tạo cơ cấu cũ, lạc hậu hoặc chưa phù
hợp để xây dụng cơ cấu mới tiên tiến, hoàn thiện và bổ sung cơ cấu cũ nhằm
biến cơ cấu cũ thành cơ cấu mới hiện đại và phù hợp hơn. Như vậy, chuyển
dịch cơ cấu thực chất là sự điều chỉnh cơ cấu trên 3 mặt biểu hiện của cơ cấu
kinh tế, đó là cơ cấu ngành, cơ cấu thành phần kinh tế, cơ cấu vùng -lãnh thổ
kinh tế. Nhằm hướng sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế theo các mục tiêu
dụng khá tốt những lợi thế so sánh để phát triển nền kinh tế của mình nên đã
đạt tốc độ tăng trưởng khá cao, làm cho khu vực này trở thành khu vực phát
triển kinh tế năng động nhất trên thế giới. Nhờ đó, đã xuất hiện những nước
công nghiệp hoá mới, có những nước đã đứng vào hàng ngũ các nước có tốc
độ tăng trưởng cao. Cùng với sự tăng trưởng kinh tế ở các nước này giá nhân
công ngày càng tăng đã làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm do họ
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
sản xuất ra bởi giá thành tăng. Các nước này vì thế phải tìm cách chuyển một
phần các lĩnh vực sản xuất khó cạnh tranh sang các nước khác dưới hình thức
đầu tư, chuyển giao công nghệ. Các nước kém phát triển hơn lại có nhu cầu
tiếp nhận các công nghệ có trình độ thấp để từng bước tham gia vào thị
trường thế giới, tạo ra cơ may và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị
trường thế giới. Sự gặp gỡ cung và cầu công nghệ trình độ thấp đã thúc đẩy
nhanh quá trình chuyển giao công nghệ và đầu tư trực tiếp vào các nước đang
phát triển làm thay đổi cơ cấu kinh tế ở các nước này.
Sự thay đổi nhanh chóng của khoa học công nghệ đã tạo ra những lĩnh
vực công nghệ mới, có hiệu quả cao đặc biệt là các công nghệ tiết kiệm tài
nguyên, bảo vệ mội trường. Việc thực hiện công nghệ này trước mắt chưa thu
lợi nhuận, nhưng trong tương lai thì lại có cơ sở để giành vị trí thống trị hoặc
áp đảo thị trường khu vực và thế giới. Trước những biến đổi nhanh chóng trên
thế giới đòi hỏi chúng ta phải nhận thức rõ để không bị lạc hậu, phải biết tận
dụng những lợi thế của nước đi sau để phát triển, hội nhập mà không bị biến
thành nơi tiếp nhận những công nghệ trình độ thấp, bị lệ thuộc vào các nước
xuất khẩu công nghệ. Việt Nam là một trong những nước nghèo trên thế giới,
dù chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế xã hội trong
thời gian qua. Song so với các nước trong khu vực và trên thế giới chúng ta
cần phải phấn đấu hơn nữa. Một trong những giải pháp quan trọng đó chính là
phải điều chỉnh cơ cấu kinh tế đặc biệt là cơ cấu ngành cho phù hợp với tình
hình kinh tế trong nước và khu vực, thế giới theo hướng công nghiệp hoá,
lượng vừa đủ để có thể trở thành những tích luỹ ban đầu quan trọng nhằm
khởi động quá trình công nghiệp hoá và cung cấp nguyên liệu cho những
ngành công nghiệp giai đoạn sau. Với bờ biển dài 3000 km và vị trí địa lý
thuận lợi làm cho chúng ta dễ dàng tiếp cận được với thị trường thế giới.
7
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
- Việt Nam đã gia nhập WTO, về cơ bản sẽ mang lại cho chúng ta nhiều
cơ hội, nhưng cũng không ít những thách thức. Việc tận dụng tốt các cơ hội
và đối phó với những thách thức buộc chúng ta phải có chiến lược công
nghiệp hoá đúng đắn, có sự chuyển dịch kinh tế mạnh mẽ nhằm thúc đẩy sự
phát triển trong nước, đưa hàng hoá của chúng ta đủ sức cạnh tranh đối với
hàng hoá của các nước khác. Sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng
công nghiệp hoá, hiện đại hoá là sự cần thiết cho quá trình trên, nó sẽ giúp
cho ngành công nghiệp hướng về xuất khẩu của chúng ta có được sức sống để
phát triển lớn mạnh.
- Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế quốc dân mang lại nhiều cơ hội cho
sự phát triển công bằng. Như ta biết phát triển và xây dựng xã hội công bằng
là hai mục tiêu nhiều lúc trái ngược nhau. Thế nào là phát triển công bằng? có
nhiều khái niệm nhưng ở đây có thể hiểu đó là sự rút ngắn khoảng cách về
mức thu nhập giữa các tầng lớp, thành quả của sự phát triển sẽ được phân
phối đến mọi người một cách thoả đáng, công bằng. Ta thấy chuyển dịch cơ
cấu ngành sẽ mang lại điều này một cách tốt nhất, bởi nó tạo ra nhiều cơ hội
làm việc và tạo điều kiện cho đông đảo tầng lớp dân chúng tiếp cận cơ hội đó.
Chuyển dịch cơ cấu ngành theo hướng CNH đi liền với phát triển nông thôn
nơi có đại bộ phận lao động, sinh sống tại đây làm cho mức sống của họ sẽ
tăng lên.
- Việt Nam là một nước đi sau trong phát triển, muốn đuổi kịp các nước
khác một cách nhanh chóng thì cần phải có chính sách đúng đắn để “nhảy
vọt”, “đi tắt”, “đón đầu”, muốn thế chúng ta cần phải có chính sách đúng đắn
trong chiến lược công nghiệp hoá, đó chính là phải có một cơ cấu kinh tế hợp
9