1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
********************
PHẠM THỊ TÂM
THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG
DẾ MÈN PHIÊU LƯU KÍ (TÔ HOÀI) KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học thiếu nhi
Người hướng dẫn khoa học
Th.S - GVC NGUYỄN NGỌC THI
Tôi xin cam đoan kết quả của khoá luận này là kết quả của riêng bản
thân tôi nghiên cứu. Các số liệu thống kê trong khoá luận là chân thực. Kết
quả nghiên cứu không trùng với kết quả của các tác giả khác.
Sinh viên Phạm Thị Tâm
4
Mục Lục
Mở đầu
1.Lý do chọn đề tài
1.1. Lý do khách quan
1.2. Lý do chủ quan
2. Lịch sử vấn đề
3. Phạm vi và đối tợng nghiên cứu
3.1. Phạm vi nghiên cứu
3.2. Đối tợng nghiên cứu
4. Mục đích nghiên cứu
5.Phơng pháp nghiên cứu
6. Giả thuyết khoa học
Nội dung chính
Chơng 1: Cơ sơ lí luận
1.1.Khái niệm
đã có những đóng góp lớn lao cho sự nghệp văn học nớc nhà với một số lợng
tác phẩm đồ sộ. Phong phú về đề tài, đa dạng về thể loại và chất lợng đợc
đánh giá cao mà ít ai có thể so sánh đợc. Từ truyện ngắn cho đến truyện dài,
tiểu thuyết, bút kí, truyện ngời lớn, truyện thiếu nhi gắn với nhiều đề tài: hoà
bình và chiến tranh; miền núi và miền xuôi, thành thị và nông thôn, lịch sử và
hiện đại ở đề tài nào, thể loại nào ông cũng gặt hái đợc ít nhiều thành công.
Hơn 60 năm tuổi viết, Tô Hoài đã có một mảng văn học đặc biệt dành
cho tuổi thơ và ông là ngời có công đặt viên gạch đầu tiên dựng nên ngôi nhà
văn học thiếu nhi Việt Nam hiện đại. Tô Hoài luôn dành cho các em những
tình cảm u ái nhất và ông luôn đồng hành cùng các em trên các chặng đờng
khám phá cuộc sống.
Ông nh một ngời bạn lớn tuổi nhng vô cùng vui tính, thú vị vì đã
mang đến cho thiếu nhi những câu chuyện kỳ thú, lôi cuốn rất phù hợp với lứa
tuổi trẻ thơ. Ông đến với thiếu nhi từ những trang viết đầu tay của mình.
Trong những sáng tác của ông chứa đựng những t tởng, khát vọng về lối
sống cao đẹp, những chân trời rộng mở, lòng yêu cuộc sống và tạo vật bao la.
Tình yêu thơng những ngời nghèo khổ, bất hạnh, sự cảm phục những tấm
gơng anh hùng trong chiến đấu. Song, những t tởng biểu hiện nhất quán
qua hàng mấy chục tác phẩm viết cho thiếu nhi của Tô Hoài là lòng yêu
thơng và trân trọng con ngời. Là tình cảm u ái đặc biệt của nhà văn dành
cho tuổi thơ, những mầm nụ còn tơi non đang cần đợc vun đắp. Những
trang văn đầu tiên cho đến những tác phẩm gần đây nhất của Tô Hoài vẫn thể
hiện một tâm hồn tơi trẻ, ân cần và cảm thông. Ông viết cho thiếu nhi với cả
7
ý thức, trách nhiệm, niềm say mê, tâm huyết của mình. Ông luôn xem văn học
thiếu nhi là một công cụ có tác dụng giáo dục trực tiếp cho các em.
Đặc biệt, Tô Hoài rất thành công với truyện đồng thoại- đợc coi là
món quà vô giá giúp trẻ thơ giải trí lành mạnh. Các tác phẩm viết cho thiếu
nhi của ông xuất phát từ những gì giản dị nhất, gần gũi và thân thiết nhất với
ở Dế Mèn phiêu lu kí, từ sự quan sát bên ngoài đến nội dung bên
trong của nhân vật Dế Mèn chính là hình ảnh của Tô Hoài và cảnh sống của
dân nghèo trong hoàn cảnh xã hội đơng thời, Tô Hoài đã từng tâm sự: Mọi
chuyện loài vật thật ra là vấn đề của nhân vật, của con ngời. Chủ đề và triết
lí của truyện loài vật hoàn toàn là các vấn đề của con ngời. Có điều đặc biệt
là tôi đều dựa trên thực tế chi tiết về từng con vật và sinh hoạt của con vật đó
chứ không phải tởng tợng vu vơ
[8, 135]
.
Qua những trang viết về loài vật, đặc biệt là truyện Dế Mèn phiêu lu
kí, chúng ta có thể khẳng định Tô Hoài là nhà văn có kiến thức rất phong phú
của một nhà động vật học, nhà côn trùng học. Ông viết truyện loài vật không
phải để nói chuyện khoa học mà nói chuyện của loài ngời. Những con vật,
ngoài những đặc điểm vốn có, chúng đều đợc ông cho thêm những tính cách,
những tâm t của con ngời. Thế giới vật gợi cho ngời đọc liên tởng tới thế
giới ngời với những đầy đủ tính cách và số phận, suy nghĩ và hành động
riêng. Đó chính là cảm hứng hiện thực trữ tình, cảm hứng nhân đạo sâu sắc
của nhà văn nói riêng và của văn học nói chung bao giờ văn học cũng hớng
tới con ngời, vì con ngời.
1.2. Lý do chủ quan.
Nghiên cứu đề tài Thế giới nhân vật trong Dế Mèn phiêu lu kí của
Tô Hoài có ý nghĩa rất lớn đối với tôi trong công tác giảng dạy sau này. Nó
giúp tôi hiểu sâu sắc hơn về thể loại đồng thoại, sự yêu thích của thiếu nhi khi
tiếp nhận các tác phẩm văn chơng, nhất là các tác phẩm viết về loài vật của
Tô Hoài và những giá trị to lớn, những đóng góp tâm huyết của nhà văn đã
đóng góp vào kho tàng văn học thiếu nhi Việt Nam.
9
Là giáo viên Mầm non trong tơng lai, nhiệm vụ không chỉ cung cấp
cho các em những kiến thức sơ đẳng về cuộc sống mà còn giáo dục cho các
Vân Thanh, nhà nghiên cứu văn học đã nói: Thế giới loài vật là một
nội dung đặc sắc và độc đáo trong văn xuôi Tô Hoài. Sáng tác một nhân vật
Dế Mèn trong thế giới các nhân vật nhỏ bé giữa thiên nhiên ở ngoài tuổi 20,
Tô Hoài bộc lộ tài năng đột xuất về nhiều mặt. Đó là khả năng hoá thân vào
sự sống của vật và đồng thời đa lại cho thế giới vật sự sống của ngời
[12, 13]
.
Phan Cự Đệ có viết: ở tuổi nhi đồng thì thế giới quen thuộc là môi
trờng xung quanh gần gũi, là chim muông, cỏ cây, hoa lá mà qua cách nhìn
ngây thơ của các em chúng đều có tâm hồn, có thể truyện trò, san sẻ nỗi buồn
niềm vui
[2, 696]
.
Không chỉ phân tích về nghệ thuật, Phan Cự Đệ còn phát hiện thêm về
tính chất giáo dục đặc biệt trong sáng tác của Tô Hoài: Tô Hoài là một nhà
văn viết cho thiếu nhi với cả ý thức trách nhiệm, với niềm say mê và tâm huyết
của mình. Anh xem nền văn học viết cho thiếu nhi nh là một công cụ có tác
dụng giáo dục trực tiếp cho các em. Vì ngời viết phải chú ý hết sức đến
phơng pháp giáo dục sao cho phù hợp với các lứa tuổi, phù hợp với một đối
tợng đơng phát triển, mỗi bớc mỗi đổi thay về tâm sinh lý.
Hay Nguyễn Đăng Điệp thì nhậ định: Dế Mèn phiêu lu kí là truyện
viết cho thiếu nhi nhng cũng là truyện viết cho ngời lớn vì ẩn chứa trong tác
phẩm này là bài học nhân sinh sâu sắc. Với Dế Mèn phiêu lu kí Tô Hoài
thực sự là cây bút hàng đầu về nghệ thuật miêu tả thế giới loài vật- biệt tài ấy
còn đợc Tô Hoài mà sắc mãi về sau
[3, 113]
.
Trên đây là một số ý kiến tiêu biểu của một vài tác giả quen thuộc về
truyện loài vật dành cho thiếu nhi của Tô Hoài. Mỗi ý kiến, nhận định của tác
giả đều nói lên đợc những khía cạnh, phơng diện khác nhau về Tô Hoài và
12
Nghiên cứu đề tài này giúp tôi hiểu sâu hơn về truyện viết cho thiếu nhi
của nhà văn Tô Hoài, tiêu biểu là truyện đồng thoại về loài vật nh: Võ sĩ Bọ
Ngựa, Mèo già hoá cáo, Dê và Lợn, hai anh em, Đám cới chuột,đặc biệt
là tác phẩm Dế Mèn phiêu lu kí. Qua tác phẩm giúp tôi hiểu sâu sắc hơn về
thế giới nhân vật và nghệ thuật độc đáo trong xây dựng nhân vật của tác phẩm,
sẽ giúp ích cho tôi rất nhiều trong công tác giảng dạy sau này.
5. Phơng pháp nghiên cứu.
Thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng một số phơng pháp sau:
- Phơng pháp đọc sách, tài liệu tham khảo.
- Phơng pháp thống kê, khảo sát.
- Phơng pháp so sánh, đối chiếu.
- Phơng pháp phân tích, tổng hợp.
6. Giả thuyết khoa học.
Nếu phát hiện ra những nét đặc sắc về Thế giới nhân vật trong Dế Mèn
phiêu lu kí sẽ giúp tôi nâng cao đợc hiệu quả dạy học trong môn văn học,
đặc biệt là rèn luyện và nâng cao năng lực cảm thụ văn học cho học sinh.
13
Nội dung chính
Chơng 1 :cơ sở lí luận.
1.1. Tìm hiểu chung về nhân vật.
1.1.1. Khái niệm nhân vật.
Theo nghĩa rộng nhân vật là khái niệm không chỉ đợc dùng trong
liệu tham khảo:
Trong cuốn Lí luận văn học Hà Minh Đức định nghĩa về nhân vật nh
sau: Nhân vật văn học là một hình tợng nghệ thuật mang tính ớc lệ, đó
không phải là sự sao chụp đầy đủ mọi chi tiết biểu hiện của con ngời mà chỉ
là sự thể hiện con ngời qua những đặc điểm điển hình về tiểu sử, nghề
nghiệp, tính cácvà cần chú ý thêm một điều: Thực ra khái niệm nhân vật
thờng đợc quan niệm với một phạm vi rộng hơn nhiều, đó không chỉ là con
ngời, những con ngời có tên hoặc không tên, đợc khắc hoạ sâu đậm hoặc
chỉ xuất hiện thoáng qua trong tác phẩm, mà còn có thể là những sự vật, loài
vật khác ít nhiều mang bóng dáng, tính cách của con ngời cũng có khi đó
không phải là những con ngời, sự vật cụ thể mà chỉ là một hiện tợng về con
ngời hoặc có liên quan đến con ngời, đợc thể hiện nổi bật trong tác
phẩm
[4, 182]
.
Còn Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi thì cho rằng:
Nhân vật văn học là những con ngời cụ thể đợc miêu tả trong tác phẩm
văn học, nhân vật văn học có thể có tên riêng hoặc không có tên riêng. Nhân
vật văn học là một đơn vị nghệ thuật đầy tính ớc lệ, không thể đồng nhất nó
với con ngời thật trong đời sống
[6, 235]
.
Trong cuốn Lí luận văn học của Phơng Lựu, Trần Đình Sử lại định
nghĩa nh sau: Nói đến nhân vật văn học là nói đến con ngời đợc miêu tả,
thể hiện trong tác phẩm bằng phơng tiện văn học. Đó là những nhân vật có
tên nh Tấm, Cám, Thạch SanhĐó là những nhân vật không tên nh Thằng
15
bán tơ, Mụ nào (ai) Truyện Kiều(Nguyễn Du)Đó là những con vật trong
truyện cổ tích, đồng thoại, thần thoại, bao gồm cả quái vật lẫn thần linh, ma
cũng có u điểm riêng. Song quan điểm của Lại Nguyên Ân là đầy đủ và
chuẩn xác hơn cả.
16
Tựu chung lại ta có thể thấy:
Nhân vật văn học chính là con ngời (tồn tại ở nhiều dạng thức khác
nhau) đợc miêu tả, thể hiện trong tác phẩm văn học bằng phơng tiện văn học
nhằm thể hiện t tởng, chủ đề của tác phẩm, dụng ý nghệ thuật của nhà văn.
Nhân vật văn học không bó hẹp trong phạm vi là con ngời mà còn là các
con vật, loài vật, các sinh thể khác nhau gắn cho chúng đặc điểm giống, khác
con ngời để tái hiện cuộc sống phong phú của con ngời. Tác phẩm văn học
thành công khi tác giả xây dựng hình tợng nhân vật độc đáo, đặc sắc đồng
thời thể hiện t tởng của thời đại.
Nhân vật văn học là một đơn vị nghệ thuật mang tính ớc lệ, không thể
đồng nhất với con ngời thật ngay cả khi tác giả xây dựng nhân vật với những
nét rất gần với nguyên mẫu có thật.
Nhân vật văn học là sự thể hiện quan niệm nghệ thuật của nhà văn về
con ngời, nó có thể đơc xây dựng chỉ dựa trên cơ sơ quan niệm ấy.
1.1.2. Khái niệm thế giới nhân vật.
Thế giới là một khái niệm thuộc phạm trù triết học, theo Từ điển triết
học Thế giới đợc hiểu theo hai nghĩa:
Theo nghĩa rộng : Thế giới là toàn bộ hiện thực khách quan
( tất cả những gì tồn tại ở bên ngoài và độc lập với ý thức con ngời )
thế giới là nguồn gốc của nhận thức
[13, 1083]
.
Theo nghĩa hẹp: Thế giới dùng để chỉ đối tợng của vũ trụ, nghĩa là
toàn bộ thế giới vật chất do thiên văn học nghiên cứu. Ngời ta đã chia thế
giới vật chất đó thành hai lĩnh vực không có danh giới tuyệt đối: thế giới vĩ mô
và thế giới vi mô
thế giới nhân vật với quy luật riêng của nó.
1.2. Vai trò của nhân vật văn học.
Nhân vật có vai trò vô cùng quan trọng trong tác phẩm văn học, là linh
hồn, là cốt tuỷ của mỗi tác phẩm văn học:
- Nhân vật là phơng tiện để nhà văn khái quát hiện thực.
18
Về vấn đề này Hà Minh Đức nhận định : Văn học không thể thiếu
nhân vật, vì đó chính là phơng tiện cơ bản để nhà văn khái quát hiện thực
một cách hình tợng. Nhà văn sáng tạo nhân vật để thể hiện nhận thức của
mình về một cá nhân nào đó, về một loại ngời nào đó, về một vấn đề nào đó
của hiện thực. Nhân vật chính là ngời dẫn dắt ngời đọc vào một thế giới
riêng của đời sống trong một thời kì lịch sử nhất định
[4, 126]
.
- Nhân vật là phơng tiện cốt yếu để thể hiện t tởng của tác phẩm,
chính là nội dung tác phẩm : Đối với nội dung, tính cách có nhiệm vụ cụ thể
hoá sự thực hiện của chủ đề t tởng của tác phẩm, hay nói cụ thể hơn: Thông
qua sự hoạt động và mối liên hệ giữa các tính cách, ngời đọc sẽ đi đến một
sự khái quát hoá về mặt nhận thức t tởng
[4, 126]
.
- Nhân vật với tính cách của nó đã quyết định phần lớn đến các yếu tố
của hình thức trong một tác phẩm văn học nh kết cấu, ngôn ngữ, cốt truyện,
các biện pháp thể hiện nghệ thuật
Hêghen từng nói Tính cách là điểm trung tâm của mối quan hệ giữa
nội dung và hình thức .
- Nhân vật với tính cách của nó còn mang tính lịch sử. Mỗi thời đại lại có
một chuẩn mực để đánh giá đạo đức con ngời, có thể trong thời đại này tính
tâm trong việc thể hiện đề tài, chủ đề và t tởng của tác phẩm. Nhân vật
thờng xuất hiện nhiều lần trong tác phẩm và đợc nhà văn khắc hoạ đầy đặn
bằng nhiều chi tiết: tiểu sử, ngoại hình, nội tâm, tính cách và xung đột. Nếu
tác phẩm có nhiều nhân vật chính thì nhân vật trung tâm đợc xem là nhân vật
chính quan trọng nhất
[6, 226]
.
Nhân vật trung tâm có mặt xuyên suốt từ đầu đến cuối tác phẩm, về mặt
ý nghĩa là nhân vật mang đợc chủ đề và t tởng cơ bản của tác phẩm, nó
không chỉ tham gia vào xung đột mà còn có vai trò tổ chức, kết nối các xung
đột và mâu thuẫn.
Nhân vật phụ là nhân vật giữ vị trí thứ yếu so với nhân vật chính trong
diễn biến của cốt truyện, trong quá trình triển khai đề tài, thể hiện t tởng và
chủ đề của tác phẩm
[6, 231]
.
20
Nhân vật phụ đóng vai trò thứ yếu so với nhân vật chính và nhân vật
trung tâm là nơi để bổ xung, đối chiếu, so sánh để làm rõ nhân vạt chính.
1.3.3. Xét từ góc độ thể loại.
Nhân vật trữ tình là hình tợng nhà thơ trong thơ trữ tình, phơng thức
bộc lộ ý thức tác giả. Nhân vật trữ tình là con ngời đồng dạng của tác giả-
nhà thơ hiện ra từ văn bản của kết cấu trữ tình nh một con ngời có đờng
nét hay một vai sống động có số phận cá nhân nhất định hay có thế giới nội
tâm cụ thể, đôi khi có cả nét vẽ chân dung. Tuy vậy, không đợc đồng nhất
giản đơn nhân vật trữ tình với tác giả
[7, 234]
.
Nhân vật tự sự: Chỉ những loại nhân vật đợc triển khai sâu rộng, đa
bộc lô sâu sắc và chính xác nhất ý đồ sáng tạo của nhà văn. Không có đơn
thuần hình thức là hình thức mà là sự biểu hiện phù hợp với nội dung.
Khi nói đến hình thức không chỉ có những yếu tố bên ngoài nh từ ngữ,
cách miêu tả, mà hình thức còn bao gồm những yếu tố bên trong khó nhận
thấy hơn đợc toát lên nhờ mối quan hệ, sự liên tởng, tởng tợng, móc nối
các chi tiết. Những yếu tố bên ngoài hợp thành ngôn ngữ, các biện pháp nghệ
thuật. Yếu tố bên trong tạo thành kết cấu, tình huống.
Hình thức không chỉ có trong ngôn ngữ, kết cấu, cốt truyện mà có cả
trong những phơng thức, phơng tiện thể hiện nhân vật phong phú, đa dạng.
Trớc hết nhân vật đợc miêu tả bằng chi tiết. Văn học dùng chi tiết để
miêu tả chân dung, ngoại hình, tả hành động, tâm trạng, thể hiện những quá
trình nội tâm.
Nhân vật văn học còn đợc thể hiện qua mâu thuẫn, xung đột, sự kiện.
Đó là mâu thuẫn nội tâm của nhân vật, mâu thuẫn của nhân vật này với nhân
vật kia. Các mâu thuẫn, xung đột bao giờ cũng có tác dụng làm nhân vật bộc
lộ phần bản chất sâu kín của nó.
Nhân vật thờng bộc lộ mình nhiều nhất qua việc làm, hành động, ý
nghĩ. Nếu ngoại hình có tác dụng cá biệt hoá nhân vật thì hành động không
chỉ là yếu tố cần thiết để nhân vật bộc lộ tính cách mà còn là yếu tố không thể
22
thiếu thúc đẩy diễn biến của cốt truyện trong tác phẩm. Đó chính là những
việc làm cụ thể của nhân vật trong quan hệ ứng xử với các nhân vật khác và sự
cảm nhận của mọi ngời xung quanh đối với nhân vật, với môi trờng mà
nhân vật sống. Nhân vật còn đợc thể hiện bằng các phơng tiện ngôn ngữ,
bằng các hình thức miêu tả riêng của thể loại.
Đây là phơng thức, phơng tiện cơ bản của hình tợng nghệ thuật khi
nhà văn xây dựng nhân vật. Mỗi phơng thức có vai trò riêng để tạo nên hình
tợng nhân vật. Sự thể hiện nhân vật bao giờ cũng nhằm để khái quát một nội
dung đời sống xã hội và một quan niệm sâu sắc, một cảm hứng tình điệu thiết
đến Dế Mèn phiêu lu kí, một thiên truyện đồng thoại ra đời năm 1941.
Hơn 70 năm qua từ khi Dế Mèn phiêu lu kí ra đời đã trinh phục biết
bao thế hệ độc giả nhỏ tuổi trong nớc cũng nh ngoài nớc bởi thế giới loài
vật, thế giới côn trùng sinh động đợc nhà văn xây dựng nên. Đọc truyện ta sẽ
lạc vào thế giới loài vật gần gũi, thân thơng với toàn những con vật gắn chặt
với đời sống thôn quê dân dã nh : bác Xiến Tóc, võ sỹ Bọ Ngựa, Châu Chấu
Voi, Chuồn ChuồnTô Hoài chắc hẳn đã tốn không ít công sức tìm hiểu về
thế giới côn trùng nhỏ bé, lấy cái thực, cái sự hiểu biết chính xác về đời sống
và bản chất của từng con vật làm nền tảng chứ không phải tởng tợng vu vơ.
Tô Hoài với khả năng quan sát đặc biệt rất thông minh hóm hỉnh, tinh
tế. Lại có những ngày thơ ấu rất gần gũi với thế giới loài vật ngộ nghĩnh đáng
yêu, cùng một tình cảm đặc biệt dành cho những ngời bạn thân tình ông
đã cảm nhận đợc thế giới loài vật nhỏ bé đáng yêu trong sự tồn tại tự nhiên
của nó. Chính vì lẽ đó đã khiến cho tác phẩm của ông luôn mang đến cho
thiếu nhi một cảm giác đọc không bao giờ biết chán, mà càng đọc càng hấp
dẫn và nhớ tác phẩm của ông hơn.
Thế giới nhân vật trong Dế Mèn phiêu lu kí là thế giới côn trùng
phong phú về chủng loại, đa dạng về tính cách. Một thế giới loài vật nhỏ bé
xoàng xĩnh rất gần với đời sống sinh hoạt hàng ngày của con ngời. Đó là
Dế Mèn, Dế Trũi, Dế Choắt, chị Cốc, bác Xiến Tóc, thầy Đồ Cóc, đại vơng
24
ếch Cốm, lão Chim Trả, chị Nhà Trò, võ sỹ Bọ NgựaThế giới ấy chính là
một xã hội xã hội loài ngời thu nhỏ, ngời xấu có, ngời tốt có nhng quan
trọng là họ luôn ý thức đợc những điều không hay, không phải của mình để
tự hoàn thiện và phấn đấu xây dựng một cuộc sống tốt đẹp.
2.1. Nhân vật trung tâm trong Dế Mèn phiêu lu kí.
Thế giới nhân vật trong Dế Mèn phiêu lu kí gồm một số nhân vật
chính nh Dế Mèn, bác Xiến Tóc, Dế Trũivà rất nhiều các nhân vật phụ
khác nh Bọ Muỗm, ếch Cốm, Mẹ của Mèn, Nhái Bénnhng Dế Mèn đợc
mẹ đợc hai hôm đã phải ra ở riêng. Thiếu sự chăm bẵm, dạy dỗ của gia đình,
Dế Mèn đã có hành động quá xốc nổi, ngông cuồng: hiếp đáp chị Cào Cào,
anh Gọng Vó, khinh thờng Dế Choắt, từ chối không cho thông ngách nhà và
còn vô tình tinh nghịch gây ra cái chết thảm thơng của ngời bạn láng giềng.
Bài học đờng đời đầu tiên mà trớc khi Dế Choắt qua đời đã nhắc nhở cho
Mèn đó là: ở đời mà nhiễm thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ,
sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy. Chính câu nói của Dế Choắt đã
khiến Mèn suy nghĩ rất nhiều, nhng cái tính ngỗ ngợc của Mèn không phải
bỗng chốc đã sửa đợc ngay. Khi Mèn bị bọn trẻ con bắt làm đồ chơi thì thói
ngông cuồng của Mèn càng đợc dịp phát triển. Sau vài trận chọi nhau và
đợc công nhận là nhà vô địch thì Mèn không còn biết đâu là phải trái nữa.
Mèn sẵn sàng ra tay với mọi đối thủ, bỏ mặc ngoài tai những lời van xin của
chú Dế con mới sinh còn thơm mùi sữa : Em lạy bác, em lạy bác, bác tha
cho em. Bác là ngời lớn, bác đã có răng có càng to rồi, còn em, em vừa ra
đời có mấy hôm, mới hôm qua đợc mẹ em dắt cho đi ở riêng thôi mà .
Nhng Mèn đâu có mảy may suy nghĩ, cậu chỉ chú ý đến những lời tung hô
chiến thắng và chính vì thế mà đã đẩy Mèn tới đỉnh điểm của thói bất nhân.
Mèn đã bỏ ngoài tai mọi lời van xin của một chú Dế con vừa mới ra đời ít hôm
và còn đánh chú ta suýt chết.
Copyright: Tài liệu đại học ©