40 BÀI TẬP HAY- LUYỆN THI H.S. GIỎI ĐỊA 11- NĂM 2013
( Lý thuyết và thực hành NÂNG CAO: Địa 11 )
Bài 1: SỰ TƯƠNG PHẢN VỀ KT – XH GIỮA CÁC NHÓM NƯỚC. CUỘC CM KH
VÀ CÔNG NGHỆ HIỆN ĐẠI
1 ) Hiện nay, các quốc gia trên thế giới đang chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo các
xu hướng nào và tạo ra các hiện tượng kinh tế tương ứng gì ?
Đáp án: a ) – Giảm nông nghiệp, tăng công nghiệp > Đây là hiện tượng công
nghiệp hóa
b ) - Giảm nông nghiệp, tăng công nghiệp, tăng dịch vụ > Đây là hiện tượng
công nghiệp hóa, hiện đại hóa
c ) - Giảm nông nghiệp & công nghiệp, tăng dịch vụ > Đây là hiện tượng
hiện đại hóa
=> + Trường hợp a & b : diễn ra ở các nước thuộc nhóm đang phát triển
+ Trường hợp c : diễn ra ở các nước công nghiệp mới ( cũng thuộc nhóm nước đang
phát triển ), nhưng chủ yếu là ở các nước thuộc nhóm phát triển.
2 ) - Em hiểu thế nào là cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại ?
- Kết quả của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại ?
Đáp án: a. Cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại là :
- Cách mạng khoa học là : đổi mới về lý thuyết ( qua phát minh )
- Cách mạng kỹ thuật là : đổi mới về kỹ thuật ( qua ứng dụng, sáng chế )
- Hiện đại là : CM KH KT diễn ra từ cuối thế kỉ XX, đầu thế kĩ XXI
b. Kết quả của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại là :
- Hình thành 4 ngành công nghệ trụ côt : sinh học, vật liệu, năng lượng,
thông tin > Nền kinh tế tri thức ra đời.
3 ) Vẽ biểu đồ thích hợp và nhận xét, giải thích về cơ cấu GDP phân theo các ngành
kinh tế của Braxin trong năm 1999 và 2001. ( Đơn vị : tỉ USD )

Đáp án: a) Vẽ biểu đồ : * Vẽ 2 biểu đồ tròn với yêu cầu : đúng, đủ, đẹp.
- Xử lý số liệu ra % :
Năm Ngành Tổng GDP Nông nghiệp Công nghiệp Dịch vụ
1999 435,0 60,9 156,6 217,5

- Và chuyển giao công nghệ
+ Phụ thuộc vào phân công lao động
+ Và vốn đầu tư quốc tế
+ Tiếp nhận công nghệ gây ô nhiễm môi trường
c. 4 biểu hiện cơ bản là :
- Thương mại thế giới phát triển mạnh
- Đầu tư nước ngoài tăng nhan
Năm Ngành Tổng GDP Nông nghiệp Công nghiệp Dịch vụ
1999 100,0 14 36 50
2001 100,0 9 34 57
2
- Thị trường tài chính quốc tế mở rộng
- Các công ty xuyên quốc gia có vai trò ngày càng lớn
2 ) Vì sao nước ta vừa tham gia hợp tác thương mại thế giới ( WTO ), vừa tham gia
hợp tác thương mại khu vực ( như tham gia khu vực mậu dịch tự do AFTA
trong ASEAN ) ?

Đáp án: - Hiểu đại khái: WTO là một cái chợ lớn, các tổ chức kinh tế khu vực là những
cái chợ nhỏ. Không vào chợ thì ta biết mua bán với ai. Mà không đầy mạnh
được thương mại,
đặc biệt là mở rộng thị trường xuất khẩu thì làm sao đẩy mạnh sản xuất để phát
triển kinh tế.
- Mỗi một tổ chức thương mại có các ràng buộc hoạt động cho thành viên theo
nhiều hiệp định và nguyên tắc quản lý khác nhau. > Từ đó tạo ra các cơ hội
và thách thức cũng khác nhau. => Vậy, tham gia nhiều tổ chức thương mại sẽ
giúp nước ta tiếp cận được nhiều cơ hội và tránh né được nhiều thách thức
trong cạnh tranh thương mại.
3 ) Quốc gia A có tổng xuất nhập khẩu : 90 tỉ USD, cán cân xuất nhập khẩu :
- 25 tỉ USD. Hãy tính : a ) Xuất khẩu, Nhập khẩu ? b ) Tỉ lệ xuất nhập khẩu ?
Đáp án: a ) * Xuất khẩu : 32,5 tỉ USD * Nhập khẩu : 57,5 tỉ USD

( Đơn vị : triệu ha )
Đáp án : a ) Tính độ che phủ rừng :
Năm 1943 1975 1983 1990 1999 2005
( % ) 14,0 9,6 7,2 9,2 10,9 12,4
b ) Vẽ biểu đồ : cột đơn ( đúng, đủ và đẹp )
c) Nhận xét : - Cả diện tích và độ che phủ : đều tăng giảm không ổn định, nhìn chung
là giảm
- 1943 > 1983 : giảm liên tục, - 1983 > 2005 : tăng liên tục
d ) Giải thích : - Diện tích rừng giảm chủ yếu là do : chiến tranh và khai thác bừa bãi
- Từ 1983 > 2005 : tăng do chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà Nước
về bảo vệ rừng và trồng rừng mới.
3 ) Nêu nguyên nhân và hậu quả của giảm sút tài nguyên rừng ở nước ta ?
Đáp án: a. Nguyên nhân : - Lấy đất rừng làm đất nông nghiệp
- Khai thác gỗ, củi bừa bãi
- Cháy rừng
b. Hậu quả : - Mất cân bằng sinh thái như :
+ Tăng CO2 > Làm khí hậu trái đất nóng lên
+ Tăng xói mòn đất và sa bồi, thủy phá > Diện tích đất nông
nghiệp suy thoái
+ Dòng chảy và khí hậu giảm khả năng điều hòa > Nguy cơ
lũ lụt, hạn hán gia tăng
+ Tăng nguy cơ tuyệt chủng cho nhiều loài động thực vật
Năm
1943 1975 1983 1990 1999 2005
Triệu ha
14,0 9,6 7,2 9,2 10,9 12,4
4
quý hiếm

Bài 5 : MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA CHÂU LỤC VÀ KHU VỰC

thì điểm B ( ở chân núi bên sườn tây ) có nhiệt độ 39°c với trời nắng ?
.
Đáp án : - Bên A : cứ lên cao 100 mét thì t°c giảm 0,6°c => 1000 mét sẽ giảm 6°c
- Bên B : cứ đi xuống 100 mét thì t°c tăng 1°c => 1000 mét sẽ tăng 10°c
=> Bình quân 1000 mét ( hay 1 km ) thì t°c tăng ( 10 – 6 ) = 4°c
- t°c giữa 2 sườn núi chênh nhau : ( 39 – 25 ) = 14°c
=> Vậy đỉnh núi đó cao : ( 14 : 4 ) = 3,5 km ( hay 3500m )

Bài 5 : MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA CHÂU LỤC VÀ KHU VỰC ( tiếp theo )
Tiết 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA KHU VỰC TÂY NAM Á VÀ TRUNG Á
1 ) Căn cứ vào hoa thị chỉ phương hướng, em hãy xác định trong 6 ô sau thuộc lãnh
thổ Châu Á thì : 2 ô nào là ở khu vực Tây Nam Á và Trung Á ?

Đông

Bắc Nam
Tây
Đáp án : * G ( Tây Nam Á ) *
C ( Trung Á )
2 ) Nguyên nhân cơ bản về vị trí địa lí, tài nguyên, xã hội nào mà khu vực Tây Nam
Á và Trung Á trở thành trung tâm bất ổn chính trị của thế giới hiện nay ?

Đáp án : a. Cả 2 khu vực đều có vị trí chiến lược quan trọng. Cụ thể :
- Tây Nam Á nằm giữa 3 châu lục Âu – Á - Phi
- Trung Á nằm ở trung tâm lục địa Á – Âu, tiếp giáp với 2 cường quốc : L.B.
Nga và Trung Quốc mà các cường quốc Âu – Mĩ muốn khống chế.
b. Cả 2 khu vực đều có tiềm năng lớn về tài nguyên : dầu mỏ
( Tây Nam Á chiếm 50 % trữ lượng dầu mỏ thế giới )
c. Cả 2 khu vực đều hay xảy ra bất ổn về mặt xã hội


* Gợi ý lý thuyết để làm bài tập 1 :
- Mỗi múi giờ có 15º kinh tuyến=> cho ví dụ : múi giờ +3 nằm từ kinh độ đến kinh độ
là : ( 3 x 15º = 45º Đông ) . Vậy, trong khoảng : 45º Đ – 7,5º = 37,5º Đ và 45º Đ
+ 7,5º = 52.5º Đ.
- Gìơ GMT : chia Trái Đất làm 24 múi giờ là : ( múi + là kinh độ Đông ; múi – là
kinh độ Tây )
Múi giờ : 0, +1, +2, +3, +4, +5, +6, +7, +8, +9, +10, +11, +12, -11, -10, -9, -8, -7, -6,
-5, -4, -3, -2, -1.

Đáp án : - Múi giờ của Tô-ki-ô : ( 140 : 15 ) = 9, 3 => Múi giờ : + 9
- Múi giờ của Oa-sin-tơn : ( 67.5 : 15 ) = 4, 5 => Múi giờ : - 4
=> Oa-sin-tơn vào lúc 19 giờ 45 phút ( tức là 7 giờ 45 phút tối ) của ngày hôm
trước ( tức là ngày 30 / 4 / 2013 )
2 ) Một bức điện về “ thông điệp vì hoà bình và môi trường cho Trái Đất ” được đánh
đi từ trụ sở Liên Hợp Quốc vào giờ nào để các nước trên toàn thế giới cùng nhận
trong một ngày, tuy khác nhau về giờ ?
7
* Gợi ý lý thuyết để làm bài tập 3 :
- Gìơ GMT : chia Trái Đất làm 24 múi giờ là : ( múi + là kinh độ Đông ; múi – là kinh
độ Tây )
Múi giờ : 0, +1, +2, +3, +4, +5, +6, +7, +8, +9, +10, +11, +12, -11, -10, -9, -8, -7, -6,
-5, -4, -3, -2, -1
- Khi toàn bộ bán cầu Đông là ban ngày của ngày hôm nay : thì toàn bộ bán cầu Tây
còn là ban đêm của ngày hôm trước => Múi giờ sớm nhất bắt đầu một ngày mới là:
+ 12, và múi giờ muộn nhất có ngày mới là : -11.
Đáp án : - Trụ sở Liên Hợp Quốc đặt ở thành phố New Iooc – Hoa Kì, vậy ở múi giờ số
- 4 => Vậy, bức điện được đánh vào lúc : ( -4 + 11 ) = 7 giờ.
3 ) Qua sơ đồ sau, hãy xác định các điểm : B, C, D, E, G, H nằm về hướng nào so
với điểm A ?
Đáp án : B: Nam ; C: Đông Nam ; D: Đông ;

=> Tỉ suất gia tăng cơ học là : ( 1,2 – 0,6 ) ≈ 0,6 %
2 ) So với các quốc gia khác trên thế giới, đặc điểm gia tăng dân số của Hoa Kỳ
có gì khác biệt ? Sự khác biệt này tác động như thế nào đến kinh tế Hoa Kì ?

Đáp án: a. Gia tăng dân số của Hoa Kì : chủ yếu là do gia tăng cơ học
( nhập cư > xuất cư )
- Những năm gần đây, do chính sách hạn chế nhập cư nên tỉ suất gia tăng
cơ học có giảm nhưng vẫn ngang bằng với gia tăng tự nhiên.

b. Gia tăng cơ học đã mang lại cho Hoa Kì lợi ích kinh tế to lớn. Cụ thể :
- Hình thành dòng chảy máu chất xám từ nhiều quốc gia đến Hoa kì
> Hoa Kì không phải chi phí đào tạo mà chỉ lo đầu tư trang thiết bị nghiên
cứu để có thể thu hút đông đảo lao động có tay nghề cao hơn.
> khắc phục được nạn thiếu lao động do già hóa dân số.
3 ) Vẽ biểu đồ thích hợp nhất và nhận xét, giải thích về cơ cấu xuất nhập khẩu của
Hoa Kì giai đoạn: 1990 - 2004. ( Đơn vị: tỉ USD )

Năm 1990 1995 2000 2004
Xuất khẩu 393,6 584,7 781,9 818,5
Nhập khẩu 517,0 770,9 1259,3 1525,7
9

Đáp án : a ) Xử lí số liệu ra % :

b ) Vẽ biểu đồ: miền Yêu cầu : đúng, đủ, đẹp.
c ) Nhận xét : - Xuất nhập khẩu tăng liên tục về tỉ USD nhưng xuất khẩu giảm
liên tục, nhập khẩu tăng liên tục về %.
- Nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu nên nhập siêu ngày càng lớn.
- Xuất > nhập và dẫn chứng.
d ) Giải thích : - Cán cân thương mại bị âm nhưng Hoa Kì luôn đứng đầu thế giới về

tiền chung Euro : đã có ý nghĩa phát triển kinh tế EU như thế nào?
Đáp án : - Xóa bỏ những trở ngại để tăng cường sức mạnh trong phát triển kinh tế.
- Và khả năng cạnh tranh của thị trường chung châu Âu.
- Hạn chế những rủi ro trong chuyển đổi tiền tệ.
- Tạo thuận lợi chuyển vốn và thủ tục kế toán giữa các nước trong khối EU

Bài 8 : LIÊN BANG NGA
Tiết 1: TỰ NHIÊN, DÂN CƯ VÀ XÃ HỘI
1 ) - Trên đất nước Liên Bang Nga : thành phố Vlađivôxtôc ( phía đông) ở kinh độ
130º Đ và thành phố Caliningrat ( phía tây) ở kinh độ 20º Đ.
- Vậy, khi TP Vlađivôxtôc : 6 giờ sáng ngày 1 / 5 / 2013 thì TP Caliningrat là
mấy giờ của ngày tháng năm nào ? ( Tính theo múi giờ cùa giờ GMT )

Đáp án : - Caliningrat ở múi giờ: (20 ÷ 15 ) = 1,3 = +1
- Vlađivôxtôc ở múi giờ:(130 ÷15) = 8,7 = +9
=> Hai thành phố cách nhau : ( 9-1) = 8 múi giờ
=> Theo giờ GMT : khi đó Caliningrat là 22 giờ đêm, của ngày: 30 /4 / 2013
( Thực tế : từ đông sang tây, lãnh thổ L.B. Nga trải dài trên 11 múi giờ )
2 ) Từ Bắc xuống Nam, lãnh thổ nước Nga trải rộng từ 50° Bắc lên 80° Bắc. Vậy,
trải rộng là bao nhiêu km ?
Đáp án : - Từ 50° Bắc lên 80° Bắc => kéo dài 30° Bắc.
- 1´ ( phút ) trên kinh tuyến có độ dài là 1 hải lý = 1852 m
=> 1° = 1852 x 60 = 111 km
Vậy, 38° có độ dài ( 111 x 38 ) = 3330 km
3 ) - Hãy giải thích hiện tượng: ‘‘ Đêm trắng’’ xảy ra ở thành phố Xanh Pêtécbua
( của Liên Bang Nga ) thuộc vĩ độ 60º B và hiện tượng ‘‘Ngày trắng’’ xảy ra tại
thành phố Muốc-man ( trên bán đảo Cô-la của L B Nga) ở vĩ độ 69º B ?
Đáp án : a. ‘‘Đêm trắng’’ Thực ra là : ban ngày với ánh sáng mờ mờ : do góc chiếu
Mặt Trời quá nhỏ.
b. “Ngày trắng’’ Thực ra là : ban đêm nhưng vẫn có ánh sáng Mặt Trời mờ

- Là nước quần đảo nên có ngư trường rộng lớn, nhiều loài cá – nhất là
vùng gặp nhau giữa các dòng biển nóng và lạnh.
- Có ngành đóng tàu và khoa học kỹ thuật tiên tiến.

c. Du lịch biển và khai thác khoáng sản biển : đạt hiệu quả kinh tế cao.
2 ) Vẽ biểu đồ thích hợp nhất và nhận xét, giải thích về cơ cấu xuất, nhập khẩu của
Nhật Bản giai đoạn: 1990 - 2004. ( Đơn vị: % )

Đáp án : a. Vẽ biểu đồ dạng miền : ( Yêu cầu : đúng, đủ, đẹp )
b. Nhận xét và giải thích :
- Nhìn chung xuất khẩu tăng, - nhập khẩu giảm.
- Xuất luôn > nhập ( - xuất siêu )
- Nhận xét từng giai đoạn. – Dẫn chứng.
- Nhật Bản đứng 4 thế giới về thương mại . ( chỉ sau Hoa Kì, CHLB Đức,
Trung Quốc )
- Hiện nay, xuất siêu : vẫn là động lực chính giúp Nhật Bản phát triển kinh tế. Bài 10 : CỘNG HÒA NHÂN DÂN TRUNG HOA ( TRUNG QUỐC )
Tiết 1 : TỰ NHIÊN, DÂN CƯ VÀ XÃ HỘI

1 ) Dựa trên cơ sở tự nhiên nào mà : miền Đông Trung Quốc đã hình thành cơ cấu
ngành kinh tế đa dạng ?
Đáp án : - Địa hình : có 4 đồng bằng châu thổ rộng lớn :
- Đông Bắc, Hoa Bắc, Hoa Trung, Hoa Nam.
- Do phù sa màu mỡ từ 4 sông lớn bồi đắp : Liêu Hà, Hoàng Hà, Trường Giang,


Ngoại thương :
1985 1995 2000 2004
Xuất khẩu 39,3 53,5 ? 51,4
Nhập khẩu 60,7 46,5 ? 48,6
( Cho năm 2000 : có tổng xuất nhập khẩu là : 474,3 tỉ USD và cán cân xuất nhập khẩu
là : 24,1 tỉ USD. Hãy tính giá trị tỉ USD và % của xuất khẩu, nhập khẩu năm 2000 ? )
Đáp án : * Năm 2000 có : - Xuất khẩu : 249,2 tỉ USD ( 52,5 % )
- Nhập khẩu : 225,1 tỉ USD ( 47,5 % )
a ) Vẽ biểu đồ : miền * Yêu cầu : đúng, đủ, đẹp
b ) Nhận xét : * Từ 1985 > 2004
- XK tăng giảm không ổn định, nhìn chung là tăng 12,1 %
- XK Từ 1985 > 1995 : tăng, từ 1995 > 2004 giảm liên
14
tục, dẫn chứng.
- NK tăng giảm không ổn định, nhìn chung là giảm 12,1 %
- NK Từ 1985 > 1995 : giảm, từ 1995 > 2004 tăng liên
tục, dẫn chứng.
* Trong từng năm : chỉ có 1985 là XK < NK ( nhập siêu 21,4
%, các năm còn lại đều XK > NK ( xuất siêu ) : 7%, 5%, 2,8
% => Tỉ lệ nhập siêu giảm dần
c ) Giải thích : - Đây là kết quả hiện đại hóa công nghiệp
- Và mở rộng giao lưu buôn bán với nước ngoài

Bài 11 : KHU VỰC ĐÔNG NAM Á
Tiết 1 : TỰ NHIÊN, DÂN CƯ VÀ XÃ HỘI
1 ) Nêu tên ( nước ) và thủ đô của 11 quốc gia Đông Nam Á ?
Đáp án : * 5 quốc gia lục địa là :
- Việt Nam ( Hà Nội ) - Campuchia ( Phnôm Pênh )
- Lào ( Viêng Chăn ) - Thái Lan ( Băng Cốc )
- Mianma ( I an Gun )

- KV ( khu vực ) I : giảm liên tục, nhìn chung giảm 5,2 %
- KV II : tăng liên tục, nhìn chung tăng 11,5 %
- KV III : giảm liên tục, nhìn chung giảm 6,3 %
* Nhận xét cụ thể từng giai đoạn + dẫn chứng
* Trong từng năm :
- KV I : luôn thấp nhất
- KV II : cao nhất ( 2011 ), trung bình ( 1995, 1997 )
- KV III : cao nhất ( 1995, 1997 ), trung bình ( 2011 )
c ) Giải thích : - Nước ta đang đẩy mạnh công nghiệp hóa
- Đồng thời cũng tiến hành hiện đại hóa ( vì có tỉ % dịch vụ cao )

Trường : T.H.P.T. Phạm Văn Đồng
( huyện : Mộ Đức, tỉnh : Quảng Ngãi )
Biên soạn ngày: 03 / 3 / 2013
G.V. ĐỊA LÍ : Huỳnh Thà
16