Website: Email : Tel : 0918.775.368
Mở đầu
Trong 10 năm thực hiện chiến lợc ổn định và phát triển nền kinh tế- xã hội 1991-
2010, nông nghiệp nớc ta có những đóng góp quan trọng vào những thắng lợi chung
của sự nghiệp đổi mới, là nền tảng vững chắc cho sự ổn định để phát triển của những
năm tiếp theo, trong đó đặc biệt phải kể đến những thành tựu nổi bật về xuất khẩu
thuỷ sản. Với phơng châm xuất khẩu để tăng trởng kinh tế, 10 năm qua xuất khẩu
thuỷ sản nớc ta đã có những chuyển biến tích cực, cho đến nay các mặt hàng thuỷ
sản xuất khẩu có tốc độ tăng trởng, cũng nh tỷ trọng khá cao trong cơ cấu xuất khẩu
của Việt nam , kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản chiếm khoảng 18% tổng kim ngạch
xuất khẩu của cả nớc và là một trong những nguồn thu ngoại tệ chủ yếu của nớc ta.
Trong điều kiện nền kinh tế nớc ta còn đang ở giai đoạn đầu của quá trình công
nghiệp hoá, hiện đại hoá giá trị xuất khẩu hàng hoá công nghiệp còn thấp thì việc
không ngừng tăng nhanh giá trị xuất khẩu hàng hoá thuỷ sản có ý nghĩa quan trọng
không chỉ với hiện tại mà cho cả tơng lai.
Hàng thuỷ sản Việt nam hiện đã có mặt trên 60 quốc gia và Mỹ là một trong
những bạn hàng lớn nhất của Việt nam trong lĩnh vực này. Mỹ là một quốc gia nhập
khẩu lớn thứ hai trên thế giới với giá trị nhập 10 tỷ USD bình quân mỗi năm. Do đó,
Mỹ là một thị trờng luôn sôi động và hấp dẫn cả về nhu cầu, số lợng, chủng loại, chất
lợng và giá cả thu hút trên 130 nớc xuất khẩu. Trong hoạt động xuất khẩu thuỷ sản
sang thị trờng Mỹ trong những năm qua, Việt nam đã đạt đợc những thành tựu đáng
kể, tuy nhiên thực trạng của ngành thuỷ sản xuất khẩu sang Mỹ vẫn đang gặp những
khó khăn, thách thức. Giải pháp nào để đẩy mạnh xuất khẩu thuỷ sản sang thị trờng
Mỹ trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế là một câu hỏi lớn và hóc búa đối với ngành
thuỷ sản Việt nam .
Đề án này nhằm cung cấp một số thông tin về tình hình sản xuất, xuất khẩu thuỷ
sản của nớc ta và các phơng hớng, biện pháp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu thuỷ sản
sang thị trờng Mỹ .
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Nội dung của đề tài bao gồm:

của thiên nhiên sẽ làm cho l ơng thực thực phẩm là mặt hàng chiến lợc trên thị tr-
ờng thế giới .Trong điều kiện đó sản phẩm thuỷ sản ngày càng chiếm vị trí quan
trọng vì vậy phát triển sản xuất thuỷ sản ở những nơi có điều kiện không còn đơn
thuần là sự đòi hỏi cấp bách và lâu dài cho việc giải quyết thực phẩm tại chỗ , giải
quyết công ăn việc làm mà ngành sản xuất này đang và đầy hứa hẹn có thể trở thành
ngành kinh doanh có lãi suất cao với xu hớng ổn định lâu dài trên thị trờng quốc tế .
Đó là tiền đề quan trọng bậc nhất của sản xuất kinh doanh thuỷ sản và tiếp tục là một
trong những xuất phát điểm quan trọng cho việc xây dựng chiến lợc và quy hoạch
phát triển kinh tế xã hội ở nớc ta .
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.1.1. Lợi thế để phát triển ngành thuỷ sản .
Đảng và Nhà nớc rất quan tâm đến vấn đề phát triển ngành thuỷ sản, coi ngành
thuỷ sản là mũi nhọn, coi công nghiệp hoá và hiện đại hoá nông thôn là bớc đi ban
đầu quan trọng nhất, coi chuyển một bộ phận diện tích đất đai đang canh tác nông
nghiệp và muối kém hiệu quả sang nuôi trồng thuỷ sản là hớng đi chủ yếu của
chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn (nghị định 09 NQ-CP ngày 15-
06-2000 ) và có những chơng trình, chính sách hỗ trợ rất lớn cho công việc chuyển
đổi và phát triển ngành thuỷ sản trên toàn quốc .
Ngành thuỷ sản đã có một thời khá dài chuyển sang cơ chế kinh tế mới (khoảng
20 năm) của nền kinh tế hớng theo thị trờng có sự quản lý của nhà nớc, đã tạo đợc
một nguồn nhân lực khá dồi dào trong tất cả mọi lĩnh vực từ khai thác chế biến, nuôi
trồng đến thơng mại. Trình độ nghiên cứu và áp dụng thực tiễn cũng đã tăng đáng kể.
Hàng thuỷ sản liên tục giữ thế gia tăng và ổn định trên thị trờng thực phẩm thế giới.
Viêt Nam có bờ biển dài 3260 km với 112 cửa sông rạch và 4000 hòn đảo lớn nhỏ
tạo nên nhiều eo vịnh và đầm phá, đảm bảo cho nguồn tài nguyên thuỷ hải sản rất
phong phú. Các vùng biển Việt nam có năng lực tái sinh học cao của vùng sinh thái
nhiệt đới và môi trờng biển còn tơng đối sạch do đó hải sản đợc đánh giá là an toàn
cho sức khoẻ một u điểm hàng đầu trên thị trờng thuỷ sản thế giới hiện nay.
Trong vùng biển độc quyền kinh tế rộng khoảng 1 triệu km

Quá d thừa lao động ở các vùng ven biển, nguồn nhân lực còn ít đợc đào tạo,
cuộc sống vật chất thiếu thốn là sức ép rất lớn cả về kinh tế xã hội và môi trờng sinh
thái đối với nghề khai thác hải sản .
Cơ sở hạ tầng yếu, cha đồng bộ với trình độ công nghệ lạc hậu trong khai thác,
nuôi trồng, chế biến dẫn đến năng suất và hiệu quả kinh tế thấp .
Công nghệ sản xuất thuỷ sản của Việt nam nhìn chung còn rất lạc hậu so với
đối thủ cạnh tranh .
Những đòi hỏi rất cao và ngày càng chặt chẽ về yêu cầu vệ sinh và chất lợng
sản phẩm thuỷ sản của các nớc nhập khẩu .
Sự hội nhập quốc tế với sự rỡ bỏ hàng rào thuế quan, sự gia tăng dần vị thế của
thuỷ sản Việt nam trên trờng quốc tế sẽ tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt, với nhiều ph-
ơng thức khác nhau trên thị trờng thế giới và ngay cả trên thị trờng Việt nam .
Môi trờng cho phát triển thuỷ sản là môi trờng hết sức linh hoạt và nhạy cảm.
Việc phát triển khai thác và nuôi trồng thuỷ sản không theo quy hoạch, không chú ý
bảo đảm các điều kiện an toàn sinh thái và an toàn vệ sinh thức phẩm sẽ dẫn đến
nhiều hậu quả rất nghiêm trọng có tính chất lâu dài về môi trờng, thị trờng và xã hội .
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.2. Chủ trơng phát triển ngành thuỷ sản hớng về xuất khẩu
Quán triệt đờng lối phát triển kinh tế -xã hội của Đảng trên tinh thần tiếp tục đẩy
nhanh công cuộc đổi mới của đất nớc, để góp phần thực hiện đợc các mục tiêu kinh
tế xã hội đề ra, đảm bảo cho ngành thuỷ sản hội nhập đợc với kinh tế khu vực và
thế giới, ý thức đợc yêu cầu gắn kết giữa phát triển sản xuất đa dạng với bảo vệ chủ
quyền vùng biển và an ninh quốc phòng ngành thuỷ sản Việt nam đã lấy xuất khẩu
làm động lực phát triển , coi xuất khẩu là hớng phát triển mũi nhọn và u tiên số một,
lấy các thị trờng các nớc có nền kinh tế phát triển cao (Bắc Mỹ, Nhật Bản, EU, Trung
Quốc và Mỹ ) là các thị trờng chính. Chủ trơng này đợc thể hiện cụ thể trong các vấn
đề sau:
- Không ngừng tăng phần đóng góp của ngành thuỷ sản vào công cuộc phát
triển kinh tế xã hội đất nớc bằng việc tằng cờng xuất khẩu, gia tăng thu nhập ngoại tệ

Năm
Đề mục
2003 2005 2010
I.Tổng sản lợng (tấn)
Trong đó:
1. 1. Sản lợng nuôi ( tấn):
- - Thuỷ sản nớc ngọt
- - Tôm
- - Cá biển
- - Nhuyễn thể
- - Thuỷ sản khác
2. 2. Sản lợng khai thác( tấn):
- - Khai thác gần bờ.
- - Khai thác xa bờ.
Bao gồm:
- - Sản lợng cá.
- - Sản lợng mực.
- - Sản lợng tôm
II. Kim ngạch xuất khẩu( nghìn USD)
2.490.000
1.090.000
568.720
213.270
53.057
175.355
79.598
1.400.000
700.000
700.000
1.230.000

4.500
Để duy trì và phát triển ngày càng nhiều sản phẩm từ thuỷ hải sản có giá trị kinh
tế cao cho các thị trờng trong nớc và quốc tế, chống lại sự giảm sút của nguồn lợi
biển tăng khả năng phục hồi tự nhiên của các nguồn lợi biển nhng vẫn duy trì đợc tốc
độ phát triển cao, phát triển ngành thuỷ sản hớng về xuất khẩu Bộ thuỷ sản, các
doanh nghiệp Việt nam cần tiến hành các hoạt động phù hợp với chủ trơng phát triển
của ngành.
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.3. Thị trờng thuỷ sản quốc tế và những cơ hội cho xuất
khẩu thuỷ sản Việt nam
1.3.1. Thị trờng thuỷ sản thế giới .
Trong những năm gần đây khác với thị trờng nhiều loại hàng thực phẩm trì trệ hay
chậm phát triển, thị trờng thuỷ sản thế giới khá năng động. Điều này một phần liên
quan đến đặc điểm về tính chất quốc tế của hàng thuỷ sản, phần khác là do tơng quan
cung- cầu về thuỷ sản trên thế giới cha cân đối gây ra. Dù sao thị trờng thuỷ sản thế
giới vô cùng đa dạng, phong phú với hàng trăm dạng sản phẩm đợc trao đổi mua bán
trên nhiều thị trờng trong nớc và khu vực khác nhau .
Do ảnh hởng của hiện tợng El Nino và La Nina sau khi tăng nhẹ 1,8% vào năm
1997, tổng sản lợng thuỷ sản thế giới đã giảm liên tiếp trong hai năm 1998 và 1999 .
Năm 1999 sản lợng đánh bắt thuỷ sản đạt 91 triệu tấn và sản lợng thuỷ sản nuôi
trồng đạt 31 triệu tấn. Trong khi sản lợng đánh bắt giảm sút liên tục thì khu vực nuôi
trồng có những bớc tăng trởng khá cao, khoảng 75%/năm trong mời năm qua. Những
nớc đứng đầu về sản lợng đánh bắt thuỷ sản là Trung Quốc, Pê Ru, Nhật Bản, Mỹ,
Nga, ChiLê, Indonesia, Thái Lan, ân Độ , AiLen, Na Uy, Hàn Quốc, chiếm hơn một
nửa tổng sản lợng thế giới. Trong lĩnh vực nuôi trồng thuỷ sản,Trung Quốc chiếm
hơn 70% tổng sản lợng nhng chỉ 50% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong khi đó, Nhật
bản chỉ chiếm 3,7% tổng sản lợng thế giới nhng đạt gần 10% tổng kim ngạch trao
đổi thuỷ sản nuôi trồng nhờ những sản phẩm có giá trị kinh tế rất cao nh : ngọc trai,
cá ngừ

chóng một nền kinh tế lớn nhất hành tinh, có thị trờng rộng lớn, đa dạng và có trình
độ khao học công nghệ tiên tiến, mà còn giúp Việt nam tiếp cận đợc với thị trờng
khu vực và thế giới, tiếp cận với các tổ chức thong mại và các tổ chức tài chính thế
giới, từ đó đẩy mạnh xuất khẩu, ổn định nền kinh tế, từng bớc hội nhập vào nền kinh
tế khu vực và thế giới. Tuy nhiên, để xuất khẩu đợc nhiều hàng hoá sang thị trờng
Mỹ chính phủ và các doanh nghiệp Việt nam phải tích cực và chủ động khai thác mọi
cơ hội đồng thời đấu tranh vợt qua những thách thức, trở ngại để hàng hoá Việt nam
đặc biệt là hàng thuỷ sản có chỗ đứng xứng đáng trong thị trờng đầy tiềm năng này .
Hiện nay, với dân số khoảng hơn 270 triệu ngời, tổng sản phẩm quốc nội lên tới
10000 tỷ USD / năm, trong đó 80% đợc dành cho tiêu dùng. Mỹ là một nớc có nền
kinh tế mạnh nhất, là thị trờng có sức mua lớn nhất, hàng năm Mỹ tiêu thụ hàng triệu
tấn thuỷ sản các loại. Theo số liệu của viện nghề cá quốc gia Hoa Kỳ (NFI) mức tiêu
thụ thuỷ sản thực phẩm bình quân của ngời Mỹ năm 2000 đã đạt 7,02 kg. Bởi vậy,
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
mặc dù là nớc có tiềm năng về thuỷ sản (Là một trong 10 nớc có sản lợng thuỷ sản
cao nhất thế giới ), hàng năm Mỹ vẫn phải nhập khẩu rất nhiều các mặt hàng thuỷ
sản. Năm 2000 giá trị nhập khẩu thuỷ sản của Mỹ đã đạt con số kỷ lục là 19 tỷ USD.
Bên cạnh đó, nớc Mỹ có thành phần xã hội đa dạng, gồm nhiều cộng đồng riêng
biệt. Hầu hết ngời Mỹ có nguồn gốc từ Châu Âu, các dân tộc thiểu số gồm ngời Mỹ
bản xứ, Mỹ la tinh, Châu á và ngời từ các đảo Thái Bình Dơng. Các dân tộc này đã đa
vào nớc Mỹ các phong tục tập quán, ngôn ngữ, đức tin riêng của họ. Điều này tạo
nên một môi trờng văn hóa phong phú và đa dạng, một quốc gia đa sắc tộc. Đặc điểm
này đã đem lại cho Mỹ tính đa dạng trong tiêu dùng rất cao. Với những mức thu
nhập khác nhau, ngời tiêu dùng Mỹ có sở thích mua tất cả các loại sản phẩm từ đá
tiền đến rẻ tiền từ khắp nơi trên thế giới. Một đặc điểm đáng lu ý nữa là số lợng Việt
kiều tại Mỹ là rất đông, đây có thể sẽ là một gợi ý rất quan trọng cho các doanh
nghiệp Việt nam thâm nhập thị trờng Mỹ. Hơn nữa, để bảo tồn nguồn lợi thuỷ sản,
Mỹ chủ trơng tăng nhập giảm xuất và xu hớng này vẫn tiếp tục kéo dài trong những
năm tới đây.

nhập WTO. Việc Việt nam tham gia vào ASEAN, APEC và đặc biệt là hiệp định th-
ơng mại có những điểm khá tơng đồng về mục tiêu, nguyên tắc và lộ trình. Đó là sự
thúc đẩy tự do hoá thơng mại và đầu t giữa các quốc gia với nguyên tắc: thơng mại
không phân biệt đối xử dới hai hình thức đãi ngộ Tối huệ quốc và đãi ngộ quốc gia,
thơng mại tự do hơn, tăng cờng cạnh tranh bình đẳng, công bằng khuyến khích phát
triển và cải cách kinh tế .
Thứ t, thúc đẩy quá trình đổi mới đất nớc đặc biệt là đổi mới cơ chế và hành chính.
Chính việc thực hiện các cam kết và mở cửa thị trờng Việt nam theo lộ trình của
Hiệp định đã ký sẽ là chất xúc tác thúc đẩy quá trình điều chỉnh, đổi mới cơ chế
chính sách, luật pháp và thực tiễn hoạt động kinh tế của đất nớc làm cho các hoạt
động này trở nên năng động, mềm dẻo hơn thích ứng với thông lệ và tập quán quốc
tế, cũng nh các nguyên tắc, quy định của Mỹ.
1.3.3.2. Thách thức
Bên cạnh những cơ hội mà hiệp định thơng mại Việt- Mỹ mở ra, nó còn đặt ra cho
chúng ta những khó khăn, thách thức đòi hỏi sự nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân ta
trong sự nghiệp phát triển kinh tế đất nớc, nhất là trong quan hệ kinh tế đối ngoại.
Thứ nhất, việc đợc hởng quy chế MFN cha phải là điểm quyết định để tăng khả
năng cạnh tranh đối với hàng thuỷ sản Việt nam, vì Mỹ đã áp dụng quy chế MFN với
11