Sáng Kiến Kinh Nghiệm
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC DẠY NGHỀ PHỔ THÔNG
TẠI TRUNG TÂM KỸ THUẬT TỔNG HỢP - HƯỚNG NGHIỆP
TỈNH ĐỒNG NAI
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Những năm gần đây, hoạt động giáo dục hướng nghiệp và dạy nghề phổ
thông cho học sinh được xã hội đặc biệt quan tâm. Công tác dạy nghề phổ thông đã
góp phần quan trọng vào việc định hướng cho học sinh sau trung học cơ sở, nhằm
mục đích đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu xã hội và theo định hướng phát
triển nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020. Tuy nhiên, hoạt động dạy nghề
phổ thông cho học sinh THCS và THPT còn gặp nhiều khó khăn. Hoạt động giáo
dục hướng nghiệp và dạy nghề phổ thông cho học sinh phổ thông có ý nghĩa rất to
lớn, xét về mặt giáo dục đó là công việc điều chỉnh động cơ chọn nghề của học
sinh, điều chỉnh hứng thú nghề nghiệp của các em theo xu thế phân công lao động
xã hội, góp phần vào việc cụ thể hoá các mục tiêu đào tạo của trường phổ thông.
Về ý nghĩa kinh tế thì hoạt động dạy nghề phổ thông luôn hướng vào việc sử
dụng hợp lý tiềm năng lao động trẻ tuổi của đất nước, từ đó, nâng cao năng suất
lao động của xã hội, để đảm bảo được ý nghĩa đó nhà trường phổ thông phải gắn
mục tiêu đào tạo với những mục tiêu kinh tế – xã hội. Ý nghĩa về mặt chính trị –
xã hội, hoạt động giáo dục hướng nghiệp và dạy nghề phổ thông cho học sinh phổ
thông có chức năng thực hiện đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước, thực hiện
đường lối giáo dục trong đời sống xã hội, việc dạy nghề phổ thông và định hướng
nghề nghiệp cho học sinh trung học.
Tại Trung tâm KTTH - HN tỉnh Đồng Nai được thực hiện từ nhiều năm nay,
đã có những đóng góp nhất định cho ngành Giáo dục - Đào tạo của tỉnh Đồng Nai
trong công tác hướng nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực song trên thực tế vẫn còn
nhiều bất cập.
Do vậy, xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động dạy học nghề phổ thông để
góp phần nâng cao chất lượng hoạt động dạy học nghề phổ thông tại Trung tâm
KTTH - HN tỉnh Đồng Nai đã trở thành một nhu cầu cấp bách. Sự đổi mới trong
quản lý, tổ chức giáo dục nói chung và ở các trung tâm KTTH – HN nói riêng còn

đòi hỏi thiết bị phức tạp, thời gian đào tạo ngắn, phù hợp với điều kiện kinh tế, khả
Người thực hiện: Triệu Sinh Trang 2
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
năng đầu tư của địa phương, thời gian học nghề ngắn. Nghề phổ thông được tiến
hành dạy trong các trung tâm KTTH – HN, tại các trường phổ thông và nhằm trang
bị một số kỹ năng nghề cơ bản để học sinh tiếp tục học lên hoặc vào đời lao động.
Là những nghề có kĩ thuật tương đối đơn giản, các em đều có thể học được và phục
vụ ngay cho cuộc sống của các em, quá trình dạy nghề đòi hỏi phải có trang thiết
bị. Thời gian đào tạo tối thiểu là 70 tiết, tối đa là 105 tiết.
b. Dạy- học nghề phổ thông cho học sinh phổ thông:
Dạy- học nghề phổ thông là một hoạt động giáo dục phổ thông, được thực
hiện dưới hình thức như một môn học nằm trong kế hoạch dạy - học, có chương
trình dạy nghề và danh mục nghề (do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định) cho học
sinh phổ thông bậc trung học.
Thông qua tổ chức hoạt động dạy - học nghề phổ thông nhằm không chỉ cung
cấp cho học sinh những tri thức kỹ năng lao động nghề nghiệp cần thiết và tư duy
kỹ thuật mà còn giáo dục học sinh có thái độ, có tác phong lao động nghề nghiệp,
thích ứng những yêu cầu của nền kinh tế - xã hội, đồng thời tạo điều kiện để dịch
chuyển lao động nghề nghiệp phù hợp những thay đổi nhanh chóng về việc làm.
c. Một số tính chất của dạy - học nghề phổ thông.
* Tính chất phổ thông của dạy - học nghề phổ thông.
Dạy - học nghề phổ thông chưa phải là dạy nghề hoàn chỉnh như trong các
trường dạy nghề. Hoàn thành chương trình nghề phổ thông người học cũng được
cấp chứng chỉ. Tuy nhiên, chứng chỉ này chỉ có tính pháp lý về học vấn phổ thông,
không có tính pháp lý để hành nghề trong xã hội.
* Tính ứng dụng/hành dụng của dạy - học nghề phổ thông
Hầu hết các nghề phổ thông được dạy đều có cơ sở lý thuyết nghề đã được
học từ các môn học phổ thông. Như vậy, có thể coi nghề phổ thông là “môn học”
về vận dụng các kiến thức đã học ở các môn học phổ thông vào một lĩnh vực nghề
cụ thể và rèn luyện những kỹ năng, kỹ xảo nghề cần thiết.

Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Phải đảm bảo những mặt tri thức, kỹ năng lao động nghề nghiệp và nó là sự
cụ thể hóa chương trình thành những chuẩn tri thức kỹ thuật và chuẩn kỹ năng lao
động nghề nghiệp.
f. Học sinh học nghề phổ thông
Là học sinh đến của các trường phổ thông (THCS, THPT).
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
Đặc điểm của Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp- Hướng nghiệp tỉnh Đồng Nai:
Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp - Hướng nghiệp tỉnh Đồng Nai là một trong
những cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân.
Nhiệm vụ chủ yếu là:
Dạy kỹ thuật (công nghệ), dạy nghề phổ thông và tư vấn hướng nghiệp cho
học sinh trung học phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên theo chương trình
của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
Bồi dưỡng giáo viên kỹ thuật các trường trung học cơ sở và trung học phổ
thông về giáo dục kỹ thuật tổng hợp, hướng nghiệp;
Tổ chức lao động sản xuất và dịch vụ kỹ thuật phục vụ giáo dục và đào tạo;
Nghiên cứu ứng dụng các đề tài khoa học về giáo dục kỹ thuật tổng hợp,
hướng nghiệp, dạy nghề cho học sinh phổ thông; thử nghiệm, ứng dụng và chuyển
giao công nghệ mới phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương;
Dạy nghề, ngoại ngữ, tin học theo nhu cầu ở địa phương;
Hợp tác các cơ sở giáo dục khác đào tạo nguồn nhân lực cho tỉnh. Kết hợp
dạy nghề, dạy văn hóa để góp phần nâng cao trình độ nguồn nhân lực, nâng cao
trình độ dân trí tỉnh Đồng Nai.
Trung tâm KTTH - HN tỉnh Đồng Nai thực hiện chương trình giáo dục kỹ
thuật và hướng nghiệp do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Căn cứ vào chương
trình giáo dục và kế hoạch năm học, Trung tâm xây dựng kế hoạch và thời khóa
biểu để điều hành hoạt động dạy học.
a. Thực trạng về đội ngũ
Người thực hiện: Triệu Sinh Trang 5

Sáng Kiến Kinh Nghiệm
- Hình thức kiểm tra, đánh giá còn chung chung, chưa đảm bảo tính chính
xác, do vậy chưa động viên khích lệ được học sinh, chưa tạo được hứng thú, kích
thích học sinh tích cực học tập.
- Ngân sách cấp cho hoạt động dạy nghề phổ thông rất hạn hẹp, chưa đáp ứng
nhu cầu hoạt động đa dạng của Trung tâm và sự phát triển của khoa học kỹ thuật
công nghệ như hiện nay. (Chỉ thu học phí từ sự đóng góp của phụ huynh học sinh)
- Hiện nay Trung tâm chỉ dạy cho học sinh các trường THCS trên địa bàn
TP.Biên Hòa, riêng khối THPT các trường tự dạy (mặc dù chưa đủ điều kiện về
trang thiết bị và đội ngũ giáo viên).
* Nguyên nhân của thực trạng trên:
- Nhận thức của học sinh, phụ huynh HS, của giáo viên, của nhà trường, và
ngay cả CBQL GD từ trung ương đến địa phương chưa thấy rõ vị trí vai trò của
hoạt động giáo dục nghề phổ thông…(chỉ nghĩ đến cộng điểm khuyến khích)
- Ngân sách Nhà nước và các khoản thu hợp pháp khác chưa đáp ứng nhu cầu
cho hoạt động dạy - học nghề phổ thông.
- Chưa xây dựng được một quy chế thích hợp trong mối quan hệ đối tác giữa
Trung tâm với các trường phổ thông.
- Chưa đổi mới các hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học nghề phổ
thông theo xu hướng khách quan.
c. Biện pháp thực hiện:
+ Chỉ đạo có hệ thống việc tìm hiểu đối tượng, thăm dò nhu cầu học nghề phổ
thông của học sinh, bố trí một cách hợp lý, khoa học các lớp nghề phổ thông bằng
cách: Thực hiện công việc này cán bộ tư vấn nói chuyện, trao đổi với học sinh về
những vấn đề cần thiết, dặn dò và cho lời khuyên chọn nghề.
 Cho học sinh thấy được tầm quan trọng của việc chọn lựa nghề cho
tương lai có ảnh hưởng như thế nào. Những nguyên tắc cơ bản về việc chọn nghề
có khoa học.
Người thực hiện: Triệu Sinh Trang 7
Sáng Kiến Kinh Nghiệm

tổ chức tư vấn hướng học và các buổi học nghề tại trường.
* Giảng dạy nghề phổ thông và tư vấn hướng nghiệp
Năm học Chỉ tiêu giao Kết quả thực hiện Đạt tỷ lệ
2008 - 2009 5.354 hs
2009 - 2010 9.226 hs
2010 - 2011 10.435 hs
2011 - 2012 8.249 hs
2012 - 2013 8.835 hs
Ngoài ra giáo viên đều lồng ghép để tư vấn hướng nghiệp cho các em theo
chủ đề từng tháng. 100% học sinh tham gia đầy đủ các buổi hướng học và tư vấn
hướng học.
- Cung cấp cho học sinh những thông tin nghề nghiệp, hệ thống đào tạo và thị
trường lao động một cách có hệ thống có chủ đích. Đồng thời giúp các em biết
được về năng lực cá nhân, điều kiện và truyền thống gia đình để định hướng lựa
chọn nghề trong thế giới nghề nghiệp, chọn hướng đi sau khi tốt nghiệp trung học
một cách ý thức, có cơ sở khoa học nhằm đạt được mơ ước đích thực của mình.
- Nhận thức rõ vai trò của giáo viên trong công tác tư vấn hướng nghiệp, tổ
chức tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực thực hiện, kịp thời cung cấp những
thông tin giúp học sinh định hướng nghề nghiệp phù hợp với đặc điểm kinh tế xã
hội của địa phương.
- Nâng cao nhận thức của giáo viên, nhân viên quản lý về vị trí vai trò và sự
cần thiết trong giáo dục hướng nghiệp cho học sinh.
Tóm lại với vị trí, vai trò và tầm quan trọng tổ chức thực hiện các biện pháp
chỉ đạo trên hiện nay hoạt động tư vấn hướng nghiệp, dạy nghề phổ thông tại trung
tâm đã trở thành một bộ phận quan trọng. Thực hiện công tác tư vấn hướng học,
hướng nghiệp là một yêu cầu cần thiết của cải cách giáo dục nhằm thực hiện mục
Người thực hiện: Triệu Sinh Trang 9
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
tiêu, nguyên lý và nội dung giáo dục của đảng. Góp phần tích cực có hiệu quả vào
việc phân công và sử dụng hợp lý học sinh sau khi tốt nghiệp.

Trung tâm đã được Bộ Giáo Dục cung cấp trang thiết bị về trắc nghiệm tâm
lý sở thích để đo chỉ số tâm lý của học sinh qua số liệu thu được cán bộ sẽ tư vấn
cho các em về các vấn đề và cho lời khuyên khi các em chọn nghề.
• Đối với trường phổ thông:
Ban giám hiệu và giáo viên phụ trách ở các trường phổ thông cần tư vấn và
hướng dẫn cho học sinh chọn nghề phù hợp với năng khiếu và sở thích của từng
em nhằm tránh tình trạng học sinh bỏ học, hoặc học ngành học không phù hợp với
khả năng của các em;
Khi làm hồ sơ đăng ký học nghề mỗi em phải làm bản cam kết, có ý kiến của
phụ huynh học sinh, hình thức này góp phần thúc đẩy trách nhiệm quan tâm của
phụ huynh đối với các em và nâng cao ý thức trong việc học tập, nhà trường và gia
đình nên dành thời gian trao đổi với phụ huynh về mục đích cũng như ý nghĩa của
việc học nghề phổ thông.
• Đối với gia đình:
Thường xuyên quan tâm đến sở thích và năng khiếu của con em mình không
nên ép các em học nghề mà mình không thích, không phù hợp với tâm sinh lý của
các em;
Thường xuyên theo dõi, động viên và hướng cho các em học những nghề mà
địa phương đang cần tạo điều kiện khi ra trường có được việc làm ổn định.
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Đổi mới hoạt động giáo dục hướng nghiệp, tư vấn hướng nghiệp cho học
sinh trung học cơ sở - Bộ Giáo dục và Đào tạo – 2011.
2. Luật giáo dục năm 2005.
Người thực hiện: Triệu Sinh Trang 11
Sáng Kiến Kinh Nghiệm
3. Sổ tay tư vấn hướng nghiệp và chọn nghề - Nguyễn Hùng - Mai Thi Thanh
Bình – Phạm Thị Thanh – Trần Thị Hoài Thu – Lê Thị Thu Thủy – Nhà xuất bản
giáo dục Việt Nam.
4. Giáo dục hướng nghiệp lớp 9 – Phạm Tất Dong, Hà Đễ, Phạm Thị Thanh,
Trần Mai Thu - Nhà xuất bản giáo dục – 2005.