Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
CÔNG TRÌNH DỰ THI
GIẢI THƯỞNG “SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC”
NĂM 2008
Tên công trình:
Kh¶ n¨ng lµm viÖc theo nhãm cña sinh viªn tr-
êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n hiÖn nay
Thuộc nhóm ngành: Khoa học xã hội
HÀ NỘI, 2008
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
CÔNG TRÌNH DỰ THI
GIẢI THƯỞNG “SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC”
NĂM 2008
Tên công trình:
Kh¶ n¨ng lµm viÖc theo nhãm cña sinh viªn tr-
êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n hiÖn nay
Thuộc nhóm ngành: Khoa học xã hội
Họ và tên sinh viên: Phạm Thị Hà Nữ
Lê Thị Hồng Nữ
Lê Đăng Lộc Nam
Vương Thị Bích Hạnh Nữ
Nguyễn Thị Nguyệt Nữ
Cao Văn Thành Nam
Nguyễn Thị Thoa Nữ
Lớp: QTNL 47 Năm thứ: 3/4
Trường: Đại học Kinh tế Quốc dân
Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Vũ Thị Mai
HÀ NỘI, 2008
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
trường ĐH KTQD hiện nay” để nghiên cứu. Với mục tiêu nghiên cứu về các
đặc điểm và lợi ích khi làm việc theo nhóm, về thực trạng khả năng làm việc
theo nhóm của sinh viên trường KTQD hiện nay. Tìm ra các nguyên nhân hạn
chế khả năng này và từ đó đưa ra các giải pháp xây dựng, bổ sung và hoàn thiện
thêm các kỹ năng làm việc nhóm giúp sinh viên rèn luyện các kỹ năng này và
biết cách để xây dựng nhóm làm việc hiệu quả nhất.
II.Phương pháp và kết quả nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, nhóm nghiên cứu đã sử dụng một số phương pháp
như sau:
Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp bằng điều tra chọn mẫu lấy ý kiến: Thực
hiện điều tra mẫu với 619 sinh viên của 4 khóa 46, 47, 48 và 49 của trường
ĐHKTQD.
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp, thống kê và phân tích: Tìm số liệu trên
các phương tiện thông tin như sách báo, báo điện tử… và phân tích số liệu thu
được.
Phương pháp so sánh và tổng hợp: So sánh các ý kiến, số liệu thu được, tổng
hợp lại thành từng vấn đề riêng cần nghiên cứu.
Dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Vũ Thị Mai nhóm nghiên cứu đề tài với 3
phần:
Phần 1: Lý luận chung
Phần 2: Thực trạng khả năng làm việc theo nhóm của sinh viên trường ĐH
KTQD hiện nay.
Phần 3: Nguyên nhân hạn chế khả năng làm việc theo nhóm của sinh viên
hiện nay và giải pháp.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
B.NỘI DUNG
đua. Thỏ ngồi dưới bóng cây và nhanh chóng ngủ thiếp đi. Rùa từ từ vượt qua
thỏ và sớm kết thúc đường đua, giành chiến thắng.Thỏ giật mình tỉnh giấc và
nhận ra rằng nó đã bị thua.
Bài học của câu chuyện trên là: chậm và ổn định đã chiến thắng cuộc đua.
Nhưng cuộc sống không quá đơn giản như thế, câu chuyện được tiếp tục phát
triển thêm: Thỏ vô cùng thất vọng vì để thua và nó cố suy nghĩ. Nó nhận ra rằng
nó đã thua chỉ vì quá tự tin, bất cẩn và thiếu kỷ luật. Nếu nó không xem mọi thứ
quá dễ dàng và chắc thắng, thì rùa không thể nào có cửa hạ được nó. Vì thế, nó
quyết định thách thức một cuộc đua mới. Rùa đồng ý. Lần này, thỏ chạy với tất
cả sức lực của nó và chạy suốt một mạch về đích. Nó bỏ xa rùa đến mấy dặm
đường.
Bài học của câu chuyện này: Nhanh và vững chắc sẽ chiến thắng cái chậm
và ổn định. Chậm và chắc là điều tốt, nhưng nhanh và tin cậy là điều tốt hơn.
Nhưng câu chuyện cũng không dừng lại ở đây. Rùa đã suy ngẫm kết quả và
nhận ra rằng: nó không có cách nào thắng được thỏ trên đường đua vừa rồi. Nó
suy nghĩ thêm một tí nữa và rồi thách thỏ một cuộc đua khác, nhưng có một chút
thay đổi về đường đua. Thỏ đồng ý.
Chúng bắt đầu cuộc đua. Như đã tự hứa với lòng mình là phải luôn nhanh,
thỏ bắt đầu chạy và chạy với tốc độ cao nhất cho đến bên bờ sông. Vạch đích
đến lại còn đến 2 Km nữa ở bên kia sông! Thỏ đành ngồi xuống và tự hỏi không
biết làm sao đây. Trong lúc đó, rùa đã đến nơi, lội xuống sông và bơi qua bờ bên
kia, tiếp tục chạy và kết thúc đường đua.
Ý nghĩa từ câu chuyện này? Trước tiên, cần phải xác định ưu thế của
mình, và sau đó là biết chọn sân chơi phù hợp.
Câu chuyện vẫn chưa dừng lại. Đến đây, thỏ và rùa đã trở thành đôi bạn
thân thiết và họ cùng nhau suy ngẫm. Cả hai nhận ra rằng cuộc đua sau cùng có
lẽ sẽ có kết quả tốt hơn. Vì thế, chúng quyết định tổ chức một cuộc đua cuối
cùng, nhưng chúng sẽ cùng chạy chung một đội. Cuộc đua bắt đầu, thỏ cõng rùa
chạy đến bên bờ sông, rùa lội xuống sông và cõng thỏ bơi qua bên kia bờ sông.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Đây là hình thức nhóm làm việc được hình thành một cách tạm thời, không
chính thức. Đặc điểm nổi bật của loại nhóm này là nó hình thành không theo
một dự tính trước nào, nó chỉ kéo dài trong một tiết học hay một buổi học. Và
khi tiết học hay buổi học đó kết thúc thì vấn đề thảo luận cũng đồng thời được
giải quyết và thường kết thúc sự tồn tại của nhóm.
* Nhóm làm việc chính thức:
Đây là hình thức nhóm làm việc được hình thành trước khi vấn đề được
thảo luận một cách lâu dài, ổn định và dựa trên tinh thần tự nguyện. Ví dụ như
các nhóm nghiên cứu khoa học. Vấn đề nghiên cứu của nhóm sẽ được cho trước,
các thành viên trong nhóm sẽ cùng nhau giải quyết vấn đề ở bên ngoài giờ học.
Vấn đề sẽ được thảo luận tại lớp học hay một địa điểm nào đó đã được ấn định
trước.
3.2. Theo sự quản lý
Gồm 2 hình thức đó là nhóm tự quản và nhóm dự án
*Nhóm làm việc tự quản
Đây là một nhóm nhỏ bao gồm các thành viên được trao quyền giải quyết
một nhiệm vụ diễn ra liên tục. Trong một số trường hợp, nhóm bầu chọn trưởng
nhóm cùng các thành viên mới và thậm chí có thể loại bỏ những thành viên
không thể đóng góp hay không đáp ứng được tiêu chuẩn của nhóm.
Hình thức nhóm này nhất thiết phải cùng làm việc trong thời gian tương đối
dài. Các thành viên của nhóm có quyền tự do nhất định trong việc quyết định
phương pháp làm việc hiệu quả nhất và tất cả mỗi người đều được khuyến khích
tự tìm kiếm các quy trình làm việc tối ưu cũng như liên tục cải thiện quy trình
làm việc của mình.
* Nhóm dự án
Khác với nhóm làm việc tự quản, nhóm dự án được tổ chức xoay quanh
một nhiệm vụ đột xuất trong một khoảng thời gian giới hạn. Nhiệm vụ này có
thể mất một tuần, một năm cũng có thể lâu hơn thế. Sau khi công việc hoàn tất
nhóm sẽ tự giải tán. Những dự án có quy mô lớn và lâu dài thường cần đến
bổ sung cho nhau. Hơn nữa, chẳng ai có thể cáng đáng hết mọi việc. Vậy nhóm
hiệu quả là gì?
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Theo chúng tôi thì “Nhóm hiệu quả là nhóm làm việc trên tinh thần đồng
đội nghĩa là tạo ra một môi trường mà ở đó các thành viên luôn cảm thấy thoải
mái, tự tin để làm việc với nhau, hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau để cùng làm tốt công
việc của mỗi người nhằm đạt được các kết quả, mục tiêu chung của nhóm. Ở đó
các thành viên luôn cảm thấy được đánh giá đúng và phát huy tốt khả năng, sở
trường của mình, họ hiểu rằng họ không nhất thiết phải cạnh tranh với nhau để
được công nhận mà quyền hạn và trách nhiệm của các thành viên được phân
công một cách rõ ràng. Nhóm hoạt động mang tính tự nguyện nhưng có tổ chức
nhằm hạn chế những điểm yếu và phát huy tối đa những điểm mạnh của các
thành viên. Đồng thời nhóm đó cũng phải có một cơ chế thưởng phạt một cách
khách quan và chịu trách nhiệm rõ ràng”.
2. Đặc điểm của nhóm hiệu quả
2.1. Có một mục tiêu chung rõ ràng và thuyết phục
Mục tiêu chung là cái gắn kết các thành viên của nhóm, và nó phải thể hiện
một cách rõ ràng để các thành viên có thể thực hiện được, lợi ích của tập thể
phải được đặt lên trên lợi ích của bất kỳ cá nhân nào.
Việc xác định rõ rảng về mục tiêu chung của nhóm là điều quan trọng
nhưng vẫn chưa đủ, mục tiêu phải có sức thuyết phục, mọi người phải nhìn nhận
mục tiêu đó là khẩn cấp, tối quan trọng và xứng đáng nỗ lực. Thiếu mục đích
thuyết phục thì một số thành viên sẽ không đặt mục tiêu cá nhân sau mục tiêu
chung của nhóm.
2.2. Năng lực - mỗi thành viên phải có kỹ năng nào đó mà nhóm cần
Có thể bạn đã nghe nói đến câu “Một dây xích chỉ mạnh bằng một mắt xích
yếu nhất”. Điều đó chắc chắn áp dụng cho nhóm làm việc. Một nhóm làm việc
hiệu quả phải bao gồm những người có những năng lực quan trọng cho nỗ lực
chung. Mỗi người là một mắt xích trong chuỗi dây xích năng lực, có tài năng,
nhưng họ luôn tạo điều kiện để cả nhóm “toả sáng” cùng nhau.
2.6. Có một trưởng nhóm có năng lực
Nhóm trưởng là cầu nối giữa các thành viên trong nhóm với nhau và là cầu
nối giữa nhóm với các nhóm khác cũng như các tổ chức liên quan trong môi
trường hoạt động của nhóm. Chính vì vậy mà vai trò của trưởng nhóm là rất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
quan trọng, nó giống như đầu tàu của một đoàn tàu vậy. Trưởng nhóm là người
định hướng cho nhóm đó hoạt động và đạt được mục đích. Một người trưởng
nhóm có năng lực sẽ giúp nhóm hoạt động hiệu quả và đạt được các mục đích.
3.Tiêu chuẩn đánh giá nhóm hiệu quả
Để nhóm làm việc thực sự hiệu quả thì phải xây dựng các tiêu chuẩn đánh
giá xem nhóm có hiệu quả hay không hay nói cách khác điều quan trọng để làm
nên một nhóm hiệu quả là gì?
Theo chúng tôi nó được chia thành 2 nhóm yếu tố sau:
* Các yếu tố kết quả, gồm:
+ Đạt được các mục tiêu của nhóm: Đây là yếu tố quan trọng đối với sự hình
thành, tồn tại và phát triển của một nhóm. Thể hiện được nhóm đó sau một quá
trình hoạt động đã đạt được những mục tiêu mà nhóm đã hoạch định từ trước
hay không.
+ Số lượng công việc được hoàn thành: Cho biết những công việc mà nhóm đã
hoàn thành cũng như các công việc chưa hoàn thành.
+ Kiến thức và kỹ năng làm việc: Yếu tố này cho biết để làm việc nhóm hiệu
quả thì các thành viên cần phải có kiến thức cũng như các kỹ năng để hoàn
thành công việc.
* Các yếu tố quy trình, gồm:
+ Tinh thần trách nhiệm: Thể hiện khả năng và mức độ tham gia vào việc giải
quyết vấn đề của các thành viên.
+ Tính đồng đội và sự hợp tác: Nhóm làm việc có thực sự hợp tác cùng nhau nỗ
lực để đạt tới mục tiêu chung.
+ Bên cạnh đó sinh viên còn là những con người tài năng, thông minh, sáng tạo,
có óc phân tích, tổng hợp, có tư duy tốt và đặc biệt họ rất năng động, luôn tự tin
vào bản thân. Điều này giúp cho họ có thể trở thành một người trưởng nhóm
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
điều hành nhóm của mình hoạt động hiệu quả, hay là những thành viên có đầy
đủ khả năng đảm nhiệm tốt công việc được giao phó. Số liệu điều tra về khả
năng đảm nhận vai trò trưởng nhóm của sinh viên như sau:
Bảng 1: Khả năng làm trưởng nhóm
Yếu tố
Năm
Có thể
Không chắc
vì chưa
làmbao giờ
Quen làm
theo kế
hoạch của
người khác
Không có
khả năng
Tổng
Tuyệt
đối (%)
Tuyệt
đối (%)
Tuyệt
đối (%)
Tuyệt
đối (%)
khả năng kết hợp khi làm việc với các thành viên khác nhau.
Bảng 2: Khả năng làm việc với người khác trong nhóm
Yếu tố
Năm
Với tất cả các
thành viên
khác
Với người
có trình độ
cao hơn
Với người có
trình độ
ngang bằng
Với người có
trình độ kém
hơn Tổng
Tuyệt
đối %
Tuyệt
đối %
Tuyệt
đối %
Tuyệt
đối %
Năm 1 164 87.7 10 5.3 13 7 0 0 187
Năm 2 205 80.7 21 8.3 28 11 0 0 254
Năm 3 63 44.1 77 53.8 3 2.1 0 0 143
Năm 4 31 88.6 2 5.7 2 5.7 0 0 35
Tổng 463 74.8 110 17.8 46 7.4 0 0 619
(Số liệu điều tra 619 sinh viên trường ĐH KTQD)
+ Nội dung và cách thức giao tiếp với thầy cô, bạn bè, các hoạt động xã hội rất
phong phú, đa dạng….
1.2. Những khó khăn sinh viên gặp phải
Thứ nhất, thực tế cho thấy: Không phải bất kì sinh viên nào cũng phù hợp
với sự thích ứng này, mà nó tuỳ thuộc vào đặc tính tâm lý cá nhân và môi trường
sống cụ thể. Có những sinh viên rất dễ dàng hoà nhập với môi trường xã hội
nhưng lại khó khăn trong việc tiếp cận phương pháp học ở đại học. Ngược lại,
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
có nhưng sinh viên ít khó khăn trong tiếp thu tri thức, dễ vượt qua được việc “tự
học là chính” ở giảng đường đại học nhưng lại lúng túng thiếu tự tin trong cư xử
giao tiếp với bạn bè, các nhóm hoạt động trong lớp, trong trường. Một số hoà
đồng cởi mở nhưng một vài người lại khép kín, sống thu mình lại… Vậy nguyên
nhân là do đâu?
Bản thân người sinh viên gặp một loạt các mâu thuẫn cần giải quyết:
+ Mâu thuẫn giưa ước mơ kỳ vọng của sinh viên với khả năng để thực hiện nó.
+ Mâu thuẫn giữa mong muốn học tập, nghiên cứu chuyên sâu ngành học của
mình với yêu cầu phải thực hiện toàn bộ chương trình học theo thời gian biểu
nhất định.
+ Mâu thuẫn giữa lượng thông tin rất nhiều trong xã hội với khả năng tiếp thu và
thời gian có hạn.
Thứ hai, liên hệ với thực tế nước ta hiện nay, đang trong quá trình hội nhập
và phát triển những lề thói làm việc cũ, tàn dư của xã hội cũ không dễ xoá bỏ
một sớm một chiều. Một loạt các nhân tố khác ví như lợi ích cá nhân, niềm tin
sai lệch về việc có được quyền lực và sự thành công khi làm việc nhóm và cả
những yếu tố văn hoá tàn cũ đã ăn sâu bám rễ vào nhiều thế hệ.
Do đó đối với sinh viên, những khó khăn đó cũng không loại trừ và việc tập
hợp mọi người thành một nhóm làm việc hiệu quả không phải là dễ.
Thứ ba, sinh viên có thể coi là tầng lớp tiếp thu cái mới một cách nhanh
chóng nhất, nhưng lại rất ít có điều kiện làm việc nhóm. Cụ thể theo số liệu mà
quả
Năm
Tổng số
sinh viên
Tốt Bình thường Kém hiệu quả
số tuỵêt
đối %
số tuyệt
đối %
số tuyệt
đối %
Năm 1 187 50 26.74 113 60.43 24 12.83
Năm 2 254 95 37.40 142 55.91 17 6.69
Năm 3 143 55 38.46 79 55.24 9 6.3
Năm 4 35 15 42.86 19 54.29 1 2.85
Tổng 619 215 34.73 353 57.03 51 8.24
( Kết quả điều tra 619 sinh viên Trường ĐH KTQD)
Từ bảng kết quả trên cho thấy, kết quả thực hiện công việc theo nhóm đạt
loại tốt của sinh viên năm 4 chiếm 42.86%, còn sinh viên năm 1-2 lần lượt chỉ là
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Copyright: Tài liệu đại học ©